1 Luận văn
Đề tài: Phát triển hoạt động
kinh doanh nhập khẩu của
công ty cổ phần Tổng Bách
Hóa.

2

MỤC LỤC
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
DANH MỤC BẢNG BIỂU
LỜI MỞ ĐẦU 3
CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN VỀ CÔNG TY CỔ PHẦN TỔNG BÁCH HÓA . 8
1.1 Tổng quan về công ty cổ phần tổng bách hóa 8
1.1.1 Quá trình hình thành phát triển 8
1.1.2 Cơ cấu tổ chức bộ máy quản trị và nhân sự 9
1.1.3 Cơ cấu vốn điều lệ của công ty và các chi nhánh 13
1.1.4 Chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và các hoạt động chủ yếu của công ty15
1.2 Kết quả hoạt động kinh doanh của Công ty trong thời gian gần đây 17
CHƯƠNG 2. THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG KINH DOANH NHẬP KHẨU
CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN TỔNG BÁCH HÓA 20
2.1 Khái quát về hoạt động nhập khẩu của công ty 20
2.1.1 Kim ngạch và mặt hàng xuất nhập khẩu 20
2.1.2 Thị trường nhập khẩu chủ yếu của công ty 25
2.1.4 Hình thức nhập khẩu và phương thức phân phối của công ty 28

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
4 STT

Chữ viết tắt Giải thích
1 LN Lợi nhuận
2 NKTT Nhập khẩu trực tiếp
3 NKUT Nhập khẩu ủy thác
4 DTNK Doanh thu nhập khẩu
5 CFNK Chi phí nhập khẩu
6 LNNK Lợi nhuận nhập khẩu
7 TSLN Tỷ suất lợi nhuận
8 TSLNTDT Tỷ suất lợi nhuận theo doanh thu
9 TSLNTCF Tỷ suất lợi nhuận theo chi phí
10 XK Xuất khẩu
11

NK


23
Bảng 2.3 Các thị trường nhập khẩu chính của công ty 26
Bảng 2.4: Hình thức nhập khẩu của Công ty 28
Bảng 2.5: Bảng các chỉ tiêu lợi nhuận, tỷ suất lợi nhuận của công ty giai đoạn
2006 – 2009 30
Hình 2.1: Tăng trưởng lợi nhuận hoạt động nhập khẩu hàng hóa qua các năm
2006 – 2009 31
Hình 2.2: Tỷ suất lợi nhuận theo doanh thu và chi phí giai đoạn 2006 –
2009 36
LỜI MỞ ĐẦU
6 1. Tính tất yếu của việc nghiên cứu đề tài
Trong nền kinh tế Việt Nam hiện nay xuất nhập khẩu đóng vai trò vô
cùng quan trọng, nó là nhân tố phát huy sức mạnh nền kinh tế trong nước. Trong
những năm qua, nước ta đang thực hiện chiến lược đẩy mạnh xuất khẩu, thay thế
hàng nhập khẩu bằng hàng trong nước, tuy nhiên không vì thế mà bỏ qua nhập

đoạn 2006 – 2009 nhằm đưa ra một số giải pháp đẩy mạnh hoạt động nhập khẩu
của công ty.
5. Kết cấu của đề tài
Đề tài gồm có 4 chương
Chương 1: Tổng quan về công ty cổ phần Tổng Bách Hóa
Chương 2: Thực trạng hoạt động kinh doanh nhập khẩu của công ty cổ
phần Tổng Bách Hóa
Chương 3: Đánh giá hoạt động kinh doanh nhập khẩu hàng hóa của công
ty
Chương 4: Phương hướng phát triển và một số giải pháp cho hoạt động
nhập khẩu của công ty

8

CHƯƠNG 1
TỔNG QUAN VỀ CÔNG TY CỔ PHẦN TỔNG BÁCH HÓA
1.1. Tổng quan về công ty cổ phần tổng bách hóa
1.1.1. Quá trình hình thành phát triển
Công ty Cổ phần Tổng Bách hóa có tiền thân từ Công ty Bách hóa I trực
thuộc Bộ Thương Mại được thành lập từ năm 1957, từ đó đến nay đã qua nhiều
lần thay đổi tên từ: Cục Bách hóa ngũ kim sang Tổng Công ty Bách hóa sau đó

theo quy chế của Công ty Cổ phần, có tư cách pháp nhân, được sử dụng con dấu
riêng theo mẫu quy định của Nhà nước. Trụ sở: 38 Phan Đình Phùng, Ba Đình,
Hà nội. Điện thoại: 04- 8456986. Fax: 04- 8452997. Vốn điều lệ:
31.178.000.000 đồng (Ba mươi mốt tỷ một trăm bảy mươi tám triệu đồng chẵn).
Tài khoản: 43110102117. Chi nhánh Ngân hàng Nông Nghiệp và Phát triển
nông thôn Thanh Trì - Hà Nội. Tổng số cán bộ công nhân viên: 207 người
1.1.2. Cơ cấu tổ chức bộ máy quản trị và nhân sự
Hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp nói chung
phụ thuộc rất lớn vào tính hợp lý trong việc tổ chức bộ máy quản lý. Một trong
những nhân tố quan trọng để một cơ cấu tổ chức hoạt động hiệu quả là việc sắp
xếp bố trí công nhân viên trong cơ cấu tổ chức phù hợp với năng lực và sở
trường của họ.
Công ty Cổ phần Tổng Bách hóa là một công ty cổ phần cho nên cơ cấu tổ
chức bộ máy của Công ty phải theo mô hình cơ cấu tổ chức của Công ty Cổ
phần. Cơ quan đứng đầu Công ty Cổ phần Tổng Bách hóa là Đại hội cổ đông,
được họp thường niên mỗi năm một lần bao gồm các Cổ đông của Công ty nhằm
đánh giá tổng kết kết quả hoạt động của Công ty, bàn bạc và đưa ra những
phương hướng phát triển Công ty, bổ nhiệm các vị trí trong hội đồng quản trị và
các vấn đề về lợi nhuận, phân chia lợi nhuận. Đại hội cổ đông có quan hệ, quản
lý Hội đồng quản trị và Ban kiểm soát của Công ty. Sau Đại hội cổ đông là Hội
đồng quản trị, bao gồm 05 người, đứng đầu Hội đồng quản trị là Chủ tịch Hội
đồng quản trị. Hội đồng quản trị đưa ra những phương hướng, mục tiêu chiến
lược cho công ty cũng như quyết định những chiến lược phát triển của Công ty.

10

Hình
1.1.
Mô hình tổ chức bộ máy công ty cổ phần Tổng Bách Hóa


PHÒNG KD
KHO ĐT
XÂY DỰNG
PHÒNG KD
TỔNG HỢP I
T. TÂM KD
TỔNG HỢP
PHÒNG KD
TỔNG HỢP
II T. TÂM KD
THUỐC LÁ

BAN KIỂM SOÁT

CHI NHÁNH TBH
HẢI PHÒNG
T. TÂM VĂN
HOÁ PHẨM
CHI NHÁNH TBH
TP. HCM


Quan hệ hợp tác, nghiệp vụ
11

Hội đồng quản trị có nhiệm vụ bổ nhiệm Ban Tổng giám đốc, bổ nhiệm chức
Tổng giám đốc, phó Tổng giám đốc của Công ty và chịu sự kiểm soát của Ban Kiểm
Soát.
- Ban Kiểm Soát: Có chức năng nhiệm vụ kiểm soát, giám sát các hoạt động
của tất cả các phòng ban, các đơn vị trực thuộc của Công ty kể cả Hội đồng
quản trị
- Ban Tổng giám đốc:
Ban Tổng giám đốc điều hành quản lý tất cả các phòng ban và các trung tâm,
đơn vị trực thuộc Công ty.
- Các phòng ban chức năng
Công ty có 06 phòng chức năng.
Phòng tổ chức hành chính
Phòng kế toán tài chính
Phòng Đầu tư kinh doanh tài chính
Phòng kinh doanh kho đầu tư xây dựng
Phòng kinh doanh tổng hợp I
Phòng kinh doanh tổng hợp II
Sáu phòng ban chức năng này đều chịu sự lãnh đạo và quản lý trực tiếp từ Ban
Tổng giám đốc và chịu sự kiểm soát của Ban kiểm soát. Trong đó phòng tổ chức hành
chính, phòng kế toán tài chính, phòng đầu tư kinh doanh tài chính, phòng kinh doanh
kho đầu tư xây dựng có mối quan hệ hợp tác, nghiệp vụ với nhau.
Cơ cấu tổ chức nhân sự trong Công ty Cổ phần Tổng Bách hóa.
Vấn đề con người luôn được Công ty quan tâm chú trọng hàng đầu trong suốt
quá trình xây dựng và phát triển của Công ty. Trong những năm gần đây Công ty
luôn tìm cách nâng cao hơn nữa đời sống cho cán bộ công nhân viên trong Công ty,
Công ty liên tục đào tạo đội ngũ cán bộ công nhân viên để không ngừng nâng cao
trình độ, nghiệp vụ, trình độ quản lý cho các cán bộ. Công ty liên tục tuyển chọn

249 100 235 100 234 100 207 100
Theo giới:

- Nam 139 120 122 87 42
- Nữ 110 115 112 120 58
Theo trình độ:

- Thạc sĩ 6 8 9 12 5,8
- Đại học 49 52 55 68 32,85
- Cao đẳng 60 65 47 39 18,85
Theo tuổi:

- Tuổi 25- 40 60 55 58 70 33,8
- Tuổi 41- 50 120 135 125 100 48,3
- Tuổi 51- 55 69 45 51 37 17,9
13

Thu nhập bình
quân (đồng)

2.500.000 3.000.000

3.800.000

4.500.000

Nguồn: Phòng tổ chức hành chính năm 2009

686.397.650.234 đồng, năm 2008 là 840.203 triệu đồng, năm 2009 là 1.136.000 triệu
đồng.
- Nộp Ngân sách hàng năm tăng: năm 2006 là 5.652 triệu đồng, năm 2007 là
18.737.321.340 đồng, năm 2008 là 12.077 triệu đồng, năm 2009 là 8.800 triệu đồng.
1.1.3.2. Các đơn vị trực thuộc
Công ty có 08 đơn vị trực thuộc được thể hiện qua bảng sau:
Bảng 1.3. Các đơn vị trực thuộc của công ty
Nguồn: Phòng tổ chức hành chính
STT

Tên đơn v
ị

tr
ự
c thu
ộ
c

Tr
ụ

s
ở

1

Trun
g tâm bách hóa


–

Hà Nội

3

Trung tâm kinh doanh T
ổ
ng
hợp
38 Phan Đ
ình Phùng
–

Ba Đ
ình
–

Hà N
ộ
i4

Trung tâm văn hóa ph
ẩ
m

15 Bích Câu


H
ả
i Phòng

15

Phòng

6

Chi nhánh Thành ph
ố

H
ồ

Chí
Minh
241 Cách m
ạ
ng tháng Tám
-

Qu
ậ
n 3
–

TPHCM


Nam Sơn
–

An Dương
–

TP H
ả
i Ph
òng

Các đơn vị trực thuộc này có quan hệ hợp tác nghiệp vụ với nhau. Mỗi đơn vị
trực thuộc chuyên kinh doanh một số mặt, đồng thời kinh doanh tổng hợp tất cả các
ngành hàng mà Công ty có chức năng kinh doanh.
Các đơn vị trực thuộc này thực hiện chế độ hạch toán theo chế độ hạch toán
kinh tế phụ thuộc, được quy định cụ thể đối với phân cấp quản lý tổ chức cán bộ. Thủ
trưởng của các đơn vị trực thuộc chịu sự lãnh đạo quản lý của Ban Tổng giám đốc, có
trách nhiệm điều hành mọi hoạt động nội bộ theo đúng điều lệ tổ chức, hoạt động của
Công ty và theo pháp luật.
1.1.4. Chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và các hoạt động chủ yếu của công
ty
Công ty Cổ phần Tổng Bách hóa là đơn vị kinh tế hạch toán độc lập theo hình
thức Công ty Cổ phần, có tài khoản số 43110102117 tại Chi nhánh Ngân hàng Nông
nghiệp & Phát triển nông thôn Thanh Trì – Hà Nội, được sử dụng con dấu riêng, tiến
hành đầy đủ các thủ tục về đăng ký kinh doanh, hoạt động theo điều lệ Công ty cổ
phần, thực hiện đầy đủ nghĩa vụ với ngân sách Nhà nước và hoạt động sản xuất kinh
doanh theo đúng qui định của pháp luật.
1.1.4.1. Chức năng kinh doanh chủ yếu của Công ty
Công ty cổ phần Tổng Bách hóa là doanh nghiệp có chức năng kinh doanh tổng


17

1.1.4.3. Quyền hạn của Công ty
Quyền hạn của Công ty được quy định trong giấy phép thành lập Công ty và
trong điều lệ doanh nghiệp theo đúng chức năng nhiệm vụ của Công ty và được quy
định trong luật doanh nghiệp.
- Sản xuất và kinh doanh theo mục đích thành lập Doanh nghiệp và theo giấy
phép thành lập Công ty.
- Chủ động trong sản xuất kinh doanh, trong kí kết các hợp đồng kinh tế với các
đơn vị kinh tế trong và ngoài nước về kinh doanh, hợp tác đầu tư, nghiên cứu, ứng
dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất kinh doanh theo đúng chế độ chính sách
của Nhà nước.
- Được sử dụng và quản lý có hiệu quả các nguồn vốn, tài sản, được huy động
các nguồn vốn kế hoạch trong và ngoài nước theo luật pháp hiện hành và điều lệ của
Công ty Cổ phần để phát triển hoạt động sản xuất kinh doanh của Công ty.
- Được tham gia các hội trợ, triển lãm, tiếp thị, tham gia hội thảo kinh tế trong
và ngoài nước, được cử đoàn đại diện của Công ty ra nước ngoài và mời các đoàn
nước ngoài vào Việt Nam để hội thảo, đàm phán và kí kết hợp đồng theo quy định của
Nhà nước.
- Được quyền chủ động tổ chức bộ máy quản lý mạng lưới sản xuất kinh doanh
phù hợp với hình thức Công ty Cổ phần và có hiệu quả.
- Được quyền khiếu nại, tố tụng trước cơ quan pháp luật về các vụ việc vi phạm
chế độ chính sách của Nhà nước để bảo vệ lợi ích của Công ty và nhà nước.
1.2. Kết quả hoạt động kinh doanh của Công ty trong thời gian gần đây
Hoạt động sản xuất kinh doanh của Công ty bao gồm hoạt động sản xuất kinh
doanh nội địa và hoạt động kinh doanh xuất nhập khẩu.
Công ty Cổ phần Tổng Bách hoá là doanh nghiệp kinh doanh trong lĩnh vực
thương mại. Trong những năm trở lại đây Công ty đã mở rộng thêm một số ngành
nghề mới như: kinh doanh kho, kinh doanh tài chính, kinh doanh bất động sản,… và


39,65

31,87

28,67

29,31

36,43
Lợi nhuận trước thuế 2885 3800 3980 5992 6977 7500
Nộp ngân sách 1700 1750 5652 1874 1207 8800
Tổng số lao động 261 249 249 235 234 207
Thu nhập bình quân

0,0015 0,0018 0,0025 0,003 0,0038 0,0045
Nguồn: Phòng kế toán tài chính năm 2009.
Doanh thu tăng hàng năm tương đối cao, liên tục tăng từ năm 2004 là 460 tỷ
đồng, năm 2005 là 575 tỷ đồng và đến năm 2006 đạt 580,935 tỷ đồng. Đến năm 2007
là 686.697 triệu, năm 2008 là 840.203 triệu đồng. Sang năm 2009 doanh thu là
19

1.136.230 triệu đồng. Tỷ lệ Tổng doanh thu đạt được thường gấp 20 đến 40 lần vốn
kinh doanh.
- Tình hình kinh doanh của các đơn vị trực thuộc.
Nhìn chung doanh thu của các đơn vị trực thuộc đều tăng lên qua các năm vừa
qua. Trong đó doanh thu của Văn phòng Công ty cao nhất, tăng dần qua các năm và
chiếm tỷ trọng lớn trong tổng doanh thu của toàn doanh nghiệp. Tiếp sau là Chi nhánh
Hải Phòng và Chi nhánh Thành phố Hồ Chí Minh.
- Công tác kinh doanh kho
CHƯƠNG 2
THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG KINH DOANH NHẬP KHẨU
CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN TỔNG BÁCH HÓA

2.1. Khái quát về hoạt động nhập khẩu của công ty
2.1.1. Kim ngạch và mặt hàng xuất nhập khẩu
Công ty cổ phần Tổng Bách Hóa là công ty có hoạt động nhập khẩu đa dạng,
21

phục cho hoạt động sản xuất, xây dựng và tiêu dùng. Trong đó chủ yếu là các mặt
hàng vật tư như: sắt, đồng tấm Cathode, đồng dây, nhôm thỏi, bột giấy, nhựa đường,
đạm UAE, thép, phôi thép… Ngoài ra công ty còn nhập khẩu một số mặt hàng phục
vụ cho tiêu dùng như: xe máy, máy tính xách tay, bánh Cookies bơ, thuốc lá….Công
ty cũng xuất khẩu một số mặt hàng như: gạo, ngô, hàng nông sản… Do Công ty
chưa chú ý nhiều nên xuất khẩu hàng năm chỉ chiếm tỷ trọng nhỏ khoảng dưới 7%
trong tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Công ty và giá trị xuất khẩu nhỏ. Hiện nay
xuất khẩu chủ yếu là xuất khẩu uỷ thác qua một số công ty ở trong nước. Hàng hoá
nhập khẩu của công ty luôn biến động qua các năm do sự tác động chung của nền
kinh tế thế giới, điều này thể hiện thông qua bảng sau:

(%)
Giá trị

T
ỉ

trọng

(%)
Giá trị

T
ỉ

trọng

(%)
Giá trị

T
ỉ

phục hồi kinh tế do các chính sách hỗ trợ và gói kích cầu của chính phủ. Lãi suất
cho vay của các Ngân hàng thương mại từ tháng 2/2009 duy trì ổn định ở mức
10,5%/năm, đến ngày 01/12/2009 tăng lên 12%/năm. Doanh nghiệp được hưởng
chính sách hỗ trợ 4% lãi suất cho vay ngắn hạn. Do vậy công ty gặp nhiều thuận lợi
cả về lãi suất lẫn khả năng tiếp cận vốn vay Ngân hàng. Ban lãnh đạo công ty đã mở
thêm nhiều tài khoản giao dịch, vay vốn Ngân hàng đáp ứng nhu cầu vốn kinh
doanh của công ty. Việc thực hiện các chính sách miễn, giảm, giãn thuế cũng đã
giảm bớt một phần khó khăn cho doanh nghiệp và người dân, góp phần phục hồi và
từng bước đẩy mạnh sản xuất, kinh doanh và xuất khẩu, kích thích cầu đầu tư tiêu
dùng. Sự phục hồi của các ngành xây dựng, sản xuất trong nước đã tác động tích cực
đến hoạt động kinh doanh nhập khẩu của công ty. Xây dựng, công nghiệp, nông
nghiệp phát triển, đời sống nhân dân được cải thiện đẩy mạnh việc tiêu thụ các mặt
hàng nhập khẩu của công ty như sắt thép, bột giấy, phân bón, hàng tiêu dùng…. Đầu
năm 2009, giá các mặt hàng vẫn giảm theo xu hướng từ năm 2008. Bắt đầu từ tháng
3 năm 2009, khi nền kinh tế thế giới có dấu hiệu phục hồi, giá thế giới của các loại
vật tư hàng hóa đã tăng 70% - 80%, có loại tăng trên 100% so với thời điểm đáy của
thời kỳ khủng hoảng. Cùng với sự tăng giá là sự tăng cao nhu cầu hàng hóa trong
23

nước, làm tăng cơ hội và hiệu quả kinh doanh hàng hóa nhập khẩu của công ty.
Trước những cơ hội mới, Ban lãnh đạo công ty đã chớp thời cơ, thay đổi chiến lược
kinh doanh, đẩy mạnh kinh doanh hàng hóa nội địa cũng như hàng hóa nhập khẩu,
đạt hiệu quả cao hơn. Do đó, trong năm này, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của
công ty đã tăng lên 8.096 nghìn USD, tăng 1,37 lần so với năm 2008.
Qua bảng trên thì ta cũng có thể nhận ra nhập khẩu là hoạt động kinh doanh
chính trong hoạt động kinh doanh xuất nhập khẩu của công ty. Hoạt động nhập khẩu
thường chiếm tỉ trọng cao, trên 93% trong tổng kim ngạch xuất nhập khẩu. Kim
ngạch nhập khẩu có xu hướng gia tăng hàng năm từ năm 2006 là 5.986 nghìn USD
đến năm 2009 là 7.556 nghìn USD.
Về hoạt động xuất khẩu, do công ty chưa chú trọng phát triển hoạt động này

Tỷ
trọng

(%)

Giá
trị
Tỷ
trọng

(%)

Giá
trị
Tỷ
trọng
(%)
Sắt thép
2,39

40
2,49 41,66

2,06
37,5

4,19
55,55

Bột giấy

Tổng
5,98
100

6
100

5,5
100

7,55
100
Nguồn: Phòng kinh doanh tổng hợp I

Nhìn vào số liệu ở bảng trên ta có thể thấy sắt thép là mặt hàng nhập khẩu chủ
24

yếu của công ty, thường chiếm tỉ trọng khoảng 40% kim ngạch nhập khẩu của công
ty và có xu hướng gia tăng hàng năm về cả giá trị và tỉ trọng: từ 2,39 triệu USD năm
2006 chiếm 40% lên 2,49 triệu USD năm 2007 chiếm 41,66%, 2,06 triệu USD năm
2008 chiếm 37,5% và đạt 4,19 triệu USD năm 2009 chiếm 55,55% tổng kim ngach
nhập khẩu của công ty. Sắt thép là mặt hàng nhập khẩu truyền thống và có thế mạnh
của công ty nên luôn được đầu tư để phát triển. Công ty đã xây dựng được mạng
lưới phân phối thép rộng lớn và có các đối tác làm ăn lâu dài, do đó kinh doanh sắt
thép luôn được đặt lên hàng đầu. Ngoài ra, nước ta đang trong quá trình đô thị hóa
mạnh mẽ, xây dựng cơ sở hạ tầng đang phát triển do đó nhu cầu tiêu thụ sắt thép là
rất lớn. Bên cạnh đó, công ty có lợi thế về tài sản cố định, cũng chính nguồn tài sản
này đã làm nên nguồn lợi nhuận của công ty, tạo cơ hội tín chấp để vay vốn ngân
hàng trong nhiều năm qua, đã giúp công ty vay vốn ở nhiều nơi, với lượng vốn cao,
đáp ứng nhu cầu kinh doanh nhập khẩu sắt thép, là mặt hàng cần nguồn vốn lớn.

Hoạt động kinh doanh nhập khẩu của công ty cổ phần Tổng Bách Hóa
ngày càng phong phú, không chỉ phục vụ cho các khách hàng trong ngành sản
xuất mà còn phục vụ cho người tiêu dùng trực tiếp với thị trường nhập khẩu hàng
hóa rất đa dạng khắp nơi trên thế giới. Các thị trường nhập khẩu chủ yếu của
công ty chủ yếu trong khu vực Châu Á như: Trung Quốc, Nhật Bản, Malaysia,
Singapo, chỉ có một thị trường ở Châu Âu đó là Đức. Trong đó, Trung Quốc,
Đức và Nhật Bản là những thị trường nhập khẩu chủ yếu của Công ty và là những
thị trường truyền thống của công ty. Việc phát huy quan hệ đối tác làm ăn lâu dài
với các doanh nghiệp của 3 thị trường này được công ty chú trọng, cùng với đó là
công ty mở rộng thêm những thị trường kinh doanh mới ở khắp nơi trên thế giới,
góp phần nâng cao hiệu quả kinh doanh nhập khẩu hàng hóa. Giá trị nhập khẩu
qua các năm từ các thị trường Đức, Nhật, Trung Quốc lớn do Công ty nhập khẩu
từ thị trường này chủ yếu các mặt hàng có giá trị cao như: sắt thép, máy móc, vật
liệu, phân bón