Hệ thống thu thập và quản
lý đo đếm điện năng

1. CẤU TRÚC HỆ THỐNG THU THẬP DỮ LIỆU
Theo Qui trình kinh doanh nội bộ hiện nay của EVN thì phân
bố các điểm đo ranh giới giữa các công ty phát điện (GenCo),
truyền tải (TransCo), phân phối (DisCo) và Khách hàng (bao
gồm cả khách hàng lớn đấu nối trực tiếp với lưới truyền tải,
khách hàng công nghiệp & thương mại và khách hàng tiêu
dùng) được mô tả trong hình 1.

Hình 1: Qui tắc bố trí điểm đo đếm ranh giới trong
kinh doanh điện
Công tác thu thập dữ liệu đo đếm để phục vụ quản lý kinh
doanh hiện nay của EVN đang chủ yếu được thực hiện bằng
cách chốt chỉ số công tơ định kỳ tại điểm giao nhận điện.
Công tác này khá tốn kém và chúng ta gần như không có
được thông tin giữa hai lần đọc chỉ số để có thể áp dụng các
công nghệ mới về xử lý số liệu cho các bài toán quản lý, mặc
dù các đơn vị đã đầu tư khá nhiều công tơ điện tử có khả
năng cung cấp toàn bộ các dữ liệu cần thiết với cách truy cập
trực tiếp thời gian thực.
Hiện nay các loại công tơ điện tử trong lưới điện của EVN
gồm có A1700 (ELSTER/ABB-UK), ZMD (Landis+Gyr-
Thụy sỹ), Nexus 1262 (EIG-USA), MK6 (EDMI-Singapore).
Trong đó loại A1700 chiếm tỷ lệ khoảng 80%. Lý do sử dụng
A1700 là EVN phụ thuộc vào phần mềm đọc công tơ từ xa
DataLink và PMU do ABB phát triển.
Các công ty điện lực của EVN đã triển khai một số phương

Network) hoặc các hình thức truyền tin khác phù hợp nhất tại
vị trí lắp đặt.
Đối với các trạm không kết nối được với mạng
WAN/IP/INTERNET
* Kết nối qua mạng thông tin di động GSM/CDMA bằng
dịch vụ GPRS
Các công tơ sẽ được kết nối trực tiếp hoặc qua thiết bị
gateway với modem GRPS để được truy cập on-line và truy
xuất toàn bộ dữ liệu đo đếm, cảnh báo cũng như các bản ghi
sự kiện. Ưu điểm của giải pháp này là không phải trả phí kết
nối mà chỉ phải trả phí trên dung lượng truyền. ATS đã thử
nghiệm và kết quả là với khoảng thời gian quét là 1 phút thì
cước phí cho một điểm thu thập dữ liệu khoảng 25.000
VNĐ/tháng tùy thuộc vào gói cước của nhà cung cấp.
Ưu điểm nổi bật của giải pháp này là có thể triển khai trong
thời gian rất nhanh vì không phải thiết lập một mạng riêng
hay phải kéo cáp điện thoại đến vị trí đặt điểm đo, với giải
pháp sử dụng dịch vụ GPRS trên nền mạng GSM chúng ta có
thể triển khai công tác đo đếm và giám sát tại cả các trạm
treo để có các biện pháp quản lý tốt hơn về quá tải, cosφ, tổn
thất kỹ thuật và phi kỹ thuật của các nhánh rẽ và phụ tải. Giải
pháp này đặc biệt hữu hiệu khi các Công ty điện lực cần giám
sát các phụ tải lớn để giảm tổn thất phi kỹ thuật.
* Kết nối qua mạng điện thoại thông thường và di động
GSM/CDMA bằng phương án quay số trực tiếp
Trong trường hợp có những khu vực không có phủ sóng di
động có kèm dịch vụ GPRS thì các công tơ sẽ được kết nối
bằng cách quay số thông thường. Tuy nhiên, với các giải
pháp kết nối thông qua mạng WAN/IP/INTERNET/GPRS
như đã mô tả ở các phần trên thì khoảng 95% số công tơ cần

Đáp ứng các mục tiêu trên và căn cứ vào định hướng của
kiến trúc tổng thể các hệ thống quản lý đo đếm và trung tâm
điều độ trong hệ thống điện Việt Nam, đồng thời tham khảo
các xu hướng tiên tiến đang được sử dụng và tiêu chuẩn
IEC61968 về qui định chuẩn hóa dữ liệu và thông tin trong
ngành điện, ATS đưa ra kiến trúc của hệ thống quản lý đo
đếm có tên là @IMIS (Integrated Metering Information
System) như hình vẽ 3.

Hình 3: Cấu trúc phần mềm hệ thống @IMIS
Các module phần mềm của hệ thống bao gồm:
* Module thu thập dữ liệu từ công tơ và quản lý truyền thông
* Module quản trị hệ thống đo đếm và thiết bị
* Module Giao diện Người-Máy
* Module Giao diện với các Hệ thống khác
* Module kiểm tra sự đúng đắn của dữ liệu (Validation, Edit,
Estimate - VEE)
* Module tạo báo cáo
* Hệ thống quản trị dữ liệu quá khứ
* Module nghiên cứu và giám sát phụ tải
* Module quản lý khách hàng và tài sản trên bản đồ số (GIS)
* Dịch vụ Web và cổng dữ liệu thời gian thực (Real-time
Portal)
Hình trên là thông số của công tơ A1700 được cập nhật thời
gian thực thông qua dịch vụ GPRS với dữ liệu quản lý liên
quan.
3. CÁC ƯU ĐIỂM CỦA HỆ THỐNG @IMIS
* Dữ liệu đo/đếm/cảnh báo được thu thập thời gian thực đáp
ứng các bài toán ứng dụng khác nhau của nhiều đối tượng sử
dụng trong quá trình quản lý kinh doanh của ngành điện. Dữ

Có khả năng đọc nhiều chủng loại công tơ và giải quyết được
sự phụ thuộc vào phần mềm DataLink và PMU của ABB
trong nhiều năm qua.
* Phù hợp với nhu cầu sử dụng, thói quen và trình độ của đội
ngũ quản lý kinh doanh của các công ty điện lực. Dịch vụ
bảo dưỡng và nâng cấp tương ứng với sự thay đổi trong qui
định về vận hành và kinh doanh sẽ được tiến hành chính xác
và nhanh chóng với đội ngũ chuyên gia đã có nhiều năm kinh
nghiệm đối với ngành điện Việt Nam.