Mục lục
Mục lục.............................................................................................................1
Lời mở đầu.......................................................................................................4
Chơng I..............................................................................................................6
Tổng quan về công tác xây dựng kế hoạch ngân sách
trong doanh nghiệp dịch vụ vận tải đờng bộ.............................6
I. Tổng quan về kế hoạch ngân sách trong doanh nghiệp dịch vụ vận tải đờng
bộ...............................................................................................................................6
1.Một số khái niệm...................................................................................................6
1.1. Dịch vụ vận tải đờng bộ...................................................................6
1.2. Ngân sách trong doanh nghiệp........................................................7
2. Đặc điểm của doanh nghiệp dịch vụ vận tải đờng bộ và ảnh hởng của nó đến kế
hoạch ngân sách........................................................................................................8
3. Qui trình kế hoạch ngân sách trong doanh nghiệp dịch vụ vận tải đờng bộ và
mối quan hệ giữa kế hoạch ngân sách với các bộ phận kế hoạch khác trong doanh
nghiệp........................................................................................................................9
3.1. Qui trình..........................................................................................9
3.2. Mối quan hệ với các bộ phận kế hoạch khác trong doanh nghịêp.15
4. Vai trò của kế hoạch ngân sách trong doanh nghiệp dịch vụ vận tải đờng bộ.. .16
II. Lí luận về xây dựng kế hoạch trong doanh nghiệp dịch vụ vận tải đờng bộ
.................................................................................................................................18
1. Vị trí và yêu cầu..................................................................................................18
1.1. Vị trí..............................................................................................18
1.2. Yêu cầu của công tác xây dựng kế hoạch ngân sách trong doanh nghiệp
dịch vụ vận tải đờng bộ..................................................................................18
2. Phơng pháp xây dựng .........................................................................................20
2.1. Phơng pháp từ dới lên....................................................................20
2.2. Phơng pháp từ trên xuống..............................................................21
2.3. Phơng pháp qua lại .......................................................................21
3. Qui trình xây dựng..............................................................................................22
3.1. Ngân sách cung cấp dịch vụ ( Ngân sách thu)..............................23
2.2. Ngân sách chi phí lao động ..........................................................55
2.3. Ngân sách khác.............................................................................56
2.4. Dự báo các báo cáo ngân sách tài chính.......................................57
3. Phê duyệt và tổng hợp ngân sách........................................................................57
II. Kế hoạch ngân sách năm 2005........................................................................58
III. Nguyên nhân của những tồn tại....................................................................64
1. Nguyên nhân chủ quan.......................................................................................64
1.1. V75 cha thực sự thấy hết đợc tầm quan trọng của công tác xây dựng
ngân sách.......................................................................................................64
2
1.2. Các phơng tiện kĩ thuật và phơng pháp dùng cho việc lập kế hoạch còn
thiếu, không đồng bộ và còn nhiều bất cập...................................................66
1.3. Các phòng ban kiêm nhiệm quá nhiều chức năng.........................67
1.4. Cán bộ còn cha đợc trang bị về chuyên môn nghiệp vụ kế hoạch ngân
sách................................................................................................................67
2. Nguyên nhân khách quan....................................................................................68
2.1. Chính sách của nhà nớc về doanh nghiệp công ích còn nhiều bất cập ..68
2.2. Cơ chế phối hợp thông tin giữa Nhà nớc và xí nghiệp còn cha sâu sát..69
Chơng III..........................................................................................................70
Một số giải pháp hoàn thiện công tác lập và kiểm soát
thực hiện kế hoạch ngân sách tại...................................................70
Xí nghiệp ôtô V75........................................................................................70
I. Mục tiêu và định hớng hoàn thiện...................................................................70
1. Mục tiêu..............................................................................................................70
2. Định hớng hoàn thiện..........................................................................................70
II. Giải pháp hoàn thiện.......................................................................................71
1. Về công tác xây dựng kế hoạch ngân sách.........................................................71
1.1. Giải pháp về mặt kĩ thuật..............................................................71
1.2. Giải pháp về mặt tổ chức...............................................................72
con số mà không có kế hoạch hành động đi kèm. Công tác lập kế hoạch ngân sách
cũng cha có sự tham gia một cách tích cực của mọi ngời một phần vì họ cha thấy
đợc ích lợi và tầm quan trọng của nó.
Chính vì những lí do nêu trên, tôi quyết định chọn đề tài: Hoàn thiện công
tác xây dựng kế hoạch ngân sách tại Xí nghiệp ôtô V75 Bộ Ngoại giao. Bằng
những kiến thức đã học và tìm hiểu kinh nghiệm thực tế, đề tài mong muốn đề
4
xuất một số giải pháp để hoàn thiện công tác xây dựng kế hoạch ngân sách tại Xí
nghiệp ôtô V75.
Với phạm vi nghiên cứu của đề tài, chuyên đề sẽ tập trung trả lời các câu hỏi
nh:
- Hạn chế của công tác xây dựng ngân sách tại V75 hiện nay nh thế nào?
- Khả năng đổi mới và giải pháp hoàn thiện công tác xây dựng kế hoạch ngân
sách tại Xí nghiệp?
Ngoài lời mở đầu và lời kết luận chuyên đề sẽ bao gồm ba chơng:
Chơng I: Tổng quan về công tác xây dựng kế hoạch ngân sách trong doanh
nghiệp dịch vụ vận tải đờng bộ.
Chơng II: Thực trạng công tác xây dựng kế hoạch ngân sách tại Xí nghiệp
ôtô V75.
Chơng III: Một số giải pháp để hoàn thiện công tác xây dựng kế hoạch ngân
sách tại Xí nghiệp ôtô V75.
Gắn kế hoạch hành động và kế hoạch ngân sách là một đề tài mới, có rất ít tài
liệu nghiên cứu đi trớc, xong đây lại là một xu thế tất yếu để biến các kế hoạch
thành hiện thực và gắn bó trách nhiệm của ngời quản lí cao hơn với kết quả hoạt
động của doanh nghiệp.
Do còn cha có nhiều kinh nghiệm cũng nh hạn chế về trình độ, nên bài viết
không tránh khỏi sai sót. Tôi rất kính mong nhận đợc những ý kiến đóng góp để
bài viết hoàn thiện hơn.
Qua đây, tôi cũng xin gửi lời cảm ơn chân thành nhất đến thầy giáo -Th.S Vũ
sửa chữa
+ Dịch vụ có tính chất không sản xuất: hớng dẫn du lịch, giặt là, chụp ảnh
6
Tuỳ thuộc vào từng doanh nghiệp mà dịch vụ có thể có vai trò khác nhau.
Với một doanh nghiệp hoạt động bán hàng hoá là chủ yếu thì dịch vụ là hoạt động
hỗ trợ. Còn với các doanh nghiệp dịch vụ thì ngợc lại dịch vụ chính là hoạt động
mang lại lợi nhuận chính cho công ty.
Trong ngành dịch vụ, vận tải đờng bộ là một bộ phận không thể tách rời.
Dịch vụ vận tải đờng bộ là một bộ phận của hệ thống dịch vụ có tính chất sản
xuất. Dịch vụ vận tải có thể chia ra thành nhiều loại hình nh dịch vụ vận tải đờng
thuỷ, đờng hàng không, đờng sắt
Dịch vụ vận tải là một ngành sản xuất vật chất đặc biệt, có nhu cầu chủ yếu
là vận chuyển hàng hoá và vận chuyển hành khách từ nơi này đến nơi khác.
Dịch vụ vận tải đờng bộ theo phân loại của WTO bao gồm:
+ Vận tải hành khách
+ Vận tải hàng hóa
+ Cho thuê xe cùng ngời lái
+ Bảo dỡng sửa chữa thiết bị vận tải
+ Các dịch vụ hỗ trợ cho vận tải đờng bộ
Doanh nghiệp dịch vụ vận tải là chủ thể kinh tế độc lập, có t cách pháp nhân,
hoạt động kinh doanh dịch vụ vận tải đờng bộ trên thị trờng nhằm làm tăng giá trị
của chủ sở hữu.
Tại doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ vận tải đờng bộ, hoạt động dịch vụ là
hoạt động chính, chi phối toàn bộ mọi hoạt động khác của doanh nghiệp.
1.2. Ngân sách trong doanh nghiệp.
Khi nói đến ngân sách ngời ta thờng nghĩ đến những khoản tiền, và thờng
nghĩ đến ngân sách nhà nớc. Ngân sách trong doanh nghiệp là một thuật ngữ đợc
gắn với ngân sách nhà nớc cấp hay quản lí ngân sách của nhà nớc tại các doanh
nghiệp. Nhng thực tế thì ngân sách là một cụm từ có ý nghĩa khác hẳn và đợc sử
hành khách, thanh toán hợp đồng, lập kế hoạch điều vận và kiểm tra tình hình thực
hiện kế hoạch điều vận. Chính vì thế kế hoạch ngân sách gắn với những hợp đồng,
những kế hoạch điều vận. Ngân sách bán hàng trong các doanh nghiệp kinh
doanh hàng hoá ở đây chính là ngân sách cung cấp dịch vụ. Ngân sách giành cho
8
việc kí kết hợp đồng là vô cùng quan trọng đối với doanh nghiệp. Có hợp đồng
đồng nghĩa với việc doanh nghiệp có thể tiến hành hoạt động.
Thứ hai, kế hoạch tác nghiệp vận tải đợc thực hiện cụ thể, chi tiết cho từng
ngày, từng giờ. Ngời điều hành phơng tiện và phơng tiện chủ yếu hoạt động ở bên
ngoài doanh nghiệp. Đặc điểm này chi phối rất lớn đến thời gian của các kế hoạch
ngân sách hay kì ngân sách. Kế hoạch sẽ đợc lập thành nhiều kì điều hành trong
một năm sao cho thật linh hoạt. Ngoài ra ngân sách lao động, tiền lơng cần phải đ-
ợc thiết lập theo hớng khuyến khích sự tìm kiếm hợp đồng vận chuyển của các lái
xe.
Sản phẩm vận tải là sản phẩm không có hình thái hiện vật, đơn vị tính sản
phẩm là tấn, km vận tải hoặc ngời, km vận chuyển hàng hoá, sản lợng bảo dỡng
sửa chữa, ngày doanh vận. Nên trong các ngân sách doanh thu hay chi phí điều
quan trọng là phải xác định đợc, không phải là sản lợng bán hàng mà là sản lợng
vận tải và sản lợng sửa chữa. Đây chính là công việc đầu tiên và quan trọng nhất
khi lập kế hoạch ngân sách tại các doanh nghiệp dịch vụ vận tải đờng bộ.
Một đặc điểm quan trọng của dịch vụ vận tải đờng bộ là quá trình sản xuất và
tiêu dùng diễn ra đồng thời nên trong doanh nghiệp không có kế hoạch dự trữ sản
phẩm hay chuyển sản phẩm sản xuất từ thời kì này sang tiêu dùng ở thời kì khác.
Nh vậy, doanh nghiệp dịch vụ vận tải đờng bộ có những đặc điểm rất riêng
chi phối rất nhiều đến hệ thống kế hoạch ngân sách trong doanh nghiệp. Để có
một kế hoạch hoàn thiện thì các yếu tố này cần phải đợc xem xét một cách thật
thận trọng.
3. Qui trình kế hoạch ngân sách trong doanh nghiệp dịch vụ vận tải đờng bộ
và mối quan hệ giữa kế hoạch ngân sách với các bộ phận kế hoạch khác trong
toán ngân
sách đầu tiên
- Kiểm tra
các con số dự
toán bằng
cách chất vấn
và phân tích
- Lập dự toán
tiền mặt để
theo dõi dòng
tiền mặt từ
BCĐKT và
BClãi lỗ
- Xem lại qui
trình hoạch
định ngân
sáchvà chuẩn
bị ngân sách
tổng thể
- Phân tích
sự khác biệt
giữa thực tế
và dự toán
- Theo dõi sự
khác biệt và
phân tích sai
số
-dự báo lại
và điều
chỉnh, xem
quí. Công việc này do chính những ngời thực hiện kế hoạch làm và gửi các báo
cáo sai số của mình lên Ban ngân sách. Công việc kiểm soát sẽ đợc giảm nhẹ nếu
đảm bảo đủ hai yêu cầu sau:
11
Thứ nhất, công tác kiểm soát thờng xuyên có chất lợng tốt do mỗi cán bộ phụ
trách tiếp tục thực hiện mà không cần phải báo cáo lên cấp trên.
Thứ hai, đối với mỗi cán bộ phụ trách, bắt buộc phải tính đến các chênh lệch,
vào bất kì lúc nào mà anh ta cho là quan trọng.
Để theo dõi thật chặt chẽ ngân sách, doanh nghiệp cần phải theo 4 bớc của
qui trình sau đây:
Hình 2: Qui trình kiểm soát ngân sách
Nguồn: Sách Quản lí ngân sách - NXB Trẻ - 2004
* So sánh kết quả thực tế với kế hoạch ngân sách
So sánh kết quả thực tế với ngân sách là công việc cần làm đầu tiên khi tiến
hành kiểm soát. Các dự báo ngân sách đợc thiết lập cho năm ngân sách và đợc
chia thành các thời kì tơng ứng với kì hạn kiểm soát dự tính. Mục đích của việc so
sánh này là nhằm phát hiện ra những chênh lệch. Công ty có thể thiết lập các báo
cáo sai số để dễ dàng báo cáo với các cán bộ cấp trên.
Nhng câu hỏi đặt ra ở đây là những số liệu dùng để so sánh? Giả sử chúng ta
tiến hành kiểm soát cho quí II, sau khi đã tiến hành kiểm soát cho quí I, nh vậy số
liệu là của cả hai quí hay của một quí?
Thờng thì chúng ta có thể tiến hành so sánh dữ liệu kiểm soát với dữ liệu dự
báo, tuy nhiên cần phải vợt qua mức độ kiểm soát này vì hai lí do:
12
Lâp/điều
chỉnh ngân
sách
So sánh kết
đối. Thờng thì cách này dựa vào kinh nghiệm của những ngời kiểm soát ngân
sách. Họ có thể biết chênh lệch nào là đáng cần phải đem ra phân tích khi qua một
ngỡng nào đó. Điều này xem ra là khó khăn đối với những doanh nghiệp mới áp
dụng việc kiểm soát ngân sách nhng thờng thì chỉ sau đó một thời gian ngắn họ có
thể tự tin tìm ra điểm chênh lệch có ý nghĩa nhất và đặt ra đợc ngỡng chênh lệch.
Tuy nhiên, kiểm soát linh hoạt sẽ giúp ích rất nhiều trong giai đoạn đầu này.
** Kiểm soát linh hoạt
13
Kiểm soát linh hoạt là cách đo lờng thực sự, không dừng lại ở việc xem xét
đơn thuần các chênh lệch mà phải đặt chúng trong mối quan hệ có ảnh hởng với
nhtheer
Ví dụ Bảng 1: Ví dụ về kiểm soát linh hoạt
Chỉ tiêu Kế hoạch Thực hiện
Chênh lệch
số tuyệt đối số tơng đối(%)
Sản lợng vận tải 12000 12500 500 4.2
Giá cung cấp dịch vụ 3600 2500 -1100 -30.6
Chi phí 200000 250000 50000 25.0
Nh vậy, chi phí đã tăng lên đến 25%, điều này là ngỡng đáng phải quan tâm.
Tuy nhiên, nếu để phân tích chi phi một mình nh vậy thực sự là không có ý nghĩa
chút nào bởi vì chi phí tăng lên, nhng giá cung cấp dịch vụ và sản lợng vận tải đã
tăng lên. Nhng sự giảm của giá cung cấp dịch vụ( giả thiết ở đây công ty tính tất
cả chi phí vào giá) còn phụ thuộc vào tỉ lệ chi phí cố định đợc phân bổ trong tổng
chi phí
Tóm lại, điều quan trọng trong việc phân tích các sai lệch là phải quan tâm
tìm hiểu thật kĩ nguyên nhân gây ra chênh lệch ấy.
* Xác nhận các kết quả
Sau khi phân tích các chênh lệch, chúng ta đã có thể phân loại ra đợc chênh
lệch nào là do dự toán ngân sách, chênh lệch nào không thể đo lờng trớc đợc.
hoạch dài hạn. Kế hoạch chiến lợc có thể chỉ trong một thời gian ngắn, miễn là
doanh nghiệp sử dụng nó nh là hành động tổng thể để phát triển doanh nghiệp:
thay đổi, cải thiện hay củng cố vị thế cạnh tranh của doanh nghiệp mình. Để thực
hiện đợc những chiến lợc đó, kế hoạch phải đợc cụ thể hoá bằng hệ thống các kế
hoạch chiến thuật. Kế hoạch chiến thuật bao gồm: kế hoạch cung cấp dịch vụ, kế
hoạch đầu t phơng tiện mới, kế hoạch mua sắm xăng dầu, thiết bị, kế hoạch nhân
sự, kế hoạch tài chính, kế hoạch marketing. Kế hoạch chiến thuật có thể hiểu nh
kế hoạch tác nghiệp.
Hình 3: Mối quan hệ của kế hoạch ngân sách với các bộ phận kế hoạch khác
trong doanh nghiệp dịch vụ vận tải đờng bộ.
15
kế hoạch đầu
tư
Kế hoạch
cung cấp dịch
vụ
Kế hoạch
Marketing
Nguồn: Giáo trình Kế hoạch kinh doanh-Khoa Kế hoạch và Phát triển- Tr-
ờng ĐHKTQDHN
Sau khi các kế hoạch đợc xây dựng xong, công việc tiếp theo là lợng hoá
chúng dới dạng tiền tệ các dự toán về mua sắm phơng tiện vận tải, chi phí cung
cấp dịch vụ, nhu cầu vốn, chi phí kí kết hợp đồng vận tải Đây chính là công việc
của kế hoạch ngân sách. Ngoài ngân sách chung, mỗi bộ phận hay chơng trình của
doanh nghiệp cũng cần soạn lập ngân sách riêng của mình.
Nh vậy, khả năng nắm bắt nhu cầu sẽ là yếu tố đầu tiên quyết định sự thành
công của kế hoạch. Kế hoạch marketing sẽ là trung tâm và cơ sở của mọi kế hoạch
tác nghiệp. Ngân sách trở thành một phơng tiện để kết hợp các kế hoạch chức
thực tế, so sánh nó với kế hoạch. Ngân sách chính là nguồn thông tin quan trọng
để công ty có thể theo dõi tình hình phát triển và điều chỉnh kế hoạch kinh doanh
đã thống nhất dựa trên hoạt động thực tế.
Tuy các hệ thống ngân sách tại các công ty lớn phổ biến hơn, nhng ở các
công ty nhỏ công tác dự toán ngân sách cũng không kém phần hữu dụng. Ngân
sách sẽ giúp các cá nhân trong công ty nhận rõ trách nhiệm và quyền lợi của họ
trong sự phát triển của công ty bằng việc tự họ là những ngời lập ra. Ngân sách thể
hiện khả năng của ngời chuẩn bị.
Vai trò của kế hoạch ngân sách có thể tóm tắt trong bảng sau
Bảng 2: Tóm tắt vai trò của kế hoạch ngân sách trong doanh nghiệp
Vai trò Mô tả
Hoạch định
Hoạch định hoạt động công ty một cách logic và có hệ thống, gắn
liền với chiến lợc kinh doanh dài hạn
Điều phối
Điều phối hoạt động và đảm bảo sự nhất quán của các phòng ban
trong công ty
Thông tin
Truyền đạt dễ dàng hơn các mục tiêu, cơ hội, và những kế hoạch
kinh doanh đến các trởng phòng ban.
Khích lệ
Khích lệ các nhà quản lí đạt đợc mục tiêu của cá nhân và mục tiêu
của công ty
Kiểm soát
Kiểm soát các hoạt động thông qua đối chiếu với kế hoạch ban
đầu, điều chỉnh những chỗ cần thiết.
Đánh giá Cung cấp khuôn khổ để đánh giá hiệu quả của những nhà quản lí
17
trong việc đạt đợc mục tiêu của phòng ban và của cá nhân.
18
lập một cách liên tục, vì thế ngân sách cần đợc soạn thảo với kì ngân sách ngắn có
thể là cho từng quí, từng tháng, từng tuần, thậm chí là từng ngày. Có nh vậy mới
phản ánh kịp thời những thay đổi hàng ngày tại doanh nghiệp khi đơn đặt hàng
hay hợp đồng vận tải có khoảng thời gian ngắn. Mặt khác doanh nghiệp kinh
doanh vận tải cũng là doanh nghiệp kinh doanh mặt hàng chịu sự thay đổi liên tục
của giá cả thị trờng đầu vào nh xăng dầu, giá các loại phơng tiện, giá của các đối
thủ cạnh tranh nên những thay đổi này chỉ có thể đợc thể hiện trong các kế hoạch
ngân sách đợc lập một cách thờng xuyên.
Thứ hai, xây dựng ngân sách liên tục nhng không có nghĩa là nóng vội. Ngân
sách cần đợc xây dựng sau khi đã chuẩn bị những thông tin cần thiết. Ngân sách
đòi hỏi phải xây dựng sau khi đã suy nghĩ kĩ càng. Bản kế hoạch ngân sách sau
khi xây dựng nên cần phải có tính thực tế.
Thứ ba, khi xây dựng cần sự tham gia của mọi ngời. Đây dờng nh đợc xem là
yêu cầu thật dễ dàng vì bản thân việc hoạch định ngân sách không phải trách
nhiệm của riêng ai. Thế nhng, thờng thì tại các doanh nghiệp công việc này do các
trởng phòng, các lãnh đạo làm. Điều này làm cho ngân sách không phát huy hết đ-
ợc vai trò quần chúng của nó. Kế hoạch ngân sách đợc xây dựng nên, phải là kết
quả của mọi ngời. Bởi chính họ mới là ngời trực tiếp tiếp xúc với công việc và hiểu
những gì đang thực sự diễn ra, những chi phí nào họ cần để nâng cao khả năng
phục vụ dịch vụ Có nh vậy mới tăng tính cam kết trong việc thực hiện của nhân
viên và phát huy việc trao đổi thông tin giữa lãnh đạo và cấp dới của mình. Kế
hoạch ngân sách phải là kế hoạch hành động chung cho toàn bộ doanh nghiệp.
Thứ t, kế hoạch ngân sách cần đợc xây dựng kèm với kế hoạch hành động.
Việc xây dựng kế hoạch hành động cho ngân sách thờng đợc bỏ qua vì các cán bộ
cho rằng nó quá lằng nhằng. Tuy nhiên, hiệu quả của kế hoạch ngân sách sẽ
hơn rất nhiều nếu bên cạnh đó là một kế hoạch cho những khoản chi và cách thức
để có đợc một doanh thu ấy. Kế hoạch hành động thực sự hữu dụng khi xây dựng
kế hoạch đầu t đối với các doanh nghiệp nhà nớc mà vốn đầu t chính đợc cung cấp
bởi cơ quan cấp trên. Có đợc những hành động cho đầu t sẽ thuyết phục hơn những
thay đổi công nghệ hay tăng năng suất lao động.
Việc xét duyệt ngân sách sẽ mất nhiều thời gian do cấp trên có thể cha đồng
ý với những đề xuất. Điều này dễ gây chán nản đối với ngời xây dựng và họ có xu
20
hớng tăng các dự toán chi phí, và giảm các dự toán doanh thu. Cho phép tạo ra một
khoảng cách an toàn cho những lần chỉnh sửa tiếp theo.
Phơng pháp này thờng đợc áp dụng khi cấp trên tuyệt đối tin tởng vào cấp d-
ới, hoặc doanh nghiệp đang phải đơng đầu với nguy cơ suy giảm lợi nhuận hoặc
tăng trởng, hoặc cũng có thể là do sự tăng lên của giá thành.
2.2. Phơng pháp từ trên xuống.
Đây là phơng pháp trái ngợc với phơng pháp ở trên. Theo phơng pháp này từ
các lựa chọn đã thực hiện và trên cơ sở chơng trình hành động đã thông qua, cấp
trên sẽ định ra cho mỗi bản ngân sách một giới hạn, phù hợp với mục tiêu chung
của doanh nghiệp. Trên cơ sở đó cán bộ cơ sở sẽ thiết lập các ngân sách hành động
cho phép tuân thủ các định hớng này, thậm chí có thể làm tốt hơn, và trình bày các
bản ngân sách theo yêu cầu của cấp trên.
Phơng pháp này cho phép đồng thời đảm bảo một sự liên kết về tổng thể các
ngân sách, định hớng công việc của các cán bộ theo mục tiêu của doanh nghiệp,
tránh hiện tợng tính quá cao chi phí và quá thấp doanh thu nhờ việc tính toán cẩn
trọng hơn. Đây cũng là tiêu chuẩn để đánh giá thành tích của cán bộ xây dựng.
Tuy nhiên, phơng pháp này cũng có những hạn chế nh giảm sự sáng tạo của
cán bộ xây dựng, và không hứng thú thực hiện kế hoạch do họ không đợc xây
dựng theo ý mình. Mặt khác những ấn định mục tiêu của cấp trên có thể cha hợp lí
do họ cha hiểu hết tình hình thực tế, nên hiệu quả của các bản kế hoạch có thể
không cao.
2.3. Phơng pháp qua lại
Chính vì những hạn chế của hai phơng pháp trên mà phơng pháp này nên đợc
áp dụng.
Đây là phơng pháp kết hợp cả hai phơng pháp trên. Theo đó các lựa chọn
động
Ngân sách
chi phí cung
cấp dịch vụ
Ngân sách
giá cung cấp
dịch vụ
Ngân sách cung cấp
dịch vụ và quản lí
Báo cáo kết
quả sản xuất
kinh doanh
Nguồn: Giáo trình Kế hoạch kinh doanh-Khoa Kế hoạch và Phát triển- Tr-
ờng ĐHKTQDHN
Công việc xây dựng kế hoạch ngân sách sẽ đợc bắt đầu với việc xây dựng kế
hoạch ngân sách cung cấp dịch vụ.
3.1. Ngân sách cung cấp dịch vụ ( Ngân sách thu)
Hình 5: Qui trình xác định ngân sách cung cấp dịch vụ.
Nguồn: Ngời viết tự xây dựng
3.1.1. Nội dung
Thực chất ngân sách cung cấp dịch vụ là việc dự toán doanh thu từ việc cung
cấp dịch vụ, trên cơ sở dự báo sản lợng vận tải, sản lợng bảo dỡng sửa chữa
và giá cung cấp dịch vụ.
Ngân sách cung cấp dịch vụ đợc xác định dựa trên kế hoạch sản xuất kinh
doanh của doanh nghiệp.
Ngân sách cung cấp dịch vụ đợc biểu thị cả về mặt số lợng và giá trị, kèm
theo kế hoạch hành động cụ thể.
23
Ngân sách
vụ, thì dịch vụ vận tải sẽ đợc phân thành:
+ Doanh thu từ hoạt động vận tải hành khách
+ Doanh thu từ hoạt động vận tải hàng hóa
+ Doanh thu từ việc cho thuê xe và ngời lái
+ Doanh thu từ việc sửa chữa bảo dỡng
+ Doanh thu từ các dịch vụ hỗ trợ cho vận tải đờng bộ
Trong đó, có thể chi tiết theo đối tợng khách hàng hoặc theo thị trờng
Ngoài ra, điều quan trọng là phải có phơng pháp dự toán doanh thu thật chính
xác. Phơng pháp đúng sẽ quyết định đến thành công của một bản ngân sách. Và
thời gian nhận đợc doanh thu cũng là một việc không thể bỏ qua. Công việc quan
trọng là phải kiểm soát đợc dòng tiền mặt. Hầu hết các công ty có thể kinh doanh
có lãi nhng lại không có tiền mặt- dòng máu của kinh doanh tại những thời điểm
cần thiết. Thờng thì chi phí phải thanh toán trớc khi nhận đợc doanh thu, đặc biệt
trong những giai đoạn tăng trởng, vì thế cần phải biết thời gian thu đợc tiền. Có thể
dự toán đợc điều này thông qua phòng kế toán xác định xu hớng thanh toán trớc
24
đây và thông qua phòng kinh doanh để biết đợc tình hình tài chính của từng khách
hàng, cũng nh khả năng thanh toán của họ.
Nhng trớc tiên để có đợc một ngân sách doanh thu tốt hãy bắt đầu từ việc xác
định sản lợng vận tải trong tơng lai.
3.1.2.1. Dự báo sản lợng vận tải, sản lợng sửa chữa bảo dỡng.
** Dự báo sản lợng vận tải
a. ý nghĩa.
Dự báo sản lợng vận tải là công việc đặc trng nhất và quan trọng nhất trong
công tác xây dựng kế hoạch doanh thu nói riêng và ngân sách toàn doanh nghiệp
nói chung trong các doanh nghiệp dịch vụ vận tải đờng bộ. Những doanh nghiệp
dịch vụ vận tải đờng bộ khác với các doanh nghiệp hàng hoá, họ nhận doanh thu từ
việc vận tải hành khách và hàng hoá, dựa trên phơng tiện của họ hoặc cho thuê ng-
ời lái