ẢNH HƯỞNG CỦA PHÂN BÓN CHO VƯỜN NUÔI HOM ĐẾN
KHẢ NĂNG GIÂM CÀNH CỦA MỘT SỐ GIỐNG CHÈ
Đặng Văn Thư
1
Summary
Research on apply additional manures for the mother Tea garden
influencing to grow up of young plants by cutting
To produce new tea plants of varieties named 1A, Shan Chat Tien, Kim Tuyen from cuttings: Each
cutting should be a 3-5 cm length of stem with one healthy leaf (free of insects and diseases), cuttings
should be taken and planting in the nursery. The experiment results in nersery and Tea mother garden
of NOMAFSI have showed that additional manures and fertilizer to be applied on each tea mother plant
with dosage and ratio as follows: (manufacturing process: 20 grams urea + 20 grams super phosphate
+ 15 grams kalium sulphate) + (8 kg mucks + 15 grams urea + 20 grams super phosphate + 15 grams
kalium sulphate) gives the highest effeciency to grow up Tea nurseling of 1A variety.
Keywords: Tea varieties, manure for mother plants, nursery.
I. ĐẶT VẤN ĐỀ
Hiện nay với cây chè, giâm cành là biện
pháp nhân giống có tính khả thi nhất bởi
tính ưu việt của nó. Kỹ thuật giâm cành chè
đã được Viện Nghiên cứu Chè (nay là Viện
Khoa học kỹ thuật Nông Lâm nghiệp miền
núi phía Bắc) nghiên cứu và phổ biến ra sản
xuất theo quy trình từ những năm 1970.
Tuy nhiên hiện nay khi áp dụng quy trình
để nhân giống bằng giâm hom cho một số
giống chè mới cho tỷ lệ xuất vườn không
cao, do mỗi giống có những đặc điểm khác
nhau. Những kết quả nghiên cứu trước đây
đã chỉ rõ trạng thái cây mẹ và kỹ thuật giâm
hom có ý nghĩa quyết định đến kết quả
giâm cành nhất là đối với một số giống chè

supe lân + 15 g kali sunphát; công thức
3-Bón theo quy trình + 8 kg phân chuồng;
công thức 4-Bón theo quy trình + 8 kg
phân chuồng + 15 g urê + 20 g supe lân +
15 g kali sunphát (lượng bón trên tính cho
1 gốc cây mẹ).
Thí nghiệm được bố trí theo kiểu ngẫu
nhiên hoàn chỉnh với 3 lần nhắc lại, diện
tích mỗi ô thí nghiệm 45 m
2
. Sau đó cắt
hom giâm tại vườn ươm của Viện
KHKTNLN miền núi phía Bắc, diện tích ô
thí nghiệm 1 m
2
. Kỹ thuật chăm sóc vườn
nuôi hom; kỹ thuật xây dựng và chế độ
chăm sóc vườn ươm theo quy trình. Đo
đếm các chỉ tiêu sinh trưởng và phát triển
của cành giâm theo các phương pháp thông
dụng về chè. Số liệu là kết quả trung bình
của 2 năm nghiên cứu 2006-2007. Xử lý kết
quả trên máy tính bằng IRRISTAT 4.0
trong Windows.
III. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
1. Ảnh hưởng phân bón cho vườn cây mẹ
đến hom chè giống
Kỹ thuật chăm sóc vườn giống gốc quan
trọng nhất là chế độ phân bón và phòng trừ
sâu bệnh trong quá trình nuôi hom giống.

1A Kim Tuyên Shan Chất Tiền
A B A B A B
1. Quy trình (20 g urê + 20 g supe lân + 10 g
kali sunphát)
43,35 56,65 59,50 40,50 46,85 53,15
2.
Quy trình + (15 g urê + 20 g supe lân + 15 g
kali sunphát)
51,20 48,80 61,25 39,75 52,50 47,50
3. Quy trình + 8 kg phân chuồng 52,50 47,50 60,05 39,95 53,08 46,92
4. Quy trình + (8 kg phân chuồng + 15 g urê +
20 g supe lân + 15 g kali sunphát)
56,55 44,45 63,45 36,55 55,50 44,50

Để chuNn bị nuôi hom giống cho năm
sau, cuối năm trước khi để hom bón phân
chuồng hoai mục. Lượng phân khoáng bón
trong năm để hom cao hơn chè kinh doanh,
trước khi để hom 15-20 ngày cần bón đợt
phân khoáng cân đối bổ sung, tuỳ theo cấp
năng suất nương chè để tính toán lượng
phân bón bổ sung cho hợp lý đảm bảo cung
cấp đủ dinh dưỡng nuôi hom giống.
Kết quả bảng 1 cho thấy: công thức 2
chỉ bón bổ sung phân khoáng, số lượng
hom giống tăng không nhiều so với quy
trình ở cả 3 giống nghiên cứu. Công thức
3 bón bổ sung 8 kg phân chuồng/gốc làm
tăng số lượng hom hơn hẳn công thức chỉ
bổ sung phân khoáng. Công thức 4 bón

ời gian,
giống

Công thức
Tỷ lệ ra rễ sau cắm hom 120 ngày
(%)
Tỷ lệ bật mầm sau cắm hom 120 ngày
(%)
1A Shan Chất Tiền

Kim Tuyên

1A Shan Chất Tiền Kim Tuyên

CT1 72,23 80,08 85,04 68,35 78,50 84,73
CT2 80,76 88,32 89,45 79,17 88,03 88,54
CT3 85,84 91,76 94,67 81,56 90,56 94,36
CT4 90,77 95,07 95,58 88,10 94,73 95,50
CV (%) 1,6 3,7 1,3 2,9 2,7 1,4
LSD (0,05)

2,47 6,07 2,15 4,29 4,48 2,35

Trong thí nghiệm giống chè 1A có khả
năng ra rễ thấp nhất. Hai giống Shan Chất
Tiền và Kim Tuyên có tỷ lệ ra rễ cao hơn
và tuỳ thuộc vào công thức bón khác nhau
mà tỷ lệ ra rễ khác nhau. Khi bón bổ sung
phân bón cho cây mẹ đã góp phần làm cho
rễ hình thành, phát triển nhanh hơn và tỷ lệ

Bảng 4. Ảnh hưởng của phân bón cho cây mẹ đến sinh trưởng của cành giâm
Chỉ tiêu

Công thức
Chiều cao cây (cm) Đường kính gốc (cm)
1A
Shan Chất
Tiền
Kim Tuyên 1A
Shan Chất
Tiền
Kim Tuyên
CT1 24,50 28,56 26,13 0,28 0,38 0,26
CT2 24,53 29,15 26,58 0,30 0,40 0,27
CT3 25,15 31,77 27,00 0,34 0,42 0,28
CT4 26,50 33,05 28,25 0,37 0,47 0,28
CV (%) 4,9 3,6 5,2 1,7 3,8 2,1
LSD (0,05)

0,29 0,28 0,26 0,14 0,36 0,19

Trong 3 giống thí nghiệm chúng tôi
thấy chiều cao cây lớn nhất là giống Shan
Chất Tiền (công thức 4 đạt 33,05 cm), thấp
nhất ở giống 1A (công thức 4 đạt 26,5 cm).
các giống thí nghiệm đều tuân theo quy
luật chiều cao cây tăng dần từ công thức 1
đến công thức 4. Giống 1A và Kim Tuyên
là hai giống có chiều cao ở các công thức
sai khác nhau không nhiều. Điều đó

Ở các công thức bổ sung phân bón
cho cây mẹ khối lượng thân lá đều cao
hơn công thức bón theo quy trình. Sự
chênh lệch giữa các công thức bón bổ
sung là không nhiều và đặc biệt công thức
bón riêng rẽ phân vô cơ khối lượng thân
lá cao hơn bón riêng phân hữu cơ. Như
vậy bón phân vô cơ sẽ làm tăng sinh khối
nhanh hơn. Tuy nhiên ở công thức này khi
theo dõi khối lượng rễ lại không tăng cân
đối, vì vậy tỷ lệ thân lá so với khối lượng
rễ cao hơn ở các công thức bón khác.
Công thức có khối lượng thân lá cao nhất
là công thức 4.
Khối lượng rễ của cành giâm tăng dần
từ công thức 1 đến công thức 4 điều đó có
nghĩa là nếu bón bổ sung phân bón cho cây
mẹ thì khi giâm cành khối lượng rễ của
cành giâm sẽ tăng lên. Trong 2 loại phân
bón, phân hữu cơ có tác dụng tốt hơn phân
vô cơ. Nếu bón kết hợp hai loại phân này
cho cây mẹ khi giâm sẽ làm cho khối lượng
rễ của cành giâm tăng rõ rệt.
4. Ảnh hưởng của bón phân cho vườn cây mẹ đến tỷ lệ xuất vườn
Bảng 6. Ảnh hưởng của phân bón đến tỷ lệ xuất vườn (%)
Giống

Công thức
1A Shan Chất Tiền Kim Tuyên
1. Quy trình (20 g urê + 20 g supe lân + 10 g kali

bật mầm cao hơn, cây chè sinh trưởng phát triển tốt và tỷ lệ xuất vườn cao hơn bón phân
theo quy trình.
3. Bổ sung phân bón cho vườn cây mẹ như công thức 4: Quy trình + (bón 8 kg phân
chuồng + 15 g urê + 20 g supe lân + 15 g kali sunphát sẽ có hiệu quả nhất về số lượng,
chất lượng hom giống; sinh trưởng, sinh khối cây chè con; tỷ lệ xuất vườn đạt cao nhất
cho cả 3 giống chè 1A-Shan Chất Tiền-Kim Tuyên tương ứng là 70,82-85,02-87,50%.
4. Bón bổ sung cho cây mẹ phân hữu cơ sẽ có tác dụng tốt hơn đối với bón phân vô
cơ.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Đỗ gọc Quỹ, guyễn Văn iệm, 1980. Kỹ thuật giâm cành chè, NXB. Nông nghiệp,
Hà Nội.
2 guyễn Văn iệm, Chử Quốc Doanh, Lê Sỹ Thức, 1994. Hoàn thiện kỹ thuật nhân
giống chè 1A, Kết quả nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ về cây chè 1989-
1993. NXB. Nông nghiệp, Hà Nội.
3 Đỗ Văn gọc và cộng sự, 1994. Kết quả chuyển giao các tiến bộ kỹ thuật về cây chè
và phương hướng trong giai đoạn tới, Kết quả nghiên cứu khoa học và phát triển công
nghệ về cây chè 1989- 1993, NXB. Nông nghiệp, Hà Nội.
4 Trần Văn Phm, Đỗ Văn gọc và cộng sự, 1979. Ảnh hưởng chất kích thích sinh
trưởng thuộc nhóm Auxin đến sự phát triển của cành giâm PH
1
, Báo cáo khoa học.
T¹p chÝ khoa häc vµ c«ng nghÖ n«ng nghiÖp ViÖt Nam
7
5 guyễn Văn Tạo, 2004. Hoàn thiện quy trình công nghệ nhân giống vô tính giống chè
LDP1

và LDP2 bằng giâm hom để chuyển giao cho sản xuất, Báo cáo tổng kết khoa
học và kỹ thuật dự án sản xuất thử nghiệm, Phú Hộ, Phú Thọ.
6 B. C. Barbora, D. . Barua and B. Bera, 1996. Tea Breeding at Tocklai, Two and a
bud.