LUẬN VĂN:

Biện pháp phù hợp để vẫn phát triển
kinh tế vừa phả bảo vệ môi trường

Lời mở đầu Sau nhiều năm thực hiện chính sách đổi mới của dảng và nhà nước, nền kinh tế
của chúng ta đang phát triển một cách mạnh mẽ. Từ một nước nông nghiệp lạc hậu
chúng ta đang dần chuyển mình trở thành một nước công nghiệp, đời sống nhân dân
ngày một nâng cao.Song mặt trái của sự phát triển kinh tế đó là làm ô nhiễm môi
trường bởi các chất thải công nghiệp, nhà ở, ý thức người dân.v v do vậy vấn đề

cho ta tình yêu quê hương, đất nước cũng như yêu lấy môi trường sống quanh mình.
Ta đã được nghe nhắc tới các cụm từ : kinh tế, phát triển kinh tế, sinh thái , bảo vệ
môi trường sinh thái. Vậy hiểu một cách khoa học các khái niệm trên như thế nào?
1.Một số khái niệm cơ bản.
a. Kinh tế và sự phát triển kinh tế.
Thuật ngữ “kinh tế” ra đời từ rất sớm trong lịch sử. Những người đầu tiên đi sâu
vào nghiên cứu kinh tế phải kể đến William Petty, Adam Smith, DavidRicacdo….Họ
đã đưa ra những suy nghĩ, quan niệm khác nhau về phát triển kinh tế . Mãi đến khi chủ
nghĩa Mac_Lênin ra đời ta mới có cái nhìn tổng quát về phát triển kinh tế.
Quan điểm biện chứng trong triết học Mac_Lênin xem xét phát triển là một quá
trình tiến lên từ thấp đến cao. Quá trình này vừa dần dần, vừa nhảy vọt đưa tới sự ra
đời của cái mới thay thế cái cũ. Đó là xu hướng phát triển nói chung còn phát triển
kinh tế là sự tăng trưởng kinh tế gắn liền với sự hoàn thiện cơ cấu thể chế kinh tế và
nâng cao chất lượng cuộc sống hay là sự vận động đi lên của nền kinh tế. Nó được
đánh dấu bằng sự ra đời của các hình thức, các mối quan hệ kinh tế mới . Đây là một
khái niệm vô cùng rộng lớn bởi thế nào là nâng cao chất lượng cuộc sống? ở Việt
Nam hiện nay, nền kinh tế đang trên đà phát triển cuộc sống đang dần được cải thiện
tuy nhiên chưa cao do thu nhập thực tế của người dân còn thấp.
b. Môi trường sinh thái (MTST).
Ngày nay chúng ta thường được nghe nhiều đến các cụm từ :”bảo vệ MTST”,
“ô nhiễm MTST”, “khủng hoảng MTST”, “vấn đề MTST làvấn đề toàn cầu của thời
đại”…. Vậy thực chất của vấn đề sinh thái ngày nay là gì? Sinh thái theo tiếng Hy Lạp
là: “OIKOS “ nghĩa là nhà ở, nơi cư trú, sinh sống. thuật ngữ “sinh thái học” lần đầu
tiên được nhà sinh học người Đức E.Hecken đưa vào bài giảng khoa học vào năm
1866, trong công trình “ hình thái học toàn thể cơ thể”. Qua đó có thể đưa ra khái niệm
môi trường sinh thái như sau: “ môi trường sinh thái là bao gồm tất cả những điều kiện
xung quanh có liên quan tới sự sống của cơ thể”. Đối với con người MTST là tất cả

vững phải gắn liền với việc giảm một một cách đáng kể mức độ tiêu dùng lãng phí về
năng lượng và các nguồn tài nguyên thiên nhiên khác. Trong khi các nước nghèo lại ra
sức khai thác nguồn tài nguyên thiên nhiên để xuất thô. Tức là phát triển kinh tế làm
nâng cao chất lượng cuộc sống , nâng cao nhận thức của người dân, do đó lượng tài
nguyên bị khai thác giảm xuống, ý thức bảo vệ MTST của con người tăng lên. ở Việt
Nam hiện tưọng đốt lương làm rẫy đã giảm đáng kể.
Thứ hai về bầu khí quyển: Phát triển kinh tế làm cho con gnười có điều kiện tạo
ra những loại máy móc sản xuất ít gây ảnh hưởng đến môi trường và cả những máy
móc xử lí rác thải. Trước đây, trong những buổi đầucủa ngành công nhiệp dệt, lượng
bông lẫn trong không khí quá lớn đã làm cho các công nhân dệt bị lao phổi , ung thư
phổi…rất nhiều. Tác gia G.Lơndơn đã từng đề cập đến vấn đề này trong truyện ngắn
“kẻ bỏ đạo”. Nhưng cho đến nay không chỉ trong ngành dệt mà ở hầu hết các ngành
công nghiệp khác, công nhân đều được bảo vệ an toàn do máy móc trang thiết bị được
cải tiến. Đó là thành quả của việc phát triển kinh tế. Cũng như ở Việt Nam hiện nay đã
và đang có ngày càng nhiều máy móc xử lí rác thải . Các khu công nghiệp đã giảm
thiểu lượng khói độc bay vào khí quyển.
Thứ ba về môi trường nước: Phát triển kinh tế tạo điều kiện cho nguồn nước
được bảo vệ an toàn và ngược lại. Điều này được thể hiện ở tỷ lệ người dân được sử
dụng nước sạch ở nước ta trước đây và bây giờ. Kinh tế càng phát triển thì hệ thống xử
lý nước sạch càng hiện đại, rác thải trước khi đưa ra biển đã được xử lý do vậy đã hạn
chế phần nào sự ô nhiễm môi trường nước.
Việc phát minh và đưa vào sử dụng các máy móc trang thiết bị mới nhằm hạn
chế tối thiểu tác hại đến môi trường cũng đồng nghĩa với việc bảo vệ MTST. Do vậy
xét trên một khía cnạh nào đó thì phát triển kinh tế đã tác động tích cực đến việc bảo
vệ MTST.
Ngược lại, MTST trong lành ổn định sẽ là điều kiện, cơ sở và động lực thúc đẩy
quá trình phát triển kinh tế bởi các lý do sau:

tế càng nhanh càng làm cho mức độ gây nhiễm MTST càng lớn và ngược lại. Đây
chính là mâu thuẫn phát sinh trong quá trình phát triển xã hội không những ở Việt
Nam mà còn trên toàn thế giới.
Phát triển kinh tế ở nước ta hiện nay đồng nghĩa với việc làm suy giảm nguồn
tài nguyên thiên nhiên. Việt Nam là nước có rừng vàng biển bạc,chúng ta vẫn tự hào
như vậy nhưng lại chưa thực sự có ý thức bảo vệ lấy kho báu mà thiên nhiên ban tặng
cho mình. Là một quốc gia còn nghèo, kinh tế đang trên đà phát triển, muốn đẩy nhanh
tốc độ phát triển ta phải khai thác nguồn tài nguyên thiên nhiên, đó là tất yếu. Muốn
phát triển công nghiệp cơ khí, luyện kim, chế tạo máy ta đã khai thác triệt để nguồn
khoáng sản trong lòng đất. Muốn phát triển công nghiệp dầu khí ta đã liên tục khai
thác dầu thô….và muốn phát triển nông nghiệp ta đã lạm dụng vào đất. Điều này là tất
nhiên bởi vì muốn phát triển sản xuất tất yếu phải có nguyên nhiên liệu, mà hiện nay
Việt Nam vẫn còn nghèo không có khả năng nhập khẩu nguyên liệu, càng không có đủ
kĩ thuật để tạo ra nguồn nguyên liệu mới. Do đó khai thác nguồn tài nguyên sẵn có là
phương pháp tối ưu cho việc phát triển kinh tế ở nước ta hiện nay. Tuy nhiên việc khai
thác với khối lượng quá lớn sẽ làm nguồn tài nguyên dần cạn kiệt bởi theo quy luật của
tự nhiên thì phải mất hàng nghìn hàng vạn năm nguồn tài nguyên mới mới lại được tái
tạo. Vì vậy cùng với việc phát triển kinh tế chúng ta đang gây hậu quả nghiêm trọng
cho MTST, quá trình bảo vệ MTST không được giữ vững ổn định.
Phát triển kinh tế làm bùng nổ phương tiện giao thông. ở Việt Nam hiện nay
lượng phương tiện tham gia giao thông , đặc biệt là xe máy gia tăng một cách chóng
mặt. Chính điều này đã gây ra tình trạng tắc nghẽn giao thông, Thải ra nhiều khí độc
hại (NO, CO…), tiếng ồn gây ô nhiễm môi trường không khí trầm trọng.
Phát triển kinh tế làm gia tăng các khu công nghiệp. Hàng năm các khu này thải
ra một lượng rác thải vô cùng lớn. Xong do nước ta còn nghèo vì vậy rác thải chưa
được xử lí điều này gây ảnh hưởng nghiêm trọng tới MTST. ở Phú Thọ hàng năm có
tới hàng trăm dân quanh khu vực nhà máy phân lân Lâm Thao bị mắc bệnh ung thư,

Cùng với quá trình phát triển kinh tế thì nhận thức của người dân về vấn đề bảo
vệ MTST đã được nâng lên rõ rệt. Biểu hiện ở các mặt:số lượng người dân sống du
canh du cư, đốt lương làm rẫy đã giảm hẳn,con người đã biết phát huy tối đa nguồn lực
đất đai đồng thời cũng thường xuyên có biện pháp chăm sóc cải tạo đất vì vậy diện
tích đất bạc màu những năm gần đây đã giảm một lượng đáng kể.Diện tích đồi núi
chọc được phủ xanh ngày môt tăng do đảng và nhà nước đã có những chủ trương,
Chính sách trồng cây gây rừng và hỗ trợ kịp thời cho các hộ nông dân. Nguồn vốn đó
có được là do kinh tế phát triển, nguồn thu của ngân sách nhà nước được nâng lên.
Tỷ lệ người dân được sử dụng nước sạch ngày một cao do kinh tế phát triển,
chất lượng cuộc sống cũng theo đó mà được bảo đảm.Chúng ta đã có ngày càng nhiều
các công ty môi trường đảm nhận việc thu gom rác thải và xử lí rác thải. Trên thực tế
rác thải không phải đã hết chức năng sử dụng. Nhà máy phân Lâm Thao đã tận dụng
nguồn rác thải để sản xuất ra phân bón phục vụ cho sản xuất nông nghiệp từ đó giúp
kinh tế phát triển tức đẩy nhanh quá trình phát triển kinh tế.
Nguồn động vật quý và hiếm được bảo vệ. Tình trạng săn bắn thú đã giảm hẳn
do chúng ta có những quy định nghiêm minh và có một đội ngũ kiểm lâm có trình độ
và tinh thần trách nhiệm cao,ta đã xây dựng được các khu sinh thái, các vườn quốc gia
như khu Vườn Sinh Thái ở Hải Dương, rừng quốc gia Cúc Phương….Những khu này
vừa bảo vệ MTST lại vừa đẩy nhanh phát triển kinh tế do phát triển được du lịch….
Bên cạnh những thành tựu đã đạt được thì ở nước ta hiện nay vấn đề giải quyết
mâu thuẫn giữa phát triển kinh tế với bảo vệ MTST vẫn còn tồn tại nhiều hạn chế.
2. Hạn chế trong việc giải quyết mâu thuẫn giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi
trường sinh thái ở nước ta hiện nay.
Thực trạng MTST ở nước ta hiện nay vô cùng đa dạng và phức tạp. Sự phức tạp
này bị quy định bởi tính phức tạp và đa dạng của trình độ phát triển kinh tế của chúng
ta hiện nay. Ta đã có một kiến trúc thượng tầng và một ý thức xã hội khá phat triển
nhưng cơ sở hạ tầng và tồn tại xã hội đang còn ở trình đọ thấp, có một chế độ chính trị

của một con bò thì lượng gỗ rừng khai thác được sẽ ít do tốc độ chậm nhưng một chiếc
cưa máy với một chiếc ô tô tải thì năng suất lớn hơn gấp nhiều lần do đó làm tăng khả
năng chặt phá rừng tự nhiên….
Mặt khác từ ngày đổi mới cả nước bước vào nền kinh tế thị trường, cơ chế thị
trường đã tác động đến mọi mặt, mọi lĩnh vực của đời sống xã hội mà MTST chịu sức
ép nặng nề nhất. Nếu như trước đây hơn chục năm MTST mới gánh chịu ảnh hưởng
của việc áp dụng kĩ thuật trên nền sản xuất nhỏ thì nay còn chịu tác động mạnh mẽ của
cơ chế thị trường. Vì lợi ích trước mắt người ta đã đổ xô đi khai thác những gì tự nhiên
đã chắt chiu ban tặng. Việc đào vàng, đá quý…rồi san bằng cả một vùng đồi núi ở
Quỳnh Lập/Quỳnh Lưu/ Nghệ An là một minh chứng rất đắt cho vấn đề này.
Nếu như ở các nước phát triển hậu hoạ sinh thá là do kĩ thuật công nghệ, do sự
phát triển tự phát của nền văn minh công nghiệp thì ở Việt Nam hậu hoạ này là do sự
kết hợp giữa phát triển và lạc hậu.
Phát triển kinh tế đồng nghĩa với quá trình đô thị hoá đã tạo ra sự di dân ồ ạt từ
các vùng quê ra các thành phố lớn, các khu công nghiệp … Đây là một trong những
nguyên nhân chính gây ra những vấn đề MTST rất phức tạp và khó giải quyết như ở
nước ta hiện nay.
Một nguyên nhân nữa là do ô nhiễm môi trường xã hội. Phát triển kinh tế kéo
theo các tệ nạn xã hội như ma tuý, mại dâm và đặc biệt là lối sống buông thả của lớp
trẻ…đã kéo theo những hiểm hoạ lớn cho MTST ở nước ta hiện nay.
Như vậy từng ngày, từng giờ MTST ở nước ta vẫn đang bị ảnh hưởng song song
với quá trình phát triển kinh tế. Trước tình trạng này đảng và nhà nước ta đã có những
quan điểm biện pháp khắc phục như thế nào?
III. Quan điểm và giải pháp của nước ta trong việc giải quyết mối quan hệ giữa
phát triển kinh tế và bảo vệ MTST giai đoạn hiện nay.
1. Quan điểm.
Báo cáo chiến lược của hiệp hội bảo tồn thế giới về:”chăm sóc trái đất”,đã nhấn

giáo dục thiết thực giúp người dân có nhận thức đúng đắn về vai trò của MTST cũng
như ảnh hưởng của các hoạt động kinh tế đến nó.
Hàng năm chúng ta đã chi ngân sách cho việc giúp nông dân có vốn và giống
cây trồng để phát triển sản xuất. Đồng thời hướng người dân trồng cây gì nuôi con gì
cho hợp lí, có kế hoạch thu mua nông sản cho nông dân.
Chúng ta có một đội ngũ kiểm lâm có trình độ và đồng bộ, ngoài nhiệm vụ bảo
vệ rừng và nguồn động vật quý hiếm trong rừng còn có một nhiệm vụ cũng rất quan
trọng khác là giáo dục cho đồng bào dân tộc thiểu số hiểu được vai trò của rừng,
hướng họ sống định canh định cư. Vì vậy hiện tượng đốt lương làm rẫy, chặt phá rừng
bừa bãi đã giảm một cách nhanh chóng.
Trong các nhà trường từ bậc tiểu học đến đại học đều có các môn học nhằm
giáo dục cho học sinh, sinh viên có ý thức bảo vệ MTST nhưng cũng không quên
nhiệm vụ phát triển kinh tế của mình. Ví như ở trường Kinh Tế Quốc Dân của chúng
ta có môn Kinh Tế Môi Trường, Kinh Tế Công Cộng…và việc ra đề tài môn Triết học
như thế này cũng là một hình thức giáo dục cho sinh viên.
Nước ta chủ trương phát triển kinh tế công nghiệp và dịch vụ nhưng bên cạnh
đó luôn có các cuộc họp liên ngành nhằm giúp phổ biến công tác bảo vệ MTST, đưa ra
các hướng giải quyết, xử lí rác thải, khắc phục tình trạng ô nhiễm như hiện nay.
Việt Nam là một nước xã hội chủ nghĩa, do vậy chúng ta luôn có các biện pháp
mềm mỏng trong đó giáo dục được xem như là một nguyên tắc hoạt động của Đảng.
b. áp dụng khoa học công nghệ.
Từng gày từng giờ trên thế giới, khoa học công nghệ đang thay đổi đến chóng
mặt, vì vậy việc áp dụng khoa học công nghệ vào việc giải quyết mâu thuẫn giữa phát
triển kinh tế và bảo vệ MTST là một điều tất yếu.
ở Việt Nam hiện nay Đảng và nhà nước đã có những chủ trương, chính sách áp
dụng khoa học, công nghệ vào phát triển kinh tế đồng thời vẫn bảo vệ được MTST.
Máy móc sản xuất công nghiệp được thay mới ngày một nhiều, hệ thống xử lí rác thải
được nâng cấp và mở rộng, ngày càng có nhiều các nhà máy nước sạch. Điều này được
thể hiện ở lượng rác thải đã qua xử lí ngày một tăng, lượng người dân được sử dụng
nước sạch tăng cao…

triển toàn diện của đất nước.
Chúng ta trước hết phải gương mẫu chấp hành các chủ trương, đường lối, chính
sách của nhà nước đồng thời tuyên truyền giúp đỡ mọi người hiểu được thực trạng về
kinh tế cũng như MTST ở nước ta hiện nay, cũng như những chính sách, pháp luật của
nhà nước,để từ đó giúp họ có ý thức bảo vệ lấy môi trường sống của mình.
Sau này khi ra trường, đã trở thành những nhà kinh tế thực thụ chúng ta nên có
những kế hoạch phát triển kinh tế phù hợp với tình hình đất nước. Tránh lạm dụng
khai thác quá mức vào các nguồn lợi tự nhiên,không ngừng nghiên cứu các phương
pháp mới để bảo vệ MTST.
Hi vọng rằng mỗi chúng ta những sinh viên của trường đại học “Kinh Tài”
chúng ta sẽ thực hiện tốt trách nhiệm của mình để nhanh chóng đưa đất nước phát triển
ngang tầm quốc tế.
Kết luận chung

Tình hình thế giới hiện nay đang có rất nhiều bất cập, nổi lên trong số đó là việc