Nguyễn Thị Thanh Diệp - NEU
1
CHƯƠNG THỨ BẨY:
CHỌN MẪU KIỂM TOÁN
I. Các khái niệm cơ bản về chọn mẫu kiểm toán
II. Các hình thức chọn mẫu
III. Phương pháp chọn các phần tử vào mẫu
IV. Chọn mẫu theo đơn vị tiền tệ
V. Kỹ thuật phân nhóm trong chọn mẫu kiểm toán
VI. Các áp dụng của chọn mẫu thống kê trong kiểm toán
Nguyễn Thị Thanh Diệp - NEU
2
I. CÁC KHÁI NIỆM CƠ BẢN VỀ CHỌN MẪU
KIỂM TOÁN
* Khái niệm về chọn mẫu kiểm toán:
Chọn mẫu kiểm toán là quá trình chọn một nhóm các
phần tử hoặc đơn vị (gọi là mẫu) từ một tập hợp lớn các
phần tử hoặc đơn vị (gọi là tổng thể) và sử dụng các đặc
trưng của mẫu để suy rộng cho đặc trưng của toàn bộ
tổng thể.
* Yêu cầu của chọn mẫu:
Khi tiến hành chọn mẫu thì vấn đề cơ bản của chọn mẫu
là phải chọn được mẫu đại diện tức là mẫu mang những
đặc trưng của tổng thể mà từ đó mẫu được chọn.
Nguyễn Thị Thanh Diệp - NEU
3
I. CÁC KHÁI NIỆM CƠ BẢN VỀ CHỌN MẪU
KIỂM TOÁN
* Rủi ro chọn mẫu:
Rủi ro chọn mẫu là khả năng mà kết luận của kiểm toán viên
dựa trên mẫu sai lệch so với kết luận mà kiểm toán viên có

Nguyễn Thị Thanh Diệp - NEU
6
III. PHƯƠNG PHÁP CHỌN CÁC PHẦN TỬ
VÀO MẪU
•
Chọn mẫu xác suất
•
Chọn mẫu phi xác suất
Nguyễn Thị Thanh Diệp - NEU
7
1. CHỌN MẪU XÁC SUẤT
* Khái niệm:
Chọn mẫu xác suất là cách chọn mẫu mà mỗi
phần tử trong tổng thể có xác suất nhất định
được chọn vào mẫu và quá trình chọn mẫu diễn
ra ngẫu nhiên.
* Chọn mẫu xác suất thường bao gồm:
- Chọn mẫu ngẫu nhiên,
- Chọn mẫu hệ thống.
Nguyễn Thị Thanh Diệp - NEU
8
CHỌN MẪU NGẪU NHIÊN
* Khái niệm:
Chọn mẫu ngẫu nhiên là một phương pháp lựa chọn các phần tử
vào mẫu theo nguyên tắc mỗi phần tử trong tổng thể đều có cơ
hội như nhau để được chọn vào mẫu.
* Điều kiện áp dụng:
Chọn mẫu ngẫu nhiên được áp dụng khi các phần tử trong tổng
thể được đánh giá là tương đối đồng đều (về khả năng sai phạm,
về qui mô,…).

5 chữ số
3. Lập hành trình sử dụng Bảng số ngẫu nhiên
4. Chọn điểm xuất phát
Nguyễn Thị Thanh Diệp - NEU
11
CHỌN MẪU NGẪU NHIÊN
DỰA TRÊN BẢNG SỐ NGẪU NHIÊN
* Lưu ý:
Khi sử dụng Bảng số ngẫu nhiên để chọn mẫu, có thể
có những phần tử xuất hiện nhiều hơn một lần.
- Nếu kiểm toán viên không chấp nhận lần xuất hiện
thứ hai trở đi của các phần tử được lựa chọn vào mẫu
thì cách chọn đó được gọi là chọn mẫu không lặp lại
(chọn mẫu không thay thế).
- Nếu kiểm toán viên chấp nhần lần xuất hiện thứ hai
trở đi của các phần tử được lựa chọn vào mẫu thì cách
chọn đó được gọi là chọn mẫu lặp lại (chọn mẫu thay
thế).
Nguyễn Thị Thanh Diệp - NEU
12
CHỌN MẪU NGẪU NHIÊN
THEO CHƯƠNG TRÌNH VI TÍNH
•
Chọn mẫu ngẫu nhiên theo chương trình máy vi
tính là cách thức tiến hành chọn mẫu đối tượng
kiểm toán dựa trên một chương trình chọn mẫu
ngẫu nhiên được xây dựng sẵn trên máy vi tính.
Nguyễn Thị Thanh Diệp - NEU
13
CHỌN MẪU NGẪU NHIÊN

* Khái niệm: Chọn mẫu hệ thống là cách chọn mà các phần tử được
chọn cách đều nhau một khoảng gọi là khoảng cách mẫu.
* Đặc điểm:
- Khoảng cách mẫu được xác định:
Khoảng cách mẫu=Kích cỡ của tổng thể (N)/Kích cỡ mẫu (n)
- Đơn vị mẫu đầu tiên (m1) được chọn một cách ngẫu nhiên trong khoảng
từ phần tử đầu tiên trong tổng thể (x1) đến phần tử cách đó (k – 1) vị trí.
x
1
≤ m
1
≤ x
1
+ k
- Các đơn vị mẫu kế tiếp được xác định theo công thức:
m
i
= m
i-1
+ k
- Đơn vị mẫu đầu tiên được chọn ngẫu nhiên nên mỗi đơn vị tổng thể ban
đầu có cơ hội được chọn ngang nhau, tuy nhiên, sau khi đơn vị mẫu đầu
tiên được chọn thì mỗi đơn vị về sau lại không có cơ hội như nhau để
được chọn vào mẫu.
Nguyễn Thị Thanh Diệp - NEU
16
CHỌN MẪU HỆ THỐNG
* Nhận xét:
- Ưu điểm chủ yếu của chọn mẫu hệ thống là
đơn giản, dễ làm và dễ sử dụng.

tài sản, hoặc khoản mục chỉ được áp dụng khi kiểm
toán viên đã nắm chắc tình hình của đơn vị được kiểm
toán và khi có số lượng các khối vừa đủ.
- Kiểm toán viên khi xác định các mẫu cụ thể cần đặc
biệt chú ý đến các tình huống đặc biệt như:
+ Thay đổi nhân sự
+ Thay đổi hệ thống kế toán và chính sách kinh tế
+ Tính thời vụ của ngành kinh doanh,…
Nguyễn Thị Thanh Diệp - NEU
20
CHỌN MẪU TRỰC TIẾP
* Khái niệm:
Chọn mẫu trực tiếp là cách chọn các phần tử mẫu dựa trên các
tiêu thức xác lập bởi kiểm toán viên.
* Đặc điểm:
Các phần tử trong tổng thể không có xác suất như nhau để được
chọn vào mẫu mà kiểm toán viên chủ tâm lựa chọn các phần tử
theo các tiêu thức đã xác lập.
* Các tiêu thức mà kiểm toán viên thường sử dụng bao gồm:
- Các phần tử có khả năng sai phạm nhất
- Các phần tử có đặc trưng của tổng thể
- Các phần tử có qui mô tiền tệ lớn
Nguyễn Thị Thanh Diệp - NEU
21
IV. CHỌN MẪU THEO ĐƠN VỊ TIỀN TỆ
* Khái niệm:
Chọn mẫu theo đơn vị tiền tệ là cách chọn lấy mỗi đơn vị tiền tệ
(1 USD, 1VNĐ, 1 pound…) là một đơn vị của tổng thể và tổng
thể sẽ là tổng số tiền lũy kế của đối tượng kiểm toán.
* Đặc điểm:

- Bước 5: Chọn điểm xuất phát và lựa chọn các số
ngẫu nhiên
- Bước 6: Lựa chọn số lũy kế từ số ngẫu nhiên đã
được chọn và xác định các phần tử tương ứng.
Nguyễn Thị Thanh Diệp - NEU
24
V. KỸ THUẬT PHÂN NHÓM
TRONG KIỂM TOÁN
* Khái niệm:
Phân nhóm là kỹ thuật phân chia một tổng thể thành nhiều nhóm
nhỏ hơn mà các đơn vị trong cùng một nhóm có những đặc tính
khá tương đồng với nhau (thường là theo qui mô lượng tiền).
* Đặc điểm:
- Các phần tử trong một nhóm có những đặc tính khá tương đồng
với nhau (thường là theo qui mô lượng tiền).
- Chọn mẫu độc lập được áp dụng đối với các tổng thể con (nhóm)
và kết quả của các mẫu có thể được đánh giá độc lập hoặc kết hợp
để từ đó suy rộng kết quả cho toàn tổng thể.
Nguyễn Thị Thanh Diệp - NEU
25
V. KỸ THUẬT PHÂN NHÓM
TRONG KIỂM TOÁN
* Nhận xét:
Việc phân nhóm sẽ giảm sự khác biệt của các
phần tử trong cùng một nhóm và giúp kiểm toán
viên tập trung vào những bộ phận (được xếp vào
những nhóm) chứa đựng nhiều khả năng sai
phạm nhất. Khi đó sẽ tăng hiệu quả chọn mẫu vì
có thể giảm được qui mô mẫu chọn.