C¸c vÊn ®Ò vÒ c¶i c¸ch hµnh chÝnh ë ViÖt Nam

1

Đề tài: “Các vấn đề về hành chớnh và cải cách
hành chính ở Việt Nam”
C¸c vÊn ®Ò vÒ c¶i c¸ch hµnh chÝnh ë ViÖt Nam

2

MỤC LỤC
Lời nói đầu
Nội dung
I. Khái niệm về hành chính và cải cách hành chính
II. Nguyên nhân cải cách hành chính ở Việt Nam
III. Các nhận thức và quan điểm về cải cách hành chính ở Việt Nam
Nhận thức về cải cách hành chính
Về phương diện quyền lực Nhà nước
Về phương diện kinh tế
Về phương diện xã hội
Quan điểm về cải cách hành chính ở Việt Nam
IV. Nội dung cải cách hành chính ở Việt Nam
Cải cách thể chế
Cải cách bộ máy hành chính từ Trung ương đến địa phương
Đổi mới, nâng cao chất lượng cán bộ, công chức
Cải cách tài chính công
Kết luận


c quan t chc v cỏn b Nh nc khụng rừ rng, cú nhiu mõu thun; hot ng qun
lý trỡ tr, quy trỡnh ra quyt nh chm chp, kộm hiu qu. Bờn cnh ú, quyt nh qun
lý ban hnh nhiu nhng khụng c thc hin nghiờm chnh, cht lng cỏc viờn chc,
cụng chc gim sỳt, vic sp xp cỏn b nhiu khi tu tin. Cỏc nguyờn tc qun lý Nh
nc cha c nhn thc v ỏp dng ỳng n, va tn ti bnh tp trung quan liờu, va
cú nhiu biu hin t do, tu tin, vụ chớnh ph Tt c cỏc hin tng trờn õy ó c
cỏc c quan cú thm quyn ca ng v Nh nc nhc n nhiu ln.
Thc tin yờu cu b mỏy Nh nc cn s n nh bo m qun lý Nh nc
khụng b giỏn on. Song, mt b mỏy vng chc cn phi thớch hp vi mi bin ng.
Nu s vng chc tr thnh khụ cng, cn tr nhng bin i, thỡ tt yu s cú u tranh.
Vỡ vy cn phi bng mi cỏch dc ton lc lm cho b mỏy phc tựng chớnh tr. Do ú,
cn phi i mi b mỏy qun lý v i mi qun lý Nh nc núi chung nú hon thnh
c cỏc nhim v chớnh tr ca mỡnh. Ti hi ngh Trung ng ln th 8 (khoỏ VII) ó
ra Ngh quyt Tip tc xõy dng v hon thin Nh nc Cng ho xó hi ch ngha Vit
Nam, trng tõm l ci cỏch mt bc nn hnh chớnh. Mi õy ti i hi i biu ton
quc ln th IX cng nờu rừ: Xõy dng nn hnh chớnh Nh nc dõn ch, trong sch,
vng mnh, tng bc hin i hoỏ. õy l mt trong nhng nhim v trng tõm trong
cụng cuc i mi nc ta hin nay.

Các vấn đề về cải cách hành chính ở Việt Nam

4
I. Khỏi nim v hnh chớnh v ci cỏch hnh chớnh:
Theo ngha thụng dng nht, hnh chớnh l hot ng qun lý. Cỏc hot ng ny
c thc hin bi cỏc c quan hnh chớnh Nh nc. ú l nhng c quan thc hin cỏc
hot ng chp hnh, iu hnh cỏc mt hot ng ca i sng xó hi. H thng cỏc c
quan hnh chớnh Nh nc cng chớnh l h thng cỏc c quan qun lý Nh nc.
Cỏc loi c quan hnh chớnh Nh nc theo c s phỏp lý ca vic thnh lp:
Th nht l cỏc c quan hnh chớnh m vic thnh lp c Hin phỏp quy nh bao gm:
Chớnh ph vi t cỏch l c quan hnh chớnh cao nht; cỏc B, c quan ngang B, c quan

ca dõn, l cu ni trc tip gia ng, Nh nc v cụng dõn. Nhõn dõn ỏnh giỏ
ch , Nh nc mt phn ln v trc tip thụng qua hot ng ca b mỏy hnh
chớnh.
Trong b mỏy Nh nc ta, cỏc c quan hnh chớnh Nh nc l lc lng ụng
o nht vi h thng t chc ng b theo ngnh v cp t Trung ng n chớnh
quyn c s.
Ci cỏch hnh chớnh nhm khc phc nhng yu kộm trong ch o, iu hnh ca b mỏy
hnh chớnh i vi nhng ni dung v vn nờu trờn lm cho nn hnh chớnh thớch ng
vi mc tiờu m cụng cuc i mi ra.
II. Nguyờn nhõn ci cỏch hnh chớnh Vit Nam:
Nn hnh chớnh nc ta ó hon thnh tt nhim v qua cỏc giai on cỏch mng,
nú cú bc chuyn bin, tin b trong quỏ trỡnh i mi. C th:
(1) Th hin bn cht ca nn dõn ch mt cỏch nht quỏn v ngy cng c nõng cao
qua cỏc giai on cỏch mng ca mt Nh nc ca dõn, do dõn, vỡ dõn.
(2) Luụn l mt bụ phn hp thnh ca h thng chớnh tr, thc hin chc nng hnh phỏp
ca quyn lc Nh nc, phc v cỏc nhim v chớnh tr ca ng v Nh nc.
(3) Hot ng trong khuụn kh phỏp lý ca Nh nc phỏp quyn, da trờn c s cỏc vn
bn phỏp quy v t chc b mỏy ca nn hnh chớnh Nh nc.
Các vấn đề về cải cách hành chính ở Việt Nam

6
(4) B mỏy hnh chớnh Nh nc c tng bc kin ton, cú phỏt huy hiu lc v hiu
qu, gúp phn vo nhng thng li ca cỏch mng. Cú i ng cỏc nh qun lý v cụng
chc cú tinh thn yờu nc, trung thnh vi T quc, tụn trng s lónh o ca ng v
li ớch ca nhõn dõn, ngy cng nõng cao v kin thc, k nng hnh chớnh.
Bờn cnh cỏc thnh tu t c l vụ s cỏc vn cn gii quyt,
Th nht, c cu t chc cha hp lý, trong ú cha xỏc nh ỳng v phõn bit rừ
s lónh o ca ng v vai trũ, chc nng qun lý ca Nh nc, mi quan h phõn cụng,
hp tỏc gia cỏc c quan thc hin chc nng lp phỏp, hnh phỏp, t phỏp cũn cú ch
cha hp lý, rnh mch.

(5) i ng cỏn b cụng chc thiu kin thc, nng lc, mt b phn khụng nh kộm
phm cht, thm chớ h hng.
III. Cỏc nhn thc v quan im v ci cỏch hnh chớnh Vit Nam:
Nhn thc v ci cỏch hnh chớnh:
Ci cỏch hnh chớnh l mt b phn quan trng ca ci cỏch v i mi h thng
chớnh tr, tỏc ng trc tip, lm thay i din mo ca c cu hnh chớnh v th ch hnh
chớnh.
V phng din quyn lc Nh nc:
Nn hnh chớnh Nh nc l hỡnh thc th hin bờn ngoi ca quyn hnh phỏp
trong c cu ba quyn: lp phỏp, hnh phỏp v t phỏp. Hin nay cú tỡnh trng l do nhn
thc ca cỏn b, cụng chc v ci cỏch hnh chớnh cha rừ rng v cha thng nht, cũn
nhiu vn lý lun v thc tin cha c lm sỏng t, vic trin khai cỏc nhim v v
ci cỏch hnh chớnh cha c tin hnh ng b vi i mi t chc v hot ng ca h
thng chớnh tr, ci cỏch hnh chớnh cha gn bú cht ch vi hot ng lp phỏp v ci
cỏch t phỏp.
Các vấn đề về cải cách hành chính ở Việt Nam

8
Trong ch ta, quyn lc Nh nc tp trung thng nht trong tay nhõn dõn lao
ng di s lónh o ca ng cng sn Vit Nam. Vic phõn bit ba loi quyn lp
phỏp, hnh phỏp v t phỏp ch l s phõn cụng lao ng quyn lc c bit ca CNXH.
Thc hin quyn hnh phỏp thng nht, cú hiu qu s cú tỏc ng tr li i vi hai
quyn kia v ngc li. Tuy nhiờn, trong iu kin quyn lc ca Nh nc ta l thng
nht nờn vic phõn cụng lao ng quyn lc c bit chớnh l s phõn cụng, phi hp gia
cỏc c quan Nh nc trong vic thc hin mc tiờu dõn giu, nc mnh, xó hi cụng
bng, dõn ch v vn minh. Tuyt nhiờn khụng cú s i khỏng gia ba quyn. Chớnh vỡ
vy, khi núi ci cỏch hnh chớnh theo phng din quyn lc Nh nc l thng nht tc l
lm cho b mỏy Nh nc hot ng cú hiu qu hn, to ng lc thỳc y mnh m
khụng ch cỏc b phn trong c cu cỏc c quan hnh chớnh m cũn tỏc ng nh hng
trc tip n hot ng, t chc ca cỏc thit ch ca quyn lp phỏp v hnh phỏp. Cng

hnh chớnh, trong hot ng ca mỡnh phi l biu tng ca vic tuõn th Hin phỏp v
phỏp lut, phi th hin vai trũ l ngi hng dn, ch o, nh hng phỏp lý cho mt
sõn chi bỡnh ng i vi xó hi núi chung v gii kinh doanh núi riờng.
Thc tin trong thi gian qua cho thy s mt lũng tin ca nhõn dõn, ca doanh
nghip thuc cỏc thnh phn kinh t vo cỏc c quan Nh nc, th ch hnh chớnh, th
tc hnh chớnh. Bi l chỳng ta cha cú mt nh hng trit cho vn ci cỏch hnh
chớnh, nhiu quy nh phỏp lut, th tc hnh chớnh rm r, gõy ỏch tc, lm mt nhiu
thi gian v cụng sc ca ngi dõn cng nh doanh nghip; mt b phn cụng chc, viờn
chc Nh nc tham nhng, tiờu ccó nh hng khụng nh n tớnh hiu qu ca
qun lý Nh nc. Mt khỏc, ci cỏch hnh chớnh theo khớa cnh phỏp lý, nhõn o cng
nh hng trc tip n cỏc vn dõn sinh, an sinh xó hi, n tớnh nhõn vn ca cuc
sng xó hi, nh: dõn s v vic lm, vn xoỏ úi gim nghốo, tin lng v thu nhp,
phỏt trin vn hoỏ, ngh thut, u tranh phũng chng cỏc t nn xó hi
ng ta ó t ra mc tiờu dõn ch hoỏ trong b mỏy Nh nc gii quyt mi
quan h gia ci cỏch hnh chớnh vi cỏc vn xó hi trờn. Theo nguyờn lý t chc b
mỏy Nh nc ca a s cỏc nc trờn th gii cng nh trong Hin phỏp ca Vit Nam,
ci cỏch hnh chớnh gn lin vi mc tiờu xó hi, nú khụng ch dng li vic thu hỳt
nhõn dõn vo qỳa trỡnh thc hin cỏc vn ca Nh nc m bn thõn cỏc c quan Nh
Các vấn đề về cải cách hành chính ở Việt Nam

10
nc phi thc hin nguyờn tc dõn ch thc s, hng v c s, to iu kin nhõn
dõn quyt nh nhng cụng vic ln, h trng ca t nc vỡ mc tiờu dõn giu, nc
mnh, xó hi dõn ch, cụng bng v vn minh.
Quan im ci cỏch hnh chớnh Vit Nam:
(1) Ci cỏch hnh chớnh Vit Nam phi c t trong khuụn kh cỏc quan im v ch
trng ca ng Cng Sn Vit Nam v i mi h thng chớnh tr v ci cỏch b mỏy
Nh nc. Ci cỏch hnh chớnh phi gn lin vi xõy dng v chnh n ng; i mi
phng thc lónh o ca ng i vi Nh nc núi chung v nn hnh chớnh núi riờng
nhm gi vng v phỏt huy bn cht ca giai cp cụng nhõn, xõy dng Nh nc Vit

thit ch v t chc thc hin chỳng trong quỏ trỡnh thc thi. C th l:
- Xõy dng th ch v t chc v hot ng ca h thng hnh chớnh trc ht l t chc
v hot ng ca Chớnh ph, cỏc b, c quan ngang b, cỏc c quan thuc Chớnh ph v
U ban nhõn dõn cỏc cp v thm quyn qun lý Nh nc i vi doanh nghip núi chung
v doanh nghip Nh nc núi riờng nhm phõn bit rừ quyn ca ch s hu, quyn qun
lý Nh nc vi quyn t ch kinh doanh ca doanh nghip; v th ch kinh t th trng
nh hng XHCN trong ú chỳ trng v th trng vn v tin t, th trng chng
khoỏn, th trng bt ng sn, th trng khoa hc v cụng ngh, th trng lao ng v
dch v. ng thi xõy dng mi quan h gia Nh nc vi nhõn dõn nh: thu thp ý
kin ca nhõn dõn trc khi quyt nh cỏc ch trng, chớnh sỏch quan trng; chng cu
dõn ý; x lý cỏc hnh vi trỏi phỏp lut ca cỏc c quan v cỏn b, cụng chc trong khi lm
nhim v; thm quyn, trỏch nhim ca c quan hnh chớnh v To ỏn trong vic gii
quyt khiu ni ca nhõn dõn. õy cng l nhim v to ln nhm xỏc nh li mi quan h
quyn lc gia b mỏy hnh chớnh vi xó hi, doanh nghip v cụng dõn.
- i mi quy trỡnh xõy dng v ban hnh vn bn quy phm phỏp lut. Quy trỡnh ny
nc ta t trc n nay cũn nhiu bt cp, nh hng trc tip n vic thc thi phỏp lut
v hiu qu ca h thng phỏp lut. Do ú, vic ci cỏch th ch cng nhm bo m cho
cỏc vn bn quy phm phỏp lut cú ni dung ỳng n, nht quỏn, kh thi. Cn tp trung
vo cỏc ni dung sau õy:
Các vấn đề về cải cách hành chính ở Việt Nam

12
+ R soỏt v h thng hoỏ cỏc vn bn quy phm phỏp lut theo tng lnh vc, loi b
nhng quy nh phỏp lut khụng cũn hiu lc hoc chng chộo, trựng lp. Phỏt huy hiu
qu ca c s d liu quc gia v vn bn quy phm phỏp lut;
+ Tng cng nng lc ca cỏc c quan hnh chớnh Nh nc Trung ng v a
phng trong vic xõy dng v ban hnh vn bn quy phm phỏp lut. Khc phc tỡnh
trng lut, phỏp lnh ch Ngh nh v thụng t hng dn thi hnh;
+ Khc phc cỏc biu hin thiu khỏch quan cc b trong vic xõy dng vn bn quy phm
phỏp lut ca cỏc b, ngnh ch trỡ son tho bng cỏch nghiờn cu, i mi phg thc,

nc.
Ci cỏch t chc b mỏy hnh chớnh t Trung ng n a phng:
H thng c quan hnh chớnh t Trung ng n a phng, ng u l Chớnh
ph - c quan hnh chớnh Nh nc cao nht cn c xỏc nh rừ hn v chc nng,
nhim v; vic phõn cụng, phõn cp gia Chớnh ph, Th tng Chớnh ph v cỏc b, c
quan ngang b, c quan thuc Chớnh ph, trỏch nhim ca Chớnh ph, trỏch nhim ca
ngi ng u cỏc b, ngnh; phõn cp Chớnh ph vi chớnh quyn a phng phi
trờn c s tỏch chc nng qun lý Nh nc vi hot ng kinh doanh, xỳc tin vic i
mi t chc b mỏy, c ch hot ng v quy ch lm vic ca cỏc c quan Nh nc;
phõn cp trong h thng hnh chớnh i ụi vi nõng cao tớnh tp trung thng nht trong
vic ban hnh th ch. C th l:
- Chớnh ph, cỏc b, c quan ngang b tp trung thc hin chc nng xõy dng, ban hnh
th ch, k hoch chớnh sỏch qun lý v mụ i vi s phỏt trin kinh t xó hi, ch o,
kim tra vic thc hin;
- Tng bc iu chnh nhng cụng vic ca Chớnh ph, cỏc b, c quan ngang b, cỏc c
quan thuc Chớnh ph v chớnh quyn a phng m nhim khc phc nhng chng
chộo, trựng lp v chc nng, nhim v. Chuyn cho cỏc t chc xó hi, t chc phi Chớnh
ph hoc doanh nghip lm nhng vic v dch v cụng khụng cn thit phi do c quan
hnh chớnh Nh nc trc tip thc hin. Chớnh ph thc hin vic cung cp cỏc dch v
cụng khi xột thy khụng cú ch th no trong xó hi m nhn c;
Các vấn đề về cải cách hành chính ở Việt Nam

14
- Xõy dng cỏc quy nh mi v phõn cp gia cỏc cp chớnh quyn a phng, nõng cao
thm quyn v trỏch nhim ca chớnh quyn a phng. Gn phõn cp cụng vic vi vi
phõn cp v ti chớnh, t chc v cỏn b. nh rừ vic no a phng c quyn quyt
nh, vic no phi cú ý kin ca Trung ng;
- C cu li cỏc b v b mỏy lm vic ca Chớnh ph mt cỏch khoa hc cú hiu lc, hiu
qu, gim mnh cỏc c quan thuc Chớnh ph v t chc trc thuc Th tng Chớnh ph.
Ch duy trỡ mt s ớt c quan thuc Chớnh ph cú tớnh cht chuyờn mụn, nghip v phc v

ngi cỏn b, cụng chc phi l ct lừi xuyờn sut ton b o lut ny. Vn o c
cụng chc phi c coi l mt tiờu chớ trong vic xõy dng, cng c v phỏt trin i ng
cỏn b, cụng chc. õy l mt ni dung rt quan trng trong tin hnh ci cỏch hnh
chớnh. B mỏy hnh chớnh trỡ tr mt phn l do s sa sỳt v o c, c bit l o c
cụng v ca cỏn b, cụng chc. õy cng l mt nguyờn nhõn lm cho b mỏy hnh chớnh
xa dõn. X lý tt vn o c cụng v s khc phc c nhng biu hin nh thiờn v
khi x lý cụng v, kộm hiu lc ca cỏc quyt nh hnh chớnh, hnh vi hc, hnh vi hnh
chớnh, thiu trỏch nhim khi thi hnh cụng v, khụng trung thc hoc thụng tin thiu chớnh
xỏc khi bỏo cỏo.
- i mi cỏch ỏnh giỏ cỏn b, cụng chc c khõu tuyn dng v s dng. Ngi lao
ng c tuyn dng hay b nhim, bt phi xut phỏt t ũi hi ca cụng v, phi
qua k thi. Thc hin vic thi tuyn theo nhng quy nh cht ch bo m c tớnh cụng
bng, cụng khai to iu kin thun li cho nhng ngi cú nguyn vng, ti nng, c
trong xó hi cú c hi ngang nhau tr thnh cỏn b, cụng chc. Ni dung v hỡnh thc
thi tuyn phi linh hot, khụng dp khuụn, mỏy múc, tu theo tng loi cỏn b, cụng chc
v lnh vc hot ng, m bo thu hỳt c nhõn ti thc s vo lm vic trong b mỏy
Nh nc. Hng nm, Ban T chc cỏn b ca Chớnh ph hng dn ỏnh giỏ cỏn b,
cụng chc, nhng tiờu chớ rt chung chung, cỏc c quan khụng cú Hi ng ỏnh giỏ, m
vic ny thng giao cho th trng n v. Cỏch quy nh ny va khụng chớnh xỏc va
khụng dõn ch, cũn nng v tỡnh cm ni b. õy l mt khuyt im ph bin trong
cụng v cn c xoỏ b. Cn phi lng hoỏ cụng vic bng mt h thng im, iu ny
Các vấn đề về cải cách hành chính ở Việt Nam

16
giỳp chỳng ta cú th o lng c kt qu lao ng ca cụng chc, trờn c s ny, cụng
vic nhn xột cỏn b, cụng chc hng quý hng nm s cú kt qu tt hn.
- Cú chớnh sỏch khuyn khớch h tr vt cht thu hỳt ngi ti gii vo nn cụng v.
Hin nay trờn thc t, do nhiu nguyờn nhõn, nht l do tin lng thp v s b trớ trỏi
ngnh ngh, nờn nhiu ngi gii ó ra khi nn cụng v. õy l mt nguy c cn c
khc phc ngay, nht l trc yờu cu ca nn kinh t tri thc ang ũi hi khụng ch cn

quan; mi c quan, n v nờn b trớ mt kim toỏn viờn l biờn ch ca n v mỡnh. Thc
hin dõn ch, cụng khai v ti chớnh cụng, tt c cỏc chi tiờu ti chớnh u c cụng b
cụng khai.
- Thc hin thớ im ỏp dng rng rói mt s c ch ti chớnh mi nh: cho thuờ n v
s nghip cụng; cho thuờ t xõy dng c s nh trng, bnh vin; ch bo him xó
hi i vi cỏn b, cụng chc chuyn t cỏc n v cụng lp sang dõn lp; thc hin c
ch hp ng i vi mt s dch v cụng tỏc trong cỏc c quan hnh chớnh.
Các vấn đề về cải cách hành chính ở Việt Nam

18

KT LUN
Ci cỏch hnh chớnh l quỏ trỡnh ci bin quyn lc qun lý, do ú cn phi cú
bc i v l trỡnh c th, khoa hc. Ngy 17/9/2001, Th tng Chớnh ph ó phờ duyt
Chng trỡnh tng th ci cỏch hnh chớnh Nh nc giai on 2001 2010, trong ú tp
trung vo cỏc gii phỏp c th, cỏc giai on ca tng nm, 5 nm v 10 nm bao gm cỏc
gii phỏp chớnh v b sung, chng trỡnh ci cỏch ca tng lnh vc, ng thi giao nhim
v cho cỏc b, cỏc ngnh, UBND cỏc cp thc hin cỏc gii phỏp v bc i. õy l k
hoch tng i hon chnh v t chc thc hin cỏc ni dung ci cỏch hnh chớnh nờu
trờn nhm mt bc y mnh ci cỏch t chc v hot ng ca Nh nc, phỏt huy
dõn ch, tng cng phỏp ch xó hi ch ngha, xõy dng Nh nc phỏp quyn ca dõn,
do dõn v vỡ dõn. TI LIU THAM KHO
(1) Vn kin i hi i biu ton quc ln th VI, VII, VIII, IX.
(2) Bỏo cỏo ca Th tng Phan Vn Khi ti k hp10, Quc hi khoỏ X.