NHỮNG KHÓ KHĂN VÀ HẠN CHẾ KHI SỬ
DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN VÀO DẠY HỌC
Người trình bày: Hoàng Sơn Hải
I. THỰC TRẠNG:
II. NGUYÊN NHÂN:
1. Nguyên nhân chủ quan:
Ngày nay, việc “dạy học bằng vi tính” hay “bằng giáo án điện tử” hay
dạy học “bằng đa phương tiện”,…mà như các nhà làm giáo dục thường
hay gọi là “ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy học” đã và đang
được áp dụng rộng khắp.
Nhiều giáo viên rất hào hứng với đổi mới phương pháp dạy học bằng
việc ứng dụng công nghệ thông tin, nhất là giáo viên trẻ.
a) Khó khăn về tài chính:
Tuy nhiên, khi đã áp dụng dạy học bằng CNTT, thì mỗi GV cần phải
trang bị máy ví tính(nếu máy tính xách tay thì càng tốt). Đây là điều
không dễ dàng gì với nhiều giáo viên, nhất là giáo viên trẻ mới ra
trường hay giáo viên vùng núi, nông thôn bởi đồng lương còn eo hẹp,
trong khi giá cả leo thang, việc bỏ ra ngót cả chục triệu để mua máy
tính (chỉ là dạng khiêm tốn thôi) cũng là một điều thật xa vời; không
phải giáo viên nào cũng thực hiện được.
b) Khó khăn về trình độ tin học của giáo viên:
Đây là một trong những trở ngại lớn nhất; Bởi:
- Làm chủ được bài giảng của mình trên lớp nhất là giờ thao giảng,
giờ dạy rút kinh nghiệm của tổ,…không phải là điều dễ dàng.
- Kỹ năng về công nghệ thông tin ở một số giáo viên vẫn còn hạn
chế, nhất là giáo viên lớn tuổi. Họ không đủ bản lĩnh để vượt qua sự cổ
hũ để đam mê và sáng tạo, thậm chí còn né tránh sử dụng công nghệ
thông tin vào giảng dạy. Một số giáo viên lớn tuổi họ không chịu học
hỏi những giáo viên giỏi về công nghệ thông tin, nhất là giáo viên trẻ;
phần vì e ngại bị đánh giá mình “i tờ” vi tính phần dưới mắt họ những
giáo viên trẻ này chỉ như là học trò của mình. Bởi thế việc gì mình phải

bằng giáo án điện tử được tích hợp một đoạn phim về quá trình phân
đôi của tế bào thì học sinh sẽ học rất hứng thú, giờ học rất sinh động
tiết dạy rất hiệu quả. Nhưng nếu dạy bài” Đại cương về phương trình”
thì đâu cần phải “đao to búa lớn” là mang máy ra chiếu chép? Hoặc khi
dạy bài “Cách dựng thiết diện trong hình học không gian” ta chỉ dùng
máy tính hỗ trợ phần “động” cho máy vi tính cắt hình chóp bởi một mặt
phẳng nào đó mà nếu dạy bằng bảng đen phấn trắng thôi thì học sinh
rất khó hình dung. Chỉ dừng đến đó; còn cách trình bày lời giải ta
hướng dẫn học sinh chứ ai lại chiếu - chép bao giờ?
- Một số giáo viên thì lợi dụng phương pháp này để “che lấp” tính
lười biếng của mình: Thầy chiếu-trò chép; đỡ phải viết bài, phải nói
nhiều.
e) Khó chủ động được giờ dạy:
Việc “cháy giáo án” ở các tiết dự giờ có công nghệ trình chiếu là
chuyện bình thường vì phải mất thời gian điều khiển máy tính; thời
gian chờ học sinh ghi chép… Cuối giờ, đôi khi dư vài nội dung nếu dạy
bằng bảng đen ta có thể linh hoạt rút gọn; tuy nhiên công nghệ trình
chiếu không dễ để điều chỉnh cho phù hợp.
f) Dễ phân tán tập trung của học sinh:
Việc lạm dụng các âm thanh hình ảnh,…một cách không thích hợp dẫn
đến học sinh mất tập trung. Các em bị phân tâm vì các hình động hay
những âm thanh lạ tai mà giáo viên đưa ra nhằm “thêm mắm, thêm
muối” chứ không phải hỗ trợ cho nội dung bài giảng.
2. Nguyên nhân khách quan:
a) Điều kiện cơ sở vật chất:
- Các phương tiện, thiết bị phục vụ cho việc đổi mới phương pháp dạy
học bằng phương tiện chiếu projector, … còn thiếu và chưa đồng bộ. Ở
một góc độ nào đó nhiều giáo viên thụ động trong cách sử dụng các
thiết bị dạy học như máy tính, projector, … dẫn đến một số thiết bị
nhanh đi vào hư hỏng.

giỏi!
- Trình chiếu như một kịch bản có sẵn mà thầy giáo là diễn viên
“thuộc bài”. Không dễ linh hoạt chỉnh sửa như phấn trắng bảng đen có
thể bôi xóa; nhất là giáo viên hạn chế trình độ tin học.
- Sự tương thích của máy tính:
Ta xét với góc độ một giáo viên trình độ vi tính vừa phải. Khi chuẩn bị
giáo án: Nội dung, phim, hình ảnh;…thật hoàn chỉnh không còn chổ
chê. Tuy nhiên khi vào tiết dạy không khỏi không gặp sự cố sau: font
chữ máy cá nhân và máy trường không tương thích; màu sắc của
projector không trung thực làm cho slide trình chiếu nhòe nhoẹt; chữ
trên màn ảnh cứ chạy lung tung như “động từ bất qui tắc”. Lâm vào
cảnh này, tiết dạy thất bại là cái chắc.
d) Sự hậu thuẫn của Ban giám hiệu:
Không phải hiệu trưởng nào cũng hậu thuẫn cho việc đổi mới sử dụng
công nghệ thông tin; vì:
- Chính ban giám hiệu ngôi trường đó rất yếu về vi tính; họ không
hiểu được tầm quan trọng của sử dụng phương pháp dạy học mới
- Trang bị cơ sở vật chất, máy móc, trang thiết bị,…ngốn một phần
không nhỏ trong ngân sách; nhất là các trường ở những địa phương còn
khó khăn, vùng sâu vùng xa.
- Chế độ đãi ngộ cho giáo viên tập huấn, học tập nâng cao trình độ
công nghệ thông tin không được quan tâm đúng mức; không khích lệ
được tinh thần học hỏi nâng cao trình độ của mỗi giáo viên.
e) Trình độ tin học của học sinh:
Dạy học tức là dạy cho người chưa biết học biết vận dụng những kiến
thức kĩ năng do minh truyền thụ vào thực tiễn. Tuy nhiên, bên cạnh khó
khăn về điều kiện cơ sở vật chất trang thiết bị dạy học còn có một cản
trở nữa là từ phía người học: Các em hạn chế về trình độ vi tính; các
em đã quá quen lối dạy đọc chép từ lớp dưới nên để thay đổi nó không
dễ dàng già cho người dạy.

h) Bệnh thành tích trong đánh giá thi đua của nhà trường cũng là trở
ngại lớn cho việc đầu tư thời gian vào tiết dạy powerpoint.
3. Lý do khác:
III. GIẢI PHÁP:
TP.HCM, ngày 12/01/2013
Người trình bày: Hoàng Sơn Hải