LỜI NÓI ĐẦU
Ngày nay chất lượng có một vai trò rất quan trọng trong đời sống kinh tế
- xã hội. Nó là một nhân tố quyết định tới sự thành bại của bất cứ doanh
nghiệp nào, quốc gia nào khi tham gia vào phân công lao động quốc tế.
Để có thể phát triển kinh tế và hoà nhập vào nền kinh tế thế giới đối với
nước ta, là một quốc gia có nền kinh tế chậm phát triển chất lượng sản phẩm
chưa cao và không ổn định thì việc đảm bảo và nâng cao chất lượng là một
yêu cầu hết sức cần thiết.
Muốn đảm bảo và nâng cao chất lượng, đòi hỏi phải có nhận thức đúng
đắn và phương pháp quản lý khoa học. Thực tế xét về bề mặt khách quan mà
nói thì chất lượng sản phẩm hàng hoá nói chung là như thế. Nhưng khi đã đi
sâu vào tìm hiểu vấn đề chất lượng hàng hoá nông sản thực phẩm thì mới thấy
được nhiều vấn đề đặt ra trong công tác quản lý của nhà nước về tiêu chuẩn
hoá trong lĩnh vực này.
Để hình thành lên một cơ cấu quản lý cũng như sự điều tiết của nhà nước
trong lĩnh vực này thực sự là cả một quá trình hình thành và phát triển của
luật pháp quốc gia. Để tìm hiểu về thực trạng công tác quản lý của nhà nước
về tiêu chuẩn hoá trong lĩnh vực Nông sản - Thực phẩm ra sao? Cũng như có
thể đề xuất một số biện pháp góp phần thúc đẩy công tác quản lý chất lượng
trong lĩnh vực này em đã lựa chọn đề tài:
"Tăng cường quản lý của nhà nước về tiêu chuẩn hoá trong lĩnh vực
Nông sản - Thực phẩm".
Bài viết của em gồm 3 phần:
Phần I. Lý luận chung về quản lý nhà nước trong lĩnh vực tiêu chuẩn
hoá chất lượng nông sản thực phẩm.
Phần II. Thực trạng công tác quản lý nhà nước về tiêu chuẩn hoá trong
lĩnh vực Nông sản - Thực phẩm
Phần III. Những kiến nghị đề xuất về tăng cường quản lý nhà nước
trong lĩnh vực tiêu chuẩn hoá chất lượng Nông sản - Thực phẩm
1
Trước khi đi vào từng nội dung cụ thể em xin chân thành cảm ơn sự
phần lớn là các nước đang phát triển.
Như đã trình bày ở trên Việt Nam là nước nông nghiệp thuộc khối các
nước đang phát triển. Hơn nữa trong nền kinh tế thị trường với xu hướng tạo
động lực cho các doanh nghiệp trong nước phát triển thì rất cần có sự hỗ trợ,
quản lý của nhà nước mà cụ thể phải nói đến ở đây là công tác quản lý của
nhà nước tỏng các lĩnh vực kinh tế nói chung và công tác tiêu chuẩn hoá trong
lĩnh vực nông sản thực phẩm nói riêng. Vì đặc tính của hàng hoá Nông sản -
Thực phẩm là rất quan trọng đối với người sản xuất và tiêu dùng. Mà đặc biệt
đối với Việt Nam là nước có nền nông nghiệp phát triển, đang dần chuyển
3
mình sang nền kinh tế thị trường vì vậy rất cần có sự quan tâm của nhà nước
tới lĩnh vực này. Trước hết là để bảo vệ người tiêu dùng sau đó cũng có thể
coi công tác tiêu chuẩn hoá dưới sự quản lý của nhà nước là một biện pháp
khuyến khích các doanh nghiệp nâng cao chất lượng sản phẩm hàng hoá nông
sản - thực phẩm tăng khả năng cạnh tranh không những chỉ có thị trường
trong nước mà cả trên thị trường quốc tế.
* Các khái niệm cơ bản:
Để hiểu được các vấn đề có liên quan đến nông sản - thực phẩm chúng ta
phải xem xét các khái niệm chung của nông sản - thực phẩm. Không phải dễ
dàng có thể tách biệt được 2 khái niệm này bởi lẽ giữa nông sản và thực phẩm
có quan hệ mật thiết với nhau.
- Nông sản là kết quả của quá trình lao động nông nghiệp, sản phẩm
được sản xuất ra chủ yếu nhằm mục đích phục vụ cho quá trình chế biến thực
phẩm.
- Thực phẩm là kết quả của hàng loạt các thao tác quy trình chế biến từ
nông sản mà có được. Mục đích cuối cùng là đáp ứng nhu cầu ăn uống sinh
sống của con người. Hơn nữa muốn xem xét nghiên cứu quá trình thực hiện
công tác quản lý của nhà nước ra sao chúng ta cần phải thấy được vai trò của
nông sản - thực phẩm đối với nền kinh tế và đối với con người.
Từ đó sẽ xem xét công tác quản lý của nhà nước trong lĩnh vực tiêu
Bước sang nền kinh tế thị trường, để chuyển mình từng bước tiến lên
công nghiệp hoá hiện đại hoá. Muốn tăng khả năng cạnh tranh và nâng cao
chất lượng hàng hoá nói chung và hàng hoá nông sản thực phẩm nói riêng cần
phải có công tác quản lý của nhà nước về tiêu chuẩn hoá trong lĩnh vực nông
sản - thực phẩm.
Qua việc nghiên cứu thì thấy rằng công tác quản lý của nhà nước mà
thực hiện tốt, tránh được mọi sai sót sẽ có ý nghĩa rất lớn đối với việc phát
triển kinh tế - xã hội.
- Thứ nhất: Tăng khả năng cạnh tranh của hàng hoá nông sản - thực
phẩm trong nước, nâng cao chất lượng sản phẩm.
- Thứ hai: Bảo đảm sức khoẻ cho người tiêu dùng và đảm bảo tin tưởng
xác đáng trong việc lưu thông lương thực.
- Thứ 3: Kiện toàn tốt hơn nữa bộ máy quản lý của nhà nước bằng việc
5
phân ngành quản lý trong từng lĩnh vực cụ thể. Tạo ra sự liên kết giữa các
ngành, các bộ với nhau.
Tóm lại qua việc nghiên cứu vấn đề này sẽ cho chúng ta thấy được ý
nghĩa của hàng hoá nông sản thực phẩm rất lớn trong nền kinh tế đất nước.
Mà đặc biệt hơn nữa là phục vụ cho cuộc sống của con người ngày một nâng
cao đáp ứng tốt hơn công tác quản lý của nhà nước trong lĩnh vực này tạo đà
phát triển kinh tế - văn hoá - xã hội.
Vì thế người ta ít quan tâm tới việc tiêu chuẩn hoá thực phẩm như là một
yếu tố quan trọng nhằm tạo nên nông sản hàng hoá và việc giáo dục tiêu
chuẩn hoá trong xã hội cũng không cần được đặt ra.
Từ một nước nông nghiệp lạc hậu chúng ta từng bước tiến lên công
nghiệp hoá. Nông nghiệp chuyển dần từ ngành sản xuất nông sản tự cấp, tự
túc sang nông sản thực phẩm hàng hoá. Đây là một bước tiến quan trọng
trong nền sản xuất nông nghiệp của nước ta.
Hiện nay nông sản - thực phẩm làm ra không chỉ lưu thông trên thị
trường của một địa phương mà đã mở rộng ra nhiều nơi khác xa hơn.
a) Nhận thức của các doanh nghiệp Việt Nam về tiêu chuẩn chất lượng
và môi trường:
Theo kết quả điều tra mới nhất của vụ chính sách kinh tế đa biên (Bộ
thương mại) thì không ít doanh nghiệp Việt Nam hiện nay chưa hiểu biết đầy
đủ về các tiêu chuẩn kỹ thuật và tiêu chuẩn môi trường quốc tế. Đối với họ
các tiêu chuẩn về vệ sinh, kiểm dịch, tiêu chuẩn môi trường, tiêu chuẩn kỹ
thuật, mẫu mã sản phẩm và bao gói sản phẩm đều thuộc khái niệm "chất
lượng sản xuất". Nhiều khi các hoạt động cải tiến chất lượng sản phẩm chỉ
mới chủ yếu được tập trung vào việc nâng cao giá trị sử dụng của hàng hoá
hoặc cải tiến mẫu mã, bao bì chứ chưa được tập trung đúng mức vào các khía
cạnh kỹ thuật hay tiêu chuẩn kỹ thuật vệ sinh kiểm dịch (SPS) và môi trường.
Tất cả các doanh nghiệp đều nhận thức được rằng, chất lượng sản phẩm
là một trong những yếu tố quyết định, nhằm nâng cao khả năng cạnh tranh
của họ trên thị trường quốc tế, nên họ đã rất chú trọng đến việc nâng cao chất
lượng sản phẩm. Tuy nhiên cho đến nay các doanh nghiệp vẫn mới chỉ nhìn
nhận cách tốt nhất để nâng cao chất lượng sản phẩm là áp dụng công nghệ
tiên tiến và các hệ thống quản lý chất lượng hiện đại như Bộ tiêu chuẩn ISO
9000, chứ chưa nhận thấy vai trò to lớn của hệ thống quản lý môi trường ISO
7
14000. Các doanh nghiệp hầu như không có thông tin về các hiệp định môi
trường đa phương hoặc các quy định của WTO liên quan đến môi trường.
Vấn đề môi trường mới chỉ được các doanh nghiệp đề cập đến được góc
độ bảo vệ môi trường trong quá trình sản xuất. Ví dụ như vấn đề xử lý chất
thải, an toàn vệ sinh nơi làm việc...
b) Yêu cầu về tiêu chuẩn môi trường của các nước nhập khẩu
Yêu cầu của các nước nhập khẩu đối với một sản phẩm nào đó thì rất
khác nhau... Mỗi nước có một hệ thống tiêu chuẩn riêng và các doanh nghiệp
Việt Nam phải tuân thủ để đáp ứng yêu cầu của mỗi loại tiêu chuẩn, trong đó
có tiêu chuẩn về môi trường. Điều này trên thực tế nhiều khi đã hạn chế khả
năng mở rộng thị trường của các doanh nghiệp hoặc do hệ thống sản xuất của
Yêu cầu về tiêu chuẩn kỹ thuật và vệ sinh kiểm dịch thường được quy
định trong hợp đồng giữa bên xuất khẩu và bên nhập khẩu, tuỳ theo từng
trường hợp cụ thể mà các quy định có thể khác nhau. Trong đa số các trường
hợp nông sản xuất khẩu khác phải tuân thủ các yêu cầu chất lượng rất nghiêm
ngặt của nước nhập khẩu. Việc đáp ứng yêu cầu chất lượng được chứng nhận
thông qua "Giấy chứng nhận chất lượng" do các cơ quan khác nhau cấp.
Một số nhà nhập khẩu nước ngoài khi nhập khẩu nông sản từ Việt Nam
phải hoàn thành rất nhiều thủ tục nhập khẩu và kiểm tra chất lượng phức tạp ở
nước họ.
Ví dụ có nhà nhập khẩu phải xin giấy giới thiệu của Bộ trưởng Nông
nghiệp hoặc hiệp hội nông nghiệp khi nhập một mặt hàng nông sản nào đó.
Những thủ tục phiền hà này tại nước nhập khẩu đôi khi cũng làm nản chí một
số nhà nhập khẩu muốn làm ăn với Việt Nam.
Cũng có nhiều nước đặt ra tiêu chuẩn chất lượng cao đối với hàng nông
sản nhập khẩu, đặc biệt là mặt hàng rau quả (như tiêu chuẩn về hàm lượng
chất bảo vệ thực vật, chất phụ gia, độc tố, kim loại nặng, độ ẩm, nấm mốc
v.v...
Các tiêu chuẩn này thậm chí còn cao hơn cả các tiêu chuẩn quốc tế. Một
số nước nhập khẩu lại quy định việc nhập khẩu nông sản phải tuân thủ những
luật lệ và quy định nhất định; ví dụ luật bảo vệ cây trồng, luật an toàn vệ sinh
thực phẩm, các quy định về chất phụ gia thực phẩm v.v... Tuy nhiên những
quy định này không phải lúc nào cũng minh bạch, nhất quán và được công bố
rộng rãi để các nhà sản xuất nước ngoài biết.
9
* Chi phí để đáp ứng các yêu cầu về tiêu chuẩn kỹ thuật và môi trường.
Tất cả các doanh nghiệp đều rất chú trọng đến việc cải tiến chất lượng sản
phẩm của mình. Cách tốt nhất theo họ nghĩ để làm được điều này là áp dụng
hệ thống quản lý chất lượng ISO 9000.
Tuy nhiên chi phí cụ thể cho việc đầu tư này không được các doanh
nghiệp đề cập tới. Nhiều doanh nghiệp cho rằng các yêu cầu của nước nhập
Cộng dồn 11
tháng 1999
11 tháng 1999 so
cùng kỳ năm
trước (%)
Mặt hàng chủ
yếu
Lượng Giá trị Lượng Giá trị Lượng Giá trị Lượng Giá trị
Lạc nhân 4,5 2,4 4 2,5 54 32 65,6 81,0
Cao su 29 14 35 17 215 117 126,9 102,1
Cà phê 39 38,9 55 56 383 481 114,6 92,1
Chè 3,6 3,5 5 6,6 30 38 97,1 79,9
Gạo 240 41 220 43,6 4246 964 120,4 100,3
Hạt điều 1,7 9,5 1,2 7 14 83 58,8 77,6
Hạt tiêu 1,4 6,0 9 4 34 136 258,7 235,3
Rau quả 7,8 5 68 130,3
Hải sản 97 105 893
XUẤT KHẨU NĂM 2000
Đơn vị tính: Nghìn tấn, triệu USD
Thực hiện 11
tháng năm 2000
Ước tính
T12/2000
Ước tính cả năm
2000
Ước tính cả năm
2000 so với 1999
Mặt hàng Lượng Giá trị Lượng Giá trị Lượng Giá trị Lượng Giá trị
Hải sản 1325 150 1475 151,9
Gạo 3212 616 288 52 3500 668 77,6 65,2
+ Tổng sản lượng: 131 triệu tấn giảm 5 triệu tấn so với năm 2000.
+ Tổng nhu cầu: 137-140 triệu tấn.
+ Dự báo giá đường sẽ phục hồi trong năm tới.
12
XUẤT KHẨU GẠO CÀ PHÊ CAO SU 1996-2000
1996 1997 1998 1999 2000
SL G.trị SL G.trị SL G.trị SL G.trị SL G.trị
Gạo (triệu tấn) 3,0 855 3,5 870 3,7 1024 4,5 1025 3,5 668
Cà phê (1000 tấn) 239 337 389 491 382 584 482 585 694 485
Cao su (1000 tấn) 111 150 195 191 191 128 265 147 280 170
4. Sự cần thiết phải có công tác quản lý của nhà nước
Như chúng ta đã biết thực phẩm là kết quả của các quy trình chế biến
nông sản mà có được. Vì vậy muốn thấy được sự cần thiết phải có công tác
quản lý của nhà nước thì phải đi sâu tìm hiểu tình hình quản lý an toàn nông
sản ở nước ta trong những năm qua ra sao?
Theo thống kê chưa đầy đủ của Bộ y tế năm 1997 có 558 vụ ngộ độc
thức ăn với 6421 người mắc và 46 người chết. Có những vụ ngộ độc đã làm
cho hàng ngàn ca phải vào bệnh viện như vụ ngộ độc tại một xí nghiệp giầy
da ở Bình Dương. Nếu theo cách tính của WHO thì trong năm 1997 đã có
hàng triệu người bị ngộ độc thực phẩm. Ngay từ đầu năm 1998 cũng đã xảy ra
hàng loạt vụ ngộ độc thức ăn mà điển hình là vụ ngộ độc thức ăn ở trường
mầm non 11A thành phố Hồ Chí Minh với hàng trăm cháu bị bệnh. Nguyên
nhân chủ yếu của các vụ ngộ độc là do phương thức bảo quản và chế biến
thức ăn không hợp vệ sinh làm cho thực phẩm bị nhiễm vi sinh vật gây bệnh.
Các vụ ngộ độc có thể gây thiệt hại rất lớn cho sức khoẻ và kinh tế của một
quốc gia. Ngay cả ở một nước phát triển như Hoa Kỳ thì hàng năm có hàng
chục triệu lượt người bị ốm và 10.000 người chết do vi sinh vật gây bệnh có
trong thực phẩm, con số thiệt hại do ngộ độc thực phẩm cũng lên tới hàng
chục tỷ đô la.
Tại Việt Nam thiệt hại của nhân dân và nhà nước trong năm 1997 do yếu
Nông sản là một loại hàng hoá dùng làm nguyên liệu chủ yếu để chế
biến ra thực phẩm. Vấn đề an toàn thực phẩm ở Việt Nam đang trở thành mối
quan tâm to lớn của toàn thể nhân dân. Báo chí liên tục đăng tải các vụ ngộ
độc thực phẩm làm chết nhiều người gây xôn xao dư luận. Vấn đề an toàn vệ
sinh thực phẩm còn phải đương đầu với nhiều thách thức. Chúng ta không thể
yên lòng khi tình hình ngộ độc thực phẩm cấp tính xảy ra thường xuyên đặc
biệt có những vụ hàng trăm người mắc phải đi cấp cứu bệnh viện cùng một
lúc... chúng ta chưa có giải pháp khắc phục một cách toàn diện. Cùng với
trình độ nhận thức người dân còn có hạn, trách nhiệm của các cơ quan quản lý
nhà nước của chính quyền các cấp chưa cao, sự thiếu trách nhiệm của các cơ
sở sản xuất thực phẩm đối với sức khoẻ người tiêu dùng, thực phẩm không
đảm bảo chất lượng, vệ sinh an toàn thực phẩm đã trở thành nỗi lo lắng
thường xuyên của người dân.
Cụ thể:
Đối với nhiều nạn nhân các bệnh do thực phẩm chỉ biểu hiện ở mức hơi
khó chịu hay phải nghỉ việc đối với một số khác đặc biệt là các trường mẫu
giáo, vườn trẻ,... thì ngộ độc thực phẩm càng nặng nề và nguy hiểm cho tính
mạng. Đặc biệt dư luận càng lo lắng khi ngộ độc thuốc trừ sâu do ăn rau quả
tươi ngày càng nhiều, hàm lượng thuốc trừ sâu trong thực phẩm vượt quá mức
cho phép nhiều lần. Nhiều loại hoá chất bị cấm sử dụng ở nước ngoài đang
tìm cách tràn vào Việt Nam.
Năm 1999 với con số thống kê chưa đầy đủ về ngộ độc thực phẩm ở 44
tỉnh, thành phố đã xảy ra 224 vụ ngộ độc thực phẩm với 5489 người mắc
trong đó có 59 trường hợp tử vong xảy ra tại các bữa ăn gia đình, bếp ăn tập
thể, cơ quan, xí nghiệp,... Nguyên nhân 50,8% số vụ do thực phẩm bị ô nhiễm
15
vi sinh vật; 8,3% số vụ do thực phẩm có dư lượng thuốc bảo vệ thực vật quá
giới hạn cho phép. 5,9% số vụ do thực phẩm có chứa chất độc tự nhiên như
nấm mốc, sắn độc, ... Trong năm 1999 đã xảy ra 23 vụ ngộ độc do ăn phải
nấm độc với tổng số 136 người mắc, 16 người tử vong. Còn lại 35% số vụ
kinh nghiệm, máy móc trang thiết bị của các phòng kỹ thuật thí nghiệm phân
tích mẫu thuộc các viện khu vực và các trung tâm y tế dự phòng tỉnh thì cũ
kỹ, lạc hậu. Kinh phí nhà nước dành cho công tác đảm bảo an toàn thực phẩm
còn hạn chế. Trong khi đó thực hiện được những xét nghiệm cơ bản thì ít nhất
mỗi cơ sở tuyến tính phải được cấp khoảng 2 tỷ đồng để mua sắm thiết bị.
Đấy là còn chưa kể đến kinh phí cho huấn luyện và đào tạo cán bộ.
II.2. CÔNG TÁC TIÊU CHUẨN HOÁ TRONG LĨNH VỰC NÔNG SẢN -
THỰC PHẨM CỦA VIỆT NAM
1. Lịch sử
Nước ta là thành viên của ISO từ 1977. Từ đó đến nay công tác tiêu
chuẩn hoá quốc tế nói chung và công tác tiêu chuẩn hoá trong lĩnh vực nông
sản thực phẩm không ngừng được đẩy mạnh bởi lẽ đây là con đường hiệu quả
nhất giúp chúng ta từng bước nâng cao chất lượng hàng hoá nông sản và xuất
khẩu. Hàng loạt tiêu chuẩn ISO đã được sử dụng để xây dựng tiêu chuẩn Việt
Nam - TCVN như các tiêu chuẩn trong lĩnh vực chè và cà phê...
Do đặc tính quan trọng của hàng hoá nông sản mà tổ chức lương thực thế
giới FAO và tổ chức y tế thế giới WHO đã phối hợp hành động trong chương
trình phối hợp hỗn hợp FAO/WHO về công tác tiêu chuẩn hoá. Hai tổ chức
này đã thành lập ra uỷ ban tiêu chuẩn hoá quốc tế thực phẩm về CAC vào
năm m1962 nhằm bảo vệ sức khoẻ cho người tiêu dùng và an toàn, tin tưởng
trong lưu thông thực phẩm.
Nhận thức được điều này Tổng cục Tiêu chuẩn - Đo lường chất lượng đã
phối hợp với các Bộ, ngành có liên quan nghiên cứu và kiến nghị tham gia
CAC. Tháng 8 năm 1989 Hội đồng Bộ trưởng đã nhất trí cử Tổng cục - Tiêu
chuẩn - Đo lường - Chất lượng đại diện cho Việt Nam tham gia hoạt động của
CAC.
Đến 1994 Bộ Khoa học công nghệ và môi trường mới thành lập Uỷ ban
tiêu chuẩn hoá thực phẩm Việt Nam (Quyết định số 570/QĐ-TC ngày 11
tháng 8 năm 1994) gọi tắt là Uỷ ban Codex Việt Nam với 21 thành viên bao
gồm lãnh đạo các nhà quản lý nghiên cứu của các Bộ Khoa học công nghệ
biên soạn sang hình thức Ban kỹ thuật. Điều này một mặt phù hợp với tập
quán quốc tế, mặt khác việc tổ chức xây dựng các đề tài tiêu chuẩn hàng năm
18
vừa đảm bảo tiến độ vừa có chất lượng cao, do động viên được các chuyên
gia đóng góp trí tuệ của mình nhằm đưa ra các giải pháp và kiến nghị phù hợp
với các điều kiện của Việt Nam trong lĩnh vực quản lý và sản phẩm thực
phẩm.
Hiện nay việc tổ chức và hoạt động của các Ban Kỹ thuật Codex được
thực hiện trên cơ sở bản ("Quy chế tạm thời về tổ chức và hoạt động của ban
kỹ thuật tiêu chuẩn"). Quyết định số 246/TĐC-QĐ ngày 13/10/1993 trong đó
giao cho Trung tâm - Tiêu chuẩn - chất lượng chịu trách nhiệm tổ chức hoạt
động hướng dẫn nghiệp vụ và bảo đảm các điều kiện cho hoạt động của các
Ban kỹ thuật.
Nhìn chung trong nhiệm kỳ vừa qua các Ban kỹ thuật đã đi vào những
hoạt động cụ thể. Hàng năm các Ban kỹ thuật có liên quan đều có những đề
xuất, kiến nghị với nhà nước các đối tượng thực phẩm cần tiêu chuẩn hoá, cần
soát xét, các tiêu chuẩn cần soát xét, các tiêu chuẩn cần thay thế, huỷ bỏ nhằm
đảm bảo cho các tiêu chuẩn đó luôn hoà nhập được với các nước nhất là các
nước trong khu vực đồng thời đáp ứng được yêu cầu của sản xuất và kinh
doanh đảm bảo quyền lợi của người tiêu dùng.
Trong nhiệm kỳ I các Ban kỹ thuật đã xây dựng được gần 70 TCVN góp
ý được trên 40 tiêu chuẩn quốc tế. Một số Ban kỹ thuật đã họp để góp ý về
nội dung cho các đoàn đại biểu Việt Nam đi dự các hội nghị Codex quốc tế
liên quan: Ban kỹ thuật sữa, Ban kỹ thuật đồ uống...
Có thể kể ra đây một số ban:
Ban kỹ thuật ngũ cốc và các hạt họ đậu TCVN/TC F1
Ban kỹ thuật dầu mỡ động thực vật TCVN/TC F2
Ban kỹ thuật rau quả tươi TCVN/TC F10
Ban kỹ thuật sữa và sản phẩm sữa TCVN/TC F12
Ban kỹ thuật cà phê và sản phẩm cà phê TCVN/TC F16
thực phẩm Việt Nam. Bộ Khoa học công nghệ và môi trường đã tổ chức một
cuộc họp với các Bộ về vấn đề này và đến nay quốc hội Khoá X đã chính thức
đưa vào chương trình xây dựng pháp lệnh thực phẩm trong năm 1999 và giao
cho Bộ Khoa học công nghệ và môi trường chủ trì.
2.3.2. Tổ chức hội thảo, hội nghị:
20
Đây cũng là nội dung hoạt động đạt kết quả tốt của Uỷ ban Codex trong
nhiệm kỳ I. Do nhu cầu của tình hình thực tiễn hoặc những vấn đề mới nảy
sinh trong quản lý sản xuất và kinh doanh một số loại thực phẩm ở Việt Nam,
Văn phòng Uỷ ban Codex Việt Nam đã phối hợp với các cơ quan và các
doanh nghiệp có liên quan tổ chức nhiều hội thảo khoa học, hội nghị khách
hàng.
21
Cụ thể đã tổ chức một số hội nghị, hội thảo sau đây:
Hội nghị khách hàng về bột ngọt tháng 4/95.
Hội nghị khách hàng về Asportame tháng 4/95.
Hội nghị về chất tạo ngọt tổng hợp Acesulfame K tháng 6/95.
Hội thảo quốc gia về nước khoáng thiên nhiên và nước tinh lọc tháng
4/97.
Hội thảo về chất dinh dưỡng trong thực phẩm.
Hội thảo về Premix Vitamin.
2.4. Hoạt động hợp tác quốc tế:
Tổ chức Tiêu chuẩn hoá quốc tế CAC được FAO và WHO đồng bảo trợ
nên các nước thành viên không phải đóng lệ phí và Uỷ ban Codex Việt Nam
cũng nhận thức được rằng càng làm tốt công tác hợp tác quốc tế chúng ta
càng tranh thủ được sự giúp đỡ của 2 tổ chức này nhất là FAO và các Ban kỹ
thuật codex quốc tế.
2.4.1. Tham dự các hội nghị các Ban kỹ thuật Codex quốc tế:
Hàng năm Ban thư ký của Uỷ ban codex quốc tế đều gửi trước lịch họp
của các Ban kỹ thuật cho các nước thành viên cử người đi dự. Chúng ta đã cố
này sẽ tạo nhiều thuận lợi cho việc tổ chức biên soạn pháp lệnh thực phẩm
sắp tới.
2.5. Công tác văn phòng Uỷ ban Codex Việt Nam:
Văn phòng Uỷ ban Codex Việt Nam do Tổng cục Tiêu chuẩn - Đo lường
chất lượng tổ chức và điều hành hoạt động, là bộ phận thường trực cơ quan
giao dịch của Uỷ ban Codex Việt Nam với các tổ chức tiêu chuẩn hoá thực
phẩm quốc tế CAC, ISO (TC34) các nước khu vực và các nước quốc tế khác
có liên quan. Đầu năm 1996 sau khi được sắp xếp và củng cố lại tổ chức, hoạt
động của văn phòng Codex đã dần dần đạt được một số kết quả.
2.5.1. Lập hồ sơ các Ban kỹ thuật:
Đã lập hồ sơ của tất cả 16 Ban kỹ thuật qua đó có thể theo dõi được các
hoạt động của Ban kỹ thuật codex trong nước và quốc tế.
2.5.2. Tiếp nhận, phân loại, xử lý và phân phối tài liệu:
23
Đây là một trong những nội dung hoạt động quan trọng của văn phòng
codex nhằm giúp cho các Ban kỹ thuật, các cơ quan quản lý nghiên cứu, các
nhà sản xuất và kinh doanh cập nhật được với những thành tựu, những thông
tin mới nhất của quốc tế trong lĩnh vực thực phẩm, giúp chúng ta tiến tới hoà
nhập với trình độ các nước nhất là các nước trong khu vực. Hàng năm văn
phòng codex đã nhận được từ FAO và các Ban kỹ thuật codex quốc tế hàng
trăm đầu tài liệu quý. Văn phòng đã lập danh sách các đơn vị và cá nhân làm
đầu mối nhận tài liệu. Mỗi khi nhận được tài liệu mới văn phòng đã phân loại
và kịp thời thông báo dành mục tiêu, chính vì vậy hàng năm theo yêu cầu của
các nơi văn phòng đã sao chụp hàng vạn bản. Tóm lại công tác tiếp nhận, giữ
gìn bảo quản, phân loại và sao chụp tài liệu văn phòng Codex càng ngày càng
làm tốt hơn.
2.5.3. Công tác hợp tác quốc tế:
Văn phòng Codex đã làm việc với nhiều đoàn chuyên gia của FAO,
WHO, UNIDO và một số doanh nghiệp nước ngoài. Tổ chức cho họ đi thăm
và làm việc tại một số cơ sở sản xuất của Việt Nam đồng thời cũng mở rộng
thảo tiêu chuẩn thông qua hoặc với sự giúp đỡ của tổ chức liên quan.
d. Hoàn chỉnh những tiêu chuẩn được soạn thảo chi tiết ở mục (c) trên
đây và sau khi được các quốc gia phê duyệt thì in trong Codex về thực phẩm
giống như các tiêu chuẩn khu vực hay các tiêu chuẩn quốc tế khác và cùng
với tiêu chuẩn gốc được chuẩn bị bởi những thành viên khác trong mục (b)
trên đây.
e. Cải tiến các tiêu chuẩn đã phát hành sau những lần xem xét tương ứng
cho phù hợp với sự phát triển chung.
1.2. Những nguyên tắc chung của Uỷ ban tiêu chuẩn quốc tế về thực
phẩm:
a) Mục tiêu của Codex Alimentarius:
Codex Alimentarius là một bộ sưu tập các tiêu chuẩn về thực phẩm đã
được quốc tế chấp nhận, những tiêu chuẩn này được trình bày theo một cách
thống nhất. Những tiêu chuẩn thực phẩm này nhằm bảo vệ sức khoẻ người
tiêu thụ và bảo đảm an toàn trong việc buôn bán thực phẩm. Codex cũng
thường có những điều quy định có tính chất tư vấn theo kiểu như những quy
25
Copyright: Tài liệu đại học ©