85

TẠP CHÍ KHOA HỌC, Đại học Huế, tập 72B, số 3, năm 2012 GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG NGUỒN NHÂN LỰC ĐÁP ỨNG YÊU
CẦU CÔNG NGHIỆP HÓA, HIỆN ĐẠI HÓA Ở TỈNH THỪA THIÊN HUẾ
Hà Thị Hằng
Trường Đại học Kinh tế, Đại học Huế
Tóm tắt. Là một tỉnh của miền Trung, Thừa Thiên Huế có nguồn lao động dồi dào
nhưng chất lượng còn thấp xét theo trình độ đào tạo, cơ cấu ngành nghề và chỉ báo
về kiến thức, kỹ năng làm việc, thái độ lao động. Vấn đề đặt ra là, để rút ngắn con
đường công nghiệp hóa, hiện đại hóa và chuẩn bị những tiền đề cần thiết để hình
thành nền kinh tế tri thức, tỉnh Thừa Thiên Huế cần có những giải pháp đồng bộ
nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trong những năm tới.
1. Đặt vấn đề
Các lý thuyết tăng trưởng kinh tế gần đây chỉ ra rằng, một nền kinh tế muốn tăng
trưởng nhanh và bền vững phải dựa ít nhất vào 3 trụ cột chính: áp dụng khoa học - công
nghệ mới, phát triển cơ sở hạ tầng hiện đại và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.
Trong đó, nguồn nhân lực, đặc biệt là nguồn nhân lực chất lượng cao là trụ cột quan
trọng nhất. Thừa Thiên Huế là một trong những tỉnh của miền Trung không có nhiều lợi
thế về vị trí địa lý, điều kiện tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên như một số tỉnh, thành
phố khác, nhưng Thừa Thiên Huế lại có lợi thế về nguồn nhân lực dồi dào. Tuy nhiên,
trước xu thế toàn cầu hóa và sự phát triển kinh tế tri thức, chất lượng nguồn nhân lực
của tỉnh chưa đáp ứng được yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa gắn với phát triển
kinh tế tri thức. Vì vậy, tỉnh xác định nâng cao chất lượng nguồn nhân lực là hướng đi
đột phá trong những năm tới.
2. Yêu cầu nâng cao chất lượng nguồn nhân lực phục vụ quá trình công nghiệp hóa,
hiện đại hóa ở tỉnh Thừa Thiên Huế

Nhận thức rõ tầm quan trọng của việc phát triển nguồn nhân lực, nguồn nhân lực
chất lượng cao đối với sự tăng trưởng và phát triển kinh tế - xã hội, tỉnh Thừa Thiên
Huế đã xây dựng Đề án 02/TU/2008 về đào tạo tiến sỹ, thạc sỹ tại cơ sở nước ngoài, Đề
án 03/TU/2008 về đào tạo cán bộ cơ sở chủ chốt xã, phường, thị trấn theo chức danh,
Quy hoạch phát triển giáo dục - đào tạo đến năm 2015 và định hướng đến 2020, Đề án
phát triển dạy nghề giai đoạn 2011 - 2015 và tầm nhìn 2020 Đến nay, tỉnh đã có một
đội ngũ nguồn nhân lực khá dồi dào.
Bảng 1. Cơ cấu dân số trong độ tuổi lao động phân theo trình độ học vấn
2001 2005 2010
Chỉ tiêu
Số người

% Số người

% Số người %
Chưa biết chữ 77,056 17 61,529 12 36,217 6,5
Chưa tốt nghiệp Tiểu học 86,121 19 92,294 18 89,150 16
Tốt nghiệp Tiểu học 137,794 30,4 153,823 30 156,013 28
Tốt nghiệp Trung học cơ sở 81,588 18 99,985 19,5

111,438 20
Tốt nghiệp Trung học phổ
thông
70,710 15,6 105,112 20,5

164,371 29,5
Tổng số 453,269 100 512,743 100 557,189 100
(Nguồn: Ủy ban nhân dân tỉnh Thừa Thiên Huế, Dự thảo Quy hoạch phát triển nhân
lực tỉnh Thừa Thiên Huế giai đoạn 2011 – 2020).


10,73%; lý luận chính trị 38,10% (cử nhân chính trị và cao cấp 14,42%).
- Đội ngũ cán bộ, viên chức các đơn vị sự nghiệp có trình độ chuyên môn,
nghiệp vụ đại học và trên đại học chiếm 62,28%; cao đẳng, trung cấp 37,72%; lý luận
chính trị 9,3% (cử nhân và cao cấp chính trị 1,56%) [3].
Theo đánh giá, lao động có trình độ đại học và trên đại học của tỉnh có tỷ lệ khả
quan chiếm 4,9%, cao hơn so với các vùng khác: Trung du và miền núi phía Bắc (2,8%),
Tây Nguyên (2,8%), Đồng bằng sông Cửu Long (2,1%). Bên cạnh đó, các yếu tố đảm
bảo về mặt chất lượng, thể hiện ở năng lực, khả năng sáng tạo, biết vận dụng những tri
thức, kỹ năng được đào tạo vào nghiên cứu khoa học, giảng dạy, lãnh đạo, quản lý, lao
động sản xuất, chăm sóc sức khỏe cộng đồng cũng được nâng lên. Theo báo cáo của
Liên đoàn Lao động tỉnh, giai đoạn 2003 - 2008 có 13.100 đề tài nghiên cứu khoa học, 88

sáng kiến, sáng tạo của công nhân viên chức được ứng dụng và phục vụ tốt cho sản xuất
và đời sống, có hàng trăm đề tài, giải pháp được tỉnh, Bộ, ngành Trung ương công nhận,
có 30 lượt công nhân viên chức lao động được Tổng Liên đoàn lao động Việt Nam trao
tặng bằng khen và huy hiệu sáng tạo. Đến giai đoạn 2008 - 2011 có thêm 3.527 đề tài
nghiên cứu khoa học, sáng kiến và giải pháp hữu ích của cán bộ công nhân viên chức
lao động được thực hiện, 449 công trình, sản phẩm mới chào mừng các ngày lễ lớn và
các sự kiện chính trị của đất nước, có thêm 12 cá nhân được Tổng Liên đoàn lao động
Việt Nam trao tặng bằng khen và huy hiệu sáng tạo. Năm 2006 đã có 98 nhà nghiên cứu
khoa học được tặng giải thưởng cố đô về khoa học công nghệ (lần thứ nhất).
Có thể khẳng định, tiềm lực và năng lực nguồn nhân lực của tỉnh Thừa Thiên
Huế ngày càng được nâng cao nhờ sức lao động từng bước được giải phóng, mọi người
có cơ hội phát triển nghề nghiệp, tài năng và sức lao động sáng tạo của mình. Bên cạnh
đó, tính năng động xã hội của lao động cũng được phát huy trong cơ chế thị trường. Tuy
nhiên, trong quá trình thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa và xu hướng phát triển
kinh tế tri thức, tỉnh đang đứng trước thách thức lớn về nhu cầu nguồn nhân lực: Tỷ

(89,2%, 85,1%, 91,1%). Nếu so sánh trình độ CMKT giữa các nhóm tuổi cho thấy: chỉ
có nhóm tuổi từ 25 - 29 và 30 - 34 có trình độ đại học trở lên chiếm tỷ lệ cao nhất
(12,2% và 9,3%); đội ngũ cán bộ cấp xã, phường, thị trấn hiện rất hạn chế về năng lực,
trình độ chuyên môn nghiệp vụ, nhất là các xã miền núi, hiện hơn 50% cán bộ xã,
phường, thị trấn của chúng ta chưa đạt chuẩn
Bảng 2. Tỷ trọng lao động chia theo trình độ CMKT, giới tính, thành/nông thôn
Đơn vị tính: %
Tổng số
Khôngcó
trình độ
CMKT
Sơ cấp
Trung
cấp
Cao đẳng Đại học
Toàn tỉnh
100,0 87,4 2,2 4,1 1,4 4,9
Theo giới tính
Nam 100,0 85,3 3,4 4,3 1,1 5,9
Nữ 100,0 89,5 1,0 3,9 1,6 4,0
Theo khu vực
Thành thị 100,0 78,7 3,1 6,4 1,9 9,9
Nông thôn 100,0 92,8 1,6 2,7 1,1 1,8
(Nguồn: Cục Thống kê Thừa Thiên Huế, Tổng điều tra dân số và nhà ở tỉnh Thừa Thiên
Huế năm 2009).
4. Giải pháp nâng cao chất lượng nguồn nhân lực ở tỉnh Thừa Thiên Huế
Từ thực trạng trên, đặt ra yêu cầu cấp bách đối với tỉnh Thừa Thiên Huế trong
việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực nhằm đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện
đại hóa gắn với phát triển kinh tế tri thức. Để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, tỉnh
cần tập trung thực hiện các giải pháp cơ bản sau đây:

chính sách thoả đáng, vẫn có sự phân biệt người của Trung ương và người địa phương.
Chỉ tính trong vòng ba năm trở lại đây, hàng chục cán bộ giỏi có học hàm, học vị cao ở
các cơ quan Trung ương đóng trên địa bàn như Đại học Huế, Bệnh viện Trung ương
Huế đã “bỏ” Huế để vào công tác tại Đà Nẵng, TP.Hồ Chí Minh, Bình Dương…Do đó,
trong thời gian tới, trước hết tỉnh cần hình thành và phát triển hệ thống tổ chức phát
triển nhân tài từ khâu phát hiện, bồi dưỡng, đào tạo từ các trường, lớp giáo dục năng
khiếu trẻ em, đến các trường, lớp đại học, trên đại học; cần cải tiến khâu tuyển dụng
đảm bảo nguyên tắc phải phù hợp với chuyên môn được đào tạo, khách quan chính xác
nhưng công bằng; việc bố trí cán bộ phải hợp lý dựa trên năng lực chuyên môn, phù hợp
với công việc và các chức danh; hoàn thiện quy hoạch đào tạo, đề bạt, bổ nhiệm cán bộ
đảm bảo đúng người, đúng việc và kịp thời; thực hiện cải cách chế độ tiền lương, tiền
thưởng, tiền phụ cấp xứng đáng với khả năng đóng góp, trách nhiệm và hiệu quả trong
công việc để khuyến khích người lao động không ngừng sáng tạo; hỗ trợ tiền thuê nhà,
xây dựng nhà chung cư trả góp, hỗ trợ phương tiện làm việc; xóa bỏ sự phân biệt giữa
cán bộ của Trung ương đóng trên địa bàn và cán bộ do địa phương quản lý.
Thứ tư, khắc phục tình trạng bất hợp lý nguồn nhân lực như: thiếu cán bộ khoa
học - kỹ thuật, công nhân kỹ thuật bậc cao, cán bộ có trình độ ngoại ngữ, tin học tỉnh
cần tiếp tục nâng cao chất lượng đào tạo đại học, cao đẳng và trung học chuyên nghiệp,
tạo bước đột phá về đào tạo nghề, nhất là chú ý đào tạo nghề cho khu vực nông thôn; có
cơ chế gắn kết giữa Đại học Huế, các viện, trung tâm nghiên cứu để đào tạo nguồn nhân
lực chất lượng cao; xây dựng các cơ sở đào tạo nghề có chất lượng để đáp ứng yêu cầu
về nguồn nhân lực cho công nghiệp và du lịch; đầu tư nâng cấp một số trường trung cấp
nghề trên địa bàn tỉnh thành trường cao đẳng, nâng cấp một số trung tâm dạy nghề 91

thành trường trung cấp chuyên nghiệp; bổ sung chức năng, nhiệm vụ đào tạo nghề cho
các trung tâm giáo dục thường xuyên ở các huyện, thành phố.
Thứ năm, thúc đẩy liên kết và hợp tác quốc tế trong đào tạo nguồn nhân lực,

SOLUTIONS TO IMPROVE THE QUALITY OF THE HUMAN RESOURCES
FOR MEETING THE DEMANDS OF INDUSTRIALIZATION AND
MODERNIZATION IN THUA THIEN HUE
Ha Thi Hang
College of Economics, Hue University

Abstract. As a province in Central Vietnam, Thua Thien Hue has the abundant
work force but its quality is still low on the viewpoint of knowledge level,
occupational structure, knowledge indicators, working skills and working attitude.
The question is, in order to shorten the process of industrialization and
modernization and prepare for the necessary premise aiming at building up a
background of the intellectual economy, Thua Thien Hue province must have
consistent solutions to improve the quality of human resources in the coming time.