cảm nhận về bài thơ “Đồng Chí” của Chính Hữu
– bài mẫu 2
Chính Hữu thuộc thế hệ nhà thơ trưởng thành trong kháng chiến chống Pháp và hoạt động trong quân đội
suốt hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ.Đọc thơ Chính Hữu,ta thấy ông chủ yếu
viết về đề tài người lính và chiến tranh qua một bút pháp cô đọng,hàm súc,giàu hình ảnh.Ông sáng tác
không nhiều nhưng có một vị trí xứng đáng trong nền văn học hiện đại Việt Nam với một số tác phẩm
như: “Đồng Chí”,”Đường ra trận”, “Ngọn đèn đứng gác”….Trong đó “Đồng Chí” được coi là một trong
những bông hoa đầu muà trong vườn thơ kháng chiến viết về người lính trong văn học cách mạng thời kì
chống Pháp.Bài thơ đã khắc họa vẻ đẹp bình dị mà cao cả của người lính vệ quốc quân –những người
nông dân mặc áo lính trong thời kì đầu của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp để từ đó tác giả kín
đáo bộc lộ thái độ ngợi ca tình cảm đồng chí,đồng đội của họ trong hòan cảnh khó khăn,thiếu thốn,tình
cảm đó cảm động,mạnh mẽ và thật đẹp.Đọc bài thơ,ta phần nào hiểu rõ hơn phong cách viết và tư tưởng
tình cảm của thi sĩ:
Quê hương anh nước mặn,đồng chua
Làng tôi nghèo đất cày lên sỏi đá.
Anh với tôi đôi người xa lạ
Tự phương trời chẳng hẹn quen nhau
Súng bên súng,đầu sát bên đầu
Đêm đắp chung chăn thành đôi tri kỉ
Đồng chí!
Ruộng nương anh gửi bạn thân cày
Gian nhà không,mặc kệ gió lung lay
Giếng nước gốc đa nhớ người ra lính
Anh với tôi biết từng cơn ớn lạnh
Sốt run người vừng trán ướt mồ hôi.
Áo anh rách vai
Quần tôi có vài mảnh vá
Miệng cười buốt giá
Chân không giày
Thương nhau tay nắm lấy bàn tay
Đêm nay rừng hoang sương muối

con người trỗi dậy,tạm biệt người thân,tạm biệt xóm làng,tạm biệt con đường làng với những rặng tre già
đứng bất khất kề bên,tạm biệt bờ đê,ao cá,họ cầm súng lên đường theo tiếng gọi thiêng liêng của tổ
quốc.Tiến gọi thiêng liêng ấy như một dây vô hình kéo những người lính lại gần với nhau ,để họ từ những
ngưới “xa lạ”về đây chung một chiến hào,để họ nhanh chóng trở nên “quen nhau”,và rồi từ đây họ gắn bó
thân thiết với nhau:
Súng bên súng,đầu sát bên đầu
Đêm rét chung chăn thành đôi tri kỉ
Đồng chí!
Họ đến với Cách Mạng cũng vì lý tưởng muốn dâng hiến cho đời “Sống là cho đâu chỉ nhận riêng
mình”(Tố Hữu).Chung nhau nhiệm vụ theo tiếng gọi thiêng liêng của tổ quốc,họ về bên nhau,gắn bó cùng
nhau.Cũng chính ý nghĩa thiêng liêng của cuộc đời,cuộc kháng chiến đã gằn kết họ-những con người xa
lạ,nghèo khổ,đã thôi vào họ một tinh thần mới.Họ trở thành ngưới chung nhiệm vụ:”súng bên
súng”,chung lý tưởng: “đầu sát bên đầu”,chung cuộc sống,họ chia sẻ với nhau những khó khăn trong cuộc
chiến tranh đầy ác liệt:
Đêm rét chung chăn thành đôi tri kỉ
Câu thơ dường như không đơn thuần chỉ diễn tả cái khổ,cái nghèo,cái thiếu thốn về vật chất ở chiến trận
mà cái chính là để thể hiện tình cảm sâu sắc giữa hai con người –hai người bạn “tri kỉ”:sự chia sẻ cùng
nhau những gian khổ,buồn vui của cuộc sống,cái rét,cái khổ đã tạo nên tình tri kỉ giữa hai người lính
chung chăn.Câu thơ nói đến cái rét,cái thiếu thốn mà sao ta thấy ấm áp một tình đồng đội,đồng chí giữa
những con người đồng cảm.Như vậy có thể nói tình đồng chí đã bắt nguồn từ cơ sở của một tình tri kỉ sâu
sắc từ cái chung của “anh”và “tôi”
Câu thơ thứ bảy kết thúc đoạn thơ chỉ gồm hai tiếng: “Đồng chí”.Nhưng với hai tiếng này,nhà thơ không
chỉ đưa bài thơ lên tận cùng của tình cảm mà với sự ngắt nhịp đột ngột ,âm điệu hơi trầm và cái âm vang
lạnh lùng cũn làm cho tình đồng chí đẹp hơn,cao quý hơn.Câu thơ chỉ có hai tiếng nhưng với âm điệu lạ
lùng đã tạo nên một nốt nhạc trầm ấm,thân thương trong lòng người đọc.Trong muôn vàn nốt nhạc của
tình cảm con người ta tự hỏi phải chăng tình đồng chí là cái cung bậc cao đẹp nhất,lí tưởng nhất.?Nó vang
lên như một nốt nhấn nổi bật trong bản đàn,là sự kết tinh của mọi cảm xúc,tình cảm,một sự xúc động
thiêng liêng,một niềm vui lớn lao của tình đồng đội.Tình đồng chí keo sơn,gắn bó là âm vang bất diệt làm
cho bài thơ trở thành một phần đẹp nhất trong thơ Chính Hữu và sống mãi trong lòng người đọc,tình đồng
chí ấy cũng là kỉ niệm đẹp mà người lính không bao giờ có thể quên:

người lính nơi chiền hào gửi về hậu phương hay đó còn là tình cảm của quê hương,của ngưới ở lại gửi ra
tiền tuyến?Nhưng dù thế nào đi chăng nữa thì ta cũng có thể khẳng định tình yêu quê hương đã góp phần
hình thành tình đồng chí,làm nên sức mạnh tinh thần để người lính vượt qua mọi thử thách gian lao,ác liệt
thời máu lửa.
Anh với tôi biết từng cơn ớn lạnh
Sốt run người vừng trán ướt mồ hôi
Áo anh rách vai
Quần tôi có vài mảnh vá
Miệng cười buốt giá
Chân không gìày
Những câu thơ trên đã biểu hiện một cách chân thực cuộc sống khó khăn của người lính,của cuộc kháng
chiến và của cả đất nước trong nhữn ngáy đầu kháng chiến chống thực dân Pháp,đó là: những cơn sốt rét
rừng ác tính “sốt run người”,thiếu thốn về vật chất,quân trang,quân dụng “áo rách vai”, “quần có vài
mảnh vá”, “chân không giày”.Nhưng điều quan trọng hơn người đọc cảm nhận được sự chia sẻ những
gian khổ,thiếu thốn,họ chia nhau cả bệnh tật.Từng cơn sốt giữa họ-những người đồng chí với nhau là sự
đồng cảm,gắn bó,tương đồng đến kì lạ.Bên cạnh đó nhà thơ ca ngợi thái độ,tình cảm của họ,trong hoàn
cảnh kham khổ,thiếu thốn ấy ,những người chiến sĩ này vẫn lạc quan,tươi trẻ,nụ cười vẫn tươi nở trên môi
họ: “Miệng cười buốt giá”-đó là nụ cười của sự lạc quan,bình thản,xem thường gian khổ.Một nụ cười
không chỉ gây xúc động mà còn đem đến cho ta niềm cảm phục….Những câu thơ ở đây đầy xúc động
nhưng không bi lụy,thảm thương.
Hình ảnh trong câu thơ cuối cùng của khổ thơ được diễn tả vô cùng xúc động:
Thương nhau tay nắm lấy bàn tay
Mở đầu bài thơ là hình ảnh: “Anh với tôi đôi người xa lạ”nhưng kết thúc lại là: “Thương nhau tay nắm
lấy bàn tay”.Thật là một hình ảnh giàu cảm xúc.Giữa hai người lính trận mạc chẳng có gì cả,chỉ có hai
bàn tay nắm lấy nhau để sưởi ấm cho nhau những đêm giá rét.Nhưng hình ảnh “tay nắm lấy bàn tay”đâu
chỉ biểu hiện cho sự yêu thương;cho sự đoàn kết,gắn bó;cảm thông mà nó còn chứa đựng cả lời động viên
cùng nhau đoàn kết vượt qua thử thách,cả niềm tin hứa hẹn lập công…Cách bộc lộ tỉnh cảm của những
người chiến sĩ ở đây không ồn ào mà thật lặng lẽ để lại cho người đọc một nỗi bâng khuân xúc động khó
tả nhưng lại rất sâu sắc.
Giờ đây trong những giây phút đối mặt với kẻ thù,tình đồng chí của họ trở nên cao đẹp nhất,thiêng liêng