Tiểu luận

Các hình thức
tiền lương Lời mở đầu
Đứng trước những biến động không có lợi của nền kinh tế thế giới
hiện nay, Việt Nam là một trong những nước châu á có nền kinh tế ít
biến động nhất.Đảng và nhà nước ta không lấy đó làm chủ quan để quên
đi mục đích cuối cùng là tiến tới XHCN- một xã hội mà trong đó con
người được đề cao , được tự do - ấm no - hạnh phúc. Mục tiêu đã có vậy
vấn đề ở đây là những đường lối , chính sách của nhà nước trong nền
kinh tế hiện nay .
Chính sách , chế độ tiền lương là một trong những vấn đề trọng yếu
liên quan mật thiết và có ảnh hưởng thường xuyên mang tính quyết định
tới động thái kinh tế, chính trị , xã hội của đất nước. Đảng và Nhà nước
ta đã xác định rất rõ : quan tâm đến con người là vấn đề trọng tâm để
phát triển kinh tế , xã hội hay nói một cách khác là đầu tư vào con người
chính là hình thức đầu tư có lợi nhất cho tương lai của chúng ta. Chỉ có
quan tâm phát triển con người mới khai thác được khả năng tiềm ẩn của
họ. Một trong những nhân tố kích thích được khả năng ấy là lợi ích của

lương, phải nghiên cứu mục đích, động cơ làm việc cũng như nhu cầu và
lợi ích của người lao động để phát triển sản xuất , phát triển xã hội .
1/ Tiền lương là gì ?
Theo quan điểm của nhà lý luậnCacMac thì : tiền lương trong chủ
nghĩa tư ban là biểu hiện bằng tiền của giá trị sức lao động , nhưng lại
biểu hiện như giá cả của lao động . Đây là một định nghĩa không khó
hiểu nhưng đặt nó trong nên kinh tế thị trường ta phải nhìn nhận và giải
thích nó ở một góc độ khác.
Tiền lương là một phạm trù tổng hợp luôn luôn động vì nó nằm ở tất
cả các khâu như: sản xuất , trao đổi , phân phối và tiêu dùng.
ở góc độ nhà nước tiền lương là công cụ để giải quyết các vấn đề
ổn định xã hội, phát triển xã hội và điều tiết kinh tế.Nếu không sử dụng
tốt chính sách tiền lương sẽ gây bất ổn cho các ngành kinh tế , giáo dục

và an ninh quốc phòng . Cải cách tiền lương chính là đầu tư tốt hơn cho
con người và xã hội .
ở góc độ người sử dụng lao động , tiền lương phải trả đúng trả đủ
cho người lao động. Tiền lương là một phần của chi phí sản xuất nên
cũng phải được tính đúng tính đủ trong giá thành sản phẩm.
ở góc độ người lao động , tiền lương phải là nguồn thu nhập chính ,
là nguồn tái sản xuất sức lao động và đủ để kích thích ngươi lao động
trong quá trình làm việc. Do đó họ cần được trả đúng , trả đủ với sức
lao động đã bỏ ra .
2/ tiền lương trong nền kinh tế thị trường
Do chuyển sang cơ chế quản lý kinh tế mới nên bản chất tiền lương
ở nước ta sẽ hoàn toàn thay đôỉ so với cơ chế tập chung quan liêu bao
cấp .
Trong thời bao cấp chúng ta đã hiểu một cách đơn giản và máy móc
rằng:cứ có cơ chế sở hữu toàn dân và chế độ làm chủ tập thể về tư liệu
sản xuất là tự nhiên người lao động trở thành người chủ tư liệu sản

thực tế hay noi một cách khác là hình thức tiền lương mà số lượng của
nó tỷ lệ thuận với thời gian làm việc của người lao động ở những công
việc không tính được bằng sản phẩm. Thời gian làm việc có thể tính theo
giờ , ngày , tuần , tháng nhưng thường tính bằng lương giá giờ.

Tiền lương trả theo thời gian chủ yếu áp dụng với người làm công
tác quản lý. Đối với công nhân sản xuất thì hình thức này chỉ áp dụng
trong một số trường hợp sau :
• Công việc không định mức chặt chẽ và chính xác được để áp dụng
hình thức trả lương theo sản phẩm.
• Khi tốc độ công việc được thực hiện bằng máy móc , theo dây
chuyền .
Ưu điểm của hình thức này là:
*Khi trả lương theo ngày,tuần,tháng nhà tư bản có thể kéo dài ngày
lao động
*Tăng cường độ lao động
*Nhà tư bản có thể áp dụng lương giờ khi có ít việc làm,lương ngày
,tuầnvà tháng khi có nhiều việc làm.
Hình thức trả lương này có nhiều nhược điểm hơn so với hình
thức trả lương theo sản phẩm,chưa kích thích vật chất lớn đối với cá
nhân người lao động vì chưa gắn thu nhập của mỗi người vơí kết quả lao
động mà họ đã đạt được trong thời gian làm việc đó.Với hình thức trả
lương này ,tiền lương thường để mang tính bình quân,nhiều lúc bậc
lương không phản ánh đúng trình độ người lao động do việc đánh giá
trình độ của người lao động quản lý là khó chính xác.Để giảm bớt tính
bình quân thì vai trò của tiền lương trong hình thức trả lương này có xu
hướng đưọc nâng cao.
3.2/Hình thức trả lương theo sản phẩm
Trả lương theo sản phẩm là hình thức trả lương cho người lao động
dựa trực tiếp vào số lượng ,chất lượng sản phẩm mà họ đã hoàn thành.

một cách khác,thì nó chính là giá trị sức lao động được nhà tư bản tính
bằng tiền để trả cho người công nhân.Tiền lương danh nghĩa không phản
ánh rõ mức sống của người công nhân.
2/Tiền lương thực tế:
Là tổng khối lượng và chất lượng của những tư liệu tiêu dùng mà
người công nhân mua được băngf tiền lương danh nghĩa.Tiền lương thực
tế luôn phản ánh chính xác mức sống của người công nhân.
Nếu thị trường ổn định không có lạm phát thì lương thực tế chính là
lương danh nghĩa.Còn ngược lại thì lương thức tế luôn luôn nhỏ hơn
lương danh nghĩa vì thế nếu muốn xác định lương thực tế thì phải tính
đến lương danh nghĩa,nhưng cũng phải tính đến giá cả vật phẩm tiêu
dùng,và tiền trả các khoản dịch vụ và thuế.
3/Thực tế vấn đề tiền lương danh nghĩa-tiền lương thực tế ở Việt
Nam
*Khu vực kinh tế nhà nước
Tiền lương của người làm công ăn lương trong khu vực kinhtế nhà
nước không chỉ thấp mà còn toòn tại nhiều bất hợp lý hơn so với các khu
vực,thành phần kinh tế khác.ở các khu vực kinh tế khác tuy cũng không
ít tồn tại nhưng bước đầu đã thể hiện xu hướng tiến bộ hơn so với khu
vực kinh tế nhà nước.Theo kết quả điều tra lao động, việc làm,khu vực
thành thị ngày07/03/2000 do bộ lao đông thương binh và xã hội phối
gợp với tổng cục thống kê thực hiện cho thấy :tính đến đầu năm 2000 có

khoảng 5740 doanh nghiệp nhà nước(giảm gần 6500 doanh nghiệp so
với năm 1990).Với tổng số lao động chiếm khoảng 1,8 triệu người,trong
đó có gần 90% lao động có việc làm thường xuyên và trên 10 % không
có việc làm hoặc việc làm không thường xuyên.
Thêm vào đó là vấn đề mức lương tối thiểu.Sau nhiều năm thay đổi
cơ cấu,cải cách mức tiền lương tối thiểu trong doanh nghiệp nhà nước
hiện nay được quy định là 210.000đ/tháng .Đây là một mức lương quá

mức tiền lương bình quân trong các doanh nghiệp nhà nước và 39 %
mức tiền lương bình quân trong các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước
ngoài
Có khoảng 32 % cơ sở doanh nghiệp trả mức tiền lương bình quân
từ 300.000 đồng/tháng trở xuống;khoảng 19% cơ sở doanh nghiệp trả
mức tiền lương bình quân từ 301.000-400.000 đồng/tháng ;số còn lại trả
trên 400.000/tháng.Đây không phải là một mức lương cao nhưng nó
đang góp phần giảm tỉ lệ thất nghiệp ở Việt Nam.

Lời kết

Thông qua những vấn đề tôi vừa nêu trên chúng ta đã thấy rõ tầm
quan trọng của công tác trả lương trong các doanh nghiệp.Nó liên quan
trực tiếp đến lợi ích kinh tế của nhà nước,tập thể và mỗi cá nhân.
Sức lao động và sự sáng tạo của người công nhân chỉ được phát
huy khi họ được kích thích sản xuất bằng chính tiền lương mà họ nhận
được.
Chính vì thế Đảng và nhà nước ta phải tích cực đẩy mạnh hơn trong
công tác cải cách tiền lương vì một nền kinh tế phát triển.
Để hoàn thành đề tài này tôi đã nhận được sự giúp đỡ tận tình của
giáo viên hướng dẫn;song không tránh khỏi những sai sót do kiến thức
bản thân còn hạn chế.Tôi xin chân thành cảm ơn sự giúp đỡ nhiệt tình đó
và mong nhận được những ý kiến đóng góp khác để tiểu luận được hoàn
thiện hơn.

3.Thực tế vấn đề tiền lương danh nghĩa-tiền lương thực tế ở Việt
Nam. Tài liệu tham khảo:

*Kết quả điều tra của bộ lao động thương binh và xã hội tháng 3/2000
*Thời báo kinh tế tháng 9/2002
*Báo phát triển kinh tế tháng 4/1999.