Phần 1: Tổng quan về công ty Tây Hồ - Bộ Quốc Phòng
1. Lịch sử hình thành và phát triển của doanh nghiệp
Công ty Tây Hồ thuộc Tổng cục Công nghiệp Quốc phòng - Bộ Quốc
Phòng là một doanh nghiệp Nhà nước thực hiện hạch toán kinh tế độc lập, có
tài khoản tại ngân hàng ( Cả tài khoản ngoại tệ), có con dấu riêng, có trụ sở
chính tại Đường Hoàng Quốc Việt - Quận Cầu Giấy – Hà Nội. Công ty có số
vốn kinh doanh bao gồm cả ngân sách cấp và tự bổ sung là 3.790.000.000
đồng ( ba tỷ bảy trăm chín mươi triệu đồng).
Quá trình hình thành và phát triển của Công ty Tây Hồ được đánh dấu
bằng sự ra đời Trung tâm giao dịch xuất nhập khẩu và dịch vụ - Bộ Quốc
Phòng năm 1982 với chức năng chính là thực hiện việc quản lý, giao dịch các
hoạt động có liên quan đến hoạt động xuất nhập khẩu trong quân đội với chức
năng chính là kinh doanh xuất nhập khẩu trực tiếp.
Năm 1988 chuyển đổi Trung tâm giao dịch xuất nhập khẩu và dịch vụ -
Bộ Quốc Phòng thành Công ty kinh doanh xuất nhập khẩu và dịch vụ BQP
với chức năng chính là kinh doanh xuất nhập khẩu trực tiếp.
Vào năm 1992, Công ty kinh doanh xuất nhập khẩu và dịch vụ - Bộ
Quốc Phòng được sát nhập với công ty kinh doanh vật tư – BQP để thành lập
Công ty Tây Hồ - Bộ Quốc Phòng với chức năng chính là kinh doanh vật tư,
xuất nhập khẩu các loại hàng hoá, trang thiết bị phục vụ sự nghiệp Quốc
Phòng và vẫn đảm bảo hiệu quả kinh doanh của Công ty.
Ngày 18 tháng 4 năm 1996, Bộ Quốc Phòng quyết định sáp nhập Công
ty Tây Hồ và Công ty xây dựng 232 để thành lập Công ty Tây Hồ - Bộ Quốc
Phòng với một chức năng, nhiệm vụ hoàn toàn mới. Theo chức năng, nhiệm
vụ này, công ty phải chuyển hướng lấy nhiệm vụ sản xuất xây lắp là chính.
Tóm lại, sau hơn 10 năm hoạt động, công ty Tây Hồ đã thực sự trưởng
thành về mọi mặt, doanh thu của hoạt động xây lắp hàng năm có sự tăng lên
đáng kể. Từ chỗ chỉ được thi công những công trình nhỏ trong quân đội, đến
1
nay công ty đã có khả năng đấu thầu thi công các công trình có giá trị lớn
trong và ngoài quân đội. Uy tín của công ty đã bước đầu đến với các chủ đầu
- Lắp đặt thiết bị công trình và dây chuyền sản xuất.
- Sản xuất, kinh doanh vật liệu, vật tư, thiết bị xây dựng, vật tư thanh
xử lý.
- Kinh doanh bất động sản (kể cả dịch vụ mua bán nhà).
- Kinh doanh xuất nhập khẩu.
Nhiệm vụ cụ thể của công ty là xem xét, nắm chắc tình hình thị trường
xây dựng, hợp lý hoá các quy chế quản lý của công ty để đạt được hiệu quả
kinh tế, xây dựng tổ chức đảm đương được nhiệm vụ hiện tại, đáp ứng được
yêu cầu trong tương lai, có kế hoạch sản xuất kinh doanh ngắn hạn và kế
hoạch dài hạn.
2.2. Kết quả của doanh nghiệp sau một số năm
( Nguồn: Phòng tài chính - Kế toán công ty Tây Hồ - BQP)
Chỉ tiêu Năm 2003 Năm 2004 Năm 2005 2004/2003 2005/2003
Chênh lệch % Chênh lệch %
Tổng Tài sản (đ) 214.538.279.573 267.900.404.596 269.907.483.751 53.362.125.023 25 55.369.204.178 26
TSCĐ (đ) 10.322.285.557 22.941.938.950 20.544.014.246 12.619.653.393 122 10.221.728.689 99
Nguồn vốn CSH (đ) 14.284.360.883 32.736.085.390 35.845.777.107 18.451.724.507 129 21.561.416.224 151
Doanh thu thuần (đ) 193.587.742.296 260.972.796.240 280.011.071.993 67.385.053.944 35 86.423.329.697 45
Giá vốn hàng
bán(đ) 184.022.930.784 236.483.811.617 256.557.208.467 52.460.880.833 29 72.534.277.683 39
Thuế TNDN(đ) 160.143.320 921.817.007 1.133.255.195 761.673.687 476 973.111.875 608
Lợi nhuận sau
thuế(đ) 1.310.135.049 3.105.020.409 3.697.161.001 1.794.885.360 137 2.387.025.952 182
Tổng số
CNV(Người) 1.702 1.611 1.643 -91 -5 -59 -3
TN bình quân
tháng(đ) 1.327.056 1.646.359 1.846.625 319.303 24 519.569 39
Tổng chi phí 8.282.744.343 20.973.054.762 20.996.716.253 12.690.310.419 153 12.713.971.910 153
Từ các chỉ tiêu tài chính trên có thể thấy trong 3 năm từ năm 2003 đến
năm 2005 công ty Tây Hồ - Bộ quốc phòng đã có những phát tiến triển vượt
gần 762 triệu đồng ( tăng 476%) và năm 2005 tăng so với năm 2003 là hơn
973 triệu đồng ( tăng 608%).
4
Trong những năm qua công ty đã giải quyết công ăn việc làm cho gần
2000 người lao động với mức thu nhập bình quân tháng ngày một tăng, năm
2004 tăng so với năm 2003 là 319.303 đồng ( tăng 24%), năm 2005 tăng so
với năm 2003 là 519.569 đồng (tăng 39%). Mức thu nhập bình quân của cán
bộ công nhân viên công ty trong năm 2005 đạt gần 2 triệu đồng mỗi tháng, ở
mức khá cao so với mặt bằng thu nhập bình quân chung ở nước ta hiện nay.
Qua phân tích ở trên ta thấy trong những năm vừa qua công ty đã đạt
được nhiều thành quả khá tốt, đó là kết quả của sự nỗ lực lớn của toàn bộ ban
lãnh đạo cùng toàn thể cán bộ công nhân viên của công ty.
3. Tổ chức bộ máy quản lý và các chính sách quản lý tài chính –
kinh tế đang được áp dụng tại công ty Tây Hồ
3.1. Tổ chức bộ máy quản lý
• Giám đốc công ty là người tổng điều hành công ty, có nhiệm vụ tổ
chức, sắp xếp bộ máy, cơ chế quản lý phù hợp, quản lý cơ sở vật chất
kỹ thuật, sử dụng có hiệu quả các nguồn lực, lập kế hoạch và phương
án tổ chức thực hiện kế hoạch, thường xuyên kiểm tra, đánh giá kết
quả thực hiện để có biện pháp điều chỉnh hoặc thúc đẩy việc hoàn
thành kế hoạch của công ty, giải quyết tốt các mối quan hệ, tạo môi
trường uy tín cho công ty.
• Phó giám đốc kỹ thuật và Phó giám đốc phụ trách thi công: chịu
trách nhiệm về toàn bộ công tác kỹ thuật, thiết kế thi công xây dựng
và vận hành máy móc thiết bị, điều độ sản xuất toàn công ty nhằm
tăng năng suất lao động và nâng cao hiệu quả sử dụng máy móc
thiết bị.
• Phòng kế hoạch - kỹ thuật: là phòng chuyên môn, nghiệp vụ có chức
năng tham mưu giúp giám đốc công ty có nhiệm vụ tổ chức, triển
khai và chịu trách nhiệm về công tác kế hoạch vật tư thiết bị kỹ
phòng ban chức năng).
• Phòng Khai thác – Kinh doanh vật tư thanh xử lý: thực hiện chức
năng khai thác kinh doanh máy, thiết bị vật tư thanh xử lý của công
6
ty, chịu trách nhiệm trước công ty về toàn bộ công tác tổ chức thực
hiện. (Phòng chịu sự chỉ đạo trực tiếp về nghiệp vụ của Giám đốc
phụ trách kinh doanh).
( Xem sơ đồ tổ chức điều hành công ty Tây Hồ trang 8)
7
Sơ đồ tổ chức điều hành công ty Tây Hồ
: Giám đốc điều hành
: Các phòng chức năng chỉ đạo
GIÁM ĐỐC CÔNG TY Bí thư đảng uỷ
CÁC PHÓ GIÁM ĐỐC
Phòng kế
hoạch - kỹ
thuật
Phòng thiết
kế - dự án -
đấu thầu
Phòng tài
chính - kế
toán
Phòng tổ
chức LĐ -
hành chính
Phòng
chính trị
Phòng
CN dân
dụng và
điện
997
Đội thi
công
cơ giới
Các
đội
XD 1,
2, 3, 4,
5
8
3.2. Các chính sách quản lý tài chính – kinh tế đang được áp dụng tại
công ty Tây Hồ
Công ty Tây Hồ là doanh nghiệp Nhà nước do Quân đội quản lý nên
phải tuân theo quy chế quản lý tài chính của Nhà nước và của quân đội đối
với doanh nghiệp. Cụ thể có những quy định chung như sau:
• Công tác tài chính của công ty được quản lý thống nhất từ công ty
đến các đơn vị cơ sở.
• Hệ thống tài chính của các đơn vị cơ sở nằm trong hệ thống tổ chức
tài chính của công ty. Chịu sự chỉ đạo về nghiệp vụ, kiểm tra, hướng
dẫn của phòng Tài chính - kế toán công ty.
• Phòng Tài chính - kế toán công ty phải quản lý toàn diện và nắm
vững tình hình tài chính của các đơn vị cơ sở.
• Công tác quản lý tài chính phải đi đôi với công tác đảm bảo phục vụ
kịp thời cho sản xuất kinh doanh.
Về ứng tiền chi nghiệp vụ: Cá nhân ứng tiền chi tiêu phục vụ cho công
tác nghiệp vụ và công tác phí phải có giấy ứng theo mẫu quy định của phòng
Kế toán – tài chính và có chữ ký của chỉ huy đơn vị được Giám đốc duyệt.
+ Tiền mặt công ty đảm bảo vào các mục đích như: Trả lương, ăn ca,
công tác phí, tiếp khách, trả tiền nhân công, mua bán vật tư phụ, vật rẻ tiền
mau hỏng... Vì vậy, hàng tháng các đơn vị cơ sở, các phòng ban lập kế hoạch
sử dụng tiền mặt gửi về phòng Tài chính - kế toán để có kế hoạch đảm bảo.
+ Việc sử dụng tiền mặt: cá nhân, đơn vị xin ứng phải báo cáo nhu cầu
được Giám đốc công ty phê duyệt. Đối với các đơn vị cơ sở thì do chỉ huy
đơn vị cơ sở duyệt và phải thông qua hệ thống sổ sách , phiếu chi của tài
chính các cấp nghiêm cấm việc giao nhận tiền không có phiếu chi. Sau khi
hoàn thành việc chi tiêu thì chỉ huy đơn vị đôn đốc việc hoàn ứng, hoàn
chứng từ dứt điểm.
+ Người được ứng tiền phải là cán bộ công nhân viên , hợp đồng dài
hạn đang làm việc ở công ty do công ty quản lý và trả lương.
10
+ Người nhận tạm ứng phải chịu trách nhiệm trước Giám đốc công ty,
chỉ huy đơn vị mình về số tiền đã ứng, chi tiêu đúng mục đích, đúng nội dung
và đúng phương án đã được phê duyệt.
+ Nhu cầu ứng tiền mặt đảm bảo cho sản xuất, thi công công ty thực
hiện mỗi tuần một lần, các nhu cầu khác theo giấy phê duyệt của Giám đốc
công ty.
+ Các cá nhân, đơn vị phải chịu sự giám sát, kiểm tra việc chi tiêu của
phòng Tài chính - kế toán. Phòng Tài chính - kế toán chịu trách nhiệm trước
Đảng uỷ và ban Giám đốc nội dung chi tiêu theo phương án, kế hoạch, mục
đích đã được phê duyệt.
+ Trường hợp nhận tiền mặt của các chủ đầu tư hoặc các nơi có quan
hệ hợp đồng kinh tế, các đơn vị phải báo cáo Giám đốc, phòng Tài chính - kế
toán đề nghị cấp giấy giới thiệu nhận và chịu trách nhiệm theo dõi quản lý.
Tiền nhận về phải nộp quỹ công ty, nghiêm cấm các đơn vị cơ sở tự nhận tiền
của các đối tác có liên quan nhập quỹ đơn vị mình tự chi tiêu không báo cáo.
+ Tất cả các nguồn thu của các đơn vị cơ sở phải thể hiện qua sổ sách
kế toán của đơn vị.
thanh toán cá nhân tự chịu trách nhiệm.
+ Toàn bộ chứng từ thanh toán tập hợp theo từng công trình xử lý sơ bộ
tại đơn vị, một tháng hai lần voà ngày 15 và 30 hàng tháng chuyển phòng Tài
chính - kế toán công ty xét duyệt. Nếu là chi phí chung thì lập bảng phân bổ
cho từng công trình. Các chứng từ liên quan đến xuất nhập vật tư các đơn vị
có thể sử dụng bảng kê kèm theo phiếu xuất nhập.
+ Các chứng từ chi phí cho thi công công trình sau khi xét duyệt thì lưu
lại phòng Tài chính - kế toán công ty, các chứng từ nội bộ khác của đơn vị thì
lưu tại đơn vị cơ sở.
12
Về quản lý tài sản :
+ Tài sản do công ty hoặc các đơn vị cơ sở quản lý đều là tài sản chung
của công ty phải được quản lý, sử dụng và khấu hao theo quy định.
+ Tài sản là nhà cửa, văn phòng, trang thiết bị dụng cụ văn phòng, xe
chỉ huy và tài sản ở các văn phòng phía Bắc phục vụ do phòng Hành chính
quản lý, phòng Tài chính - kế toán trực tiếp tính khấu hao hàng năm.
+ Tài sản nhà cửa, văn phòng, trang thiết bị phục vụ cho sản xuất thi
công và phục vụ đời sống của nhà máy X18 và của chi nhánh công ty tại
thành phố Hồ Chí Minh do công ty giao, được quản lý và khấu hao theo quy
định của công ty và hạch toán vào chi phí sản xuất hàng năm.
+ Tài sản, thiết bị văn phòng, trang thiết bị xe máy phục vụ cho sản
xuất, xây lắp do công ty đầu tư giao cho đơn vị cơ sở sử dụng, các đơn vị cơ
sở phải nộp khấu hao về công ty.
+ Tài sản cố định được khấu hao theo tỷ lệ Nhà nước quy định.
+ Trang thiết bị xe máy được khấu hao theo kế hoạch khấu hao trong
báo cáo đầu tư của các đơn vị được Giám đốc duyệt.
+ Những trang thiết bị công ty điều chuyển dài hạn thì đơn vị giao phải
bàn giao cho đơn vị nhận: Tình trạng kỹ thuật, chất lượng, giá trị còn lại để
đơn vị tiếp nhận theo dõi quản lý, sử dụng được thuận lợi. Nếu điều chuyển
thời vụ thì đơn vị giao vẫn phải quản lý thiết bị đó, 2 đơn vị thống nhất mức
chế độ báo cáo: Cấp dưới báo cáo cấp trên, chấp hành mọi chỉ thị mệnh lệnh
của cấp trên.
+ Thời gian làm việc của người lao động trong công ty theo quy định là
8 giờ/1 ngày, 5 ngày/1 tuần; các ngày lễ tết nghỉ theo quy định.
+ Chế độ làm thêm giờ và bồi dưỡng ngoài giờ chỉ thực hiện khi người
lao động thực tế đã làm việc đủ số giờ làm việc trong tháng theo quy định.
Cụ thể: người lao động làm việc trên công trường (kể cả lao động quản lý,
phục vụ quản lý và lao động trực tiếp sản xuất ) lái xe chỉ huy nếu trong tháng
14
có giờ làm thêm thì được thanh toán theo quy định của Nhà nước; bảo vệ cơ
quan những ngày nghỉ mà phải đi làm việc thì được hưởng chế độ bồi dưỡng
= 15.000đ/ca/người.
+ Chế độ nghỉ phép hàng năm của cán bộ, công nhân viên lao động hợp
đồng dài hạn trong công ty thực hiện thống nhất theo quy định của Bộ Luật
lao động.
+ Mức tiền lương tối thiểu mà doanh nghiệp áp dụng đối với cán bộ,
công nhân viên, lao động hợp đồng là 450.000đ/tháng.
4. Tổ chức hoạt động sản xuất kinh doanh và quy trình công nghệ
sản xuất sản phẩm ở công ty
4.1. Tổ chức hoạt động sản xuất kinh doanh
Xuất phát từ chức năng, nhiệm vụ được giao, công ty Tây Hồ đã xây
dựng cho mình một mô hình tổ chức từ công ty đến các phòng ban và các xí
nghiệp thành viên. Trong đó, các xí nghiệp là bộ phận trực tiếp tham gia sản
xuất được tổ chức thành các đội cụ thể. Các đội xây dựng này có thể trực
thuộc xí nghiệp hoặc trực thuộc công ty. Để cụ thể hoá mô hình tổ chức cơ
cấu của công ty, ta có thể phân ra như sau:
- Bộ phận sản xuất chính: với nhiệm vụ tạo ra sản phẩm chính cho
công ty như các công trình xây dựng và công trình giao thông bao gồm các bộ
phận sau:
+ Xí nghiệp xây dựng công nghiệp dân dụng và hạ tầng 497
Tổ chức thi
công
Nghiệm
thu bàn
giao
công
trình
16
Phần 2: Tổ chức công tác kế toán tại công ty Tây Hồ
1. Tổ chức bộ máy kế toán
1.1. Phương thức tổ chức bộ máy kế toán
Công ty Tây Hồ là một doanh nghiệp có quy mô vừa, các đơn vị trực
thuộc như các xí nghiệp, các đội hoạt động tập trung trên một địa bàn. Tuy
nhiên, công ty có một chi nhánh ở Thành phố Hồ Chí Minh nên công ty tổ
chức công tác kế toán theo mô hình vừa tập trung vừa phân tán.
Đối với những đơn vị trực thuộc kinh doanh quy mô nhỏ, gần trung tâm
điều hành; mặt bằng kinh doanh tập trung, chưa có đủ điều kiện nhận vốn,
kinh doanh và tự chủ trong quản lý, thì đơn vị đó không được phân cấp quản
lý, do vậy không cần tổ chức sổ sách và bộ máy kế toán; toàn bộ khối lượng
kế toán thực hiện tại trung tâm kế toán đặt tại đơn vị cấp trên.
Đối với những đơn vị có đủ điều kiện về tổ chức, quản lý và kinh
doanh một cách tự chủ, hơn nữa kinh doanh ở quy mô lớn, trên diện không
gian rộng, phân tán mặt bằng, thì cần được giao vốn, nhiệm vụ kinh doanh
cũng như quyền quản lý điều hành. Khi đó, cần thiết phải tổ chức bộ máy kế
toán tại đơn vị trực thuộc. Toàn bộ khối lượng kế toán được thực hiện ở dưới
đơn vị trực thuộc, quan hệ giữa các đơn vị hạch toán phân tán là quan hệ kinh
tế nội bộ. Cấp trên chỉ làm nhiệm vụ tổng hợp theo báo cáo của những đơn vị
đó.
17
Mô hình kế toán kiểu hỗn hợp mô tả theo sơ đồ sau:
toán phân
tán tại đơn
vị trực
thuộc
18