Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
LỜI MỞ ĐẦU
Tài chính công gắn liền với hoạt động của Nhà nước. Nó vừa là
nguồn lực để Nhà nước thực hiện tốt chức năng của mình, vừa là công cụ
để thực hiện các dịch vụ công, chi phối, điều chỉnh các mặt hoạt động khác
của đất nước. Tài chính công có vai trò rất quan trọng trong việc huy động
nguồn lực tài chính để đảm bảo tăng trưởng kinh tế thực hiện công nghiệp
hoá, hiện đại hoá đất nước, cũng như trong việc điều chỉnh kinh tế - xã hội
ở tầm vĩ mô, khuyến khích kinh tế vi mô phát triển. Tài chính công được
hình thành và sử dụng vì lợi ích công cộng. Lợi ích công cộng trước hết là
lợi ích tăng trưởng kinh tế bền vững, ổn định xã hội, giải quyết được việc
làm, tăng thu nhập cho nhân dân, phát triển giáo dục, y tế, chống đói
nghèo... những vấn đề to lớn trên của đất nước, tài chính tư dù có lớn mạnh
đền bao nhiêu cũng không thể giải quyết được và chính ở đó cần vai trò của
tài chính công.
Sự ổn định của tài chính công là tiền đề, điều kiện bảo đảm cho sự
ổn định của tài chính doanh nghiệp, tài chính dân cư. Nó không chỉ góp
phần làm tăng trưởng kinh tế, tạo thêm việc làm, tăng thu nhập cho người
lao động, mà còn đóng góp phần quan trọng cho ngân sách nhà nước, hoàn
trả được vốn vay ngân hàng và những phúc lợi chung cho người lao động
làm việc trong khu vực này và những vấn đề xã hội khác.
Vai trò của trò của tài chính công rất quan trọng đối với Nhà nước
nói chung cũng như đối với các tổ chức, đơn vị sử dụng nguồn kinh phí do
Nhà nước cấp nói riêng. Đặc biệt, trong tiến trình đổi mới, thực hiện cải
cách nền hành chính quốc gia và bối cảnh nền kinh tế hội nhập hiện nay,
Đảng và Nhà nước ta coi đổi mới quản lý tài chính công là một trong
những nội dung quan trọng hàng đầu.
Nhận thấy tầm quan trọng và sự cần thiết của quản lý tài chính công,
sau một thời gian nghiên cứu và học tập ở Viện kiểm sát nhân dân tối cao,
được sự giúp đỡ của các cô, chú ở Viện kiểm sát nhân dân tối cao nói
chung và các cô, chú ở Vụ 11: Vụ kế hoạch – Tài chính nói riêng, cũng như
hoá, là khái niệm dùng để chỉ những quan hệ kinh tế nảy sinh
trong phân phối và chi dùng những của cải bằng tiền giữa con
người với nhau, bao gồm quan hệ giữa pháp nhân với pháp nhân,
quan hệ pháp nhân với thể nhân, thể nhân với thể nhân.
- Theo nghĩa rộng trong kinh tế học, tài chính là tổng thể các quan
hệ tiền tệ trong phân phối dưới hình thức giá trị, hình thành các
quĩ tiền tệ. Tài chính biểu hiện tổng hợp giá trị tư liệu sản xuất và
tư liệu tiêu dùng trong xã hội. Phạm trù tài chính rất rộng, bao
gồm nhiều lĩnh vực: ngân sách Nhà nước, lưu thông tiền tệ - tín
dụng, ngân hàng, bảo hiểm, tài chính doanh nghiệp, tư nhân... Vì
vậy, tài chính có vai trò to lớn đối với toàn bộ hoạt động kinh tế,
xã hội, đời sống nhân dân cũng như đối với hoạt động quản lý của
Nhà nước.
- Trong một quốc gia, hoạt động và quan hệ tài chính gắn liền với
các hoạt động trong đời sống kinh tế - xã hội. Bộ phận tài chính
gắn liền với hoạt động của Nhà nước được gọi là tài chính Nhà
nước hay tài chính công ( State finance). Đó là bộ phận quan
trọng nhất, đóng vị trí chủ đạo trong nền tài chính quốc gia
II. Tài chính công.
1. Khái niệm tài chính công.
Tài chính công: là một thuật ngữ dùng để chỉ “Các hoạt động thu,
chi bằng tiền của Nhà nước, phản ánh hệ thống các quan hệ kinh tế dưới
hình thức giá trị trong quá trình hình thành và sử dụng các quỹ tiền tệ của
SV thực hiện: Lý Thị Tú Uyên Lớp : Quản lý kinh tế 48A
3
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
Nhà nước nhằm phục vụ việc thực hiện các chức năng vốn có (không nhằm
mục tiêu thu lợi nhuận) của Nhà nước đối với xã hội”
Khái niệm trên chỉ ra rằng:
- Xét về tính chất, tài chính công là những quan hệ tài chính gắn
dung:
Một là, các quan hệ tài chính công luôn gắn chặt với sở hữu công
cộng về tài sản, luôn chứa đựng lợi ích chung, lợi ích công cộng. Những lợi
ích ấy thể hiện cả trong phân phối các thu nhập của các doanh nghiệp, dân
cư, phân phối GDP, GNP và cả trong phân bố các nguồn lực tài chính cho
các mục tiêu kinh tế - xã hội của quốc gia, của cộng đồng, của một tổ chức
và của tổng thể những người tham gia hình thành các quỹ công.
Hai là, các nguồn lực tài chính công vận động từ nơi tạo ra nó đến
mục tiêu sử dụng nó đều thông qua việc hình thành và sử dụng các quỹ tiền
tệ. Các quỹ tiền tệ đó rất đa dạng và phong phú. Có những quỹ tiền tệ được
gọi là quỹ tập trung do nhà nước hoặc cơ quan cao nhất toàn quốc thống
nhất quản lý và sử dụng cho nhu cầu chung của cả nước, có những quỹ tiền
tệ chỉ phục vụ cho tổng thể một tổ chức xã hội, có những quỹ tiền tệ phục
vụ cho bất cứ nhu cầu nào của xã hội, nhưng lại có quỹ tiền tệ mang tính
chuyên dùng...
Ba là, các nguồn lực tài chính công rất đa dạng, phức tạp. Việc phân
phối và phân bổ chúng được thực hiện qua các quan hệ tài chính không
những đụng chạm đến lợi ích của người đóng góp và người được thừa
hưởng mà tác động sâu sắc đến tất cả các vấn đề chính trị, kinh tế, xã hội,
quốc phòng an ninh và đối ngoại của một quốc gia đòi hỏi nhà nước phải
đặc biệt quan tâm, điều chỉnh nhằm phục vụ tốt cho nhiệm vụ chính trị của
đất nước.
Thứ 2: đặc điểm về tính chủ thể của tài chính công.
Có thể nói nhà nước là chủ thể duy nhất quyết định việc tạo lập và sử
dụng các quỹ tiền tệ của nhà nước, nhằm duy trì sự tồn tại của bộ máy nhà
nước, và thực hiện các chức năng kinh tế - xã hội của nhà nước.
SV thực hiện: Lý Thị Tú Uyên Lớp : Quản lý kinh tế 48A
5
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
Cơ quan quyền lực cao nhất của nhà nước - Quốc hội - quyết định
6
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
quả, công bằng, ổn định trong quá trình phát triển của toàn bộ nền kinh tế -
xã hội.
Thứ tư: đặc điểm về sự kết hợp giữa tính không bồi hoàn và bồi
hoàn; kết hợp giữa tính bắt buộc và tính tự nguyện.
Đặc điểm của tài chính công là các khoản thu chủ yếu mang tính chất
không bồi hoàn và bắt buộc; các khoản chi chủ yếu mang tính chất cấp phát
không hoàn lại. Tuy nhiên, trong điều kiện nền kinh tế vận hành theo cơ
chế thị trường, để sử dụng tiết kiệm và có hiệu quả các nguồn lực, cần phải
kết hợp hài hoà giữa các khoản thu có tính bồi hoàn và các khoản thu
không có tính bồi hoàn; giữa cấp phát không hoàn lại và các khoản cho
vay; giữa các khoản thu bắt buộc theo luật định và các khoản tự nguyện
đóng góp của nhân dân, vận dụng hợp lý nguyên tắc nhà nước và nhân dân
cùng làm với phương châm dân giàu nước mạnh.
3. Chức năng của tài chính công.
Nghiên cứu chức năng tài chính công không nên tách với chức năng
tài chính nói chung, nhưng đồng thời cũng không xa với các vấn đề kinh tế,
chính trị, xã hội chung, đặc biệt là việc phát huy chức năng của Nhà nước.
Trên cơ sở đó các chức năng chủ yếu của tài chính công được thể hiện qua
các điểm sau:
Thứ nhất: chức năng tạo lập vốn.
Ngân sách Nhà nước tạo lập các quỹ công của mình trong xã hội với
tư cách Nhà nước. Trước hết, Nhà nước là người có quyền lực chính trị
mạnh, ban hành các luật bắt buộc các doanh nghiệp và công dân, dân cư
đóng góp. Nhà nước cũng xuất hiện với tư cách là người sở hữu tài sản chủ
yếu cảu quốc gia, hình thành các doanh nghiệp của mình để tạo lập vốn,
cho thuê, nhượng bán các tài sản thuộc sở hữu nhà nước để tạo lập vốn.
Những lúc thiếu hụt nguồn tài chính Nhà nước có thể xuất hiện trên thị
trường bằng cách phát hành các trái phiếu Nhà nước để tạo lập vốn...
tích luỹ và tiêu dùng, giữa tổng thể với các địa phương, vùng lãnh thổ, giữa
nơi có thu nhập cao với nơi thu nhập thấp, giữa người giàu và người nghèo,
giữa phát triển kinh tế và công bằng xã hội, giữa các ngành, lĩnh vực trong
SV thực hiện: Lý Thị Tú Uyên Lớp : Quản lý kinh tế 48A
8
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
sự phát triển chung, giữa kinh tế với quốc phòng, trật tự, an ninh xã hội,
giữa nâng cao đời sống nhân dân với tiết kiệm để đầu tư phát triển...
Thứ tư, chức năng kiểm tra.
Chức năng kiểm tra được thực hiện thông qua hoạt động tài chính
của cơ quan quyền lực, cơ quan hành chính nhà nước ở các cấp, các tổ chức
công cộng và của hệ thống cơ quan tài chính nhà nước, của hoạt động kiểm
toán nhà nước và hoạt động thanh tra nhà nước. Kiểm tra tài chính gắn chặt
với quá trình xây dựng và thực hiện kế hoạch thu chi tài chính, quá trình
ngân sách các cấp và của các đơn vị dự toán, qua việc kiểm tra tình hình
thực hiện và tuân thủ các luật thuế, các chế độ cấp phát vốn, cho vay vốn,
chuyển giao tài chính từ cấp chính quyền này đến cấp chính quyền khác,
việc hình thành và sử dụng các quỹ công...
Mục tiêu của kiểm tra tài chính là nhằm lành mạnh hoá tình hình tài
chính. Qua đó xem xét việc tuân thủ các luật pháp, chính sách, định mức,
tiêu chuẩn của nhà nước đã ban hành, chấp hành kỷ luật tài chính, hiệu quả
kinh tế xã hội của các chi tiêu tài chính, tình hình quản lý tài sản công
cộng, khả năng sẵn sàng thanh toán về tài chính và hiệu lực quản lý của bộ
máy tài chính...
Các chức năng của tài chính công là một thể thống nhất không chia
cắt. Chúng cùng phát huy tác dụng trong phân phối, phân bổ và sử dụng
các nguồn lực tài chính công. Qua đó, phát huy triệt để hiệu lực, hiệu quả
của tài chính công.
III. Quản lý tài chính công.
1. Khái niệm quản lý.
các quy luật khách quan về kinh tế - tài chính một cách phù hợp với điều
kiện của tiến trình đổi mới về kinh tế xã hội của đất nước.
Năm là, mục tiêu quản lý tài chính công là phục vụ việc thực hiện tốt
chức năng của nhà nước. Mục tiêu trực tiếp của quản lý tài chính công là
nhằm khai thác triệt để các nguồn tài chính cho nhà nước đồng thời sử
dụng nó một cách hiệu quả nhất phục vụ cho quá trình công nghiệp hoá,
hiện đại hoá đất nước.
3. Sự cần thiết có quản lý tài chính công.
SV thực hiện: Lý Thị Tú Uyên Lớp : Quản lý kinh tế 48A
10
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
Quản lý tài chính công là tất yếu cần thiết đối với mọi nhà nước ở tất
cả các quốc gia. Sự cần thiết đó được thể hiện qua các vấn đề cơ bản sau
đây:
Thứ nhất, xuất phát từ chức năng, nhiệm vụ quản lý của nhà nước.
Nhà nước quản lý mọi hoạt động trong đời sống kinh tế xã hội cho nền tài
chính công, dù là tài chính của nhà nước, cũng cần có sự quản lý, điều
chỉnh của nhà nước. Qua đó tạo cơ sở pháp lý, tiền đề cho các hoạt động,
quan hệ tài chính công thực hiện.
Thứ hai, tài chính công là tài sản của nhà nước. Nói một cách khác
đó là tài sản của dân, của cộng đồng, của đất nước mà nhà nước là người
đại diện chủ sở hữu. Nguồn tài sản đó cần được khai thác triệt để và sử
dụng tiết kiệm có hiệu quả. Đó là yêu cầu khách quan trong mọi chế độ
chính trị “Nhà nước của dân, do dân và vì dân” ở ta. Để thực hiện được yêu
cầu này, nhà nước, người chủ phải có sự quản lý chặt chẽ và phù hợp nhằm
sử dụng tối đa công cụ tài chính công trong thực hiện nhiệm vụ của đất
nước.
Thứ ba, hoạt động và quan hệ tài chính công được thực hiện ở mọi
cơ quan nhà nước và các tổ chức chính trị xã hội. Việc quản lý, sử dụng
nguồn tài chính ở các cơ quan này liên quan trực tiếp đến hiệu quả, hiệu lực
thống phương thức và công cụ cũng như hiệu quả quản lý tài chính công.
Cần có sự xem xét kỹ các đặc điểm của tài chính công, nhằm đưa ra các
phương pháp, hệ thống công cụ quản lý phù hợp trong từng điều kiện cụ
thể của đời sống kinh tế xã hội. Quản lý tài chính công trong nền kinh tế thị
trường định hướng xã hội chủ nghĩa có những đặc điểm chủ yếu sau đây:
Thứ nhất, tài chính công được quản lý bằng pháp luật và theo kế
hoạch.
Tài chính công mang tính cộng đồng. Thuế - khoản thu chủ yếu của
nhà nước được lấy từ các hoạt động kinh tế, từ mọi chủ thể kinh tế - xã hội;
chi tiêu nhà nước là nhằm cung cấp hàng hoá công cộng cho xã hội, để
phối hợp hành động chung, thực hiện ý chí của giai cấp thống trị, phải có
pháp luật, có kế hoạch.
Ngày nay, nước ta đã có hiến pháp, có hệ thống văn bản pháp luật
tương đối hoàn chỉnh và ngày càng được hoàn thiện. Luật Ngân sách nhà
nước, các luật thuế, các văn bản hướng dẫn thực hiện các luật đó. Các quy
SV thực hiện: Lý Thị Tú Uyên Lớp : Quản lý kinh tế 48A
12
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
định của nhà nước về thành lập và sử dụng các quỹ tài chính công ngoài
ngân sách không được trái với Luật Ngân sách nhà nước và các luật khác.
Tất cả các hoạt động thu, chi của ngân sách nhà nước và các quỹ tài
chính công khác đều phải được quy định rõ ràng, chặt chẽ, từ khâu lập kế
hoạch, thực hiện kế hoạch; xác định rõ nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan
nhà nước các cấp, của các cán bộ nhà nước trong quản lý tài chính nhà
nước.
Việc lập, chấp hành, quyết toán, kiểm tra ngân sách nhà nước hàng
năm thể hiện sự kết hợp chặt chẽ việc sử dụng luật và kế hoạch để quản lý
ngân sách. Dự toán ngân sách nhà nước sau khi được Quốc hội phê chuẩn
có thể được xem là một đạo luật.
Thứ hai, quản lý tài chính công đặc biệt coi trọng biện pháp tổ
công cũng là để phục vụ cho việc điều hành tốt các công việc cơ quan nhà
nước, tạo điều kiện cho cán bộ công chức nhà nước thực hiện tốt nhất
nhiệm vụ được giao. Ở đây, yếu tố tài chính gắn liền với yếu tố con người.
Việc thực hiện các khoản thu – chi tài chính công liên quan đến các
chủ thể kinh tế xã hội, đặc biệt là liên quan đến lợi ích kinh tế tài chính của
các chủ thể đó. Quản lý tài chính công theo giác độ này phải hướng đến
bảo đảm cho mọi chủ thể dù là các nhân hay tổ chức, doanh nghiệp tuân
thủ các văn bản pháp luật liên quan đến việc hình thành và sử dụng các quỹ
tài chính công.
Quản lý tài chính công phải bảo đảm tiết kiệm, công khai theo quy
định của nhà nước.
Thứ tư, quản lý tài chính công phải đảm bảo sự thống nhất giữa
mặt giá trị và hiện vật (giá trị sử dụng).
Tài chính công là biểu hiện giá trị tài sản của quốc gia do nhà nước
nắm giữ. Giữa hai mặt giá trị và giá trị sử dụng không phải mọi nơi, mọi
lúc đều có sự thống nhất. Sự không thống nhất dễ dàng gây ra những tác
động tiêu cực cho nền kinh tế tài chính. Vì vậy, quản lý tài chính công cần
thiết phải đảm bảo sự thống nhất giữa giá trị và giá trị sử dụng. Điều đó có
nghĩa là cần có sự đánh giá, đối chiếu thường xuyên giữa hiện vật và giá trị
nhằm bảo đảm giá trị phản ánh đúng chất lượng của hiện vật, tức là giá trị
sử dụng của tài sản.
5. Mục tiêu của quản lý tài chính công.
SV thực hiện: Lý Thị Tú Uyên Lớp : Quản lý kinh tế 48A
14
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
Một là, làm cho bộ máy hành chính Nhà nước hoạt động có hiệu lực
và hiệu quả, đáp ứng nhu cầu và đòi hỏi ngày càng cao của tổ chức và công
dân.
Hai là, tạo động lực khuyến khích các cơ quan hành chính và sự
nghiệp tích cực chủ động tự xác định số biên chế cần có, sắp xếp, tổ chức
- Một là, đảm bảo tập trung đầy đủ, kịp thời một bộ phận nguồn lực
tài chính quốc gia vào tay Nhà nước để phục vụ cho việc chi tiêu của Nhà
nước trong từng thời kì.
- Hai là, đảm bảo cho nền kinh tế sản xuất có hiệu quả.
- Ba là, đảm bảo yêu cầu công bằng xã hội.
Thứ hai: quản lý quá trình chi của Nhà nước.
Chi tài chính công là quá trình Nhà nước sử dụng nguồn tài chính đã
tập trung được vào ngân sách nhà nước và các quỹ tài chính công khác để
thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của mình.
Chi tài chính công có quy mô và mức độ lớn, liên quan đến nhiều
lĩnh vực, ở tất cả các địa phương và các cơ quan nhà nước, vừa mang tính
chất không hoàn trả trực tiếp.
Xét trên phương diện quỹ, quản lý chi tài chính công bao gồm: quản
lý chi ngân sách nhà nước và quản lý chi tiêu của các quỹ tài chính công
khác.
Phù hợp với cách phân loại chi ngân sách nhà nước của Luật ngân
sách nhà nước.
Quản lý chi ngân sách nhà nước bao gồm:
•Quản lý các khoản chi thường xuyên.
•Quản lý các khoản chi đầu tư phát triển.
•Quản lý các khoản chi trả nợ gốc do nhà nước vay.
•Quản lý chi bổ sung quỹ dự trữ tài chính...
Các yêu cầu cơ bản đối với quản lý chi tiêu tài chính công:
Một là, đảm bảo cung cấp các nguồn tài chính cần thiết, kịp thời để
thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của nhà nước.
Hai là, quản lý các khoản chi phải đảm bảo tiết kiệm và hiệu quả.
Ba là, gắn liền việc quản lý các khoản chi của nhà nước với việc thực
hiện các mục tiêu kinh tế vĩ mô.
Để thực hiện tốt các yêu cầu trên đây, cần phải sử dụng những công
cụ và biện pháp quản lý phù hợp. Cần xây dựng được một chính sách, chế
vẫn không đủ chi thì biện pháp thích hợp nhất là vay nợ trong nước, sau
nữa là vay nợ nước ngoài.
SV thực hiện: Lý Thị Tú Uyên Lớp : Quản lý kinh tế 48A
17
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
7. Hệ thống công cụ quản lý tài chính công.
Để thực hiện quản lý tài chính công, Nhà nước sự dụng hệ thống các
công cụ sau đây:
Một là, hệ thống pháp luật. Nó bao gồm các văn bản pháp luật liên
quan đến tài chính công. Nó quy định các điều kiện, chuẩn mực pháp lý
cho hoạt động tài chính công. Hệ thống pháp luật cần được đổi mới thường
xuyên cho phù hợp với điều kiện phát triển của nền kinh tế xã hội đất nước
trong từng giai đoạn.
Hai là, công tác kế hoạch hoá. Công cụ kế hoạch hoá có vị trí quan
trọng đặc biệt trong quản lý tài chính công. Với công cụ kế hoạch hoá một
mặt hoạch định xu thế vận động phát triển của tài chính công. Mặt khác,
bảo đảm cho các khoản thu, chi của tài chính công được bảo đảm. Nhà
nước thông qua kế hoạch, đặc biệt là kế hoạch ngân sách, chủ động khai
thác nguồn thu tạo lập sự cân đối hợp lý với các khoản chi tài chính. Kế
hoạch hoá là công cụ không thể thiếu được trong quản lý đất nước nói
chung và đặc biệt là quản lý tài chính công.
Ba là, hệ thống các chính sách kinh tế vĩ mô nhằm kích thích việc
khai thác nguồn thu đồng thời bảo đảm chi được thực hiện một cách tiết
kiệm.
Bốn là, hệ thống thanh tra, kiểm tra, kế toán, kiểm toán. Hệ thống
công cụ này cho phép chủ động ngăn ngừa các hiện tượng tiêu cực về tài
chính trong thu chi tài chính công. Đồng thời phát hiện, ngăn chặn những
hành vi sai trái, tiêu cực trong quản lý tài chính công. Cần coi việc thanh
tra tài chính, kiểm toán... là hoạt động thường xuyên trong quản lý tài chính
công.
Toà án từ Trung ương đến huyện.
- Hệ thống Viện công tố được thành lập theo Nghị quyết ngày
25/1/1958 của Quốc hội. Theo Nghị quyết này, thì Viện Công tố có nhiệm
vụ sau:
+ Điều tra và truy tố những vi phạm về hình sự.
+ Giám sát việc chấp hành pháp luật của Cơ quan điều tra, trong việc
xét xử của Toà án, trong việc giam giữ và cải tạo.
SV thực hiện: Lý Thị Tú Uyên Lớp : Quản lý kinh tế 48A
19
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
Hệ thống Viện Công tố bao gồm: Viện Công tố Trung ương; Viện
Công tố phúc thẩm ở các khu vực: Hà Nội, Hải Phòng, Vinh, Khu tự trị
Việt Bắc, Khu tự trị Thái Mèo; Viện Công tố tỉnh, thành phố trực thuộc
trung ương; Viện Công tố khu đặc biệt Hồng Quảng, Viện Công tố khu đặc
biệt Vĩnh Linh; Viện Công tố huyện, thị trấn lớn và tương đương.
- Trước yêu cầu của cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa ở nước ta,
ngày 26/7/1960 Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ký Lệnh công bố Luật tổ chức
Viện kiểm sát nhân dân. Hiến pháp năm 1959 và Luật tổ chức Viện kiểm
sát nhân dân năm 1960 đã quy định: “Viện kiểm sát nhân dân kiểm sát việc
tuân theo pháp luật, thực hành quyền công tố nhà nước, đảm bảo cho pháp
luật được chấp hành nghiêm chỉnh và thống nhất”.
Trong những năm đầu mới thành lập, quán triệt Nghị quyết Đại hội
đại biểu toàn quốc lần thứ III của Đảng, hoạt động kiểm sát tập trung phục
vụ công cuộc cải tạo xã hội chủ nghĩa và xây dựng quan hệ sản xuất mới ở
miền Bắc, bảo vệ quyền dân chủ của nhân dân, trấn áp bọn phản cách mạng
và bọn tội phạm. Khi đế quốc Mỹ mở rộng chiến tranh ra miền Bắc, công
tác kiểm sát đã kịp thời chuyển hướng hoạt động, phục vụ các yêu cầu của
thời chiến trên cả mặt trận sản xuất và chiến đấu. Hoạt động kiểm sát trong
thời kỳ này tập trung đấu tranh khắc phục các biểu hiện buông lỏng kỷ luật
thời chiến, vi phạm các quyền dân chủ của nhân dân. Với mục tiêu hàng
sự các cấp đã có nhiều cố gắng trong việc bảo vệ tài sản xã hội chủ nghĩa,
đấu tranh chống các tội phạm về kinh tế, tội phạm về chức vụ, nâng cao sức
chiến đấu của quân đội.
1.2. Viện kiểm sát nhân dân từ năm 1986 đến nay.
Từ năm 1986 đến nay, quán triệt quan điểm đổi mới của Đảng tại các
Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI, VII, VIII và các Nghị
quyết khác của Trung ương, các Nghị quyết của Quốc hội, ngành Kiểm sát
đã có sự đổi mới về nhận thức, về tổ chức, cán bộ và thực hiện chức năng,
nhiệm vụ kiểm sát. Nhờ thực hiện chủ trương và biện pháp đổi mới đó,
ngành Kiểm sát nhân dân đã đạt được những kết quả tích cực, góp phần
vào việc đấu tranh có hiệu quả với tội phạm và vi phạm pháp luật, tăng
cường pháp chế xã hội chủ nghĩa trong điều kiện nền kinh tế nhiều thành
phần vận hành theo cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước theo định
hướng xã hội chủ nghĩa.
SV thực hiện: Lý Thị Tú Uyên Lớp : Quản lý kinh tế 48A
21
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
Trong 15 năm đổi mới, ngành Kiểm sát nhân dân đã có những biện
pháp nhằm thực hiện tốt hơn chức năng kiểm sát việc tuân theo pháp luật
trong hoạt động tư pháp và thực hành quyền công tố nhà nước. Viện kiểm
sát các cấp đã quán triệt các quan điểm của Đảng và Nhà nước về chính
sách hình sự, tăng cường phối hợp với các cơ quan bảo vệ pháp luật phát
hiện và xử lý nghiêm minh các loại tội phạm. Đã tập trung lực lượng điều
tra, truy tố, xét xử nhiều vụ án lớn, đặc biệt nghiêm trọng về các tội xâm
phạm an ninh quốc gia, các tội tham nhũng, buôn lậu, tệ nạn xã hội và một
số tội phạm nghiêm trọng khác, có tác dụng giáo dục, phòng ngừa tốt, được
nhân dân đồng tình ủng hộ, góp phần giữ vững an ninh chính trị, trật tự an
toàn xã hội, bảo đảm các quyền dân chủ của công dân, phục vụ có hiệu quả
công cuộc đổi mới của đất nước. Viện kiểm sát các cấp đã có nhiều biện
pháp đổi mới công tác quản lý, xử lý thông tin tội phạm nên số vụ án do
được đẩy mạnh nhằm thống nhất về quan điểm và biện pháp trong phát
hiện và xử lý tội phạm. Những hoạt động đó đã đẩy nhanh tiến độ giải
quyết án, góp phần làm giảm tội phạm ở một số lĩnh vực, giữ vững an ninh
chính trị và trật tự an toàn xã hội trên phạm vi cả nước.
Để nâng cao chất lượng, hiệu lực và hiệu quả của công tác kiểm sát,
ngành Kiểm sát đã chú trọng việc thực hiện đổi mới tổ chức bộ máy và xây
dựng đội ngũ cán bộ kiểm sát. Hệ thống tổ chức Viện kiểm sát ở cả 3 cấp
ngày càng được kiện toàn và củng cố. Toàn ngành đã từng bước quán triệt
đầy đủ hơn nguyên tắc tập trung dân chủ trong tổ chức và hoạt động kiểm
sát, đồng thời đảm bảo sự chỉ đạo tập trung thống nhất của Viện kiểm sát
nhân dân tối cao. Trong xây dựng kế hoạch công tác kiểm sát đã chú ý hình
thành kế hoạch kiểm sát thống nhất nên đã huy động được cả 3 cấp cùng
tiến hành kiểm sát vào một ngành, một lĩnh vực, nhằm phát hiện các vi
phạm pháp luật có tính phổ biến để kháng nghị khắc phục. Qua thực tiễn
hoạt động kiểm sát, chúng ta đã xây dựng và hoàn thiện các quy chế quản
lý và hoạt động nghiệp vụ nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác
kiểm sát và công tác quản lý, chỉ đạo, điều hành. Cơ sở vật chất của ngành
ngày càng được tăng cường nhằm đáp ứng nhu cầu công tác. Mạng lưới
công nghệ thông tin, cơ yếu được trang bị theo hướng hiện đại để phục vụ
cho hoạt động nghiệp vụ và công tác quản lý chỉ đạo, điều hành.
Dưới sự lãnh đạo của Đảng, ngành Kiểm sát đã và đang có những
biện pháp xây dựng đội ngũ cán bộ, kiểm sát viên vững vàng về lập trường
SV thực hiện: Lý Thị Tú Uyên Lớp : Quản lý kinh tế 48A
23
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
chính trị, nắm vững chuyên môn nghiệp vụ, trong sáng về phẩm chất đạo
đức theo lời dạy của Bác Hồ: "Mỗi cán bộ kiểm sát phải: Công minh, chính
trực, khách quan, thận trọng, khiêm tốn". Công tác xây dựng ngành đã
thường xuyên gắn với công tác xây dựng Đảng trong từng đơn vị kiểm sát.
Lực lượng cán bộ kiểm sát ngày càng được củng cố về mọi mặt. Phong trào
25
VIỆN KIỂM SÁT NHÂN
DÂN TỐI CAO
Viện kiểm sát quân sự
trung ương.
Viện kiểm sát quân sự
khu vực
Viện kiểm sát nhân dân
quận, huyện, thị xã,
thành phố thuộc cấp tỉnh
Viện kiểm sát quân sự
cấp thứ 2
Viện kiểm sát nhân dân
các tỉnh, thành phố trực
thuộc trung ương.
Copyright: Tài liệu đại học ©