A.Lời mở đầu
Công nghiệp hóa, hiện đại hóa là con đường tất yếu đưa đất nước thoát khỏi
cảnh nghèo đói và kém phát triển. Công nghiệp là lĩnh vực có tác động trực tiếp và
mạnh mẽ đến việc thực hiện các nhiệm vụ của công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Để
phát huy được vai trò của mình công nghiệp phải được xây dựng với trình độ ngày
càng hiện đại và có hướng đi hợp lý.
Ngày nay trong thời kỳ hội nhập quốc tế với bất cứ quốc gia nào xuất khẩu
cũng đóng một vai trò rất quan trọng đối với nền kinh tế. Xuất khẩu giúp các quốc
gia tận dụng được lợi thế của mình, đồng thời đem lại thị trường rộng lớn cho sự phát
triển của mỗi ngành nghề. Không những vậy xuất khẩu còn ®em l¹i nguån ngo¹i tÖ
phôc vô cho sù nghiÖp c«ng nghiÖp ho¸ hiÖn ®¹i ho¸ cña nước ta và còn lµ mét trong
nh÷ng ho¹t ®éng tÊt yÕu cña qu¸ tr×nh quèc tÕ ho¸, héi nhËp khu vùc vµ thÕ giíi.
Đối với ngành công nghiệp rau quả của Việt Nam cũng vậy, nó không những
là nguồn cung cấp cho thị trường trong nước mà xuất khẩu còn đóng góp rất lớn vào
sự phát triển của ngành này. Việc xây dựng một chiến lược hợp lý cho ngành rau, quả
của nước ta hiện nay đang là một yêu cầu cấp thiết. Đó cũng là lý do vì sao em chọn
đề tài: “Chiến lược phát triển công nghiệp hướng về xuất khẩu” liên hệ với
ngành công nghiệp rau, quả của Việt Nam.
Em xin chân thành cảm ơn PGS.TS Vũ Minh Trai đã tận tình giúp đỡ em thực
hiện đề tài này.
1
B.Nội dung
Phần 1.Tổng quan lý thuyết.
1.Nội dung và vai trò của chiến lược phát triển công nghiêp.
1.1 Nội dung.
*Khái niệm:hoạch định chiến lược là một quá trình xác định mục
tiêu,phương hướng phát triển dài hạn của hệ thống công nghiệp và những giải pháp
lớn để thực hiện mục tiêu,phương hướng ấy.
*Nội dung:
Chiến lược phát triển công nghiệp bao hàm những nội dung chủ yếu sau:
- Phân tích thực trạng phát triển công nghiệp: vị trí của công nghiệp trong cơ
- Chin lc phỏt trin kinh t-xó hi ca t nc cú nhim v xỏc nh rừ
phng hng chuyn dch c cu ngnh kinh t theo hng cụng nghiờp húa,hin
i húa.Thc cht ú l vic xỏc nh s chuyn dch v trớ ca cỏc ngnh kinh t
quc dõn trong mi giai on ca quỏ trỡnh cụng nghip húa,hin i húa.
- Chin lc chung v phỏt trin tng th cụng nghip l c s xỏc nh
chin lc,quy hoch phỏt trin cỏc ngnh cụng nghip chuyờn mụn húa v chin
lc,quy hoch phỏt trin cụng nghip theo vựng lónh th.
- Chin lc phỏt trin cụng nghip l mt trong nghng c s trng yu
xõy dng chin lc phỏt trin doanh nghip.
1.3 Cỏc mụ hỡnh chin lc phỏt trin cụng nghip.
- Mụ hỡnh chin lc thay th nhp khu.
- Mụ hỡnh chin lc hng v xut khu.
- Mụ hỡnh chin lc hn hp.
2. Khái quát chung về xuất khẩu hàng hóa.
2.1. Thực chất xuất khẩu
Xuất khẩu là hoạt động trao đổi hàng hoá, dịch vụ với nớc ngoài và với các
khu chế xuất làm giảm nguồn vật chất trong nớc. Bao gồm xuất khẩu mậu dịch và
phi mậu dịch.
Cơ sở của xuât khẩu là hoạt động mua bán,trao đổi hàng hoá.Mục đích của
hoạt động xuất khẩu là khai thác lợi thế của từng vùng, từng quốc gia trong phân
phối lao động quốc tế.
Hoạt động khẩu diễn ra trên mọi lĩnh vực,trong mọi nền kinh tế từ xuất khẩu
hàng hoá tiêu dùng cho đến t liệu sản xuất máy móc thiết bị công nghệ cao.Tất cả
hoạt động trao đổi đó đều nhằm mục tiêu đem lại lợi ích cho các quốc gia tham gia
vào hoạt động xuất khẩu.
Các loại hình xuất khẩu chính:
-Xuất khẩu trực tiếp: Các nhà sản xuất giao hàng trực tiếp cho ngời tiêu dùng
nớc ngoài.Phần lớn hàng hoá ở thị trờng thế giới qua xuất khẩu trực tiếp (trên 2/3
kim nghạch)
-Xuất khẩu gián tiếp là xuất khẩu qua khâu trung gian.
kh nng sn xut thng l mt ng cong li v phớa gc ta , v khi ú chi phớ
c hi l gim dn. iu ny cho phộp thng mi gia cỏc nn kinh t ging nhau
din ra mt cỏch cựng cú li.
*Lý thuyt v li th cnh tranh quc gia.
Theo lý thuyt ny, li th cnh tranh quc gia c th hin s liờn kt ca
bn nhúm yu t. Mi liờn kt ca 4 nhúm ny to thnh mụ hỡnh kim cng. Cỏc
nhúm yu t ú bao gm: iu kin cỏc yu t sn xut, iu kin v cu, cỏc ngnh
4
cụng nghip h tr v cú liờn quan, chin lc, c cu v mc cnh tranh ca
ngnh. Lý thuyt ny c xõy dng da trờn c s lp lun rng kh nng cnh
tranh ca mt ngnh cụng nghip c th hin tp trung kh nng sỏng tov i
mi ca ngnh ú.
2.3.Vai trũ ca xut khu trong nn kinh t.
* Xuất khẩu tạo nguồn vốn chủ yếu cho nhập khẩu phục vụ công nghiệp
hóa hiện đại hóa đất nớc.
Công nghiệp hóa đất nớc theo những bớc đi thích hợp là tất yếu để khắc
phục tình trạng nghèo và chậm phát triển ở nớc ta. Để công nghiệp hóa đất nớc trong
một thời gian ngắn đòi hỏi phải có một số vốn rất lớn để nhập khẩu máy móc và
thiết bị công nghệ tiến tiến.
Nguồn vốn để nhập khẩu có thể đợc hình thành từ các nguồn nh : Đầu t nớc
ngoài, vay, viện trợ, thu hút từ họat động du lịch, dịch vụ thu ngoại tệ, xuất khẩu sức
lao động.
Các nguồn vốn nh đầu t nớc ngoài, vay, viện trợ tuy quan trọng nhng rồi
cũng phải trả bằng cách này hay cách khác ở thời kỳ sau này. Nguồn vốn quan trọng
để nhập khẩu cho đất nớc là xuất khẩu. Xuất khẩu quyết định quy mô và tốc độ tăng
trởng của nhập khẩu. n ớc ta thời kỳ 1986 - 1990 nguồn thu về xuất khẩu đảm bảo
trên 55% nhu cầu ngoại tệ cho nhập khẩu. Tơng tự thời kỳ 1991 - 1995 và 1996
-2000 là 75.3% và 84.5%. Gn õy nht l nm 2008 ngun thu t xut khu m
bo 77.78% nhu cu cho xut khu. Trong tơng lai nguồn vốn bên ngoài sẽ tăng lên,
nhng mọi cơ hội đầu t và vay nợ của nớc ngoài và các tổ chức quốc tế chỉ thuận lợi
thể đợc nhìn nhận theo các hớng sau
- Xuất khẩu những sản phẩm của nớc ta cho nớc ngoài
- Xuất phát từ nhu cầu của thị trờng thế giới để tổ chức sản xuất và xuất
khẩu những mặt hàng mà các nớc khác cần, điều đó có tác động tích cực đến chuyển
dịch cơ cấu kinh tế, thúc đẩy sản xuất phát triển.
- Xuất khẩu tạo điều kiện cho các ngành có điều kiện phát triển thuận lợi.
- Xuất khẩu tạo ra khả năng mở rộng thị trờng tiêu thụ, cung cấp đầu vào cho
sản xuất, khai thác tối đa sản xuất trong nớc.
- Xuất khẩu tạo ra những tiền đề kinh tế kỹ thuật nhằm đổi mới thờng xuyên
năng lực sản xuất trong nớc.Nói cách khác xuất là cơ sở tạo thêm vốn và kỹ thuật,
công nghệ tiên tiến từ thế giới bên ngoài vào Việt Nam nhằm hiện đại hoá nền kinh
tế nớc ta.
- Thông qua xuất khẩu, hàng hoá của Việt Nam sẽ tham gia vào cuộc cạnh
tranh trên thị trờng thế giới về giá cả, chất lợng. Cuộc cạnh tranh đòi hỏi phải tổ
chức lại sản xuất cho phù hợp với nhu cầu thị trờng.
- Xuất khẩu còn đòi hỏi các doanh nghiệp hoàn thiện và đổi mới công tác
quản lý sản xuất, kinh doanh nâng cao chất lợng hạ giá thành.
* Đóng góp của hoạt động xuất khẩu vào giải quyết công ăn việc làm, nâng
cao đời sống nhân dân.
Tác động của xuất khẩu đến đời sống bao gồm rất nhiều mặt,trớc hết sản
xuất hàng xuất khẩu là nơi thu hút hàng triệu lao động vào làm việc và có thu nhập
không thấp. Xuất khẩu còn tạo ra nguồn vốn để nhập khẩu vật phẩm tiêu dùng thiết
6
yếu phục vụ đời sống và đáp ứng ngày một phong phú thêm nhu cầu tiêu dùng của
nhân dân.
nớc ta hiện nay, kể từ khi Đảng và Nhà nớc thực hiện chính sách mở cửa
nền kinh tế thì kim ngạch xuất khẩu của nớc ta không ngừng tăng lên đã tạo điều
kiện thúc đẩy sản xuất trong nớc phát triển, tạo nguồn thu cho ngân sách và giải
quyết công ăn việc làm cho hàng triệu lao động.
* Xuất khẩu là cơ sở để mở rộng và thúc đẩy các quan hệ kinh tế đối ngoại :
7