MụC LụC
Lời nói đầu.
Chơng I: Nguồn gốc và Bản chất của lợi nhuận.
I : Một số quan điểm về nguồn gốc ,bản chất của lợi nhuận.
1.Quan điểm của trờng phái trọng thơng về lợi nhuận.
2.Quan điểm của trờng phái cổ điển về lợi nhuận.
3.Quan điểm của trờng phái Samuellson về lợi nhuận.
II :Quan điểm của Mac về nguồn gốc ,bản chất của lợi nhuận.
1. Khái quát về giá trị thặng d.
1.1. Qúa trình sản xuất giá trị thặng d.
1.2. Tỷ suất và khối lợng giá trị thặng d.
2. Lý luận về lợi nhuận.
2.1. Sự chuyển hoá giá trị thặng d thành lợi nhuận.
2.2.Tỷ suất lợi nhuận.
2.3.Những nhân tố ảnh hởng đến lợi nhuận.
3. Cac hình thức biểu hiện của giá trị thặng d.
3.1.Lợi nhuận bình quân.
3.1.1.Lợi nhuận công nghiệp.
3.1.2.Lợi nhuận thơng nghiệp.
3.1.3.Lợi nhuận ngân hàng.
3.1.4.Lợi tức cho vay.
3.1.5.Lợi tức cổ phần.
3.1.6.Lợi tức trái khoán.
3.2. Lợi nhuận siêu ngạch.
3.2.1. Lợi nhuận siêu ngạch trong công nghiệp.
3.2.1.Lợi nhuận siêu ngạch trong nông nghiệp.
3.3. Lợi nhuận độc quyền.
Chơng II: Vai trò của lợi nhuận trong nền kinh tế thị tròng.
I : Kinh tế thị trờng và ảnh hởng của cơ chế thị trờng đến thu
lợi nhuận.
1.Khái niệm kinh tế thị trờng và cơ chế thị trờng.

có thể giúp chúng ta mà tự ta phải tìm ra con đờng phát triển kinh tế phù hợp
với điều kiện của nớc ta của nớc ta hiện nay.Yêu cầu đặt ra là chúng ta phải
hiểu rõ những bản chất ,nguồn gốc của những yếu tố bên trong nền kinh tế thị
trờng đặc biệt là yếu tố chính quyết định,thúc đẩy sự phát triển nền kinh tế thị
trờng.Đó chính là lợi nhuận.Vậy thế nào là lợi nhuận?Nguồn gốc, bản chất lợi
nhuận là gì?và lợi nhuận đóng vai trò nh thế nào trong nền kinh tế thị trờng mà
ta lại có thể xem nó là yếu tố chính yếu?..Đây chính là những vấn đề đáp ứng đ-
ợc yêu cầu phát triển kinh tế hiện nay.
Đây là một vấn đề có tầm quan trọng rất lớn.Qúa trình nghiên cứu nó
phải xuất phát từ các quan điểm của các nhà học thuyết trớc Mac kết hợp với
quan điểm của Mac và thực tiễn hiện nay.Qúa trình nghiên cứu sẽ giúp giải đáp
đợc các câu hỏi luôn đặt ra trong lý luận cũng nh trong thực tiễn về sự phát triển
công nghiệp,nông nghiệp,những biến đổi xã hội..để thấy đợc quá trình phát
triển của Việt Nam. Em nhận thấy đây là một vấn đề hết sức quan trọng và
3
mang tính thời sự .Do đó đề án của em đề cập đến vấn đề: Nguồn gốc,bản
chất của lợi nhuận và vai trò của lợi nhuận trong nền kinh tế thị trờng.
Đề án gồm 3 chơng:
- Chơng I : Nguồn gốc và bản chất của lợi nhuận.
- Chơng II : Vai trò của lợi nhuận trong nền kinh tế thị trờng.
- Chơng III: Thực trạng và giải pháp về vấn đề lợi nhuận ở Việt Nam
Nam .
Nguồn kiến thức của em còn nhiều hạn chế và trong phạm vi đề tài cho
phép em rất mong sự đóng góp ý kiến của các thầy cô giáo và các bạn sinh viên
để đề án đợc hoàn thiện hơn.
Em xin chân thành cám ơn sự giúp đỡ tận tình của
các thầy,cô giáo đã giúp em hoàn thành đề án này!
4
chơng I:
Nguồn gốc và bản chất của lợi nhuận.

hàng và chi phí sản xuất và lợi nhuận dôi ra phụ thuộc vào nhà t bản.Vì đó là
công lao về sự mạo hiểm của nhà t bản ứng tiền ra sản xuất.
A.Đ Smith cho rằng lợi nhuận là khoản khấu trừ thứ hai vào sản phẩm của
ngời lao động,chúng đều có chung nguồn gốc là lao động không đợc trả công
của công nhân.
Ricacdo cho rằng Lợi nhuận là số tiền còn lại ngoài tiền lơng mà nhà t
bản trả cho công nhân( 1).Tuy nhiên quan điểm của trờng phái cổ điển do hạn
chế về mặt thế giới quan nên khi gặp các vấn đề phức tạp họ chỉ mô tả một
cách hời hợt chung chung và rút ra những kết luận sai lầm.
1 Lịch sử các học thuyết kinh tế-NXB Chính Trị Quốc Gia Hà Nội 1997
trang 77
3.Quan điểm của trờng phái Samuellson về lợi nhuận.
Theo Sameullson lợi nhuận kinh doanh là lợi tức,lợi nhuận là phần thởng
cho việc gánh chịu rủi ro cho sự đổi mới,lợi nhuận là lợi tức độc quyền.
Bởi ông cho rằng lợi nhuận kinh doanh là tổng hợp của nhiều khoản khác
nhau.Phần lớn giá trị lợi nhuận kinh doanh đợc báo cáo chỉ là phần lợi tức của
các chủ sở hữu Công ty có đợc do lao động của họ hay do vốn đầu t của họ
mang lại.Nghĩa là tiền trả cho cac yếu tố sản xuất do họ cung cấp.
Tóm lại quan điểm của Samuellson cho rằng lợi nhuận bằng doanh thu trừ
chi phí.Lợi
nhuận kinh doanh đợc báo cáolà thu nhập Công ty.Quan điểm này phù hợp với
thực tế.
--------------------------------------
6
ii. quan điểm của MAC về nguồn gốc , bản chất của lợi
nhuận.
1.Khái quát về giá trị thặng d.
1.1. Qúa trình sản xuất giá trị thặng d.
Mac và Ănghen cũng là ngời đầu tiên đã xây dựng nên lý luận về giá trị
thặng d một cách hoàn chỉnh vì vậy,lý luận giá trị thặng d đợc xem là hòn đá

Mac đã kết luận :giá trị của một hàng hoá bằng giá trị t bản bất biến mà
no chứa đựng,cộng với giá trị của t bản khả biến đó(tức giá trị thặng d đã đợc
sản xuất ra).Nó đợc biểu hiện bằng công thức:
Giá trị=c+v+m
Giá trị t liệu sản xuất chuyển vào sản phẩm :c
Giá trị sức lao động của ngời công nhân(mà nhà t bản trả cho ngời công
nhân) :v
Giá trị mới do ngời công nhân tạo ra :v+m
Nh vậy t bản bỏ ra một lợng t bản để tạo ra giá trị là c+v.Nhng giá trị mà
t bản thu vào là c+v+m.Phẩn m dôi ra là phần mà t bản bóc lột của ngời công
nhân
1.2. Tỷ suất và khối lợng giá trị thặng d.
Tỷ suất giá trị thặng d là tỉ số giữa t giá trị thặng d và t bản khả biến.Ký
hiệu của tỷ suất giá trị thặng d là m ta có:

m.100%
m=------------
v
Tỷ suất giá trị thặng d vạch ra một cách chính xác trình độ bóc lột công
nhân.
8
Khối lợng giá trị thặng d (M)là tích số giữa tỷ suất giá trị thặng d(m) và
tổng t bản khả biến(V) .Gọi M là tổng khối lợng giá trị thặng d thì v là một đơn
vị t bản biểu hiện ra bên ngoài nh tiền lơng của một công nhân.
m.V
M=m.V =------------
v
Khối lợng giá trị thặng d nói lên quy mô bóc lột của t bản.
2. Lý luận về lợi nhuận.
2.1. Sự chuyển hoá giá trị thặng d thành lợi nhuận.