4Bộ Giáo dục và Đào tạo
Trờng đại học S phạm H Nội Nguyễn Thanh Hà

dạy học thực hnh Trang bị điện
theo tiếp cận năng lực thực hiện
Trong đo tạo Giáo viên dạy nghề
hệ cao đẳng
Chuyên ngành: Lý luận và Phơng pháp dạy học
Bộ môn Kỹ thuật Công nghiệp
Mã số chuyên ngành: 62.14.10.08
Tóm tắt luận án tiến sỹ giáo dục học

Công trình đợc hoàn thành tại: Trờng đại học S phạm Hà Nội Ngời hớng dẫn khoa học:
1. PGS.TS Trần Sinh Thành
2. PGS.TS Trần Khánh Đức
Phản biện 1: PGS.TS Lê Hồng Sơn
Phản biện 2: PGS.TS Phan Văn Kha
Phản biện 3: TS. Lê Thanh Nhu


Danh mục công trình công bố

1. Nguyễn Thanh Hà (2002), Những yếu tố ảnh hởng tới chất lợng -
hiệu quả giảng dạy các môn thực hành kỹ thuật trong các trờng
đại học và cao đẳng s phạm kỹ thuật, Tập san SPKT trờng Đại
học S phạm Kỹ thuật thành phố Hồ Chí Minh, số 15, Tr.(21 25);
2. Nguyễn Thanh Hà (2005), Một số vấn đề đổi mới nội dung và
phơng pháp dạy học thực hành chuyên môn nghề ở các trờng
Cao đẳng S phạm kỹ thuật, Thông tin Khoa học giáo dục, số
119, Tr.(34 36).
3. Nguyễn Thanh Hà (2005), Bồi dỡng và đào tạo giáo viên cho các
trung tâm kỹ thuật tổng hợp - hớng nghiệp và dạy nghề, Kỷ yếu
Khoa học Đào tạo giáo viên công nghệ đáp ứng yêu cầu đổi mới
giáo dục phổ thông, trờng Đại học S phạm Hà Nội, Tr.(161 164).

và phơng pháp dạy học kỹ thuật nghề nghiệp: "Thế kỷ XXI sẽ tiếp tục
có nhiều biến đổi. Khoa học và công nghệ sẽ có bớc nhảy vọt [71,
tr.64]. Nền kinh tế công nghiệp đang dần từng bớc chuyển sang phát
triển thành nền kinh tế tri thức đã thúc đẩy mạnh mẽ khoa học - công
nghệ (KH - CN) phát triển với tầm cao mới. Nội dung đào tạo nghề
nghiệp hớng tới sự phát triển nhanh của KH - CN và nguồn nhân lực
phải phấn đấu đi trớc, đón đầu sự phát triển của KH - CN.
1.3. Những bất cập của dạy học thực hành kỹ thuật trong đào tạo giáo
viên dạy nghề hệ cao đẳng tại các trờng s phạm kỹ thuật: Thực tế hoạt
động đào tạo giáo viên dạy nghề hệ cao đẳng của các trờng s phạm
kỹ thuật trong những năm gần đây đã xuất hiện những vấn đề bất cập so
với yêu cầu của nền kinh tế - xã hội. Ngời giáo viên dạy nghề đào tạo
ra cha thật sự có đủ kiến thức chuyên môn, kỹ năng thực hành còn
cha thành thục, đôi khi còn thiếu cả năng lực thực hiện (NLTH), tính
năng động và sáng tạo. 2
2
Vấn đề "dạy học thực hành trang bị điện theo tiếp cận năng lực
thực hiện trong đào tạo giáo viên dạy nghề hệ cao đẳng, chuyên ngành
công nghệ kỹ thuật điện tại các trờng s phạm kỹ thuật vẫn còn cha
đợc nghiên cứu nhiều. Chính vì vậy mà tác giả lựa chọn vấn đề này để
làm đề tài nghiên cứu của mình.
2. Mục đích nghiên cứu: Xây dựng cơ sở khoa học và vận dụng quan
điểm NLTH vào dạy học thực hành kỹ thuật nhằm góp phần nâng cao chất
lợng đào tạo giáo viên dạy nghề (GVDN) chuyên ngành, hệ cao đẳng.
3. Khách thể - đối tợng và phạm vi nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu: Quá trình dạy học môn thực hành trang bị
điện, trong đào tạo GVDN hệ cao đẳng, ngành công nghệ kỹ thuật điện.

môn thực hành kỹ thuật chuyên ngành theo tiếp cận NLTH ở một số
trờng s phạm kỹ thuật.
b) Về thực tiễn:
- Xây dựng đợc mục tiêu, nội dung chơng trình môn học thực hành
trang bị điện thể hiện đợc tính tiêu chuẩn về chuyên môn, hớng tới việc
thống nhất về nội dung môn học thực hành chuyên ngành và có thể là một
tài liệu sử dụng chung cho một số trờng s phạm kỹ thuật.
- Thông qua các tiêu chuẩn về phơng pháp dạy học theo tiếp cận
NLTH, đề tài đã sử dụng có hiệu quả một số phơng pháp dạy học tích
cực với sự hỗ trợ của phơng tiện và trang thiết bị dạy học hiện đại.
- Đề ra yêu cầu cho đầu t và phát triển đúng hớng cơ sở vật chất,
trang thiết bị của đào tạo giáo viên dạy nghề ngành công nghệ kỹ thuật
điện cho các trờng s phạm kỹ thuật.
8. Cấu trúc của luận án gồm: phần mở đầu (6 trang); phần kết luận và
kiến nghị (3 trang); phần nội dung chính của luận án gồm ba chơng
(139 trang). Trong đó có: 3 hình; 6 bảng, 8 sơ đồ và 26 phụ lục. Số tài
liệu tham khảo: 83.
Chơng 1
: Cơ sở lý luận v thực tiễn của Dạy học môn
thực hnh kỹ thuật theo tiếp cận NLTH

1.1 Tổng quan về dạy học theo tiếp cận năng lực thực hiện
Trên cơ sở đề cập, phân tích những quan điểm về sự hình thành,
phát triển của phơng pháp dạy học theo tiếp cận NLTH ở một số nớc
tiêu biểu trên thế giới, trong khu vực để thấy đợc thực tế việc ứng dụng
và phát triển dạy học theo tiếp cận NLTH ở Việt Nam là cần thiết. Từ
đó, làm rõ tính u việt, sự phù hợp với xu thế phát triển KH - CN của
dạy học theo tiếp cận NLTH và việc đổi mới dạy học thực hành trang
Cấu trúc của năng lực thực hiện bao gồm năng lực trí tuệ và năng
lực thực hành. Cấu trúc này thể hiện các kỹ năng trí tuệ; các kiến thức
và kỹ năng thực hành; kỹ năng giao tiếp; kỹ năng giải quyết vấn đề; khả 5
5
năng thích ứng để thay đổi; khả năng áp dụng kiến thức vào công việc;
có ý thức và khả năng hợp tác.
Đặc điểm của NLTH là tính thực thi và tính tiêu chuẩn:
- Tính thực thi (realizability) bao hàm sự thể hiện của tính hành
động và tính thực tiễn: tính hành động (hoạt động): NLTH là biến khả năng
thành hiện thực, cũng có nghĩa là năng lực hành động. Đề cập đến hành
động là đề cập đến kỹ năng; tính thực tiễn của NLTH chính là đáp ứng
yêu cầu thực tế của xã hội, yêu cầu của KH -CN, kinh tế thị trờng,
- Tính tiêu chuẩn thì luôn luôn cụ thể: tiêu chuẩn quy định cho
các nhiệm vụ, công việc của một nghề và dạy học theo các tiêu chuẩn đó.
Những đặc điểm này nói lên bản chất của năng lực thực hiện.
Kỹ năng cơ bản trong NLTH là kỹ năng mà bất cứ ngời lao động
nào cũng phải có trong NLTH của mình. Nó là khả năng áp dụng kiến thức,
kỹ năng và kỹ xảo một cách tích hợp trong các tình huống kỹ thuật. Các kỹ
năng cơ bản trong NLTH là: kỹ năng thông tin; kỹ năng giao tiếp; kỹ năng
lập kế hoạch và tổ chức triển khai các hoạt động; kỹ năng hợp tác; các kỹ
năng giải quyết vấn đề và các kỹ năng sử dụng công nghệ, các trang thiết bị,
các phơng tiện kỹ thuật hiện đại, đặc biệt là công nghệ thông tin.
d) Dạy học theo năng lực thực hiện: là cách thức, phơng thức dạy
học (tổ hợp nhiều phơng pháp) dựa vào những tiêu chuẩn thực hiện của
nghề và dạy học theo tiêu chuẩn đó chứ không dựa vào thời gian.
- Các tiêu chuẩn theo kết quả hay đầu ra chính là các NLTH,
luôn đợc sử dụng để làm cơ sở lập kế hoạch thực hiện và đánh giá quá

1) Thành phần dạy và học các NLTH.
2) Thành phần đánh giá và xác nhận NLTH.
1.2.1.3. Sự khác nhau giữa dạy học theo NLTH và dạy học truyền thống
Đề tài so sánh giữa hai hình thức dạy học về các mặt: cơ sở của quá
trình dạy học; mục tiêu dạy học; nội dung dạy học; tổ chức dạy học;
phơng pháp dạy học; phơng tiện dạy học; vai trò ngời thầy - ngời trò;
kiểm tra, đánh giá để làm rõ tính u việt và sự vợt trội của phơng pháp
dạy học theo tiếp cận NLTH.
1.2.1.4. Những yếu tố ảnh hởng tới dạy học theo tiếp cận NLTH
Phân tích những yếu tố ảnh hởng tới dạy học theo tiếp cận NLTH
là: mục tiêu môn học; nội dung chơng trình môn học; phẩm chất, năng
lực của ngời giáo viên dạy nghề kỹ thuật; phơng pháp dạy học; trình
độ nhận thức và thái độ học tập của sinh viên; điều kiện phơng tiện và
trang thiết bị dạy học; môi trờng dạy học và phơng pháp kiểm tra
đánh giá để thấy đợc những thuận lợi và khó khăn của các yếu tố ảnh
hởng tới dạy học theo tiếp cận NLTH. Từ đó vận dụng vào đề xuất đổi
mới dạy học môn thực hành trang bị điện. Trong các yếu tố trên, luận án
đi sâu vào yếu tố nội dung và phơng pháp dạy học theo tiếp cận NLTH. 7
7
1.2.2. Đổi mới mục tiêu, nội dung dạy học theo tiếp cận NLTH
1.2.2.1. Cơ sở của đổi mới mục tiêu, nội dung môn thực hành kỹ thuật
a) Khoa học, công nghệ phát triển là điều kiện cần thiết cho đổi mới
mục tiêu và nội dung các môn học thực hành kỹ thuật
b) Tiêu chuẩn về ND của môn thực hành kỹ thuật theo tiếp cận NLTH
1) Tính cơ bản và tính hệ thống:
- Tính cơ bản là sự thể hiện các vấn đề cốt lõi, bản chất về nội dung
chuyên môn của môn học. Nội dung này đợc xây dựng theo phơng pháp

tơng lai khi lập nghiệp.
b) Đổi mới nội dung môn học: đợc dựa trên cơ sở năm tiêu chuẩn
của nội dung dạy học theo tiếp cận NLTH, đó là việc đổi mới về kiến
thức, kỹ năng và năng lực nhận thức của ngời học, đảm bảo khả năng
hành nghề của ngời học sau khi tốt nghiệp [44, tr.14].
1.2.3. Đổi mới phơng pháp dạy học theo tiếp cận năng lực thực hiện
1.2.3.1. Cơ sở khoa học của đổi mới PPDH theo tiếp cận NLTH
- Cơ sở triết học và tâm lý học nhận thức.
- Hoạt động lao động và quá trình lao động kỹ thuật.
- Quá trình công nghệ.
- Quá trình hình thành KN, KX và tay nghề trong dạy học kỹ thuật.
- Đặc thù của môn học thực hành kỹ thuật.
1.2.3.2. Công nghệ hiện đại và phơng pháp dạy học theo tiếp cận NLTH
Mục tiêu của việc sử dụng phơng pháp dạy học theo tiếp cận NLTH
trong dạy học các môn học thực hành kỹ thuật là làm cho sinh viên tích
cực, chủ động khám phá nắm bắt kiến thức, rèn luyện kỹ năng, kỹ xảo đạt
tay nghề cao, sớm trở thành ngời thợ giỏi và thực sự trở thành ngời giáo
viên dạy nghề có NLTH. Muốn vậy, trong quá trình dạy học thực hành kỹ
thuật cần phải sử dụng các phơng pháp dạy học tích cực theo tiếp cận
NLTH với sự hỗ trợ tích cực của công nghệ hiện đại trên cơ sở kỹ năng sử
dụng thành thạo các phơng tiện, trang thiết bị dạy học hiện đại.
1.2.3.3. Tiêu chuẩn của phơng pháp dạy học thực hành kỹ thuật
theo tiếp cận NLTH
1) Định hớng mục tiêu (tiêu chuẩn thực hiện): từ định hớng và
chiến lợc phát triển kinh tế - xã hội của đất nớc, mục tiêu đào tạo
nguồn nhân lực cho nền kinh tế - xã hội, ngày càng đợc bổ sung, dần
đi đến hoàn thiện để phù hợp với xu thế phát triển và hội nhập.
2) Dạy cách học thực hành kỹ thuật: là dạy cho sinh viên cách tự
học, tự nghiên cứu, cách học tập hợp tác để luyện tập kỹ năng, cách tự

Phân tích nghề

(
DACUM
)

Xác định mục tiêu và
tiêu chuẩn th
ự
c hi
ệ
n
Thiết kế qui trình, nội
dun
g
DH
(
modul hoá
)
- Lựa chọn các PPDH
- Chuẩn bị ĐK đảm bảo
Khảo sát đặc điểm
chu
y
ên môn n

CN,
sản xuất dịch vụ 10
10
1.3 Thực trạng của dạy học môn thực hành TBĐ, hệ CĐ ngành công
nghệ kỹ thuật điện tại các trờng SPKT theo quan điểm tiếp cận NLTH
1.3.1 Thực trạng về đội ngũ GVDN và quá trình đào tạo CNKT
Thông qua nhu cầu và tình hình đào tạo đội ngũ công nhân kỹ thuật
hiện nay là rất lớn; đội ngũ giáo viên dạy nghề, nhất là đội ngũ giáo viên
dạy nghề hệ cao đẳng tại các trờng s phạm kỹ thuật đang còn quá thiếu,
chất lợng đào tạo cha cao, sinh viên tốt nghiệp ra trờng không thật sự
tâm huyết và yêu nghề. Nhiều sinh viên khi ra trờng còn yếu về NLTH.
1.3.2 Thực trạng về mục tiêu, nội dung, phơng pháp, trang thiết bị
và phơng tiện dạy học môn thực hành trang bị điện
- Về mục tiêu, nội dung môn học thực hành trang bị điện của các
trờng s phạm kỹ thuật cha có sự thống nhất. Các trờng thuộc Bộ
LĐ-TB & XH thì có nội dung môn học là một phần của thực hành
chuyên môn nghề. Kiến thức môn học không thể hiện hết tính đặc
trng, có phần còn trùng lặp và lạc hậu về công nghệ. Kiến thức để tạo
ra kỹ năng cho sinh viên còn nhiều hạn chế, có những thiết bị không
còn sử dụng trong thực tế. Nội dung KH - CN mới đã đợc bổ sung
song vẫn cha thể hiện đợc NLTH.
- Về phơng pháp dạy học môn thực vẫn thờng sử dụng là
phơng pháp dạy học truyền thống: sinh viên thực hiện luyện tập kỹ
năng theo kiểu thụ động, bắt chớc làm theo, cha phát huy đợc
tính chủ động và tích cực của ngời học.
- Về trang thiết bị và phơng tiện dạy học hiện tại của các trờng s
phạm kỹ thuật đã từng bớc đợc quan tâm và đầu t với nhiều nguồn kinh

bảo tính ổn định về nội dung, song nó cũng là một trong những khó khăn
khi muốn đổi mới nội dung môn học.
2.1.1.3. Năm tiêu chuẩn của nội dung môn học theo tiếp cận NLTH
Khi xây dựng hay đổi mới nội dung môn học thực hành kỹ thuật
phải dựa trên cơ sở năm tiêu chuẩn của nội dung môn học theo tiếp cận
NLTH (đã trình bày ở chơng I).
2.1.2. Đánh giá mục tiêu, nội dung chơng trình môn học hiện hành
Qua so sánh mục tiêu, nội dung chơng trình môn học thực hành
trang bị điện của một số trờng s phạm kỹ trong đào tạo ngời giáo
viên dạy nghề, hệ cao đẳng, ngành công nghệ kỹ thuật điện hiện đã trở
nên ngày một bất cập, cần phải đợc nhanh chóng nghiên cứu đổi mới
cho phù hợp.
2.1.3. Đổi mới nội dung chơng trình môn thực hành trang bị điện
theo tiếp cận năng lực thực hiện
2.1.3.1. Phân tích nghề và xác định tiêu chuẩn thực hiện
1- Phân tích nghề:
a) Cơ sở thực hiện: căn cứ vào nhu cầu cần thiết về đào tạo
nguồn nhân lực của xã hội; yêu cầu và tiêu chuẩn của NLTH; cụ thể hoá 12
12
lý thuyết chuyên ngành thành cử chỉ, thao động tác, kỹ năng thực hành
của chuyên môn; phân tích đối tợng đào tạo và các điều kiện về cơ sở
vật chất, trang thiết bị và phơng tiện dạy học hiện đại của môn học.
b) Phân tích nghề: là việc xác định nhiệm vụ chuyên môn của
nghề, danh mục các công việc của nghề đó, các bớc của từng công
việc để thực hiện của nghề:
- Nhiệm vụ: những công việc mà ngời học phải đảm nhiệm.
- Danh mục nội dung các công việc của môn học theo trình tự lôgíc.

gồm học phần, học trình. Từng nội dung của học trình là các bài thực tập
theo các tiêu chuẩn thực hiện và thời gian thực hiện các nội dung đó.
2.1.3.3. Những thay đổi, bổ sung trong đổi mới mục tiêu, nội dung
chơng trình môn thực hành trang bị điện theo tiếp cận NLTH
a) Mục tiêu môn học: Phát triển mục tiêu cuối cùng ở nội dung chơng
trình cũ thành mục tiêu đạt tiêu chuẩn thực hiện của chuyên môn.
b) Cắt bỏ những nội dung đã trở lên lạc hậu, trùng lặp trong nhóm,
loại thiết bị hay máy công nghiệp, trong sản xuất không còn sử dụng.
c) Bổ sung: kiến thức cơ bản, cần thiết đảm bảo tính thực tiễn, tính
khả thi cho môn học thực hành chuyên môn kỹ thuật theo các tiêu
chuẩn thực hiện.
2.1.3.4. Đề xuất nội dung chơng trình môn học thực hành trang bị điện
theo tiếp cận NLTH
Luận án đã đề xuất đợc nội dung chơng trình của môn học thực
hành trang bị điện gồm 1 học phần với 4 đvht. Nội dung chơng trình
môn thực hành trang bị điện đề xuất phù hợp với tiêu chuẩn nội dung
môn học theo tiếp cận NLTH và đúng với qui định về khung chơng
trình đào tạo trình độ cao đẳng chuẩn về kiến thức, kỹ năng, phạm vi
và cấu trúc nội dung [54, tr.34]. Đồng thời, đảm bảo mục tiêu đề ra
trong đào tạo giáo viên dạy nghề hệ cao đẳng, chuyên ngành công nghệ
kỹ thuật điện tại các trờng s phạm kỹ thuật.
2.1.3.5. Một số bài thực hành mới trong nội dung chơng trình môn
thực hành trang bị điện theo tiếp cận NLTH
Trong nội dung chơng trình môn học đề xuất đã bổ sung đợc 6 bài
thực hành cho cả 4 đơn vị học trình. Những bài học thực hành mới này thể
hiện đợc NLTH trong nội dung chơng trình môn học: Bài 1.3 cùng bài
2.4 và bài 3.1 của chơng trình đợc minh hoạ ở phần thiết kế bài giảng
thực nghiệm ở chơng 3.
bắt và vận dụng chuyển hoá kiến thức chuyên môn thành thao tác, kỹ
năng, tay nghề và năng lực thực hiện cho sinh viên (tháo lắp, vận hành, 15
15
kiểm tra và sửa chữa các thiết bị, mạch điện của mạch điện máy công
nghiệp,.v.v)
2.2. 2. Phơng pháp dạy học truyền thống
Bài giảng của môn học thực hành kỹ thuật theo phơng pháp dạy
học truyền thống đã phản ánh tơng đối bài bản, đầy đủ kiến thức, kỹ
năng nh ấn định nhng còn mang tính thụ động, đôi khi cha tạo ra
khả năng t duy kỹ thuật và sáng tạo cho sinh viên.
2.2.3. Đổi mới PPDH môn thực hành trang bị điện theo tiếp cận
NLTH
2.2.3.1. Yêu cầu của PPDH môn thực hành kỹ thuật học theo tiếp
cận NLTH
- Phải thể hiện đợc tính tích cực hoá hoạt động của ngời học.
- Có sự phối hợp chặt chẽ và linh hoạt giữa việc tổ chức, điều khiển
quá trình dạy học của giảng viên; việc chủ động, tích cực tìm tòi luyện tập
của cá nhân và nhóm học tập với sự hỗ trợ của phơng tiện, trang
thiết bị dạy học hiện đại hoặc thực tiễn KH - CN và lao động sản xuất.
- Đảm bảo tính kế thừa, phát triển và linh hoạt của nội dung cũng
nh phơng pháp dạy học.
2.2.3.2. Tiêu chuẩn của PPDH thực hành kỹ thuật theo tiếp cận NLTH
Để đổi mới phơng pháp dạy học môn thực hành kỹ thuật theo
tiếp cận NLTH cần phải vận dụng tốt bốn tiêu chuẩn của phơng pháp
dạy học theo tiếp cận NLTH (trình bày ở chơng 1).
2.2.3.3. Cấu trúc của PPDH thực hành kỹ thuật theo tiếp cận NLTH
1) Đặt vấn đề - bài toán nhận thức (hớng dẫn ban đầu):


Sau giai đoạn hớng dẫn ban đầu là giai đoạn hớng dẫn thờng
xuyên. Hớng dẫn thờng xuyên chiếm phần lớn thời gian của ca thực
tập. Thời gian luyện tập trong giai đoạn hớng dẫn thờng xuyên thờng
là 4 đến 5 giờ. Đây là giai đoạn chủ yếu để giảng viên tổ chức, điều khiển
cho sinh viên giải quyết vấn đề. Nó là giai đoạn nhận thức, rèn luyện
thao tác, kỹ năng (theo tiêu chuẩn thực hiện) của sinh viên; là giai đoạn
tạo ra tiền đề cho việc thuần thục kỹ năng, hình thành kỹ xảo, tay nghề
cùng phẩm chất, tác phong, thái độ nghề nghiệp và NLTH cho sinh viên.
3. Hớng dẫn kết thúc

Khi chuẩn bị kết thúc bài thực hành phải có phần hớng dẫn kết
thúc. Hớng dẫn kết thúc là giai đoạn thảo luận (tóm tắt, nhận xét),
kiểm tra đánh giá, nghiệm thu sản phẩm của bài thực tập và phát biểu
NLTH. Đồng thời, giảng viên sẽ chỉ ra các nhợc điểm về kỹ thuật, thao 17
17
tác, thái độ của sinh viên trong quá trình luyện tập và có thể đa ra
những yêu cầu và những vấn đề mới của bài học.
2.2.3.2. Vận dụng PPDH môn thực hành kỹ thuật theo tiếp cận NLTH
Trong dạy học môn thực hành kỹ thuật, ngời giảng viên phải chủ
động lựa chọn và sử dụng linh hoạt các phơng pháp dạy học tích cực theo
quan điểm tiếp cận NLTH để đạt đợc mục tiêu dạy học. Trong dạy học
môn học thực hành trang bị điện, các phơng pháp dạy học sử dụng chủ
đậo là: phơng pháp dạy học đàm thoại gợi mở; phơng pháp dạy học
mô phỏng; phơng pháp dạy học Algorit; phơng pháp dạy học đặt và
giải quyết vấn đề, kết hợp việc tổ chức của nhóm học tập và sự hỗ trợ
của phơng tiện, trang thiết bị dạy học hiện đại.

- Nội dung kiểm nghiệm gồm:
1) Nội dung chơng trình môn học trang bị điện, hệ cao đẳng đợc đổi
mới đã thật sự phù hợp với yêu cầu phát triển của KH - CN và thực tế sản xuất.
2) Việc đổi mới là vận dụng và phát triển một số phơng pháp dạy
học tích cực theo tiếp cận NLTH vào môn học thực hành trang bị điện là
phù hợp và góp phần nâng cao chất lợng đào tạo giáo viên dạy nghề, hệ
cao đẳng tại các trờng s phạm kỹ thuật.
3) Hớng vận dụng đổi mới nội dung, phơng pháp dạy học các
môn kỹ thuật khác theo tiếp cận NLTH là khả thi và hiệu quả.
3.2. Các phơng pháp kiểm nghiệm
3.2.1. Phơng pháp chuyên gia:
Để đánh giá kết quả nghiên cứu và tính khả thi của đề tài, tác giả xin ý
kiến chuyên gia của 25 nhà khoa học là giáo s, phó giáo s tiến sỹ trong
lĩnh vực lý luận dạy học; các nhà quản lý chuyên môn: giám hiệu; trởng, phó
khoa; trởng bộ môn và các giảng viên dạy môn học thực hành trang bị điện.
Nội dung trọng tâm xin ý kiến đánh giá luận án là: các khái niệm về dạy hoc
theo tiếp cận NLTH; nội dung chơng trình và phơng pháp dạy học môn học
thực hành trang bị điện theo tiếp cận NLTH và quan điểm đề xuất phơng
pháp dạy học môn học thực hành trang bị điện theo tiếp cận NLTH.
3.2.2. Phơng pháp thực nghiệm s phạm:
Đợc tiến hành tại trờng Đại học S phạm kỹ thuât Nam Định,
với đối tợng là sinh viên hệ cao đẳng gồm các lớp điện khoá 32, khoá
33 và 34. Thực nghiệm 2 đợt ở hai năm học: đợt 1 thuộc năm học 2005
- 2006 (từ ngày 15/8 đến ngày 05/11/2006; đợt 2 thuộc năm học 2006 -
2007 (từ ngày 11/8 đến ngày 04/12/2007) về nội dung và phơng pháp
dạy học môn thực hành trang bị điện theo tiếp cận NLTH.
Mục tiêu của mỗi đợt thực nghiệm s phạm là kiểm chứng việc vận
dụng cơ sở lý luận của dạy học theo tiếp cận NLTH vào thực tế đổi mới
trang thiết bị dạy học cho môn học.
Nh vậy, kết quả đánh giá, góp ý của các chuyên gia cho thấy
những nội dung đề xuất của đề tài là khả thi, có hiệu quả trong đào tạo
giáo viên dạy nghề, hệ cao đẳng, chuyên ngành công nghệ kỹ thuât điện
ở các trờng s phạm kỹ thuật. 20
20
3.3.21. Kết qủa thực nghiệm s phạm
Đánh giá định tính:
- Thông qua dự giờ, quan sát lớp học nhằm theo dõi sự hứng thú, sự
tập trung chú ý và tinh thần tích cực tham gia luyện tập các nội dung bài
học của sinh viên.
- Lấy ý kiến trực tiếp của giảng viên tham gia giảng dạy; dự các
giờ thực hành ở tổ bộ môn và khoa chuyên môn.
Đánh giá định lợng:
Các kết quả đánh giá trong thực nghiệm s phạm đợc xử lý theo
phơng pháp toán thống kê và rút ra kết luận về tính u việt cũng nh
khó khăn trở ngại của các đề xuất trên.
Việc cụ thể trong tính toán các tham số thống kê là: tính trung bình
mẫu (hay kỳ vọng mẫu; tính phơng sai, độ lệch chuẩn, hệ số biến
thiên, sai số của số trung bình) đi đến kiểm định mức độ khác nhau của
phơng sai và kiểm định mức độ khác nhau của điểm trung bình giữa 2
nhóm (Đối chứng và thực nghiệm). Việc xác định khoảng tin cậy của
điểm trung bình giữa 2 nhóm; lập bảng phân bố tần suất f
i
- tần suất tích
luỹ f
i

30
012345678910
Xi
fi
ĐC
TN21
21
3.4. Đánh giá
Qua hai năm tiến hành thực nghiệm cùng với những ý kiến
chuyên gia của nhiều nhà khoa học, nhà chuyên môn và quản lý
chuyên môn, việc nghiên cứu đổi mới nội dung và phơng pháp dạy học
môn thực hành trang bị điện, hệ cao đẳng theo tiếp cận NLTH tại trờng
S phạm Kỹ thuật Nam Định đã cho thấy kết quả đánh giá nh sau:
1) Việc đổi mới nội dung môn học thực hành kỹ thuật theo tiếp
cận NLTH cho phù hợp với xu hớng phát triển của KH -CN và thực tế

nhóm học tập và sự hỗ trợ tích cực của các trang thiết bị, phơng tiện dạy
học hiện đại. Việc vận dụng các phơng pháp dạy học tích cực đã tạo ra
sự đồng đều về khả năng khám phá, tiếp thu, nắm vững kiến thức, rèn
luyện kỹ năng, tay nghề, tinh thần và thái độ học tập của sinh viên.
- Các đờng biểu diễn tần suất và tần suất tích lũy ở nhóm thực
nghiệm trong thực nghiệm s phạm thờng cao hơn và dịch chuyển về
bên phải so với các nhóm đối chứng. Điều đó chứng tỏ kết quả đánh giá
ở các nhóm thực nghiệm thờng cao hơn; số sinh viên đạt kết quả khá
giỏi cũng cao hơn.
Nh vậy, việc đồi mới mục tiêu, nội dung và phơng pháp dạy
học môn thực hành trang bị điện hệ cao đẳng theo tiếp cận NLTH với sự
hỗ trợ của phơng tiện, trang thiết bị dạy học hiện đại là một đề xuất
đúng đắn, kịp thời. Nó luôn phù hợp với xu hớng phát triển của KH -
CN và thực tế sản xuất, góp phần nâng cao đợc chất lợng, đào tạo đội
ngũ giáo viên dạy nghề, hệ cao đẳng của chuyên ngành công nghệ kỹ
thuật điện tại các trờng s phạm kỹ thuật.
Kết luận và kiến nghị
Công trình đã đạt đợc những kết quả chung nh sau:
Qua việc nghiên cứu những nét tổng quan trên thế giới, một số
nớc ở khu vực và trong nớc về dạy học thực hành kỹ thuật theo tiếp
cận NLTH; kết hợp việc khảo sát thực tế quá trình giảng dạy môn học
tại các trờng s phạm kỹ thuật; quá trình sử dụng ngời giáo viên dạy
nghề trong những năm gần đây tại các trờng trung cấp chuyên nghiệp,
trung cấp nghề, trung tâm hớng nghiệp, dạy nghề, một số công ty, xí
nghiệp công nghiệp, đề tài đã xây dựng đợc cơ sở lý luận và thực tiễn
của việc đổi mới mục tiêu, nội dung và phơng pháp dạy học môn thực
hành trang bị điện theo tiếp cận NLTH trong đào tạo giáo viên dạy
nghề, hệ cao đẳng tại các trờng s phạm kỹ thuật. Đồng thời, làm rõ
những yêu cầu, hạn chế, kể cả những vấn đề bất cập trong đào tạo giáo
viên dạy nghề nói chung và quá trình dạy học môn thực hành chuyên