BÀI KIỂM TRA GIỮA KỲ TRẦN PHƯƠNG CHI
Đề bài: Có ý kiến cho rằng: “ Khi lưu thông hàng hóa ra đời, nó đã phủ nhận
hoàn toàn trao đổi trực tiếp; nhưng khi thương mại ra đời, nó lấy lưu thông hàng
hóa làm “ xương sống” cho sự phát triển”. Anh chị hãy bình luận ý kiến trên
Trao đổi hàng hóa là: sự trao đổi ngang giá giữa vật với vật, hàng hóa với
hàng hóa đơn giản, trực tiếp giữa người mua và người bán. Trao đổi hàng hóa chỉ
xuất hiện trong nền kinh tế hàng hóa khi phân công lao động xã hội đã tương đối
phát triển và chế độ tư hữu hình thành. Trong lịch sử phát triển loài người trao đổi
hàng hóa xuất hiện vào giai đoạn cuối của xã hội cộng đồng nguyên thủy và thời
kỳ đầu của chế độ chiếm hữu nô lệ. Lúc đầu trao đổi mang tính ngẫu nhiên và
được tiến hành theo hình thức hàng đổi hàng (H-H′).
Để cho đơn giản, giả định nền kinh tế có hai cá nhân là A và B. Có sự phân công
lao động (có thể dựa trên năng lực sản xuất) giữa hai người; A chuyên sản xuất
gạo và B chuyên sản xuất thịt. Hai người sẽ đem trao đổi sản phẩm của mình với
nhau, nhờ đó mỗi người đều có cả gạo lẫn thịt. Khi sản phẩm được trao đổi, chúng
trở thành hàng hóa. Nền kinh tế hình thành từ quan hệ trao đổi hàng hóa này chính
là kinh tế hàng hóa.
Ở giai đoạn sơ khai, trao đổi hàng hóa mang hình thức trực tiếp, gọi là hàng đổi
hàng. Người sản xuất gạo và cần thịt có thể gặp người sản xuất thịt và cần gạo để
đổi trực tiếp gạo lấy thịt. Đây đã là kinh tế hàng hóa. Tuy nhiên, nếu không gặp
được người có thứ mình cần và cần thứ mình có, thì trao đổi không được thực
hiện.
Khi xã hội xuất hiện tiền tệ thì từ đó trao đổi được tiến hành thông qua môi giới
của tiền tệ (H-T-H′) và lưu thông hàng hóa ra đời lưu thông hàng hóa là hình thái
phát triển của trao đổi hàng hóa đó là sự trao đổi hàng hoá thông qua môi giới của
tiền tệ. Lưu thông hàng hóa ra đời làm cho quá trình mua bán trao đổi dễ dàng hơn
thuận tiện,, mở rộng hơn về không gian và thời gian. Nó đã thúc đẩy mạnh mẽ sự
phát triển của trao đổi và đưa đến sự phủ định trao đổi hàng hóa trực tiếp.Tuy
nhiên sự tách rời giữa quá trình mua bán cũng làm xuất hiện mầm mống của mâu
thuẫn giữa sản xuất và tiêu dùng,do vậy cũng làm nảy sinh những điều kiện dẫn
tới khủng hoảng sản xuất và tiêu dùng. Trong trao đổi hàng hóa trực tiếp và lưu

trị cụ thể là nhằm vào lợi nhuận. Lưu thông hàng hóa ra đời đã phủ định trao đổi
hàng hóa trực tiếp, ngược lại thương mại ra đời không đưa đến sự phủ định lưu
thông mà trái lại nó làm cho lưu thông hàng hóa phát triển ở một trình độ cao
hơn.những hoạt động thương mại lúc đầu chỉ giới hạn chủ yếu trong lĩnh vực trao
đổi các sản phẩm vô hình ( thương mại hàng hóa ), sau đó được mở rộng sang các
sản phẩm vô hình ( thương mại dịch vụ ), và trong nền kinh tế hiện đại thương mại
còn liên quan rất chặt chẽ với các hoạt động đầu tư và sở hữu trí tuệ. Thương mại
ra đời là là kết quả tất yếu của sự phát triển trao đổi và phân công lao động xã hội.
Phân công lao động xã hội lần thứ nhất bằng việc tách chăn nuôi ra khỏi trồng trọt
đã thúc đẩy sự phát triển của trao đổi và tiền tệ xuất hiện trong giai đoạn này. Phân
công lao động lần thứ hai bằng việc tách thủ công ra khỏi nông nghiệp sản xuất
hàng hóa hình thành. Phân công lao động lần thứ ba với việc tách riêng chức năng
tiêu thụ khỏi chức năng sản xuất, đã làm xuất hiện một ngành kinh tế chuyên làm
chức năng trao đổi, mua bán nhằm vào mục đích kiếm lời trong nền kinh tế đó là
ngành thương mại.Ngành thương mại ra đời vừa là sự tiến bộ của lịch sử, vừa là
điều kiện thúc đẩy sự phát triển một bước cao hơn nữa của sản xuất hàng hóa. Sản
xuất hàng hóa và lưu thông hàng hóa là hai yếu tố cơ bản hợp thành kinh tế hàng
hóa. Hoạt động thương mại được tiến hành theo nguyên tắc tự nguyện, tự thỏa
thuận và cùng có lợi, vì vậy quá trình mua bán vừa là quá trình cạnh tranh vừa là
quá trình hợp tác giữa người bán và người mua, thông qua các hoạt động thương
mại người bán đạt được giá trị nhằm mục đích lợi nhuận, người mua đạt được giá
trị sử dụng để thỏa mãn các nhu cầu tiêu dùng khác nhau và chính nhờ hoạt động
thương mại mà sản xuất và tiêu dùng nối liền với nhau trong điều kiện kinh tế
hàng hóa.
BÀI KIỂM TRA GIỮA KÌ LỚP K3TK12
2
BÀI KIỂM TRA GIỮA KỲ TRẦN PHƯƠNG CHI
Việc phát minh ra tiền (và sau này là tín dụng, tiền giấy và tiền ảo (tức không phải
tiền tồn tại dưới hình thức được in hay được đúc ra) như là phương tiện trao đổi đã
đơn giản hóa đáng kể hoạt động thương mại và thúc đẩy hoạt động này, nhưng bên