PHÂN TÍCH
KHÍ MÁU ĐỘNG MẠCH
ThS. Phan Việt Hưng
MỤC TIÊU BÀI HỌC
Biết được chỉ định làm KMĐM
Phân tích được KMĐM
Biện luận được KMĐM
TẠI SAO PHẢI LÀM KMĐM ?
Cần biết thông tin

Trao đổi oxy của phổi

Thông khí của phổi

Thăng bằng kiềm toan của cơ thể
Cần hướng xử trí

Thở máy

Bù toan

Can thiệp khác
KHI NÀO LÀM KMĐM ?
Rối loạn hô hấp

Viêm phổi

Hen

Suy hô hấp
Rối loạn tuần hoàn

pH ↓

PaO2 ↓

PaCO2 ↑
PHÒNG XÉT NGHIỆM
Nhập các thông số vào máy

T0 = nhiệt độ bệnh nhân

Hb = Hb bệnh nhân

FiO2 = FiO2 bệnh nhân đang thở
Nếu không nhập các thông số

T0 = 370C

Hb = 14,5 – 15 g/dL

FiO2 = 21%
TẠI SAO GHI CÁC THÔNG SỐ ?
T0

Thay đổi pH, PaO2 và PaCO2

Hb nhả O2 cho mô
Hb

Tính toán SaO2


Tình trạng oxygen hóa của phổi

Tình trạng thông khí của phổi

Tình trạng kiềm toan của cơ thể
Biện luận kết quả KMĐM

Kết hợp với lâm sàng

Kết hợp với xét nghiệm khác
Thí dụ 1
Cách 1: Qua chuyển hóa
B1

pHtính= 7.4 + (40 – PaCO2) x 0.01
•
PaCO2 giảm

pHtính= 7.4 – (PaCO2 – 40) x 0.006
•
PaCO2 tăng
B2

pHđo > pHtính + 0.03 → Kiềm chuyển hóa

pHđo = pHtính ± 0.03 → Bình thường

pHđo < pHtính – 0.03 → Toan chuyển hóa
B3



Kiềm chuyển hóa
Cách 1: Qua chuyển hóa – Thí dụ 1
Cách 2: Quy tắc số 8
B1: Chọn hệ số dựa vào pH bệnh nhân
B2: Tính HCO3—mongđợi

HCO3—mđợi = Hệ số x PaCO2 bnhân
B3: So sánh HCO3—mđợi vs HCO3—
bnhân

Nếu sai biệt > 4: Không tin cậy

Nếu sai biệt ≤ 4: Tin cậy được
pH 7.6 7.5 7.4 7.3 7.2 7.1
Hệ số 8/8 6/8 5/8 4/8 2.5/8 2/8
Cách 2: Quy tắc số 8 – Thí dụ 1
B1

pH bệnh nhân = 7.26

Chọn hệ số = 3.25/8
B2: Tính HCO3—mongđợi

HCO3—mđợi = 3.25/8 x 84.4

HCO3—mđợi = 34.28
B3: So sánh HCO3—mđợi với HCO3—bnhân

|37.6 – 34.28| = 3.32 mmol/L

Shunt

Áp suất khí quyển
•
FiO2
Giảm
nặng
Giảm
vừa
Giảm
nhẹ
Bình
thường
Cao
Suy hô hấp
80
100
60
40
1.1. PaO2