Kỹ thuật trồng cây gió bầu
tạo trầm kỳ (Aquilaria
Crassna Pierre ex Lecomte)
1. Đặc điểm thực vật học: cây dó bầu còn gọi là cây trầm
hương, cây tóc, cây kỳ nam. Cây dó bầu cao từ 30-40m, có
vỏ xám nhiều xơ, lá mọc cách, phiến lá mỏng thuôn dài hoặc
bầu dục, mặt trên xanh bóng, mặt dưới xanh nhạt có lông tơ.
Hoa tự hình tán, mọc chùm ở kẻ lá, màu trắng tro, quả nang,
khi khô tách thành 2 mảnh, quả hình lê, mỗi quả chứa 1 – 2
hạt màu đen. Cây có tác động tạo tuyến nhựa màu đen, có
mùi thơm gọi là trầm hương.
2. Điều kiện trồng cây: Khí hậu: nhiệt độ trung bình hàng
năm từ 20-25OC, lượng mưa từ >1500mm/năm, ẩm độ>80%.
Đất ẩm, tơi xốp, độ dày tầng đất trên 40cm,nhiều mùn.
Không nên trồng trên các loại đất đá vôi, cát hoặc ngập úng.
3. Giống cây con : do quá trình khai thác bừa bãi tìm trầm,
đã làm nguồn giống cây dó bầu (loại giống tỷ lệ tạo trầm kỳ
cao trong tự nhiên) cạn kiệt, kéo theo một số giống dó tạo
trầm khác như dó me cũng ít dần. Nhưng trên 10 năm qua
(từ năm 1990), nguồn giống được p[hục hồi từ vườn nhà từ
việc thu hạt giống, cây con tại rừng về trồng, do đó tỷ lệ lai
tạp giữa các giống dó rất cao, phần lớn giữa 2 giống dó bầu
và dó me. Nhưng qua khảo sát thực tế cho thấy khi cấy tạo
trầm nhân tạo giữa 2 giống dó bầu và dó me (phần lớn cây
thường bị lai tạp giữa 2 giống) đều cho tỷ lệ tạo trầm khác
biệt không cao. Hiện nay nguồn giống cây dó thường lấy hạt
từ những cây dó trưởng thành (>7 năm) tại các tỉnh hà Tĩnh,
Quảng Nam, An Giang, Kiên Giang (chưa qua khâu tuyển
trước. Lượng phân NPK từ 0,3-0,5 kg/ hố, nên trộn với phân
hữu cơ 1kg/ hố.
b. Mật độ cây trồng: tuỳ loại đất có thể chọn các loại mật độ
sau: 625 cây/ha: với cự ly 4x4 m; 800 cây/ha: 2,5x5 m; 1160
cây/ha: 3x3 m. Nếu trồng xen trong vườn cà phê, điều, nhãn,
tiêu… mật độ từ 250 -500 cây.
c. Kỹ thuật trồng: cây đủ tiêu chuẩn trồng, tiến hành trồng
sau những trận mưa đầu mùa mưa. Trồng vào những ngày
mưa nhỏ, thời tiết mát dịu, ẩm là tốt. Bố trí cây trồng hình
nanh sấu, chống xói mòn. Bóc vỏ bầu nylon, đặt bầu sâu hơn
lớp đất tự nhiên 1-2cm. Đặt cây ngay ngắn giữa hố, lấp đất và
nén chặt, vun gốc cao hơn mặt đất thường 2-3cm là vừa. Sau
khi trồng xem xét dẫy cỏ quanh gốc, vun xới nhẹ nhàng
chung quanh gốc cây đường kính 1-1,2m. Bón phân 2 lần vào
năm 1 và năm 2 hai lần/năm với lượng phân NPK 100gr/cây.
Các năm sau chỉ làm cỏ, xới đất quanh cây, tỉa bớt cành tạo
dáng cho cây vươn cao, không cần bón phân vô cơ, nên tạo
độ ẩm xung quanh gốc bằng phân hữu cơ.
6. Bảo vệ cây trồng: cây dó có độ tuổi trên 4 năm (đường
kính>15cm) có thể cấy tạo trầm. Nên việc bảo vệ cây đến
tuổi thu hoạch cần nên: Chú ý trâu bò chăn thả ăn cây con.
Phòng chống cháy nhất l2 trong mùa khô hạn.