Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
Phạm Thị Phương Thảo Kinh tế đầu tư 45B
1 Đề tài:
“Tình hình quản lý các dự án sử dụng vốn
ODA tại Ban quản lý dự án 5 - Bộ Giao thông
vận tải.” Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
Phạm Thị Phương Thảo Kinh tế đầu tư 45B
2

LỜI MỞ ĐẦU

Trong giai đoạn hiện nay, để phát triển nền kinh tế trước hết cần phải
phát triển hệ thống cơ sở hạ tầng, để từ đó mới có thể tạo điều kiện cho các
vùng, miền trên cả nước phát triển kinh tế một cách đồng đều. Vì vậy Đảng
và Nhà nước đã xác định mục tiêu hàng đầu và ưu tiên trước nhất là phát triển
mạng lưới giao thông trên cả nước, có như vậy thì mới có thể đạt được mục
tiêu chung của toàn nền kinh tế. Do đó trong những năm gần đây đầu tư cho
xây dựng, nâng cấp và cải tạo mạng lưới giao thông chiếm một tỷ trọng lớn

tác quản lý dự án trên một góc độ và qua đó đánh giá hiệu quả của công tác
quản lý tại Ban quản lý dự án 5. Cuối cùng em xin chân thành cảm ơn cô giáo
Nguyễn Bạch Nguyệt và các cán bộ thuộc phòng Dự án 1- Ban quản lý dự án
5 đã tận tình giúp đỡ và hướng dẫn em hoàn thành chuyên đề này.
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
Phạm Thị Phương Thảo Kinh tế đầu tư 45B
4CHƯƠNG I
TÌNH HÌNH QUẢN LÝ CÁC DỰ ÁN SỬ DỤNG VỐN ODA
CỦA BAN QUẢN LÝ DỰ ÁN 5(PMU5)

I. TỔNG QUAN VỀ BAN QUẢN LÝ DỰ ÁN 5 - BỘ GIAO THÔNG
VẬN TẢI

nhân viên
 Nhiệm vụ :
- Đại diện chủ đầu tư ký kết các hợp đồng kinh tế với phía nước ngoài
và phía Việt Nam liên quan đến việc xây dựng, nâng cấp, cải tạo quốc lộ 5 từ
giai đoạn chuẩn bị xây dựng đến khi kết thúc đầu tư xây dựng đưa công trình
vào khai thác.
- Tổ chức giám sát đấu thầu lựa chọn công ty tư vấn giám sát kỹ thuật
việc xây dựng công trình.
- Thẩm định hồ sơ thiết kế, dự toán và tài liệu liên quan, trình cơ quan
có thẩm quyền xem xét duyệt đảm bảo tiến độ công trình.
- Tổ chức duyệt giá thành công trình và quyết toán công trình trên cơ sở
các quy định của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam phù hợp với
thông lệ quốc tế hiện hành.
- Giải quyết các thủ tục về đất đai, đền bù, thực hiện giải phóng mặt
bằng phù hợp với đặc điểm địa phương, lãnh thổ và giấy phép xây dựng.
- Quan hệ với nước ngoài để giải quyết các vấn đề kỹ thuật, tài chính,
dịch vụ tư vấn, giải quyết các thủ tục về cấp phát vốn công trình.
- Tổ chức quản lý bảo dưỡng công trình trong quá trình khai thác và tổ
chức thu phí sử dụng đường theo quy định của Nhà nước để hoàn vốn một
phần công trình.
3. Cơ cấu tổ chức và các phòng ban chức năng trong Ban quản lý dự án 5

Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
Phạm Thị Phương Thảo Kinh tế đầu tư 45B
6
 Cơ cấu tổ chức: ( Sơ đồ 1)
 Chức năng của các phòng ban
Các phòng chức năng thuộc là bộ phận tham mưu chuyên sâu nghiệp
vụ, đảm bảo đầy đu cơ sở pháp lý để TGĐ ra quyết định quản lý. Hướng dẫn,
theo dõi, kiểm tra và thực hiện các quyết định của TGĐ cụ thể :

CÁC PHÓ T
ỔNG
GIÁM ĐỐC
PHÒNG
DỰ ÁN 1
PHÒNG
DỰ ÁN 2
PHÒNG
KTCL 1
PHÒNG
KTCL 2

PHÒNG
KẾ
HOẠCH
VĂN
PHÒNG
PHÒNG TÀI
CHÍNH KẾ
TOÁN
PHÒNG
GPMB

Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
Phạm Thị Phương Thảo Kinh tế đầu tư 45B
8
4. Tình hình thực hiện các dự án hiện nay của Ban quản lý dự án 5
 Bảng 1: Các dự án sử dụng vốn trong nước:
Đơn vị : tỷ đồng
STT

318
II
Các dự án nhóm B

1 Dự án cải tạo nâng cấp
QL3 đoạn tránh TX Cao
Bằng
Cao Bằng 255.44

Trái phiếu
CP
198.8
2 Dự án cải tạo nâng cấp
QL3 đoạn qua TX Bắc Kạn

Bắc Kạn 294 Trái phiếu
CP
245.9
3 Dự án cải tạo nâng cấp
QL4A đoạn km 66-km116
Cao Bằng 271 Trái phiếu
CP
175
4 Dự án cải tạo nâng cấp QL
32 đoạn Nam Thăng Long-
Cầu Diễn
Hà Nội 218 Trái phiếu
CP
55.9
5 Nâng cấp cải tạo QL 279

2 Dự án GTNT3 33 tỉnh miền Bắc,
Trung
2646 Vốn vay WB 7
3 Giai đoạn 2- Dự án
nâng cấp QL5
HN-HY-HD-HP 523 Vốn vay JBIC 490
(Nguồn : Phòng Kế hoạch thẩm định)
II. TÌNH HÌNH QUẢN LÝ CÁC DỰ ÁN SỬ DỤNG VỐN ODA TẠI
BAN QUẢN LÝ DỰ ÁN 5- BỘ GIAO THÔNG VẬN TẢI
1. Giới thiệu về các dự án sử dụng vốn ODA do Ban quản lý dự án 5 thực
hiện:
1.1. Dự án Giao thông nông thôn 3:
Mục tiêu phát triển của dự án
Mục tiêu phát triển của dự án là giảm bớt chi phí đi lại và nâng cao điều
kiện đi lại tới chợ, giúp người dân tận dụng nhiều hơn các cơ hội phát triển
kinh tế ngoài nghề nông, thụ hưởng các dịch vụ xã hội, tại 33 tỉnh Miền bắc
và miền Trung, bằng cách:
 Gia tăng số lượng cộng đồng được hưởng điều kiện đường xá có thể
đi lại trong bốn mùa
 Cải thiện tình trạng đường nông thôn thông qua việc nâng cao công
tác quản lý và bảo trì mạng lưới đường
 Tăng cường năng lực của các cấp và khu vực tư nhân để nâng cao
hiệu quả lập kế hoạch, thực hiện và duy trì mạng lưới đường nông thôn.
 Nguồn vốn của dự án
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
Phạm Thị Phương Thảo Kinh tế đầu tư 45B
10

(nguồn: phòng dự án 1)
 Thời gian thực hiện : 2002- 2006
1.3. Dự án nâng cấp và cải tạo QL 5 giai đoạn 2
 Mục tiêu dự án :
Do nhu cầu giao thông vận tải trên QL5 ngày càng cao và nhu cầu đi lại
của nhân dân hai bên dọc tuyến đường nên mục tiêu của dự án là nghiên cứu
các phương án đường gom, cầu vượt tại vị trí mật độ qua lại cao, đảm bảo

Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
Phạm Thị Phương Thảo Kinh tế đầu tư 45B
11
giao thông thông suốt và an toàn cho người và phương tiện. Vì vậy Bộ
GTVT đã quyết định đầu tư dự án Các công trình nâng cao hiệu quả QL 5
giai đoạn II.
Địa điểm : Hà Nội- Hưng Yên – Hải Dương- Hải Phòng
 Nguồn vốn: vốn vay JBIC và vốn đối ứng
Bảng 5: Cơ cấu nguồn vốn dự án Cải tạo QL 5 giai đoạn II
Nguồn vốn S
ố vốn
(tỷ đồng)
Tỷ trọng các nguồn vốn
(%)
Vốn đối ứng 130.7 25%
Vốn vay JBIC 392.3 75%
Tổng 523 100 %
(nguồn: phòng dự án 1)
 Tiến độ thực hiện : 2002-2004
2. Đặc điểm và yêu cầu của các dự án sử dụng vốn vay viện trợ nước ngoài
2.1. Đặc điểm chung của các dự án sử dụng vốn vay viện trợ nước ngoài
- Nguồn vốn : từ phía nước ngoài

- Nguyên tắc:
 Khi tiến hành lập kế hoạch, thiết kế tuyến và chuẩn bị các cấu phần
liên quan, phải tiến hành tham vấn ý kiến góp ý của cộng đồng,
những người bị ảnh hưởng đồng thời được hưởng lợi từ dự án
 Sau khi xây dựng hoàn thiện kế hoạch, chương trình phải tiến hành
công khai các tài liệu trước khi trình cơ quan có thẩm quyền xem
xét phê duyệt
Sơ đồ 2: Tham vấn cộng đồng, công khai thông tin:

Giai đoạn
dự án
Tham vấn bước thực hiện
Công
khai
nộp kq
thực hiện
tham vấn
công khai

lập kế
hoạch
năm
Tham v
ấn
không chính

ă
n b
ả
n
khẳng định
kế hoạch
năm đã được
công khai tại
trụ sở
UBND tỉnh
Tham v
ấn

chính thức
nhóm người
DTTS để lập
KH PT
DTTS
Tham v
ấn

chính thức
người bị ảnh
hưởng để lập
kế hoạch
TDC đầy đủ
hay rút gọn
Sàng lọc GPMB Sàng lọc DTTS
l
ập

ết

quả sang lọc
môi trường
phải gửi sở
TNMT
Bi
ên

b
ản

họp dân thực
hiện tham
vấn cộng
đồng
k
ế hoạch năm tr
ình
UBND phê duy
ệt

tr
ụ

s
ở

UBND t
ỉnh

ế

ho
ạch

phát triển DTTS
đượcphê duyệt (trình
duyệt và lựa chọn đơn
vị thực hiện kế hoạch)
C
ô
ng khai b
ả
n
dự thảo tại
UBND xã
trước khi trình
duyệt
X
ác

nh
ận

của lãnh đạo
các xã về
công khai
thông tin
Bi
ê

ư
ờng

: l
ập

b
ả
n
đăng ký đạt tiêu chuẩn
môi trường/báo cáo
đánh giá tác động môi
trường

Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
Phạm Thị Phương Thảo Kinh tế đầu tư 45B
14
 Yêu cầu kiểm tra đảm bảo quy trình tổ chức đầu thầu, HSMT, kết
quả đầu thầu
a) Tạo ra sự cạnh tranh tối đa
WB quy định hình thức đấu thầu cạnh tranh quốc tế ( ICB) là chủ yếu
nhất. Chỉ trong trường hợp cho phép mới được sử dụng các hình thức như đấu
thầu hạn chế, chào hàng cạnh tranh, mua sắm trực tiếp…Để đảm bảo cạnh
tranh thực sự, trong hồ sơ mời thầu không được đưa ra các yêu cầu mang tính
định hướng cụ thể, phải đảm bảo cho phép và khuyến khích sự cạnh tranh
quốc tế, về nội dung phải nếu đầy đủ chi tiết rõ ràng.
b) Bảo đảm công khai:
WB quy định việc đăng tải thông báo mời thầu đối với các gói thầu
lớn và quan trọng phải thực hiện thông qua một tờ báo của Liên hợp quốc.
Trong thông báo mời thầu phải nói rõ thời điểm hết hạn nhận hồ sơ dự thầu,

+ Đánh giá trên cơ sở chi phí thấp nhất: Đối với các công việc tư vấn
đã có chuẩn mực là các công việc thông thường thì hồ sơ dự thầu nào được
đánh giá vượt qua mức yêu cầu tối thiểu về mặt kỹ thuật và có chi phí thấp
nhất sẽ được mời vào đàm phán hợp đồng.
+ Đánh giá trên cơ sở năng lực: Phương pháp này được sử dụng cho
các công việc tư vấn có giá trị nhỏ ( không vượt quá 100.000 USD). Theo đó,
hồ sơ dự thầu được đánh giá là có năng lực và phẩm chất thích hợp sẽ được
mời để trình một đề xuất kỹ thuật và tài chính để có cơ sở cho việc đàm phán
hợp đồng.
+ Phương pháp chọn theo một nguồn duy nhất: nó chỉ được coi là
một trường hợp ngoại lệ, dùng cho một vài trường hợp đặc biệt.
- Đối với mua sắm hàng hoá và xây lắp, WB quy định phương pháp
đánh giá như sau:
+ Bước đánh giá về kỹ thuật: Phương tiện đánh giá sự đáp ứng về mặt kỹ
thuật là tiêu chí “đạt”, “không đạt” và nó được công khai trong hồ sơ mời thầu.

Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
Phạm Thị Phương Thảo Kinh tế đầu tư 45B
16
+ Bước đánh giá về tài chính, thương mại để xếp hạng nhà thầu: những
hồ sơ vượt qua được bước trước thì mới được xem xét trong bước này. Chỉ tiêu
cơ bản- sản phẩm cuối cùng của bước đánh giá này là giá đánh giá.
e) Các nguyên tắc cơ bản trong quy định mua sắm của WB.
- Không phân biệt đối sử: Theo nguyên tắc này, hình thức đấu thầu
rộng rãi được ưu tên áp dụng.
- Không đàm phán về giá: Trong quy định mua sắm của WB, giá dự
thầu của nhà thầu luôn phải được coi là cố định.
- Đảm bảo sự cạnh, công băng, minh bạch trong đấu thầu: điều này
được thể hiện ở hình thức đấu thầu rộng rãi, không phân biệt đối sử, mẫu hoá
hồ sơ mời thầu…


Phát hành HSMT

M
ở thầu


Xét thầu

d) Ưu đãi nhà thầu trong nước:
Quy định mua sắm của ADB đề cập đến sự ưu đãi nhà thầu trong nước
theo từng trường hợp cụ thể và việc ưu đãi này được nêu rõ trong HSMT
e) Tính quốc tế cao: Để đảm bảo cạnh tranh tối đa, quy định mua sắm của
ADB thể hiện tính quốc tế cao. Điều này được thể hiện ở :
- Việc thông báo mời thầu sử dụng tờ báo tiếng Anh hoặc trên tờ báo có lưu
lượng phát hành rộng rãi
- Ngôn ngữ: phần lớn sử dụng bằng tiếng Anh. Trong trường hợp sử dụng
nhiều ngôn ngữ thì tiếng Anh có ưu thế quyết định

Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
Phạm Thị Phương Thảo Kinh tế đầu tư 45B
18
- Loại tiền: Cho phép quy định trong hồ sơ mời thầu là sử dụng một hoặc
nhiều loại tiền để bỏ thầu. Thông thường cho phép chào bằng loại tiền của
nước mình hoặc một loại tiền mua bán quốc tế quy định trong hồ sơ mời thầu.
 Yêu cầu đối với công tác GPMB:
Ngân hàng phát triển Châu Á đưa ra các yêu cầu về công tác đền bù giải
phóng mặt bằng trong quá trình thực hiện dự án. Yêu cầu này được đưa ra
trong khuôn khổ GPMB do ADB lập. Theo đó:
- Nguyên tắc áp dụng :

ADB phê duyệt mới được tiến hành thực hiện xây dựng
2.4. Yêu cầu của Ngân hàng hợp tác phát triển Nhật Bản đối với quá trình
quản lý dự án
 Yêu cầu về công tác đấu thầu:
Về cơ bản quy định về đấu thầu của JBIC có tính chất quốc tế cao, có
nhiều nội dung trong quy định là đồng nhất với các nội dung trong quy định
về đấu thầu của WB và ADB, song cũng có một số khác biệt.
Một vài khác biệt chính trong quy định về đấu thầu của JBIC so với quy
định của WB và ADB:
- Không có quy định ưu đãi nhà thầu thuộc nước là bên vay do nguồn tiền
của JBIC là của riêng nước Nhật, là nguồn tiền mà trong đó có việc nộp
tiền của các công ty Nhật. Nhờ quy định này mà các nhà thầu của Nhật có
diều kiện cạnh tranh nhiều hơn trong các cuộc đấu thầu quốc tế sử dụng
vốn của JBIC.
- Trong quy định của JBIC, việc thực hiện thi công các công trình được coi là
dịch vụ không phải là dịch vụ tư vấn. Với quy định này phạm vi đấu thầu dịch
vụ bao quát hơn so với phạm vi đấu thầu xây lắp. Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
Phạm Thị Phương Thảo Kinh tế đầu tư 45B
20
 Yêu cầu trong công tác thanh quyết toán vốn công trình:
Khác với các nguồn vốn cho vay viện trợ nước ngoài khác, vốn vay từ
Ngân hàng hợp tác phát triển Nhật Bản có các quy định đối với cơ chế
quản lý tài chính đối với dự án. Theo đó phía Ngân hàng cho vay được
tính bằng đồng JPY và quy đổi theo tỷ giá hối đoái giữa đồng VN và đồng
JBY. Hệ thống thanh toán được áp dụng theo sơ đồ sau :
 Hệ thống thanh toán của mô hình không phân quyền:


PPMU
huyện nộp chứng chỉ
thanh toán, hoá đơn cho
PPMU/PMU5 để phê
duyệt v
à thanh toán

PMU5 đề nghị DST
Thanh toán VND

Nhà thầu tại
HN

Nhà thầu tại
t
ỉnh

Nhà thầu tại
huy
ện

chứng chỉ
thanh toán

chứng chỉ
thanh toán

chứng chỉ
thanh
Th. toán

VND
*
Các PPMU trình
chứng chỉ, hoá đơn
cho PTD để thanh
toán
to PTD for

PMU5 đề nghị STD
thanh toán băn
g USD

Nha thầu PMU5 nộp chứng chỉ, hoá đơn cho
Kho b
ạc

PMU5 kiểm tra các
đề nghị thanh toán
huyện nộp chứng chỉ, hoá
đơn cho
DTD để duyệt, thanh toán
PMU5 đ
ề nghị
STD
thanh toan

VND

*

Kho b
ạc huyện

TK
VND

*

Reporting only

Th.toán

Th. toánChuyên đề thực tập tốt nghiệp
Phạm Thị Phương Thảo Kinh tế đầu tư 45B
22
ảnh hưởng không nhỏ đến hiệu quả của dự án sau này. Mối quan hệ của ba
mục tiêu này trong quá trình quản lý thể hiện qua hàm:
C= f(P, T, S)
Trong đó: C: chi phí
T: thời gian
P: mức độ hoàn thành công việc
S: phạm vi dự án
Đối với mỗi một dự án khác nhau và trong từng giai đoạn khác nhau
của một dự án thì tầm quan trọng của mỗi mục tiêu được đánh giá khác nhau.
Do đó trong từng giai đoạn của dự án, từng dự án cụ thể phải xác định được

trình quản lý tiến độ bao gồm các hoạt động chính:
 Lập kế hoạch quản lý tiến độ:
Việc lập kế hoạch quản lý tiến độ giúp cho quá trình quản lý trên cơ sở
tiến độ dự kiến của các công việc trong kế hoạch tiến độ đưa ra những biện
pháp thực hiện để đảm bảo tiến độ đã định hoặc có kế hoạch phân bổ nguồn
lực phù hơp với tiến độ. Kế hoạch tiến độ được lập dựa trên những yêu cầu về
kỹ thuật đối với các công việc và nguồn lực của dự án. Đây được coi là một
trong những hoạt động không thể thiếu của quá trình quản lý tiến độ. Nội
dung của một bản kế hoạch quản lý tiến độ bao gồm: các công việc cần thực
hiện, thời gian thực hiện các công việc, thứ tự thực hiện các công việc. Do
vậy để lập kế hoạch quản lý tiến độ phải thực hiện qua các bước:
Bước 1: Xác định công việc của dự án
Việc xác định các công việc của dự án là một trong những yêu cầu cần
thực hiện trước nhất. Xác định các công việc của dự án căn cứ vào quy mô,
đặc điểm của dự án thực hiện. Trước kia quá trình xác định các công việc chủ
yếu được tiến hành trong giai đoạn thực hiện của dự án. Do đó trong giai đoạn
chuẩn bị đầu tư việc xác định các công việc cần thực hiện không rõ ràng dẫn
đến không những làm ảnh hưởng đến các giai đoạn sau mà còn gây khó khăn
trong quá trình quản lý giai đoạn chuẩn bị đầu tư và có thể dẫn đến việc bỏ sót
các công việc cần thực hiện hoặc các công việc thực hiện lặp lại trong quá
trình chuẩn bị. Vì vậy hiện nay xác định các công việc của dự án được thực
hiện ngay sau khi ý tưởng về dự án được hình thành. Điều này giúp cho công
tác quản lý đặc biệt là quản lý tiến độ được thực hiện một cách chặt chẽ hơn
đảm bảo đúng yêu cầu đã đề ra.

Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
Phạm Thị Phương Thảo Kinh tế đầu tư 45B
24
Xác định công việc dự án được thể hiện qua cơ cầu phân tách công
việc ( Work breakdown structure). Phân tách công việc được hiểu là việc

Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
Phạm Thị Phương Thảo Kinh tế đầu tư 45B
25
gian hoàn thành công việc dài nhất; (m): thời gian hoàn thành công việc bình
thường. Để tính thời gian cho mỗi công việc ta áp dụng công thức:
T = a+b+4m

6
Trên thực tế việc xác định thông qua công thức trên đòi hỏi phải xác định
được thời gian hoàn thành công việc nhanh nhất , ngắn nhất và bình thường là
rất khó khăn. Vì vậy họ thường căn cứ vào các dự án tương tự về quy mô,
nguồn lực để xác định thời gian hoàn thành công việc của dự án.
Bước 4: Xây dựng kế hoạch tiến độ dự án
Sau khi xác định được các công việc, các hạng mục và trình tự thời gian
thực hiện, chúng ta cần xây dựng tiến độ cho dự án. Để xây dựng tiến dộ cho
dự án có nhiều phương pháp như: sơ đồ mạng (PERT/CPM)hoặc biểu đồ
Gantt. Thông qua sơ đồ mạng và biểu đồ Gantt có thể thấy được mối quan hệ
các công việc, thấy được thời gian thực hiện từng công việc… Qua đó, chúng
ta sẽ xây dựng được một kế hoạch quản lý tiến độ. Kế hoạch tiến độ được lập
trên cơ sở nguồn lực của dự án và yêu cầu về tiến độ thời gian của cấp trên.
Kế hoạch này sẽ đuợc trình lên các cấp có thẩm quyền xem xét và là căn cứ
để quản lý và kiểm soát tiến độ dự án.
 Giám sát tiến độ thực hiện dự án: Để giám sát được tiến độ thực hiện dự
án, trước hết chúng ta cần phải xác định các công việc, các hạng mục
quan trọng mà chúng ta cần phải kiểm soát chặt chẽ tiến độ. Thông
thường, qua sơ đồ mạng hoặc Gantt, chúng ta thường sẽ quản lý chủ yếu
các công việc nằm trên đường găng.
Để kiểm soát tiến độ dự án, chúng ta cần sử dụng một số phương pháp như
đánh dấu tiến độ đạt được so với sơ đồ mạng hoặc trên biểu đồ Gantt. Hoặc
chúng ta có thể sử dụng hệ thống máy vi tính so sánh giữa kết quả đạt được