nghiên cứu - trao đổi
46 tạp chí luật học số 9/2007

ThS. Hồ ánh Nguyệt *
c tiờu thnh lp Cng ng ASEAN
vo nm 2020 c a ra trong
Tuyờn b ho hp ASEAN II (cũn c gi
l Tuyờn b Bali II), c cỏc nh lónh o
ASEAN kớ ti Bali (Indonesia) thỏng
10/2003. Cng ng ASEAN c d kin
hỡnh thnh da trờn ba tr ct l cng ng
an ninh (ASC), cng ng kinh t (AEC) v
cng ng vn hoỏ - xó hi (ASCC).
thc hin mc tiờu ny, Hi ngh cp
cao ASEAN ln th 10 c t chc vo
thỏng 11/2004 ti ViờngChn (Lo) ó ra
K hoch hnh ng AEC, ASC, ASCC v
Chng trỡnh hnh ng Viờng Chn (VAP)
vi nhng chng trỡnh, bin phỏp c th
nhm thc hin cỏc k hoch hnh ng
trong giai on t nm 2004 - 2010. Hi
ngh cp cao ASEAN ln th 12 Cebu
(Philippine) c t chc vo thỏng 1/2007
ó quyt nh thi hn hỡnh thnh Cng
ng ASEAN vo nm 2015, sm hn 5
nm so vi d kin ban u. Va qua, Hi


- Thỳc y hp tỏc chớnh tr v an ninh
ASEAN lờn tm cao mi, phự hp vi Tm
nhỡn ASEAN nm 2020 v khụng nhm t
ti hip c quc phũng, liờn minh quõn s
hay cú chớnh sỏch i ngoi chung.
- ASC s c thc hin da trờn cỏc
khỏi nim bo m an ninh ton din cho
cỏc quc gia thnh viờn ASEAN.
- ASC núi riờng v Cng ng ASEAN
M

* Hc vin chớnh tr - hnh chớnh quc gia H Chớ Minh nghiªn cøu - trao ®æi
t¹p chÝ luËt häc sè 9/2007 47

nói chung sẽ không tạo thành khối khép kín
mà mở rộng hợp tác với bên ngoài qua các
cơ chế, khuôn khổ đối thoại và hợp tác về an
ninh - chính trị đã được thiết lập.
- Trong quá trình xây dựng ASC,
ASEAN sẽ tiếp tục duy trì các nguyên tắc cơ
bản như “đồng thuận”, “không can thiệp” và
“phương cách ASEAN”.
Để thực hiện mục tiêu đặt ra, Kế hoạch

thông qua (dự kiến vào cuối năm 2007), sẽ
tạo khuôn khổ thể chế và pháp lí cho việc
thực hiện mục tiêu hình thành Cộng đồng
ASEAN nói chung và Cộng đồng an ninh
nói riêng vào năm 2015.
Qua những bước đầu của quá trình triển
khai xây dựng ASC cho thấy ASEAN không
đặt mục tiêu quá cao cho ASC. Đến năm
2015, ASC sẽ là cộng đồng an ninh tự
nguyện có mức độ liên kết an ninh chính trị
cao hơn hiện trạng,
(3)
khẳng định lại các
nguyên tắc cơ bản của ASEAN trong đó
nhấn mạnh nguyên tắc bao trùm là không
dùng vũ lực để giải quyết tranh chấp. Mục
đích của ASC chủ yếu là nhằm tăng cường
hợp tác an ninh chính trị và giải quyết tranh
chấp giữa các thành viên chứ không can
thiệp vào vấn đề an ninh nội bộ của mỗi
nước cũng như các thách thức an ninh từ bên
ngoài đối với từng thành viên. Các quốc gia
thành viên vẫn có quyền theo đuổi các chính
sách đối ngoại của riêng mình và chủ quyền
quốc gia không bị “gác lại” mà được “gắn
kết” với nhau nhằm đảm bảo hoà bình và an
ninh chung của khu vực.
Trong quá trình xây dựng Cộng đồng an
ninh ASEAN, Việt Nam đã có những đóng
góp quan trọng. Việt Nam đưa ra quan điểm

(4)

Hin nay, ASEAN ó son tho K
hoch tng th AEC cựng Lch trỡnh v cỏc
bin phỏp c th thc hin ti tng lnh
vc c khuyn ngh t nay n nm 2015
(d kin s c thụng qua ti Hi ngh cp
cao ASEAN ln th 13 c t chc vo
thỏng 11/2007) nhm to dng ASEAN theo
4 mc tiờu: Th trng chung v c s sn
xut gn kt ca khu vc (trong ú cú s lu
chuyn t do ca hng hoỏ, dch v, u t,
s lu chuyn t do hn cỏc ngun vn v
lao ng lnh ngh); khu vc kinh t cú tớnh
cnh tranh cao; khu vc kinh t phỏt trin
ng u thụng qua vic hp tỏc, h tr thu
hp khong cỏch phỏt trin; khu vc kinh t
hi nhp vi nn kinh t th gii.
(5)

Cỏc bin phỏp chớnh m ASEAN thc
hin xõy dng AEC bao gm: Hi ho
hoỏ cỏc tiờu chun sn phm (hp chun) v
quy ch; gii quyt nhanh chúng hn cỏc th
tc hi quan v thng mi; hon chnh cỏc
quy tc v xut x hng hoỏ; cng c mng
li sn xut khu vc thụng qua nõng cp
kt cu h tng, c bit trong cỏc lnh vc
nng lng, giao thụng vn ti, cụng ngh
thụng tin v vin thụng. Cỏc bin phỏp ny

to ra hiu ng lan ta sang cỏc ngnh, lnh
vc khỏc. Danh mc cỏc lnh vc u tiờn
hi nhp c Hi ngh b trng kinh t
ASEAN (AEM) hp vo thỏng 7/2003 xỏc
nh bao gm 11 lnh vc: Nụng sn, thy
sn, g, dt may, cao su, in t, ụ tụ,
du lch, hng khụng, chm súc sc khe v
e-ASEAN (thng mi in t). Sau ú,
Hi ngh b trng kinh t ln th 35 hp
vo thỏng 9/2005 ó b sung thờm lnh vc
hu cn vo danh mc, nõng tng s lnh
vc u tiờn hi nhp lờn 12. Cỏc lnh vc
u tiờn ny c la chn trờn c s so
sỏnh v ti nguyờn thiờn nhiờn, k nng lao
ng, mc cnh tranh v chi phớ v mc
úng gúp v giỏ tr gia tng i vi nn
kinh t ASEAN. Cỏc nc ASEAN 6 l
Brunei, Indonesia, Malaysia, Philippine,
Singapore v Thỏi Lan s h mc thu i
vi cỏc sn phm ca 12 lnh vc u tiờn
xung 0% vo nm 2007, trong khi i vi
cỏc nc ASEAN 4 s l nm 2012.
AEC hỡnh thnh vo nm 2015 s cú tỏc
ng, nh hng nht nh n ASEAN núi
chung v tng thnh viờn núi riờng trong ú
cú Vit Nam. V chớnh tr, vic hỡnh thnh
th trng ASEAN thng nht s lm tng
mc ph thuc ln nhau v gn kt cht
ch nn kinh t ca cỏc thnh viờn. S liờn
kt v rng buc li ớch kinh t s l nn

sc vn hoỏ ca khu vc v nõng cao nhn
thc v ASEAN.
K hoch hnh ng ASCC a ra 4
lnh vc hp tỏc gia cỏc thnh viờn nhm
hỡnh thnh ASCC l: To dng cỏc xó hi
ựm bc; gii quyt tỏc ng xó hi ca hi
nhp kinh t; thỳc y mụi trng bn vng; nghiên cứu - trao đổi
50 tạp chí luật học số 9/2007

thỳc y bn sc ASEAN trờn c s phỏt
trin nhn thc v bn sc khu vc ASEAN,
bo tn v thỳc y di sn vn hoỏ ASEAN,
thỳc y i thoi nhm nõng cao hiu bit v
vn minh, vn hoỏ v tụn giỏo ASEAN, m
rng v th ca ASEAN trờn trng quc t.
Cng ng vn hoỏ - xó hi ASEAN
hỡnh thnh s úng vai trũ quan trng trong
quỏ trỡnh hin thc hoỏ Tm nhỡn ASEAN
nm 2020:
(6)

- Ton b ụng Nam s l cng ng
ASEAN nhn thc c cỏc mi liờn h lch
s, hiu rừ di sn vn hoỏ ca mỡnh v gn bú
vi nhau bng bn sc chung ca khu vc.
- Xó hi ASEAN sng ng v rng m,
nht quỏn vi c im ca mi nc, trong

cng ng trong ASEAN, thỳc y hp tỏc
ni khi lờn tm cao mi. iu ny s gúp
phn to ra s cõn bng trong hp tỏc khu
vc v quc t, giỳp cho ASEAN va tng
cng c tớnh m, va duy trỡ c bn
sc, phong cỏch ng x truyn thng ca
mỡnh, lm tng kh nng phũng nga v
tin ti gii quyt cỏc xung t cú th xy
ra trong tng lai./.

(1),(4),(6).Xem:Tm nhỡn ASEAN nm 2020, Hip
hi cỏc quc gia ụng Nam , Nxb. Chớnh tr quc
gia, H Ni, 1998.
(2). Ti liu Hi tho Nõng cao hiu qu hi nhp kinh
t ASEAN ca Vit Nam, B ngoi giao, thỏng 7/2007.
(3). Mc liờn kt chớnh tr cao hn hin trng c
th hin trong Tuyờn b ho hp ASEAN II v K
hoch hnh ng ASC, vi cỏc nh hng: Xõy dng
thờm nhng chun mc mi trong quan h, m rng
phm vi hp tỏc sang quc phũng, hp tỏc an ninh
bin, an ninh con ngi
(5). dn hin thc hoỏ mc tiờu th t ny,
ASEAN ó trin khai m phỏn v kớ kt cỏc Tha
thun thng mi t do (FTA) v i tỏc kinh t ton
din (CEP) vi Trung Quc, Nht Bn, n , Hn
Quc, Australia, New Zealand; tip tc m m phỏn
vi Liờn minh chõu u v nghiờn cu tớnh kh thi
m phỏn vi Pakistan.