GIẢI THÍCH MỘT SỐ HIỆN TƯỢNG
HOÁ HỌC THƯỜNG GẶP TRONG CUỘC SỐNG
* Vì sao khi ăn trái cây không nên đánh răng ngay ?
Các nhà khoa học khuyến cáo: Ai ăn trái cây thì phải một giờ sau mới
được đánh răng. Tại sao vậy ? Chất chua (tức axit hữu cơ) trong trái
cây sẽ kết hợp với những thành phần trong thuốc đánh răng theo bàn
chải sẽ tấn công các kẽ răng và gây tổn thương cho lợi. Bởi vậy người
ta phải đợi đến khí nước bọt trung hoà lượng axit trong trái cây nhất là
táo, cam, nho, chanh.
* Vì sao các đồ vật bằng bạc để lâu ngày thường bị xám đen ?
Do bạc tác dụng với khí CO
2
và khí H
2
S có trong không khí tạo ra bạc
sunfua có màu đen.
4Ag + O
2
+ 2H
2
S 2Ag
2
S + 2H
2
O
* Vì sao dùng đồ dùng bằng bạc đựng thức ăn, thức ăn lâu bị ôi ?
Khi bạc gặp nước sẽ có một lượng rất nhỏ đi vào nước thành ion. Ion
bạc có tác dụng diệt khuẩn rất mạnh. Chỉ cần 1/5 tỷ gam bạc trong 1 lít
nước cũng đủ diệt các vi khuẩn. Không có vi khuẩn phát triển nên thức
ăn không bị ôi thiu.
xanh còn chứa hợp chất sắt (III) thì có màu vàng nâu. Nói chung thuỷ
tinh chứa từ 1 đến 2% sắt thì có màu xanh hoặc vàng nâu. Thuỷ tinh
quang học không màu chỉ chứa không quá 3 phần vạn sắt.
* Vì sao thuỷ tinh lại có thể tự thay đổi màu ?
Việc chế tạo thuỷ tinh đổi màu cũng tương tự như chế tạo thuỷ tinh
thường, chỉ khác là người ta thêm vào nguyên liệu chế tạo thuỷ tinh
một ít chất cảm quang như bạc clorua hay bạc bromua… và một ít chất
tăng độ nhạy như đồng clorua. Chất nhạy cảm làm cho thuỷ tinh biến
đổi nhaỵ hơn.
Sự đổi màu có thể giải thích như sau: Khi bị chiếu sáng, bạc clorua tách
thành bạc và clo. Bạc sẽ làm cho thuỷ tinh sẵn màu. Khi không chiếu
sáng nữa, bạc và clo gặp nhau, tạo thành bạc clorua không màu, làm
cho thuỷ tinh sẩm màu. Khi không chiếu sáng nữa, bạc và clo gặp nhau,
tạo thành bạc clorua không màu, làm cho thuỷ tinh lại trong suốt.
*Vì sao thêm muối quá sớm thì đậu không nhừ ?
Các bà nội trợ thường nhắc nhở: Khi nấu đậu chớ cho muối quá sớm.
Điều này có thể giải thích một cách khoa học như sau: Trong đậu nành
khô, nước rất ít. Do đó có thể coi nó như một dung dịch đặc và lớp vỏ
là một màng bán thấm. Khi nấu, nước bên ngoài sẽ thẩm thấu vào trong
đậu làm cho đậu nành nở to ra, sau một thời gian các tế bào trong hạt
đậu bị phá vở làm cho đậu mềm.
Nếu khi nấu đậu ta cho muối quá sớm thì nước ở bên ngoài có thể
không đi vào trong đậu, thậm chí nước trong đậu sẽ thẩm thấu ra ngoài
do nồng độ muối trong nước muối bên ngoài lớn hơn nhiều so với nồng
độ muối trong đậu nếu cho muối quá nhiều.
Thông thường khi nấu cháo đậu xanh, cháo đậu đỏ không nên thêm
đường quá sớm hoặc nấu thịt bò, thịt lợn không nên cho muối quá sớm
vì cũng sẽ khó nấu nhừ.
* Vì sao ăn đ ường glucozơ lại cảm thấy đấu lưỡi mát lạnh ?
thu nhận được muối từ màu (trong một lít máu có 9g muối). Nước mắt
có tác dụng bôi trơn nhãn cầu, làm cho nhãn cầu không bị khô, bị xước
và vì có muối nên còn có tác dụng hạn chế bớt sự phát triển của vi
khuẩn trong mắt.
* Vì sao phía trên cùng của ngọn lửa lại có màu xanh ?
Vì ở chỗ đó nhiệt độ của ngọn lửa cao nhất. Bình thường khí nhiệt độ
vượt quá 1.000
o
C thì ngọn lửa sẽ có màu xanh hoặc màu trắng, dưới
1.000
0
C có màu đỏ.
* Vì sao axit nitric đặc lại làm thủng quần áo ?
Axit nitric đặc là một dung môi của xenlulozơ. Nếu bỏ một nhúm bông
vào axit nitric đặc lắc nhẹ một lúc, nhúm bông sẽ tan hết.
Khi axit nitric đặc dính vào quần áo nó sẽ hoà tan xenlulozơ ngay nên
sẽ xuất hiện lỗ chỗ các lỗ thủng.
Khi bị axit nitric loãng dây và quần áo, tuy quần áo không bị thủng
ngày, nhưng khi quần áo khô, nồng độ axit tăng và trở thành đặc sẽ làm
thủng ngay, nhưng khi quần áo khô, nồng độ axit tăng và trở thành đặc
sẽ làm thủng quần áo.
Nếu quần áo bị dây axit nitric cần giặt ngay bằng một lượng lớn nước.