nghiên cứu - trao đổi
26
tạp chí luật học số 7/2006 TS. Dơng Tuyết Miên *
u th ton cu hoỏ trờn th gii ó tỏc
ng mi mt ti i sng chớnh tr,
kinh t, vn hoỏ, xó hi ca cỏc nc. S
phỏt trin nh v bóo ca khoa hc v cụng
ngh nht l cụng ngh thụng tin v vin
thụng ó lm cho din mo ca th gii cú
nhiu thay i. Hng lot cỏc yu t nh s
tng cng hp tỏc (nht l hp tỏc v kinh
t) gia cỏc quc gia trong khu vc v trờn
th gii, t do hoỏ thng mi v u t,
mng thụng tin ton cu, bc tin t phỏ
ca khoa hc k thut, s nng ng trong
phỏt trin, vic xoỏ b hng ro biờn gii hi
quan dn n s hỡnh thnh nhng th trng
quc t khng l ó tỏc ng n tỡnh hỡnh
ti phm tng quc gia cng nh trờn th
gii. Hin nay, vn ti phm din ra rt
phc tp khụng ch trong ni b tng quc
gia m cũn c trong khu vc cng nh phm
vi ton th gii. Gii ti phm ngy cng cú

u tranh chng ti phm cú t chc xuyờn
quc gia mt cỏch hu hiu hn. Cụng c
cng cú ý ngha quan trng trong vic thỳc
y cỏc quc gia cú nhng gii phỏp hiu
qu chng cỏc hot ng phm ti cú t
chc xuyờn quc gia ng thi thit lp v
tng cng cỏc mi liờn h gia cỏc lng
X

* Ging viờn Khoa lut hỡnh s
Trng i hc Lut H Ni nghiên cứu - trao đổi
Tạp chí luật học số 7/2006 27

lng kim soỏt biờn gii cỏc nc. Cụng
c cng tụn trng nhng khỏc bit v c
trng ca truyn thng phỏp lớ a dng ca
cỏc nc ng thi c v cho mt ting núi
chung gia cỏc quc gia nhm xoỏ b mt
s ro cn i vi s phi hp hot ng
ca cỏc quc gia. Nu i chiu, so sỏnh
mt s quy nh v hỡnh s ca Cụng c
vi quy nh tng ng trong BLHS ca
Vit Nam, chỳng ta s thy cú mt s im
khỏc. C th l quy nh v hỡnh s ca
Cụng c rt rừ rng v iu ny s to iu
kin thun li cho c quan t tng cú th ỏp
dng lut c chớnh xỏc. Chớnh vỡ vy,

Mi iu khon v cỏc ti danh trong
Cụng c u quy nh rng cỏc ti danh
c xỏc lp l cỏc ti danh c quy nh
trong lut hỡnh s nh cỏc ti: Tham gia vo
t chc ti phm cú t chc, ra tin, tham
nhng, cn tr hot ng t phỏp, cỏc ti
phm nghiờm trng khỏc theo iu 2 ca
Cụng c. Nguyờn tc ny c ỏp dng tr
trng hp bờn b cỏo buc l mt phỏp
nhõn m trong trng hp ú hnh vi vi
phm b x lớ cú th l ti hỡnh s, hnh vi vi
phm phỏp lut dõn s hay hnh chớnh.
+ Nguyờn tc cỏ th hoỏ hỡnh pht
Cỏc bin phỏp trng pht (cỏc hỡnh pht)
trong khuụn kh lut quc gia phi tớnh n
s tng xng vi mc nghiờm trng
ca cỏc ti ó phm hay núi cỏch khỏc hỡnh
pht ỏp dng cho ngi phm ti phi phự
hp vi tớnh cht, mc nguy him cho xó
hi ca hnh vi phm ti. C th ti on 1
iu 11 ca Cụng c quy nh:
Mi quc gia thnh viờn phi m bo
cỏc hnh vi phm ti theo cỏc iu 5, 6, 8,
23 ca Cụng c phi b x pht theo mc
nghiờm trng ca hnh vi phm ti ú.
+ Nguyờn tc thm quyn theo lónh th
Theo nguyờn tc ny, Cụng c yờu cu
cỏc quc gia thnh viờn xỏc lp thm quyn,

2. Về một số hành vi phạm tội cụ thể
được quy định trong phạm vi của Công ước
Theo Công ước, “tội phạm có tổ chức là
một nhóm có cơ cấu gồm từ ba người trở
lên, tồn tại trong một thời gian và hoạt động
có phối hợp nhằm mục đích thực hiện một
hay nhiều tội phạm nghiêm trọng hoặc các
hành vi phạm tội khác được quy định trong
Công ước này nhằm đạt được trực tiếp hay
gián tiếp lợi ích về tài chính hay vật chất
khác”.
(4)
Như vậy, có thể hiểu tội phạm có tổ
chức có những đặc điểm sau:
+ Có cơ cấu từ 3 người trở lên;
+ Tồn tại trong một thời gian nhất định
và hoạt động có sự phối hợp;
+ Nhằm thực hiện một hay nhiều tội
phạm nghiêm trọng hoặc một số tội phạm
khác và nhằm đạt được lợi ích về tài chính
hay vật chất.
Cũng theo Công ước, một hành vi phạm
tội có tính chất xuyên quốc gia nếu:
+ Nó được thực hiện ở nhiều quốc gia;
+ Nó được thực hiện ở một quốc gia
nhưng phần chủ yếu của việc chuẩn bị, lên
kế hoạch chỉ đạo hoặc điều khiển nó lại diễn
ra ở quốc gia khác;
+ Nó được thực hiện ở một quốc gia

mc ớch v hnh vi phm ti núi chung ca
mt t chc ti phm cú t chc hoc ý nh
phm ti ca t chc ú nhng vn úng vai
trũ tớch cc trong: a) Nhng hot ng ti
phm ca t chc ti phm cú t chc; b)
Nhng hot ng khỏc ca t chc ti phm
cú t chc vi nhn thc rng vic tham gia
ca h s úng gúp vo vic t c mc
ớch phm ti núi trờn.
- Hnh vi t chc ch o, h tr, khuyn
khớch, to iu kin hoc xỳi gic vic thc
hin ti phm nghiờm trng liờn quan n t
chc ti phm cú t chc.
4. V ti ra tin (hp phỏp hoỏ ti
sn do phm ti m cú)
Theo iu 6 ca Cụng c, cỏc hnh vi
sau l phm ti ra tin khi chỳng c thc
hin mt cỏch c ý:
+ Chuyn i hay chuyn giao ti sn
dự bit rng nhng ti sn ny do phm ti
m cú nhm che y hoc che giu ngun
gc bt hp phỏp ca ti sn hoc nhm
giỳp bt c ngi no liờn quan n vic
thc hin mt hnh vi phm ti ngun
(6)
ln
trỏnh nhng hu qu phỏp lớ do hnh vi ca
ngi ú gõy ra;
+ Che y hoc che giu bn cht thc
s, ngun gc, a im, vic chuyn

v cỏc bin phỏp cn thit khỏc xỏc nh
trỏch nhim hỡnh s i vi vic thc hin
nhng hnh vi tham nhng núi trờn cú dớnh
lớu n mt viờn chc nh nc nc ngoi
hoc mt viờn chc dõn s quc t cng nh
i vi nhng hỡnh thc tham nhng khỏc. nghiªn cøu - trao ®æi
30
t¹p chÝ luËt häc sè 7/2006
Đồng thời, mỗi quốc gia thành viên sẽ quy
định hành vi tham gia với tư cách là đồng
phạm cũng phạm tội này.
6. Về tội cản trở hoạt động tư pháp
Theo Điều 23 của Công ước, những
hành vi sau là phạm tội cản trở hoạt động tư
pháp khi chúng được thực hiện với lỗi cố ý.
Cụ thể là:
+ Hành vi sử dụng vũ lực, đe doạ hoặc
hứa hẹn, đề nghị hoặc cung cấp một mối lợi
không chính đáng để người bị thẩm vấn khai
sai sự thật hoặc để can thiệp vào việc đưa ra
lời khai hay đưa ra chứng cứ trong một vụ
kiện liên quan đến các hành vi phạm tội
được điều chỉnh bởi Công ước này;
+ Việc sử dụng vũ lực, đe doạ nhằm can
thiệp vào việc thực hiện các nhiệm vụ chính
thức của nhân viên tư pháp hoặc hành pháp
liên quan đến các hành vi phạm tội được

+ Nhằm mục đích bóc lột bao gồm bóc
lột thông qua hoạt động mại dâm, bóc lột
tình dục, lao động cưỡng bức, nô lệ hoặc
các hành vi tương tự nô lệ hoặc bị lấy đi cơ
quan nội tạng.
8. Về tội đưa người di cư bất hợp pháp
Đưa người di cư bất hợp pháp là “hành
vi được thực hiện nhằm trực tiếp hay gián
tiếp thu lợi về tài chính hoặc lợi ích vật chất
khác, việc nhập cảnh trái phép cho một
người vào một quốc gia thành viên mà ở đó
người nhập cảnh đó không phải là công dân
hoặc không thường trú”.
(7)
Như vậy, hành vi
nói trên bao gồm 3 dấu hiệu:
+ Thực hiện hành vi nhập cảnh trái phép;
+ Vượt biên giới vào một quốc gia thành
viên khác;
+ Nhằm thu lợi về lợi ích tài chính hoặc
vật chất khác.
Trên thực tế, phân biệt trường hợp nào
là tội buôn bán người, trường hợp nào là nghiªn cøu - trao ®æi
T¹p chÝ luËt häc sè 7/2006 31

tội đưa người di cư bất hợp pháp là vấn đề
phức tạp. Tuy nhiên, có thể phân biệt một

định thư trên. Bộ tư pháp cũng đã tiến hành
các nghiên cứu cơ bản về hệ thống pháp
luật quốc gia về tội phạm xuyên quốc gia và
đã phát hiện nhiều điểm chưa tương đồng
(đặc biệt liên quan đến vấn đề hợp tác quốc
tế về thực thi pháp luật và các vấn đề tư
pháp hình sự cũng như bảo vệ các nhân
chứng).
(8)
Hiện tại, việc hợp tác quốc tế
giữa Việt Nam và các nước trong đấu tranh
phòng chống tội phạm đang ngày càng trở
nên có hiệu quả. Chúng ta tin tưởng rằng
trong thời gian tới, việc hợp tác quốc tế giữa
Việt Nam và các nước ngày càng phát triển
mạnh mẽ hơn, hiệu quả hơn trong cuộc chiến
chống tội phạm./.

(1). Một khi Công ước này và các Nghị định thư bổ
sung được thông qua, chúng sẽ được đưa ra để kí kết.
Sau khi một quốc gia đã kí Công ước thì quốc gia đó
cần phải phê chuẩn Công ước đó. Việt Nam đã kí kết
Công ước này.
(2).Xem: Nghị định thư về việc ngăn ngừa, phòng
chống và trừng trị việc buôn bán người đặc biệt là phụ
nữ và trẻ em ngày có hiệu lực 25/12/2003, Nghị định
thư về chống đưa người di cư trái phép bằng đường bộ,
đường biển và đường không có hiệu lực ngày 28/1/2004.
(3).Xem: Đoạn 1, 2 Điều 15 và đoạn 10 Điều 16 của
Công ước.