Các nhân tố ảnh hưởng đến
lãi suất
Bởi:
Đại Học Kinh Tế Quốc Dân
Như chúng ta đã biết lãi suất tín dụng ngân hàng được xác định trên cơ sở cân bằng cung
cầu tiền gửi, tiền cho vay trên thị trường. Do đó những nhân tố ảnh hưởng tới hình thái
diễn biến của lãi suất chính là những nhân tố tác động làm thay đổi cung cầu tiền vay.
Phân tích diễn biến lãi suất trên thị trường trái khoán (khuôn mẫu tiền vay) và trên thị
trường tiền tệ (khuôn mẫu ưa thích tiền mặt) tuy có những đặc điểm khác nhau nhưng
đều mang lại những kết quả tương đương nhau trong việc xem xét vấn đề lãi suất được
xác định như thế nào.
Bây giờ sẽ sử dụng tổng hợp hai phương pháp: khuôn mẫu tiền vay và khuôn mẫu tiền
mặt, đồng thời chú ý đến những đặc điểm của nền kinh tế hiện đại để phân tích các nhân
tố ảnh hưởng tới lãi suất.
Của cải – tăng trưởng
Phân tích khuôn mẫu tiền mặt cho thấy khi của cải tăng lên trong thời kỳ tăng trưởng
kinh tế của một chu kỳ kinh tế, lượng cầu tiền sẽ tăng do mọi người gia tăng tiêu dùng
hoặc đầu tư hay chỉ đơn giản là muốn giữ thêm tiền làm nơi trữ gía trị. Kết quả là đường
cầu tiền dịch chuyển về bên phải trong khi đường cung tiền do chính phủ quy đinhj
đường thẳng đứng. Như vậy khuôn mẫu tiền mặt phân tích diễn biến lãi suất trên thị
trường tiền tệ đưa đến kết luận: “Khi của cải tăng lên trong giai đoạn tăng trưởng của
chu kỳ kinh tế(các biến số khác không đổi) lãi suất sẽ tăng lên và ngược lại”.
Các nhân tố ảnh hưởng đến lãi suất
1/6
Hình 1.1: Mô tả mối liên hệ giữa tăng trưởng và lãi suất. Khi của cải tăng lên đường cầu
tiền dịch chuyển sang phải từ Md
1
đến Md
2
làm lãi
Khả năng sinh lời dự tính của các cơ hộ đầu tư

ảnh hưởng đến lãi suất. Ngân sách bội chi hay thu không kịp tiến độ sẽ dẫn đến lãi suất
tăng. Để bù đắp, chính phủ sẽ vay dân bằng cách phát hành trái phiếu. Như vậy lượng
tiền trong dân chúng sẽ bị thu hẹp làm tăng lãi suất.
Ngoài ra khi thâm hụt ngân sách đã trực tiếp làm cầu về quỹ cho vay trong các định chế
tài chính tăng lên, trong khi cung lại giảm và nâng cao lãi suất hoặc người dân dự đoán
lạm phát sẽ tăng cao do Nhà nước tăng khối lượng cung ứng tiền tệ, dẫn tới việc găm
tiền lại để mua tài sản khác làm cung quỹ cho vay bị giảm một cách tương ứng và lãi
suất tăng lên.
Trường hợp bội thu ngân sách sẽ dẫn đến lãi suất giảm do sự vận động ngược lại với
trường hợp chi ngân sách.
Tỷ giá hối đoái
Tỷ giá là giá cả tiền tệ của nước này thể hiện bằng đơn vị tiền tệ của nước khác. Tỷ giá
do quan hệ cung cầu trên thị trường ngoại hối quyết định và chịu ảnh hưởng của nhiều
nhân tố như giá cả, thuế… trong xu thế toàn cầu hoá hiện nay làm cho không một quốc
gia nào, nếu muốn tồn tại và phát triển, lại không tham gia thực hiện phân công lao động
và thương mại quốc tế. Thông qua quá trình trao đổi buôn bán giữa các nv tỷ giá hối
đoái giảm, xuất khẩu tăng lên nguồn thu ngoại tệ tăng lên. Điều đó làm tăng cung ngoại
tệ, tương đương với việc tăng cầu nội tệ kết quả là làm lãi suất tăng lên.
Bằng cách lập luận tương tự, chúng ta sẽ thu được một mức lãi suất nội tệ thấp hơn nếu
tỷ giá hối đoán tăng lên, đồng nội tệ có giá hơn. Tóm lại, khi mức giá của đồng tiền một
nước so với các nc khác giảm xuống thì một ước đoán hợp lý là lãi suất trong nc sẽ tăng
lên và ngược lại.
Các nhân tố ảnh hưởng đến lãi suất
5/6
Lượng tiền cung ứng
Qua phân tích trên cho thấy có rất nhiều nhân tố ảnh hưởng đến lãi suất nhưng nhân tố
ảnh hưởng lớn và nhạy cảm với lãi suất là lượng tiền cung ứng. Vậy lượng tiền cung
ứng thay đổi thì nó có tác động đến lượng tiền cung ứng như thế nào?
Một sự tăng lên của lượng tiền cung ứng gây ra 4 tác động đối với lãi suất: tác dụng tính
lỏng, tác dụng tính thu nhập, tác dụng mức giá, tác dụng lạm phát dự tính.