I. MỞ ĐẦU
Phụ nữ được đàn ông âu yếm gọi là phái đẹp. Mỗi người phụ nữ là một nét đẹp
riêng biệt, độc đáo. Chính vì vậy mà đề tài vẻ đẹp người phụ nữ luôn là đề tài thu hút rất
nhiều nghệ sĩ. Trong dân gian, vẻ đẹp người phụ nữ được cụ thể hóa:
“Cổ tay em trắng như ngà
Con mắt em liếc như là dao cau
Miệng cười như thể hoa ngâu
Cái khăn đội đầu như thể hoa sen.”
Hay:
“Hai má có hai đồng tiền
Càng nom càng đẹp càng nhìn càng ưa.”
Vẻ đẹp bí ẩn của người phụ nữ cũng từ lâu đã được đi vào hội họa với bao tác
phẩm. Mỗi họa sĩ đều lựa chọn cho mình cách khắc họa nhân vật nữ của mình theo những
gì mà họ cảm nhận. Ngoài những bức tranh về thiên nhiên, phong cảnh, tĩnh vật…thì vẻ
đẹp lắng động của người phụ nữ được coi là một mạch nguồn cảm xúc trong sáng tạo của
rất nhiều họa sĩ. Nói về cái đẹp, Kant có nhận xét "Cái đẹp không nằm trong đối tượng,
mà nằm trong sự đánh giá của chủ thể”. Và vẻ đẹp của người phụ nữ cũng được người
họa sĩ gửi gắm trong từng bức tranh và tùy theo thú vui thưởng ngoạn của mỗi người mà
có những cách hiểu, cách cảm tranh khác nhau. Trong bài tiểu luận này nhóm xin trình
bày một vài nét cơ bản, những cách cảm tranh về đề tài người thiếu nữ với những vẻ đẹp
bí ẩn mà người họa sỹ muốn người xem tranh hiểu được ý nghĩa ngầm ẩn của từng bức
tranh.
1
II. NỘI DUNG
1. Vài nét về hội họa
1.1 Khái niệm:
Hội họa là một ngành nghệ thuật trong đó con người sử dụng màu vẽ để tô lên một
bề mặt như là giấy, hoặc vải, để thể hiện các ý tưởng nghệ thuật. Kết quả của công việc
đó là các tác phẩm hội họa hay còn gọi là các tranh vẽ, người tạo nên các bức vẽ thường
là các họa sỹ. Hội họa là một trong những loại hình nghệ thuật quan trọng và phổ biến
nhất. Nói cách khác, hội họa là một ngôn ngữ để truyền đạt ý tưởng của người nghệ sỹ
thạch cao hay đá vôi.
1.3 Những yếu tố cơ bản tạo nên tác phẩm hội họa
• Đường nét:
Theo định nghĩa khoa học thì đường nét là tập hợp những điểm trong chuyển
động, như vậy sẽ có rất nhiều đường: đường thẳng, đường cong, đường tròn, đường
xoáy ốc, đường gẫy khúc. Như vậy, trong thụ cảm thị giác bao giờ thị giác cũng tạo
thành những phương hướng nhất định, gợi lên những cảm xúc thẩm mỹ rất cao.
Những đường thẳng đứng và nằm ngang tạo sự ổn định, chắc chắn và
tĩnh.
Những đường xiên tạo cảm giác nghiêng ngả, bấp bênh, không ổn định.
Nếu những đường xiên nhịp nhàng uốn lượn không gãy khúc tạo cảm
giác xao động, lung linh hay sự hồi tưởng.
3
Khi tạo hình cho những nhân vật có tính cách dịu dàng, quyến rũ thì đường
cong là những đường chủ đạo và ngược lại những nhân vật gai góc, phản diện
thường được mô tả bằng những đường nét gấp khúc, thô ráp.
• Hình khối:
Đây là hiệu quả thụ cảm của thị giác đối với vật thể trong không gian do tác
động của ánh sáng. Điều kiện để có một hình khối đó là: ánh sáng, vật thể và thị
giác. Các họa sỹ thường dùng yếu tố đường nét để tạo thành hình thể trên một mặt
phẳng. Và một vật thể phải có một hình dáng nhất định và nó chiếm chỗ tức là
chiếm một phần thể tích nào đó của không gian trong mặt phẳng bức tranh.
• Màu sắc:
Nghệ thuật hội họa còn được ví là “bà chúa của màu sắc”. là một đặc trưng
của ngôn ngữ hội họa, màu sắc đã góp phần tạo ra bức tranh đẹp, hấp dẫn và lộng
lẫy, đem lại cho người xem sự lạc quan, yêu đời, niềm vui sướng, phấn khởi. Ngược
lại, nó cũng đem đến cho người xem sự sợ hãi, buồn bã hay chán nản. Màu sắc có
nguồn gốc tự nhiên và đồng thời cả nguồn gốc xã hội. Điều này do sự liên tưởng và
kinh nghiệm sống của con người tạo nên. Màu đỏ cho người ta liên tưởng tới cảm
giác nồng cháy, sự hy sinh, đổ máu, màu cờ của một số nước, tổ quốc. Màu xanh
Lãng mạn, Lập thể, Mannerism, Ngây thơ, Pop-Art, Siêu thực, Tân cổ điển, Thị
giác (Op-Art), Trừu tượng…
2. Vẻ đẹp bí ẩn của người phụ nữ trong hội họa
“Những bức tranh cũng có linh hồn, và linh hồn chúng lấy từ linh hồn của
người họa sĩ” (Vincent Van Gogh).
Cũng như các nhà thơ, họa sĩ nào cũng ít nhiều sáng tác về đề tài thiếu nữ. Từ
những danh họa tên tuổi đến những họa sĩ mới bước vào nghề, phái đẹp luôn là nguồn
cảm hứng dồi dào.
Mỗi họa sĩ có một phong cách sáng tác, và hình ảnh người thiếu nữ trong tranh
của họ cũng có đặc trưng riêng biệt, không ai giống ai. Tuy nhiên, tranh của các danh họa
Việt Nam có nhiều sự khác biệt đối với các họa sĩ trẻ, nhất là ở phong cách, nhìn vào có
thể nhận biết được ngay. Có những bức tranh đã quá nổi tiếng, ăn sâu vào ký ức của
người yêu hội họa, như bức “Thiếu nữ bên hoa huệ” của danh họa Tô Ngọc Vân. Ông vẽ
5
bức này năm 1943, mô tả chân dung một thiếu nữ mặc áo dài trắng bên cạnh lọ hoa huệ
tây (hoa loa kèn) trắng muốt, tinh khôi.
Bức tranh “Thiếu nữ bên hoa huệ” (Sơn dầu) – Tô Ngọc Vân.
Tuyệt tác này được coi là một tác phẩm tiêu biểu cho sự nghiệp sáng tác của họa sĩ
Tô Ngọc Vân, và cho cả nền mỹ thuật Việt Nam đầu thế kỷ 20. “Thiếu nữ bên hoa huệ”
mô tả chân dung của một người thiếu nữ mặc áo dài trắng đang nghiêng đầu một cách tự
nhiên về phía lọ hoa huệ tây trắng. Hình dáng cô gái cùng những chi tiết và màu sắc xung
quanh tạo thành một hình khối giản dị, toát lên một nét buồn vương vấn, nhẹ nhàng. Hoa
huệ cắm trong lọ bên cạnh cô gái không phải là loại hoa huệ bông nhỏ thường dùng trong
các ngày rằm mà là hoa huệ tây hay tên phổ biến là hoa loa kèn. Hoa loa kèn là thứ hoa
chỉ có vào tháng ba, tháng tư Hà Nội. Màu chủ đạo là màu trắng thuần khiết của những
bông hoa, bên cạnh dáng vẻ trang nhã của một thiếu nữ Hà Nội cùng với chiếc áo dài
trắng cổ điển, gợi cho người xem những mỹ cảm về tuổi thanh xuân. Đấy là vẻ đẹp của
cả hoa lẫn người và mùa xuân. Người phụ nữ trong tranh của Tô Ngọc Vân luôn được thể
hiện với lòng trân trọng chứ không sa vào khoái cảm nhục thể, nhưng cũng không quá
mơ hồ, ẻo lả hoặc kiêu kỳ như tranh của các họa sĩ đương thời.
khó nói, cần sự khuyên bảo nơi người chị.
7
Bức mành buông lơ lửng cho ta thấy ngoài kia là cành cây phù dung hoa trắng tinh khiết,
ánh nắng phản chiếu làm đôi má hai chị em phớt hồng trên khuôn mặt trái xoan kiều
diễm. Cảnh gia đình Việt Nam xưa hiện lên trong từng chi tiết kiến trúc cảnh vật, con
người. Toàn bộ bức tranh là hòa sắc vàng tươi lộng lẫy chan hoà ánh sáng thiên nhiên gần
gũi.
Bức tranh “Hai thiếu nữ và em bé” – Tô Ngọc Vân
Danh họa Trần Văn Cẩn cũng sáng tác nhiều
tranh thiếu nữ, và thường gắn với một loài
hoa nào đó. Theo ông, đó là biểu trưng của sự
sống của cái đẹp. Đặt thiếu nữ bên hoa là thể
hiện cho một kiểu so sánh, đối trọng, phù trợ.
Bức “Em Thúy” của Trần Văn Cẩn được coi
là một trong những tác phẩm chân dung thành
công nhất của mỹ thuật Việt Nam thế kỷ 20.
"Em Thúy", tác phẩm sơn dầu của họa sĩ Trần
Văn Cẩn được vẽ năm 1943, khi chiến tranh
thế giới lần hai đang trở nên quyết liệt. Sự tàn
bạo và đau thương của chiến tranh đã đổ sụp xuống đầu những người dân vô tội, trong đó
có biết bao phụ nữ và trẻ em. Đó cũng là nỗi lo xen lẫn những thương cảm, xót xa đang
xâm chiếm tâm hồn họa sĩ. Phải làm sao khắc họa được một vẻ đẹp dung dị, thơ ngây, để
nhắc nhở người xem về trách nhiệm đối với những người sống xung quanh Tác phẩm
được hoàn thành chỉ sau vài buổi vẽ, em Thúy ngồi trên ghế mây, đôi vai gầy nhỏ, đôi
mắt mở to, tin tưởng dù có vẻ hơi ngỡ ngàng. Cách vẽ thật nhẹ nhàng, trong trẻo, tinh tế
như một lời tâm sự về cái đẹp dịu dàng, về sự thanh khiết của tuổi thơ, khiến ta rung cảm.
bồi hồi, xúc động.
8
Nguyễn Gia Trí (1908 - 1993) - hoạ sĩ, nhà đồ hoạ, biếm hoạ Việt Nam. Ông cùng
với Tô Ngọc Vân, Nguyễn Tường Lân, Trần Văn Cẩn là bốn cây đại thụ của nền mỹ
không phải Nhật, rất Tây
mà không phải Tây”.
Nguyễn Phan Chánh làm
người xem ngỡ ngàng khi
vẽ những em bé vui chơi
mà không nghịch ngợm,
chăm chú mà điềm tĩnh,
ngây thơ mà tư lự đã gây
một tiếng vang lớn trong
cuộc Triển lãm đấu xảo
Quốc tế Pa-ri năm 1931.
Bức tranh “Chơi ô ăn quan” – (Tranh lụa) Nguyễn Phan Chánh
Sau này ông còn có những bức tranh về phụ
nữ với vẻ đẹp rất đời thường, khiến cho
người xem không thể bỏ qua: “Hai thiếu
nữ đội nón thúng quai thao”, “Thiếu nữ
chải tóc”, “Hái rau muống”, “Tối cho con
bú”, “Kỳ lưng”, “Tắm ao”
10
Tranh lụa “Cô gái rửa rau” – Nguyễn Phan Chánh.
Trong bóng dáng và diện mạo con người và thiên nhiên cố đô, hình bóng nguời
phụ nữ xứ Huế từ lâu đã được khắc sâu trong nghệ thuật hội họa với bao tác phẩm, dáng
hình và tình cảm sâu nặng, với những vẻ đẹp sâu lắng hài hòa xao động lòng người.
Những tác phẩm ấy đã có ý nghĩa nhân văn lớn lao trong việc khẳng định và làm tỏa sáng
hơn những giá trị tinh thần, phẩm chất của người phụ nữ Huế nói chung và của người
phụ nữ Việt Nam nói riêng. Vẽ đẹp lắng đọng, kín đáo của người phụ nữ Huế được coi là
một mạch nguồn xúc cảm say đắm trong sáng tạo của các họa sĩ Việt Nam trong suốt thế
kỷ XX. Trải qua bao năm tháng, cảnh sắc, con người Huế cũng có nhiều thay đổi, nhưng
cốt cách, phẩm chất thẩm mỹ bên trong của người phụ nữ Huế thì vẫn bền chặt, sâu lắng
những cảm xúc, chiều sâu chất Huế. Hình ảnh của người phụ nữ Huế hiện ra với bao vẻ
thiếu nữ đài các, “cành vàng lá ngọc”.
Bức tranh “Thiếu nữ Huế” – Mai Trung Thứ
Đặc biệt với Tôn Nữ Tường Hoa –một họa sĩ sinh ra và lớn lên ở mảnh đất cố đô
này nên những cảm nhận của bà về thiếu nữ Huế thật độc đáo, tinh tế và mang những vẻ
đẹp bí ẩn. Bà thuộc dòng dõi quý tộc triều đình. Bà có rất nhiều tranh vẽ các thiếu nữ, đặc
biệt là những thiếu nữ tuổi đôi mươi trong những tà áo dài trắng tinh khôi, thuần khiết và
trong sáng, thuần khiết từ hình thể được vuốt mảnh trong tà áo dài như hé gợi một thoáng
nội tâm nhân vật, thầm thì trong sắc màu lộng lẫy hoặc trầm ấm. Cách diễn hình và sắc
mơ màng, thơ mộng, với bố cục thông thoáng giữa diễn tả và gợi tả. Tôn Nữ Tường Hoa
đã làm cho người xem được đắm mình trong mạch chảy dân tộc, cảm nhận trọn vẹn được
sự êm ả, thanh thản, bình dị, trữ tình của con người Việt Nam. Bút pháp và lối diễn hình
mềm mại, uyển chuyển, tinh tế gây ra những hiệu quả thẩm mỹ vô cùng thú vị. Trong
tranh, người thiếu nữ e ấp, thướt tha nhưng mang một vẻ đẹp đầy sức sống. Ở đây, tài
năng kỳ lạ của Tôn Nữ Tường Hoa như cho thấy được vẻ đẹp của tự do trong tinh thần
12
mỗi con người. Ta bắt gặp những cô gái lơ đãng, những cặp mắt không đến một đích nào
đôi khi man dại và mộng mị, có cái gì đẹp và quyến rũ người xem. Những đóa hoa trong
tranh lược tả một cách lập lòe, hoặc những khóm hoa lẫn vào trời đất đầy huyền hoặc bên
cạnh những thiếu nữ má hồng tân thời e ấp làm dáng. Sự chuyển động hình thể của cô gái
cho thấy một sức sống tươi trẻ và trong sáng tuổi đôi mươi yêu cái đẹp. Búp tay nõn nà
nâng nhẹ những chiếc lá. Những cử chỉ động tác đều toát lên những cảm xúc lay động
lòng người.
Tranh
“Thiếu nữ 2”, “Thiếu nữ 3” (Sơn dầu) – Tôn
Nữ Tường Hoa
Hình ảnh thiếu nữ và hoa là những hình ảnh gần gũi và biểu trưng của cuộc sống
và cái đẹp. Đó cũng chính là điều mà tâm hồn người nghệ sỹ khát khao đạt tới. Cái đẹp
trong bức tranh lụa của Tường Hoa thật mộc mạc, dung dị bởi chất liệu cổ truyền. Tôn
Nữ Tường Hoa vẽ bức “Thiếu nữ và hoa sen” là chủ động biểu hiện hệ đối tượng: thiếu
nữ - hoa sen. Thiếu nữ má hồng tân thời e ấp làm dáng. Sự chuyển động hình thể của cô
càng làm cho bức họa thêm sinh động. Tranh vẽ với gam màu nhẹ nhàng, tinh tế làm cho
bức tranh vừa mang đậm tính dân tộc vừa mang đậm tính hiện đại. Phụ nữ luôn là nguồn
cảm hứng bất tận của các họa sỹ, với người nghệ sỹ đó không chỉ là vẻ đẹp của hình sắc
mà còn là cái đẹp trong quan niệm. Đó là hình ảnh bất biến nhưng không bất định mà
14
uyển chuyển, biến tấu kỳ diệu trong từng cây cọ, khi mờ khi tỏ trong vô vàn sắc điệu.
Hình ảnh thiếu nữ hiện ra trong bức tranh với dáng vẻ trữ tình, trong sáng, gợi điều gì đó
vừa thanh cao vừa bình lặng. Hoa cát đằng tượng trưng cho sức sống trường tồn mãnh
liệt của người thiếu nữ đang tuổi xuân thì.
“Thiếu nữ và hoa sen”, “Thiếu nữ và hoa cát đằng” (tranh lụa) – Tôn Nữ Tường
Hoa
Họa sĩ Hoàng Đình Tài, một họa sĩ với nhiều ký họa chiến trường, là học trò của
danh họa Nguyễn Sáng khẳng định: “Họa sĩ nào trong đời cũng vẽ thiếu nữ. Bản thân tôi
cũng không ngoại lệ. Vì vẽ về phụ nữ là vẽ về vẻ đẹp, về sự phồn vinh và hơn nữa, họ là
một nửa của thế giới”. Trong sự nghiệp hội họa của mình, Hoàng Đình Tài cũng vẽ hàng
chục chân dung thiếu nữ, nhiều bức tranh sơn mài miêu tả phong cảnh thiếu nữ du xuân,
đi hội với sự thể hiện những khát vọng thanh bình và một tình yêu mãnh liệt.
15
Cũng với đề tài thiếu nữ và hoa với sự dịu dàng, e ấp của người thiếu nữ, tuy
nhiên, khi đến với bức tranh “Thiếu nữ bên hoa sen” thì sự dịu dàng e ấp đó không còn
nữa mà ta thấy nó mang một vẻ đẹp khác.
“Thiếu nữ bên hoa sen” – Nguyễn Sáng
Những đường nét vuông vắn vừa thẳng đứng vừa nằm ngang tạo cho chúng ta một
sự ổ định chắc chắn và tĩnh. Những đường ngang với màu sắc không rõ nét nhưng nó lại
mang nhiều sắc độ.
Không gian tại nên trong bức tranh là một không gian rõ nét, không gian đó như
được cắt xén đi trong góc của một ngôi nhà trước một bức tường chắc nịch.
Một cô gái với đôi mắt mở to nhìn thẳng vào chúng ta đó là một sự táo bạo không
e lệ, ngại ngùng. Cái nhìn thẳng đó tạo nên một nét khỏe khoắn cho bức tranh. Mái tóc
ai đó đang hiện hữu
Là họa sĩ dân tộc Tày, Vi Quốc Hiệp cũng rất thành công khi đưa hình ảnh người
phụ nữ dân tộc phía bắc vào tranh. Ông từng tâm sự: “Trong cuộc sống, phụ nữ (đặc biệt
là phụ nữ dân tộc thiểu số) thường là những người vất vả và thiệt thòi bởi quan niệm
trọng nam khinh nữ. Tiếp xúc với chị em dân tộc thiểu số, tôi thấy họ tuy vất vả nhưng
luôn tự hào trước mọi người về trang phục của dân tộc mình. Với họ, dù đi lao động trên
nương rẫy hay làm việc trong nhà, đi chợ hay sang nhà hàng xóm, bao giờ họ cũng diện
bộ trang phục dân tộc đẹp nhất ”
17
Lợi thế của nhà văn là thông qua thuật ngôn từ, nhà văn đưa người đọc vào thế
giới tưởng tượng phong phú với những cung bậc cảm xúc thăng hoa khi thâm nhập vào
những ngóc ngách tâm hồn sâu kín nhất, nhạy cảm nhất của mỗi con người, có thể dẫn
người đọc đến bất cứ tầng nào của nội tâm. Mỗi người bằng sự cảm nhận và hiểu biết
riêng sẽ có như sự tưởng tượng mang tính cảm quan riêng. Hội họa không thể làm được
điều này. Hội họa là nghệ thuật của đường khối, màu sắc chủ yếu gây ấn tượng với
người xem qua thị giác.
Trong bức Chợ trái cây , họa sĩ Nguyễn Quang Vinh đã sử dụng chất liệu sơn dầu
trong bức tranh của mình. .
“Chợ trái cây” (Sơn dầu) - Nguyễn Quang Vinh
Sơn dầu là loại chất liệu dễ bảo quản, dễ vẽ, vì vậy đây là chất liệu được các họa sĩ
sử dụng nhiều nhất trong hội họa.
Trong tranh của mình, họa sĩ Nguyễn Quang Vinh sử dụng chất liệu sơn dầu với
sự hòa sắc hết sức phong phú. Hình ảnh người phụ nữ hiện lên rất đời thường, mộc mạc ở
một phiên chợ. Người Á Đông quan niệm việc đi chợ là việc của người phụ nữ. Khi đi
chợ, chúng ta dễ dàng bắt gặp ở đó số đông là hình ảnh các bà, các mẹ, các chị ở chợ còn
nam giới thì số lượng ít hơn rất nhiều. Ở phiên chợ trong tranh tác giả cũng có thể hiện
18
bóng dáng mờ nhạt của những người đàn ông nhưng đó chỉ là hình ảnh khuất sau làm tôn
lên hình ảnh những người phụ nữ.
Qua bức tranh của mình, tác giả làm nổi bật lên hình ảnh người phụ nữ ở hai vai
Bà Triệu; nữ tướng Bùi Thị Xuân của Quang Trung; Cô Giang, Cô Bắc của Việt Nam
Quốc Dân Đảng Còn về thi văn, ta có Bà Đoàn Thị Điểm, Bà Huyện Thanh Quan, Bà
Hồ Xuân Hương, Bà Sương Nguyệt Ánh đều là những nữ sĩ tài hoa, nức tiếng trên văn
đàn, là những cánh hồng tươi thắm trong vườn hoa văn học. Ngoài ra, còn có biết bao
nhiêu phụ nữ Việt Nam khác sống một cuộc sống bình thường, thầm lặng nơi thôn trang,
xóm làng mà những nét đẹp về tâm hồn của họ được dân gian ca tụng bằng những áng
văn, những vần thơ, điệu hát, câu hò hay qua những vần ca dao phong phú.
Trong bức tranh “Cổng làng”
của mình, họa sĩ Nguyễn Đăng
Khoát họa lên một bức vẽ
cổng làng với vẻ thâm trầm, cổ
kính như bao cổng làng quen
thuộc ở những làng quê Bắc
bộ. Một nhân tố vô cùng quan
trọng và không thể thiếu trong
nghệ thuật hội họa là màu sắc.
Mỗi một màu sắc khác nhau
thì đem lại những cảm nhận
khác nhau cho người xem. Việc kết hợp tinh tế những mảng màu “Cổng làng” –
Nguyễn Đăng Khoát
sáng tối, tạo nên một cổng làng cổ kính, rêu phong gợi cho người xem cảm giác u tịch,
trầm buồn. Hình ảnh chiếc cổng làng sừng sững, cao lớn, thâm trầm bao nhiêu thì hình
ảnh người phụ nữ trong tranh hiện lên nhỏ bé, đơn lẻ, cô quạnh bấy nhiêu.
20
Hình ảnh người phụ nữ hiện lên tần tảo, lam lũ là đại diện tiêu biểu cho bao thế hệ
phụ nữ Việt Nam. Khi đề cập đến phụ nữ Việt Nam, ai ai cũng đều thừa nhận rằng từ
ngàn xưa cho đến nay họ là những người phụ nữ dịu hiền, thùy mị, đoan trang, đảm đang,
trung trinh tiết hạnh, giàu lòng hy sinh. Trong gia đình thì hiếu thảo với cha mẹ, tảo tần lo
cho chồng con, ra ngoài là những bậc anh thư liệt nữ. Chính những đức tính cao đẹp này
đã nâng cao phẩm giá của những người phụ nữ Việt.
Vẻ đẹp truyền thống không bao giờ cho phép mình được ủ rũ vì dù có trong hoàn cảnh
khó khăn đến đâu thì cô và biết bao người phụ nữ việt nam vẫn đứng vững và hoàn thành
tốt mọi việc. Nét cân đối hài hòa trong cách phối hợp đường nét, màu sắc cùng như biểu
cảm của bức tranh khiến cho nó thực sự toát lên được nét đẹp bỉ ẩn nhưng cũng đầy nét
quyến rũ của người con gái Việt Nam.Và như để đối lập với một nét truyền thống và một
nét hiện đại Hải Triều đã mang đến cho ta một trong những tác phẩm tuyệt đỉnh cho tài
năng nghệ thuật của ông. Bức tranh “Người mẫu” là một bức tranh khỏa thân. Cô người
mẫu với dáng hình thật quyến rũ đã lấy đi bao nhiêu ánh mặt ngơ ngàng của những ai
thích ngắm cái đẹp. Trong tác phẩm này ông sử dụng một gam màu vàng làm chủ nhưng
ông lại phối nó trên nền của những màu tối để làm giảm đi cái độ lèo loẹt của màu vàng
tươi tắn. Cô người mẫu đang tạo dáng chụp hình trên một cây cầu và ở phía sau nó là một
phong cảnh rất xa xăm mờ mờ ảo ảo. Đằng sau cô thực sự là một dấu chấm hỏi mà chưa
ai có thể trả lời? dấu chấm hỏi này cùng chính là dấu chấm hỏi cho số phận nghễ người
mẫu của cô vậy. Tay cô không tạo cảm giác nhẹ nhàng mà thay vào đó là đôi chút mạnh
mẽ của người con gái cá tính, chúng được nép vào phía sau để đưa phần đẹp nhất của cơ
thể nhô lên như một sự khơi gợi cho những cái đẹp trong sáng nhưng lại rất hiện thực.
Bức tranh chủ động làm mờ nhạt đi những thứ xung quanh để làm nổi lên hình ảnh một
cô gái bán nude nhưng cũng đầy chất kiêu xa.
22
Thân hình gợi cảm của cô không được phô hết ra mà nó được trang bị kín
đáo ở phần dưới của cơ thể mướt mát như để tăng thêm nét đẹp mang tính chất hiện thực
sâu sắc nhất, vừa khơi gợi nhưng cũng đầy bí ẩn. Tuy vậy nhưng chúng ta cũng có thể dễ
dàng nhận thấy một gương mặt nặng buồn trên một thân hình duyên dáng nhưng cũng
mang trong đó một chút mạnh mẽ của tuổi trẻ một chút kiêu kì của vẻ đẹp trời phú. Có lẽ
cô buồn cho mình và bao nhiêu người sống bằng nghề người mẫu. vì nghề nghiệp họ
chưa thể được tôn trọng trong xã hội ngày nay. Dù họ cũng đã phải lao động đổ mồ hôi
mới có thể làm ra những đồng tiền mà có một số người không hiểu nên tưởng đó là dễ
dàng. Nhưng bên cạnh chúng ta cũng không thể phủ nhận rằng có một số bạn trẻ ngày
nay lợi dụng vào sắc đẹp của mình để kiếm tiền và tham danh vọng. bất chấp thủ đoạn. vì
vậy chúng ta cần có những hiểu biết đúng đắn hơn về nghề người mẫu để tránh làm tổn
của người nghệ sĩ trí thức: không thích cái đẹp rực rỡ, bên ngoài mà quý cái duyên lặng
thầm bên trong.
Bức tranh “Thiếu nữ và hoa cúc” là một trong rất nhiều bức tranh sơn dầu nổi
tiếng của ông qua nhiều thế hệ. Tác phẩm mang hình hài và diện mạo rất riêng. Đây là
bức tranh vẽ chân dung cô thiếu nữ đang e ấp bên những cành hoa cúc nở rộ. Hoa cúc nở
24
biểu hiện cho mùa xuân, một mùa của những cái đẹp được sinh sôi và nảy nở vô cũng
làng mạn. Là mùa bắt đầu cho một năm mới đến với bao nhiêu ước mơ, niềm vui và hành
phúc của không chỉ cô thiếu nữ trong tranh mà còn của tất cả mọi người. Cô gái đang tuổi
xuân sắc tràn trễ sức sống như những bông hoa cúc đang nở rộ vậy. Hình ảnh cô hiện lên
thật giản dị mộc mạc nhưng cũng không kém phần tươi trẻ và xuân sắc. Tác giả đã sử
dụng những nét vẽ đậm chất cho khuôn mặt cô gái. Một khuôn mặt xinh đẹp và trong
sáng đến lạ thường, với mái tóc đen láy, đôi mắt to tròn, mũi dọc dừa nhỏ nhắn và một
khóe miệng hình trái tim xinh xinh khiến cô khuôn mặt cô trở thành một hình mẫu lý
tưởng cho vẻ đẹp bí ẩn của người phụ nữ Việt Nam. Bích Liên không lấy màu hoa cúc là
một màu gì khác mà lại sử dùng màu trắng là để tôn lên vẻ đẹp thuần khiết, tinh khôi của
cô gái mới lớn đang tuổi xuân sắc. Trên gương mặt cô không thể hiện quá lố hình ảnh
tươi vui nhưng qua đôi mắt chúng ta có thế thấy nó ánh lên một niềm tin, một niềm hạnh
phúc dường như đang ẩn khất bên trong sâu thẳm tâm hồn cô. Sự xuất hiện của cô không
quá ồn ào nhưng đủ để chúng ta có thể cảm nhận rõ những niềm vui ánh lên đằng sau đôi
mắt đem láy của cô. Tác phẩm chủ yếu dùng màu trắng sữa, màu vàng pha đen, màu
vàng pha trắng, …đây được coi là cách pha màu mang nét tươi sáng cho một bức tranh
hoàn hảo. tuy nhiên đúng với phong cách sáng tạo của ông thì đôi mắt là điểm nhấn vì
vậy trong tác phẩm này cũng không ngoại lệ. toàn cảnh bức tranh thì đôi mắt được tô
đậm khác hẳn với màu sắc trắng đục của những hình khối còn lại. Cách tạo hình duyên
dáng hơi nghiêng đầu đủ nhẹ để làm toát lên một tâm hồn đầy nữ tính trong cô. Nhưng có
lẽ nét hạnh phúc của cô chưa thể trọn vẹn khi niềm hạnh phúc mà cô mong muốn trong
mùa xuân này chưa đến, đôi mắt cô vẫn nhìn xa xăm như để tìm kiếm và ánh mắt đó vui
khi cô biết rằng những điều mình hi vọng chắc chắn đang tới và sẽ đến với mình trong
một ngày gần nhất. Đến lúc đó ánh mắt cô sẽ không nhìn xa xăm nữa mà nó sẽ nhìn vào