Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
MỤC LỤC
Trang
MỞ ĐẦU……………………………………………………..…………....4
CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ VÀ PHÁT TRIỂN NGUYÊN
LIỆU MÍA CHO CÔNG NGHIỆP CHẾ BIẾN ĐƯỜNG ...................................... 6
1.1. VAI TRÒ CỦA VÙNG NGUYÊN LIỆU MÍA CHO CÔNG NGHIỆP CHẾ
BIẾN ĐƯỜNG ..................................................................................................... 6
1.1.1. Đặc điểm của công nghiệp chế biến đường .................................................. 6
1.1.2. Sự cần thiết phải hình thành vùng nguyên liệu mía cho công nghiệp chế
biến đường .......................................................................................................... 10
1.2 VÙNG NGUYÊN LIỆU MÍA ....................................................................... 11
1.2.1. Khái niệm vùng nguyên liệu mía ............................................................... 11
1.2.2. Đặc điểm điểm của vùng nguyên liệu mía ................................................. 12
1.2.3. Các chỉ tiêu đánh giá về vùng nguyên liệu mía .......................................... 14
1.3. CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN VIỆC XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN
VÙNG NGUYÊN LIỆU MÍA CHO NHÀ MÁY ĐƯỜNG ................................. 16
1.3.1. Các nhân tố về điều kiện tự nhiên .............................................................. 16
1.3.2. Về kinh tế-xã hội ....................................................................................... 17
1.3.3. Về trình độ kỹ thuật và công nghệ ............................................................. 18
1.3.4. Về các chính sách của nhà nước và địa phương ......................................... 18
1.4. NỘI DUNG CỦA QUẢN LÝ VÀ PHÁT TRIỂN VÙNG NGUYÊN LIỆU
MÍA .................................................................................................................... 19
1.4.1. Lập kế hoạch vùng nguyên liệu mía ........................................................... 19
1.4.2. Tổ chức thực hiện triển khai thực hiện kế hoạch vùng nguyên liệu mía ..... 20
1.4.3. Kiểm tra việc thực hiện kế hoạch ............................................................... 20
1.5. CÁC YÊU CẦU ĐỐI VỚI VIỆC QUẢN LÝ VÀ PHÁT TRIỂN VÙNG
NGUYÊN LIỆU MÍA CHO NHÀ MÁY ĐƯỜNG .............................................. 21
1.5.1. Quản lý và phát triển vùng nguyên liệu mía dựa trên cơ sở phát huy tiềm
năng lợi thế về điều kiện tự nhiên và xã hội của vùng ......................................... 21
2.3.3. Thực trạng vùng nguyên liệu mía từ 2006- 2008 (là giai đoạn có sự đột phá
về năng suất mía.) ............................................................................................... 45
2.4. THỰC TRẠNG QUẢN LÝ VÀ PHÁT TRIỂN VÙNG NGUYÊN LIỆU MÍA
CỦA CÔNG TY TNHH ĐƯỜNG MÍA VIỆT NAM- ĐÀI LOAN ...................... 47
Vũ Văn Luân Quản lý kinh tế 47A
2
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
2.4.1. Thực trạng quy hoạch và lập kế hoạch vùng nguyên liệu mía của công ty .. 47
2.4.2. Thực trạng việc triển khai thực hiện các kế hoạch của công ty về quản lý và
phát triển vùng nguyên liệu ................................................................................. 49
2.4.3. Thực trạng việc kiểm tra, giám sát việc thực hiện kế hoạch của công ty về
quản lý và phát triển vùng nguyên liệu ................................................................ 57
2.5. ĐÁNH GIÁ VỀ QUẢN LÝ VÀ PHÁT TRIỂN VÙNG NGUYÊN LIỆU MÍA
CỦA CÔNG TY TNHH ĐƯỜNG MÍA VIỆT NAM- ĐÀI LOAN ...................... 58
2.5.1. Ưu điểm .................................................................................................... 58
2.5.2. Hạn chế. .................................................................................................... 59
2.5.3. Nguyên nhân của những hạn chế .............................................................. 60
CHƯƠNG III: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN VIỆC QUẢN LÝ
VÀ PHÁT TRIỂN VÙNG NGUYÊN LIỆU MÍA CỦA CÔNG TY TNHH
ĐƯỜNG MÍA VIỆT NAM- ĐÀI LOAN ............................................................ 63
3.1. MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN QUẢN LÝ VÀ PHÁT TRIỂN
VÙNG NGUYÊN LIỆU CỦA CÔNG TY TNHH ĐƯỜNG MÍA VIỆT NAM-
ĐÀI LOAN ......................................................................................................... 63
3.1.1. Rà soát, điều chỉnh và tổ chức thực hiện tốt quy hoạch phát triển của vùng
nguyên liệu mía. .................................................................................................. 63
3.1.2. Nâng cao hiệu quả các chính sách về phát triển vùng nguyên liệu. ............. 64
3.1.3. Đa dạng hoá sản phẩm, tận dụng phụ phẩm để nâng cao giá trị của cây mía,
từ đó tăng thêm thu nhập cho nông dân ............................................................... 66
3.1.4. Hoàn thiện công tác tiền lương, tiền thưởng .............................................. 67
3.1.5. Tổ chức, nâng cao năng lực, trình độ cán bộ nông vụ ................................ 67
thiếu nguyên liệu gây ra những hậu quả rất lớn về lãng phí các thiết bị máy
móc, khấu hao trên đầu sản phẩm tăng, công nhân thất nghiệp, doanh
nghiệp làm ăn thua lỗ...tất cả những điều này đã và đang là vấn đề nhức
nhối đối với hầu hết các doanh nghiệp sản xuất đường ở Việt Nam hiện
nay. Do vậy, yêu cầu cấp thiết đặt ra là các doanh nghiệp phải xây dựng và
phát triển vùng nguyên liệu mía đảm bảo cung cấp đủ và ổn định cho quá
trình sản xuất của doanh nghiệp.
Từ những yêu cầu cấp thiết thực tế đặt ra, công ty TNHH đường mía
Việt Nam- Đài Loan đã xây dựng vùng nguyên liệu mía phục vụ cho hoạt
động của nhà máy chế biến. Vùng nguyên liệu của công ty không ngừng
Vũ Văn Luân Quản lý kinh tế 47A
4
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
được mở rộng và phát triển, tuy nhiên, nguyên liệu mía cung cấp cho công
ty vẫn chưa đáp ứng được công suất chế biến của nhà máy. Xuất phát từ
thực tiễn đó tôi đã chọn đề tài “Quản lý và phát triển vùng nguyên liệu mía
của công ty TNHH đường mía Việt Nam-Đài Loan”. Trong bài viết của
mình, tôi đã đưa ra cơ sở lý luận liên quan đến quản lý và phát triển vùng
nguyên liệu mía nói chung, từ đó áp dụng vào công ty để nêu ra thực trạng
và giải pháp để quản lý và phát triển vùng nguyên liệu của công ty có hiệu
quả hơn.
Tuy đã có sự cố gắng nhưng do thời gian thực tập tại công ty không
nhiều, kiến thức của bản thân còn hạn chế nên đề tài không thể tránh được
những sai sót, em mong nhận được sự đóng góp ý kiến của cô giáo Bùi Thị
Hồng Việt và các thầy, cô giáo, công ty TNHH đường mía Việt Nam-Đài
Loan và các bạn để đề tài được hoàn thiện hơn.
Để hoàn thành được đề tài này, em xin trân thành cảm ơn sự hướng
dẫn rất tận tình của cô giáo Bùi Thị Hồng Việt, sự giúp đỡ tận tình của các
cán bộ công ty TNHH đường mía Việt Nam- Đài Loan.
Vũ Văn Luân Quản lý kinh tế 47A
- Công nghệ sun-phít hóa.
Vũ Văn Luân Quản lý kinh tế 47A
6
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
- Công nghệ Blanco Director.
- Kết hợp các-bô-nát hóa và sun-phít hóa.
- Công nghệ SAT.
- Công nghệ Cti.
- Công nghệ các-bô-nát hóa kết hợp với trao đổi i-on.
Dù là áp dụng công nghệ nào thì quá trình sản xuất của bất kỳ nhà
máy sản xuất đường nào cũng phải theo quy trình sản xuất chung nhất như
sau:
Vũ Văn Luân Quản lý kinh tế 47A
Mía nguyên liệu
Bùn lọc
Bã mía
Xử lí mía
Trích li nước mía
Làm sạch nước mía
Cô đặc nước mía
Nấu đường, kết tinh, phân mật, sấy, đóng bao
Nước mía
trong
Chè đặc
Đường thành phẩm
Mật rỉ
7
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
Như đã nêu ở trên, sự khác nhau giữa các phương pháp sản xuất chủ
yếu là ở công đoạn làm sạch và với mỗi một loại công nghệ khác nhau sẽ
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
-Đặc điểm mía nguyên liệu: Mía thuộc loại nguyên liệu tươi, nếu sau
khi thu hoạch không kịp thời đưa vào chế biến sẽ bị ảnh hưởng đến số
lượng và chất lượng nguyên liệu như: giảm trọng lượng, giảm tỷ lệ đường
trong mía, ảnh hưởng đến chất lượng đường sản xuất ra. Nhiều thí nghiệm
cho thấy lượng đường trong mía bị hao hụt nhiều sau khi chặt, chậm vận
chuyển về nhà máy. Khoảng thời gian cho phép là trong vòng 48 giờ. Có
nhiều chỉ tiêu để đánh giá chất lượng mía như độ chin, độ đồng đều, ít tạp
chất nhưng quan trọng nhất là chỉ số đánh giá về chữ đường (CCS), tức là
hàm lượng đường có thể thu hồi thực tế trong sản xuất. Chữ đường được
xác định theo công thức sau:
CCS=
+
−×−
+
−×
100
3
chuyển mía phải đủ sức đáp ứng yêu cầu vận chuyển khối lượng lớn và kịp
thời.
Nguyên liệu mía mang tính thời vụ rất cao do nó là sản phẩm của
nông nghiệp. Do điều kiện khí hậu, thời tiết, do đặc điểm, tính chất của cây
mía, nên việc trồng và thu hoạch mía mang tính chất thời vụ. Thời vụ trồng
và thu hoạch mía thường bắt đầu từ tháng 11 đến tháng 4, tức là trong
vòng 6 tháng mùa hanh khô.
Mặt khác, mía là nguyên liệu thực vật, trong điều kiện khí hậu nhiệt
đới ở nước ta, quá trình biến đổi chất diễn ra rất nhanh, nếu sau 48 giờ kể
từ lúc thu hoạch mà chưa đưa vào sản xuất thì nguyên liệu mía xuống cấp
rất nhanh, hiệu quả sản xuất giảm đáng kể.
Chất lượng nguyên liệu mía phụ thuộc rất lớn vào giống mía, điều
kiện thời tiết, khí hậu, kỹ thuật canh tác mía và công tác thu hoạch, vận
chuyển mía.
Nguyên liệu mía được trồng phủ trên diện tích không gian rộng, khi
thu hoạch có khối lượng lớn và rất cồng kềnh, tỷ lệ tiêu hao khoảng 10 tấn
mía chế biến được 1 tấn đường, chi phí vận tải nguyên liệu mía thường
chiếm từ 10-15% giá mía nguyên liệu. Do vậy, các nhà máy đường muốn
giảm chi phí vận tải nguyên liệu phải đặt tại trung tâm vùng nguyên liệu
mía.
1.1.2. Sự cần thiết phải hình thành vùng nguyên liệu mía cho công
nghiệp chế biến đường
Trong quá trình phát triển, ngành sản xuất nông nghiệp từ hai
ngành cơ bản là trồng trọt và chăn nuôi đã tách ra thành các ngành chuyên
môn hóa như: Ngành trồng trọt tách thành các ngành sản xuất lương thực,
ngành sản xuất nguyên liệu chế biến công nghiệp, ngành cây thực phẩm,
cây ăn quả…Ngành chăn nuôi tách thành ngành chăn nuôi đại gia súc, gia
súc, gia cầm…Tiếp đó, từng ngành chuyên môn hóa lại tách thành các
Vũ Văn Luân Quản lý kinh tế 47A
10
11
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
nhu cầu về nguyên liệu cho các nhà máy đường thường có quy mô diện tích
tự nhiên tương đối lớn, phù hợp với quy mô công suất của các nhà máy
đường có tính đến các yếu tố biến động về năng suất và sản lượng mía hàng
năm.
1.2.2. Đặc điểm điểm của vùng nguyên liệu mía
1.2.21. Vùng sản xuất tập trung chuyên canh mía nguyên liệu thường có
diện tích tương đối lớn.
Đặc điểm này của vùng nguyên liệu mía bắt nguồn từ đặc điểm sinh
học của cây mía và tính chất của hoạt động chế biến. Mía là loại cây có
khối lượng lớn, một ngày trung bình nhà máy chế biến 5.000 tấn mía
nguyên liệu thì vùng nguyên liệu phải có diện tích trồng mía khoảng
10.000 ha, với lượng mía lớn như vậy thì không thể vận chuyên từ xa do
chi phí vận chuyển lớn, hệ thống giao thông khó đáp ứng. Hơn nữa cây mía
là loại cây thay đổi chất lượng rất nhanh, tốt nhất phải chế biến trong vòng
48 giờ sau khi chặt. Như vậy tất cả những yêu cầu trên tạo nên quy mô về
diện tích cho vùng nguyên liệu mía.
1.2.2.2. Tính thời vụ ở vùng mía nguyên liệu
Thời vụ thu hoạch mía cũng là mùa vụ chế biến đường, mùa thu
hoạch mía hàng năm kéo dài khoang 5 tháng, tùy theo điều kiện về tự
nhiên, giống mía và kỹ thuật chăm sóc của từng vùng mà thời điểm bắt đầu
và kết thúc có thể khác nhau. Thời gian thu hoạch mía khi mía chin chỉ
được phép dưới một tháng, trong khi đó có rất nhiều yếu tố tác động đến
việc có thu hoạch mía kịp thời hay không như: nguồn lao động, đường giao
thông, phương tiện vận chuyển, khả năng tiêu thụ của cơ sở chế biến. Đặc
điểm này phải có sự phối hợp giữa các bộ phận, các ngành trong vùng mía.
1.2.2.3. Hệ thống cơ sở hạ tầng vùng nguyên liệu mía
- Hạ tầng về giao thông ở các vùng nguyên liệu mía là một trong
những yếu tố tạo động lực cho việc phát triển sản xuất nguyên liệu mía.Với
sự gắn kết của các cơ sở chế biến công nghiệp với những cơ sở trồng mía
nguyên liệu.
Vũ Văn Luân Quản lý kinh tế 47A
13
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
Mía là loại không thể thay thế đối với cơ sở chế biến đường. Sản
xuất nguyên liệu mía lại có tính thời vụ cao, vì vậy, mối quan hệ phụ thuộc
của các cơ sở chế biến vào vùng mía nguyên liệu cũng rất lớn. Mặt khác,
do đặc điểm về công nghệ của sản xuât đường là thiết bị chuyên dùng và
công nghệ phức tạp, các nhà máy đường không thể lợi dụng dây chuyền
công nghệ hiện có để có thể sản xuất các sản phẩm từ nguyên liệu khác như
cá nhà máy chế biến hoa quả, nước giải khát. Do vậy, hoạt động của cơ sở
chế biến đường phụ thuộc rất lớn và khả năng đáp ứng nguyên liệu cả về số
lượng, chất lượng, thời gian cung cấp.
1.2.2.5. Tính đa dạng của vùng nguyên liệu mía
Cây mía có chu kỳ sinh trưởng bình quân là một năm. Trong quá
trình sinh trưởng và phát triển thì thời gian đầu mức độ chiếm đất và độ che
phủ của cây mía không lớn, như vậy có thể trồng xen canh các loại cây
trồng khác để năng cao hiệu quả sử dụng đất, mặt khác còn cải tạo được đất
trồng mía. Mía là một loại cây có sinh khối lớn, lá mía có thể làm thức ăn
cho gia súc, do vậy có thể kết hợp chăn nuôi trâu bò để tận dụng thân, lá
mía bị loại bỏ trong quá trình chăm sóc canh tác. Mía là loại cây cần rất
nhiều phân bón, đặc biệt là các loại phân hữu cơ vi sinh, vì vậy cần kết hợp
các loại phân bón từ nguồn phế thải của chăn nuôi và của các loại phế thải
của việc chế biến mía. Để cung cấp đầu vào cho việc sản xuất mía, cần rất
nhiều dịch vụ cung cấp đầu vào như phân bón, thuốc trừ sâu…như vậy
muốn canh tác chuyên canh tốt mía phải kết hợp và tận dụng các nguồn lực
về đất đai, lao động và các nguồn lực khác. Tất cả những điều đó hình
thành nên tính đa dạng của vùng mía nguyên liệu.
1.2.3. Các chỉ tiêu đánh giá về vùng nguyên liệu mía
thiết kế của nhà máy.
- Chất lượng nguyên liệu mía: Bao gồm chữ đường(CCS) và phần
trăm thu hồi của mía nguyên liệu.
- Hiệu quả tài chính của việc trồng mía nguyên liệu đối với từng hộ
sản xuất hoặc cơ sở kinh doanh sản xuất mía nguyên liệu trong vùng.
Vũ Văn Luân Quản lý kinh tế 47A
15
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
- Hiệu quả kinh tế xã hội của toàn vùng mía nguyên liệu: Là hiệu quả
tổng hợp về những ngoại ứng mà vùng mía nguyên liệu tao ra cho toàn
vùng.
1.3. CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN VIỆC XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN
VÙNG NGUYÊN LIỆU MÍA CHO NHÀ MÁY ĐƯỜNG
1.3.1. Các nhân tố về điều kiện tự nhiên
Các điều kiện tự nhiên như khí hậu, đất, nước, có ảnh hưởng lớn đến
việc hình thành các vùng nguyên liệu mía tập trung chuyên canh.
Ảnh hưởng của khí hậu: Bao gồm các yếu tố ảnh hưởng như nhiệt
độ, độ ẩm, mưa, gió, bão, ánh nắng ảnh hưởng nhiều đến sự phát triển của
cây mía trong từng thời kỳ. Các yếu tố này có biều hiện khác nhau theo
từng vùng, từng địa phương trong nước ta. Do vậy, khi lựa chọn vùng trồng
mía nguyên liệu cần lựa chọn những vùng có điều kiện thuận lợi cho sự
sinh trưởng và phát triển của cây mía mới có thể có vùng mía năng suất,
chất lượng cao.
Ảnh hưởng của đất: Đất đai là tư liệu sản xuất chủ yếu và đặc biệt
của sản xuất nông nghiệp.Đối với nông nghiệp thì đất đai vừa là chỗ dựa,
vừa là nơi để canh tác, diễn ra các hoạt động sản xuất nông nghiệp; vừa là
nơi cung cấp các chất dinh dưỡng cho cây trồng. Vì vậy chất lượng đất có
chứa các thành phần chất dinh dưỡng cung cấp cho cây mía có vai trò hết
sức quan trọng đảm bảo cho cây mía phát triển. Vì vậy khi lựa chọn vùng
nguyên liệu trồng mía phải quan tâm đến đất có phù hợp cho cây mía phát
vùng kinh tế: Nếu giá mía cao, mang lại hiệu quả kinh tế lớn hơn những
cây trồng mà người dân trong vùng đang canh tác thì họ sẽ chuyên đổi sang
trồng mía, và ngược lại, nếu hiệu quả kinh tế từ trồng mía không cao thì
người dân sẽ quay lưng lại với cây mía. Như vậy, các chính sách về giá của
cơ sở chế biến để cho người trồng mía yên tâm sản xuất lâu dài là rất quan
trọng.
Vũ Văn Luân Quản lý kinh tế 47A
17
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
- Khả năng huy động vốn để đầu tư cho cây mía: Yếu tố này làm
tăng năng lực sản xuất và quy mô sản xuất của vùng mía.
b. Các nhân tố về điều kiện xã hội:
Để hình thành các vùng sản xuất mía thì yếu tố truyền thống cần cù
trong lao động, tập quán canh tác của nhân dân trong vùng và tính năng
động dám mạo hiểm của người dân có ảnh hưởng lớn đến việc hình thành
và phát triển của vùng mía nguyên liệu.
1.3.3. Về trình độ kỹ thuật và công nghệ
Hiện nay trang thiết bị, công nghệ chế biến đường không ngừng thay
đổi, ngày càng hiện đại hơn, đẩy mạnh tự động trong một số công đoạn,
nâng cao hiệu suất thu hồi, dây chuyền sản xuất ngày càng có công suất
lớn, do vậy, việc sản xuất chế biến đường ngày càng có hiệu quả. Tuy
nhiên, điều này cũng đòi hỏi mía nguyên liệu phải đáp ứng về cả số lượng
và chất lượng, quy trình sản xuất và thu hoạch mía phải ngày càng được cải
tiến phù hợp với công nghệ chế biến.
1.3.4. Về các chính sách của nhà nước và địa phương
Chính sách của Nhà nước là sự can thiệp của Nhà nước đến các hoạt
động kinh tế xã hội theo những mục tiêu nhất định trong những điều kiện
nhất định. Đối với sản xuất nông nghiệp nói chung, trồng mía nói riêng, do
đặc điểm sản xuất và vai trò sản phẩm, các chính sách thường theo hướng
khuyến khích. hỗ trợ phát triển trực tiếp về vật chất, kỹ thuật hoặc hỗ trợ
công ty về phát triển vùng nguyên liệu. Có thể nói rằng mỗi nhân viên của
công ty đều là nhà quản lý tác nghiệp, do vậy đều lập kế hoạch tác nghiệp
để thực hiện công việc, nhiệm vụ của mình, từ đó tiến đến thực hiện
những mục tiêu chung của công ty về phát triển vùng nguyên liệu. Kế
hoạch tác nghiệp phải phù hợp với kế hoạch chiến lược, phục vụ cho việc
thực hiện kế hoạch chiến lược.
Vũ Văn Luân Quản lý kinh tế 47A
19
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
1.4.2. Tổ chức thực hiện triển khai thực hiện kế hoạch vùng nguyên
liệu mía
Quá trình tổ chức triển khai thực hiện kế hoạch vùng nguyên liệu
mía bao gồm quá trình tổ chức và quá trình lãnh đạo.
Công tác tổ chức được bắt đầu từ việc phân tích mục tiêu chiến
lược về phát triển vùng nguyên liệu của công ty, sau đó là xác định và
phân loại các hoạt động cần thiết để thực hiện mục tiêu, phân chia thành
các bộ phận để thực hiện các hoạt động, xác định vị trí của từng bộ phận
nhỏ và cá nhân trong đó bao gồm cả vấn đề phân cấp, phân quyền và trách
nhiệm của từng bộ phận, đảm bảo các nguồn lực cho từng bộ phận và tổ
chức. Trong công tác tổ chức thì yêu cầu phải phân công rõ ràng, chỉ rõ
quyền hạn, trách nhiệm và nhiệm vụ của từng cấp, phải có sự phối hợp
nhịp nhàng giữa các bộ phận.
Lãnh đạo là việc định ra chủ trương, đường lối, mục đích, tính chất,
nguyên tắc hoạt động của một hệ thống trong các điều kiện môi trường
nhất định. Sau khi tổ chức xong, tiếp theo trong quá trình quản lý là lãnh
đạo. Để tiến hành công việc cụ thể trong quá trình quản lý và phát triển
vùng nguyên liệu thì cần có sự lãnh đạo, mỗi bộ phận, mỗi cấp có vai trò
lãnh đạo khác nhau. Cấp trên lãnh đạo cấp dưới trong quyền hạn và nhiệm
vụ của mình, chỉ đạo, đôn đốc cấp dưới thực hiện thực hiện những yêu
cầu, nhiệm vụ mà người cấp trên giao phó.
Bên cạnh những cây trồng, vật nuôi đã phát huy và duy trì cần phải nâng
cao hiệu quả của chúng và tìm ra những cây trồng vật nuôi mới hiệu quả
hơn. Trước khi quy hoạch để phát triển vùng mía thì phải tính đến những
yếu tố về lợi thế của vùng, từ đó có quy hoạch cụ thể phù hợp để tận dụng
tối đa những lợi thế này.
Vũ Văn Luân Quản lý kinh tế 47A
21
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
1.5.2. Quản lý và phát triển vùng nguyên liệu mía dựa trên cơ sở giải
quyết hài hòa lợi ích của người trồng mía và người chế biến
Sản xuất, chế biến và tiêu thụ mía là một quá trình thống nhất. Sự
thống nhất biểu hiện ở sự thống nhất giữa các khâu của quá trình tái sản
xuất.
Trong quá trình tái sản xuất, người trồng mía thực hiện khâu sản xuất
nguyên liệu, cơ sở chế biến đường thực hiện khâu chế biến và tiêu thụ. Quá
trình đó đòi hỏi phải có sự thống nhất với nhau. Sự thống nhất đó biểu hiện
ở mục đích của sản xuất nguyên liệu mía và chế biến đường đều nhằm đạt
được năng suất, chất lượng cao, giá thành hạ và cuối cùng là đạt lợi nhuận
tối đa. Trong đó, sản xuất nguyên liệu mía phải dựa trên kết quả và hiệu
quả của chế biến và tiêu thụ; ngược lại chế biến đường và tiêu thụ sản
phẩm phải dựa trên cơ sở của sản xuất nguyên liệu mía có hiệu quả.
Kết hợp hài hòa lợi ích giữa người trồng mía và cơ sở chế biến
đường không chỉ ở việc phân chia lợi nhuận hợp lý, xác định giá cả giữa
các khâu, mà quan trọng hơn nó còn biểu hiện ở việc xác lập hợp lý các
mối quan hệ giữa người trồng mía và cơ sở chế biến; là việc tìm ra các giải
pháp nâng cao hiệu quả của khâu này có xem xét đến hiệu quả của các
khâu khác; là việc tạo cho nhau những điều kiện thuận lợi để nâng cao hiệu
quả sản xuất, nhất là ở vai trò hỗ trợ của cơ sở chế biến đối với người trồng
mía và cùng nhau chia sẻ rủi ro trong quá trình sản xuất.
1.5.3. Quản lý và phát triển vùng nguyên liệu mía phải phù hợp với
tạo tiền đề, chỗ dựa cho sự tồn tại và phát triển của nhau. Việc xử lý mối
quan hệ trên có vai trò quan trọng trong quá trình phát triển mía đường,
trong đó người chế biến đường đóng vai trò chủ động.
Vũ Văn Luân Quản lý kinh tế 47A
23
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
1.5.4. Quản lý và phát triển vùng nguyên liệu mía phải gắn hiệu quả về
kinh tế xã hội với hiệu quả về môi trường để phát triển bền vững
Nền nông nghiệp nước ta hiện nay đang từng bước hướng đến nền
nông nghiệp có hiệu quả kinh tế cao. Chỉ trên cơ sở đạt hiệu quả cao thì
nông nghiệp Việt Nam mới có thể cạnh tranh và xâm nhập vào thị trường
thế giới thành công. Ngành mía đường cũng như vậy, nếu không đạt được
điều đó thì có thể thua ngay trên sân nhà. Tuy nhiên, nếu sản xuất mía
đường mà chỉ quan tâm đến hiệu quả kinh tế, không quan tâm đến hiệu quả
xã hội và hiệu quả về môi trường thì hiệu quả kinh tế rất khó để đảm bảo sự
phát triển bền vững về lâu dài. Hơn nữa, nếu chỉ quan tâm đến hiệu quả
kinh tế của người trồng mía, đến vấn đề lợi nhuận, các vấn đề xã hội và
môi trường bị bỏ qua thì sẽ nảy sinh theo chiều hướng tiêu cực. Việc khắc
phục các ngoại ứng tiêu cực về môi trường cần đến một nguồn lực rất lớn
và như vậy xét đến một cách tổng thể thì hiệu quả lại rất thấp.
1.5.5. Quản lý và phát triển vùng nguyên liệu mía phải phù hợp với
quy hoạch phát triển của ngành và địa phương
Với bất kỳ một nhà máy sản xuất đường nào, trước khi được tiến
hành xây dựng đều phải xem xét đến vấn đề rất quan trọng là quy hoạch
phát triển vùng nguyên liệu của ngành và địa phương đó. Các nhà máy
đường muốn xây dựng được thì cần rất nhiều vốn đầu tư, do vậy thời gian
thu hồi vốn của các nhà máy đường là khoảng thời gian rất lâu. Thời gian
hoạt động của các nhà máy đường thường kéo dài vài chục năm. Hơn nữa,
dây chuyền công nghệ của các nhà máy sản xuất đường thường rất phức tạp
nên không thể dễ dàng di chuyển nhà máy đường đi nơi khác; và dây