LUẬN VĂN:

Thực trạng và những giải pháp cơ bản
để phát triển KTTT định hướng
XHCN ở Việt Nam a.đặt vấn đề
Trước hết cần khẳng định nước ta lựa chọn phát triển kinh tế thị
trường(KTTT) là tất yếu, là sự lựa chọn đúng đắn, nó khồng chỉ tồn tạI khách

môi trường cạnh tranh và lấy lợi nhuận làm động lực thúc đẩy.
b. KTTT định hướng XHCN là gì?
Đã có nhiều ý kiến, quan điểm khác nhau xung quanh việc đưa ra một khái
niệm về KTTT định hướng XHCN, nhưng nói chung đều tập trung làm nổi bật
một số ý sau:
Đó là nền kinh tế hàng hoá vận hành theo cơ chế thị trường dưới sự quản lý
của nhà nước theo định hướng XHCN.
KTTT định hướng XHCN là việc sử dụng công nghệ KTTT dể thực hiện
mục tiêu của CNXH. Là quá trình giải quyết đồng thời hai nhiệm vụ: vừa phát
triển kinh tế thị trường, vừa phải thực hiện các mục tiêu của CNXH.
Phát triển nền KTTT định hướng XHCN nhằm mục đích phát triển lực
lượng sản xuất, phát triển kinh tế để xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật của CNXH,
nâng cao đời sống nhân dân.
II. Phát triển KTTT định hướng XHCN là tất yếu khách quan.
1. Phát triển KTTT định hướng XHCN là sự lựa chọn đúng đắn.
Nước ta quá độ lên chủ nghĩa xã hội từ một nước thuộc địa nửa phong
kiến, với nền sản xuất thấp kém, bỏ qua giai đoạn TBCN nên nền kinh tế gặp rất
nhiều khó khăn: cơ sở vật chất kỹ thuật lạc hậu, cơ sở hạ tầng yếu kém…
Trước đây, do quá nóng vội muốn tiến lên CNXH, không xuất phát từ
thực tiễn, không tôn trọng và hành động theo các quy luật khách quan chúng ta đã
vận hành nền kinh tế theo cơ chế tập trung, quan liêu, bao cấp. Chúng ta đã mắc
phải sai lầm nghiêm trọng đó là đã vận dụng một mô hình kinh tế mà quan hệ sản

xuất ở trình độ phát triển cao, trong khi lực lượng sản xuất còn ở trình độ phát
triển rất thấp nó đã trở nên không phù hợp, sự bất cập này đã dẫn đến hậu quả làm
cho nền kinh tế lâm vào khung hoảng.
Chúng ta đã có quan niệm sai lầm là đã cho rằng kinh tế hàng hoá( mà

vậy chúng vừa cạnh tranh vừa hợp tác với nhau và nó chỉ có thể thực hiện bằng
trao đổi hàng hoá- tiền tệ theo cơ chế thị trường.
Giữa các doanh nghiệp vẫn còn sự tách biệt về kinh tế, quyền tự chủ
trong, sản xuất, kinh doanh và do đó cũng khác nhau về lợi ích kinh tế. Do đó các
mối liên hệ kinh tế giữa các doanh nghiệp nhà nước cũng được thực hiện thông
qua quan hệ hàng hóa- tiền tệ.
Sản xuất hàng hoá, quan hệ hàng hoá tiền tệ là tất yếu trong quan hệ
kinh tế đối ngoại của các nước trên thế giới.
Chính vì diễn ra trong môi trường cạnh tranh, chịu sự chi phối của những
quy luật kinh tế vốn có, lấy lợi nhuận là động lực thúc đẩy buộc các chủ thể kinh
tế phải cải tiến kỹ thuật, nâng cao năng suất lao động để giảm chi phí sản xuất, nó
cũng đòi hỏi các chủ thể kinh tế phải năng động sáng tạo. đây chính là ưu điểm
nổi bật của kinh tế thị trường.
Chúng ta có thể thấy CNTB đã sử dụng vai trò to lớn của KTTT cùng với
những ưu điểm của nó để thúc đẩy tăng trưởng và phát triển kinh tế như thế nào.
Tất nhiên là đem lại lợi ích cho giai cấp tư sản, nhưng điều đó không có nghĩa là
KTTT là sản phẩm riêng có của CNTB.
Cũng như CNTB, chúng ta cũng cần phải phát huy những ưu điểm của
KTTT, vai trò to lớn của nó khắc phục những hạn chế, khuyết tật, mặt trái của nó
để xây dựng CNXH, tăng trưởng và phát triên kinh tế. Nó thúc đẩy việc cải tiến ky
thuật.
Do đó Đảng ta chủ trương chuyển sang kinh tế thị trường, không phải là
một thị trường bất kỳ, mà là thị trường định hướng xã hội chu nghĩa. Nó vừa phù
hợp với đặc điểm kinh tế thời kỳ quá độ ở nước ta nó vừa cho phép khai thác mọi
tiềm năng của nền kinh tế. Về bản chất đó là cơ chế hỗn hợp mang tính định
hướng xã hội chủ nghĩa, vừa kế thừa những thành tựu của loài người, vừa gắn
liền với đặc điểm và mục tiêu chính trị là sự kết hợp giữa tăng trưởng kinh tế và
tiến bộ xã hội
Và thực tế , qua những năm đầu thực hiện đổi mới cung đã cho kết quả khả
quan bước đầu: đời sống kinh tế- xã hội của đất nước đã có sự thay đổi rõ rệt, sản

Thị trường quốc gia là một thể thống nhất và từng bước hội nhập vào thị
trường khu vực và quốc tế.
Thị trường tổng thể là tổng hợp của nhiều loại thị trường: thị trường hàng
hoá, thị trường vốn, thị trường lao động…
Lấy tiêu chuẩn tăng trưởng và phát triển kinh tế làm thước đo đánh giá.

b. Nền KTTT định hướng XHCN ở nước ta ngoài những cái chung của
một nền KTTT còn có những đặc trưng riêng:
Trước hết, đây là nền kinh tế phát triển theo định hướng XHCN, vậy cái
đảm bảo sự định hướng này là sự quản lý vĩ mô của nhà nước. Và nhà XHCN với
tư cách là Nhà nước của dân, do dân và vì dân sẽ định hướng cho thị trường vừa
hoạt động theo những nguyên tắc và quy luật của mình, vừa phục vụ các mục tiêu
của XHCN.
KTTT định hướng XHCN ở nước ta không chỉ phấn đấu đạt trình độ
phát triển cao về đời sống vật chất và tinh thần, mà quan trọng hơn là công bằng
xã hội và hơn thế nữa là bình đẳng xã hội.
Khác với nền kinh tế thị trường TBCN, trong nền kinh tế thị trường
XHCN không có sự thống trị của sở hữu tư nhân mà đa dạng các quan hệ sở hữu
cũng như các thành phần kinh tế, trong đó sở hữu Nhà nước và kinh tế nhà nước
giữ vai trò chủ đạo.
2. Các đặc trưng cơ bản của nền KTTT định hướng XHCN ở nước ta.
a. đặc trưng về mục tiêu phát triển kinh tế thị trường.
Đặc trưng này được thể hiện ở chỗ: xây dựng và phát triển lực lượng sản
xuất, xây dựng cơ sở vật chất cho CNXH. Thiết lập và hoàn thiện quan hệ sản
xuất XHCN. Nghĩa là chúng ta không chỉ quan tâm phát triển kinh tế đơn thuần
mà còn phải chú trọng đến các vấn đề xã hội, thực hiện đồng thời mục tiêu tăng
trưởng kinh tế và giải quyết các vấn đề xã hội. Làm cho dân giàu nước mạnh với

với KTTT của các nước TBCN trên thế giới.
e. Đặc trưng về xu hướng phát triển.
Phát triển trong sự kết hợp hài hoà giữa sức mạnh dân tộc và sức mạnh thời
của thời đại, coi trọng việc kết hợp vai trò thúc đẩy sự ra đời các nhân tố của
KTTT và vai trò quản lý vĩ mô của nhà nước XHCN trong quá trình chuyển sang
KTTT hiện đại.
Sự tăng trưởng và phát triển kinh tế gắn liền với phát triển giáo dục, văn
hoá nâng cao dân chí, đào tạo nguồn nhân lực và xây dựng nền văn hoá tiên tiến
đậm đà bản sắc dân tộc.
KTTT nước ta phát triển theo xu hướng mở cửa, hội nhập với nền kinh
tế khu vực và thế giới trên cơ sở giữ vững độc lập, tự chủ và toàn vẹn lãnh thổ
quốc gia.
Phát triển trong sự kết hợp hài hoà giữa quy luật phát triển theo tuần tự
với quy luật phát triển nhảy vọt.

Từ các đặc trưng trên có thể nói: quá trình phát triển nền KTTT định hướng
XHCN ở nước ta là quá trình tiến tới thực hiện mục tiêu dân giàu, nước mạnh.
Từng bước phát triển kinh tế và hướng tới một xã hội hiện đại và tốt đẹp, trong đó
nhân dân được làm chủ, nhân ái, có văn hoá có trình độ, không có áp bức bóc lột,
mọi người đều được tạo điều kiện thuận lợi để phát triển.
IV. Thực trạng nền kinh tế nước ta qua những năm đổi mới.
1. Một số thành tựu đạt được.
Từ những nhận định đúng đắn về KTTT định hướng XHCN Đảng và nhà
nước ta đã có những bước đi đúng đắn, đề ra những chính sách phù hợp, chúng ta
đã đạt được những thành tựu bước đầu, là bằng chứng xác thực nhất cho sự lựa
chọn đúng đắn của Đảng và Nhà nước ta, có tác dụng khích lệ to lớn trong sự
nghiệp xây dựng và bảo vệ đất nước trong tình hinh thế giới đang diễn biến phức

của ăn của để. Hơn thế nữa các mặt về y tế, giáo dục, giải trí… đã có sự quan
tâm rõ rệt nhằm nâng cao chất lượng cuộc sống.

2. Thực trạng kém phát triển của nền KTTT nước ta.
Tuy đã đạt được những thành tựu quan trọng, nhưng nhìn chung chúng ta
vẫn chưa thoát khỏi khủng hoảng kinh tế- xã hội, vẫn là một nước nghèo, kém
phát triển.
Sức cạnh tranh của hàng hoá còn yếu, năng suất lao động và tích luỹ còn
thấp, kỹ thuật công nghệ lạc hậu.
Việc chuyển dịch cơ cấu còn chậm, lao động nông nghiệp vẫn chiếm 75%,
dân số và việc làm luôn luôn là những vấn đề gay gắt.
Phân công lao động xã hội chưa phát triển, cơ sở vật chất kỹ thuật còn lạc
hậu, cơ sở hạ tầng còn yếu kém.
Sự phát triển sản xuất hàng hoá vẫn còn khá chênh lệch giữa các vùng và
các ngành.
Bộ máy tổ chức cán bộ còn công kềnh và nhiều bất cập gây chồng chéo và
lãng phí.
Thực lực kinh tế còn yếu kém nên chưa tạo ra sức hút mạnh mẽ tới các nhà
đầu tư nước ngoài
Vẫn còn có nơi có lúc tư duy còn chịu ảnh hưởng của cơ chế cũ, gây khó
khăn cản trở sự phát triển của các chủ thể kinh tế, chưa thực sự bình đẳng và yên
tâm đầu tư kinh doanh.
Những yếu kém kể trên một phần là do nhiều nguyên nhân, trước hết là do

điều kiện khách quan: nước ta chịu hậu quả nặng nề của nhiều năm có chiến tranh
trước đó làm cho nền kinh tế bị tàn phá nặng nề mà không chỉ trong một thời gian
ngắn có thể khôi phục được. Tuy nhiên nguyên nhan chinh là do những hậu quả


tâm làm ăn lâu dài. Và kiên quyết sử lý ngăn chặn các hành vi lừa đảo, buôn lậu,
hàng giả…để tạo môi trường đầu tư lành mạnh.
b. Đẩy mạnh phân công lao động xã hội trong phạm vi cả nước, từng địa
phương, từng vùng theo hướng công nghiệp hoá hiện đại hoá.
Để đẩy mạnh phát triển kinh tế hàng hoá, cần phải mở rộng phân công lao
động xã hội, phân bố lại dân cư trong phạm vi cả nước cũng như từng địa phương,
từng vùng theo hướng chuyên môn hoá, hợp tác hoá nhằm khai thác mọi nguồn
lực, phát triển nhiều ngành nghề một mặt sử dụng hiệu quả cơ sở vật chất kỹ thuật
một mặt giải quyết vấn đề việc làm cho người lao động.
Bên cạnh đó, còn phải tiến tới hợp tác tham gia vào phân công lao động
quốc tế để không ngừng mở rộng thị trường về quy mô và kích thích sự hình thành
các loại thị trường mới.
c. Đẩy mạnh công tác nghiên cứu , ứng dụng khoa họcvà công nghệ, đẩy
mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá.
Trong nền kinh tế thị trường, cạnh tranh là không thể tránh khỏi, do đó các
doanh nghiệp muốn đứng vững trên thị trường thì phải thường xuyên đổi mới
công nghệ để hạ thấp chi phí, nâng cao chất lượng sản phẩm để tăng tính cạnh
tranh.
Để thực hiện được điều đó phải đẩy mạnh công tác nghiên cứu, ứng dụng
khoa học và công nghệ. Chính vì vậy, chúng ta phải đẩy mạnh công nghiệp hoá
hiện đại hoá
d. Thực hiện đa dạng hoá các loại hình sở hữu.
Đa dạng hoá các loại hình sở hữu, tạo ra sự cách biệt nhất định về kinh tế,
đây điều kiện cơ sở cho kinh tế thị trường phát triển.
e. Xây dựng xây dựng và phát triển các yếu tố thị trường.
Bên cạnh tiếp tục phát triển mạnh thị trường hàng hoá và dịch vụ cần thúc
đẩy sự ra đời của các loại thị trường mới như: thị trường vốn, thị trường lao động,
thị trường bất động sản, thị trường chứng khoán,…để khai thác hiệu quả mọi tiềm
năng. Để thực hiện được điều đó, trước hết phải cần tôn trọng quyền tự chủ sản c. kết thúc vấn đề.
Tóm lại, để có được nền KTTT định hướng XHCN như hiện nay, Đảng và
nhà nước ta đã từng phải trải qua một thời kỳ rất khó khăn, một phần do những
nhận định sai lầm về KTTT và chúng ta cũng đã phải trả giá.
Tuy nhiên, Đảng và Nhà nước ta từ quá trình phân tích và xem xét tình
hình trong nước cũng như những biến động trên thế giới đã kịp thời đổi mới tư
duy, kịp thời đưa ra quyết định và bước đi đúng đắn, đó là thay thế mô hình tập
trung quan liêu bao cấp bằng mô hình KTTT định hướng XHCN, coi KTTT là
công cụ để thực hiện các mục tiêu hướng tới CNXH, đây có thể coi như một bước
đi táo bạo nhưng những kết quả khả quan thu được qua những năm đầu đổi mới
đã chứng minh cho sự lựa chọn của Đảng và Nhà nước ta là hoàn toàn đúng đắn.
Mặc dù vậy, chúng ta vẫn luôn xác định kinh tế thị trường không phải là
liều thuốc vạn năng, nên việc tìm hiểu rõ về kinh tế thị trường về các ưu điểm,
nhược điểm, về những đặc trưng và tác dụng của nó đối với nền kinh tế là hết sức
cần thiết, để đưa ra các chính sách phù hợp để vừa đảm bảo phát triển kinh tế vừa
đảm bảo giữ vững định hướng XHCN.
Quá trình tiến lên CNXH còn rất dài và còn nhiều khó khăn, nó không
những đòi hỏi sự đồng lòng, nhất chí, quyết tâm của toàn Đảng, toàn dân ta mà
còn đòi hỏi luôn có sự nhận định đúng đắn tình hình trong từng giai đoạn, từng
thời kỳ để có những thay đổi kịp thời, để tránh những gặp phải những sai lầm và
từng bước đưa nền kinh tế nước ta hội nhập nền kinh tế khu vực và trên thế giới.