KINH TẾ KINH TẾ
THƯƠNG MẠI THƯƠNG MẠI –– DỊCH VỤDỊCH VỤ
PGSPGS TS TS PHAN TỐ UYÊNPHAN TỐ UYÊN
Đại học Kinh tế Quốc DânĐại học Kinh tế Quốc Dân
BÀI MỞ ĐẦUBÀI MỞ ĐẦU
ĐĐỐỐI I TƯỢNG, NHIỆM VỤ VÀ PHƯƠNG TƯỢNG, NHIỆM VỤ VÀ PHƯƠNG
PHÁP PHÁP NGHIẤN NGHIẤN CỨU CỨU MỄN MỄN HỌCHỌC
I.I. Những thay đổi cơ bản của KTQDNhững thay đổi cơ bản của KTQD
II.II. Đối tượng nghiên cứuĐối tượng nghiên cứu
III.III. Nhiệm vụ của môn họcNhiệm vụ của môn học
IV.IV. Yêu cầu nghiên cứuYêu cầu nghiên cứu
••Lời mở đầu Lời mở đầu
Hội nhập KTQT là xu hướng khách quan không thể Hội nhập KTQT là xu hướng khách quan không thể
đảo ngượcđảo ngược Tham gia vào sân chơi chung của cả nước và Tham gia vào sân chơi chung của cả nước và
quốc tế đòi hỏi mỗi người, mỗi DN phải tuân theo luật quốc tế đòi hỏi mỗi người, mỗi DN phải tuân theo luật
chơi chung.chơi chung.
•• Môi trường thay đổi đòi hỏi phải thay đổi cách Môi trường thay đổi đòi hỏi phải thay đổi cách
sống, cách tư duy, thay đổi cách thức kinh sống, cách tư duy, thay đổi cách thức kinh
doanh, phương thức làm giàu của DN.doanh, phương thức làm giàu của DN.
Dân ta có câu : Ở bầu thì tròn, ở ống thì dàiDân ta có câu : Ở bầu thì tròn, ở ống thì dài
Thành công trong kinh doanh chỉ đến với người Thành công trong kinh doanh chỉ đến với người
hiểu rõ xu thế thời cuộc, biết mình biết người , hiểu rõ xu thế thời cuộc, biết mình biết người ,
chuẩn bị kỹ lưỡng về mọi mặt để chủ động và chuẩn bị kỹ lưỡng về mọi mặt để chủ động và
chấp nhận cạnh tranh trong kinh doanh chấp nhận cạnh tranh trong kinh doanh
1. Những thay đổi cơ bản1. Những thay đổi cơ bản
a / Thay đổi về thể chế kinh tếa / Thay đổi về thể chế kinh tế
:: Nguyên tắc Nguyên tắc
cơ bản của WTO là cơ bản của WTO là
công khai minh bạchcông khai minh bạch
. VN đã . VN đã
trở thành thành viên chính thức thứ 150 của trở thành thành viên chính thức thứ 150 của
c/c/
Mọi thay đổi của thế giới sẽ ảnh Mọi thay đổi của thế giới sẽ ảnh
hưởng trực tiếp đến ViỆT NAMhưởng trực tiếp đến ViỆT NAM
•• Khi chưa mở cửa thị trường nội địa, tác động Khi chưa mở cửa thị trường nội địa, tác động
của thế giới bên ngoài ảnh hưởng có mức độ , của thế giới bên ngoài ảnh hưởng có mức độ ,
nay hội nhập mọi thay đổi của thế giới bên nay hội nhập mọi thay đổi của thế giới bên
ngoài sẽ ngoài sẽ
tác động trực tiếptác động trực tiếp
, ,
mạnh mẽ tới mọi mạnh mẽ tới mọi
mặt của đời sống xã hộimặt của đời sống xã hội
từ văn hóa, y tế, giáo từ văn hóa, y tế, giáo
dục đào tạo, an sinh xã hội và quản lý xã hộidục đào tạo, an sinh xã hội và quản lý xã hội
> Đòi hỏi phải > Đòi hỏi phải
nghiên cứu toàn diện nghiên cứu toàn diện
các yếu tố các yếu tố
của môi trường kinh doanh để tiếp thu tinh hoa của môi trường kinh doanh để tiếp thu tinh hoa
của nhân loại,hạn chế cái xấu, gữi gìn bản sắc, của nhân loại,hạn chế cái xấu, gữi gìn bản sắc,
truyền thống tốt đẹp của dân tộctruyền thống tốt đẹp của dân tộc
d/ Thay đổi về đạo đức xã hộid/ Thay đổi về đạo đức xã hội
••
Kinh tế phát triển mọi người giaù lênKinh tế phát triển mọi người giaù lên
, có tiền làm cho , có tiền làm cho
con người từ hèn kém trở nên sang trọng, từ ích kỷ con người từ hèn kém trở nên sang trọng, từ ích kỷ
trở nên hào hiệp, từ cau có trở nên cởi mở, mọi người trở nên hào hiệp, từ cau có trở nên cởi mở, mọi người
sẽ chú ý nâng cao chất lượng cuộc sống hơnsẽ chú ý nâng cao chất lượng cuộc sống hơn
> >
Chất lượng cuộc sốngChất lượng cuộc sống
là kết quả của thương mại, là kết quả của thương mại,
dịch vụ mang lại. Con người sẽ chú ý lựa chọn hàng dịch vụ mang lại. Con người sẽ chú ý lựa chọn hàng
4. Yêu cầu của môn học4. Yêu cầu của môn học
•• Nắm được vấn đề cơ bản về tổ chức, quản lý Nắm được vấn đề cơ bản về tổ chức, quản lý
và kinh doanh thương mại và kinh doanh thương mại ––dịch vụ trong nền dịch vụ trong nền
kinh tế quốc dânkinh tế quốc dân
•• Hiểu rõ chính sách và công cụ quản lý thương Hiểu rõ chính sách và công cụ quản lý thương
mại mại –– dịch vụ qua các thời kỳdịch vụ qua các thời kỳ
•• Hiểu rõ hoạt động thương mại Hiểu rõ hoạt động thương mại –– dịch vụ ở các dịch vụ ở các
đơn vị sản xuất (TM đầu vào, dự trữ, TM đầu đơn vị sản xuất (TM đầu vào, dự trữ, TM đầu
ra, dịch vụ của DN )ra, dịch vụ của DN )
•• Quan hệ kinh tế trong thương mại Quan hệ kinh tế trong thương mại ––dịch vụ, dịch vụ,
KDTM, tổ chức hạch toán…KDTM, tổ chức hạch toán…
•• Các loại dịch vụ trong thương mạiCác loại dịch vụ trong thương mại
5. Nội dung của môn học5. Nội dung của môn học
•• Những vấn đề cơ bản về TM Những vấn đề cơ bản về TM DV trong KTTTDV trong KTTT
•• Tổ chức quản lý nhà nước về TMTổ chức quản lý nhà nước về TM DV trong nền kinh tế DV trong nền kinh tế
quốc dânquốc dân
•• Tổ chức và quản lý hoạt động TMTổ chức và quản lý hoạt động TM DV ở DN sản xuấtDV ở DN sản xuất
•• Tổ chức các mối quan hệ kinh tế trong thương mại Tổ chức các mối quan hệ kinh tế trong thương mại ––
dịch vụdịch vụ
•• Tổ chức kinh doanh hàng hóa trong cơ chế thị trường Tổ chức kinh doanh hàng hóa trong cơ chế thị trường
•• Dịch vụ thương mại trong nền kinh tế quốc dânDịch vụ thương mại trong nền kinh tế quốc dân
•• Hạch toán kinh doanh trong thương mại dịch vụHạch toán kinh doanh trong thương mại dịch vụ
Bài 1. Bài 1. Những vấn đề cơ bản về TMNhững vấn đề cơ bản về TM
DV trong nền kinh tế thị trườngDV trong nền kinh tế thị trường
•• Bản chất kinh tế và đặc trưng của TMBản chất kinh tế và đặc trưng của TM DV DV
•• Những nội dung của TMNhững nội dung của TM DVDV
•• Những mục tiêu và quan điểm phát triển TMNhững mục tiêu và quan điểm phát triển TM
DV ở nước taDV ở nước ta
•• Thương mạiThương mại–– dịch vụ ở nước ta qua các thời kỳdịch vụ ở nước ta qua các thời kỳ
•• Những biện pháp phát triển TMNhững biện pháp phát triển TM DV ở Việt NamDV ở Việt Nam
TM theo nghĩa rộngTM theo nghĩa rộng là toàn bộ các hoạt động KD là toàn bộ các hoạt động KD
trên thị trường. trên thị trường.
TM= KDTM= KD
TM theo nghĩa hẹpTM theo nghĩa hẹp là quá trình mua bán hàng hóa là quá trình mua bán hàng hóa
dịch vụ trên thị trường, là lĩnh vực phân phối và lưu dịch vụ trên thị trường, là lĩnh vực phân phối và lưu
thông hàng hóathông hàng hóa
Hoạt động TM là việc thực hiện 1 hay nhiều Hoạt động TM là việc thực hiện 1 hay nhiều
hành vi TM của cá nhân, tổ chức kinh doanh hành vi TM của cá nhân, tổ chức kinh doanh
bao gồm…bao gồm…
# # Phân loại TMPhân loại TM::
= =
Theo phạm vi hoạt động:TMTheo phạm vi hoạt động:TM
của tỉnh, thành của tỉnh, thành
phố, TM nội bộ ngành, TM nội địa và TM qtếphố, TM nội bộ ngành, TM nội địa và TM qtế
= =
Theo tính chất và đặc điểm của SPTheo tính chất và đặc điểm của SP
có TM có TM
hàng hóa và TM dịch vụ,TM TLSX và TM TLTDhàng hóa và TM dịch vụ,TM TLSX và TM TLTD
==
Theo các khâu của quá trình lưu thôngTheo các khâu của quá trình lưu thông
có TM có TM
bán buôn và TM bán lẻbán buôn và TM bán lẻ
Theo mức độ can thiệp của nhà nướcTheo mức độ can thiệp của nhà nước
vào quá vào quá
trình thương mại có TM tự do và TM được bảo trình thương mại có TM tự do và TM được bảo
hộhộ
= =
Theo kỹ thuật giao dịchTheo kỹ thuật giao dịch
có TM truyền thống có TM truyền thống
Tất cả mối quan hệ kinh tế trong lĩnh vực TM Tất cả mối quan hệ kinh tế trong lĩnh vực TM
DV đềuDV đều được tiền tệ hóa và thiết lập hợp lýđược tiền tệ hóa và thiết lập hợp lý
theo định hướng kế hoạch nhà nước và theo theo định hướng kế hoạch nhà nước và theo
qui luật của kinh tế thị trườngqui luật của kinh tế thị trường
II. II. Chức năng và nhiệm vụ của TMChức năng và nhiệm vụ của TM
1. Chức năng của Thương mại1. Chức năng của Thương mại dịch vụdịch vụ
a/ a/
Tổ chức và thực hiện quá trình lưu thông HH, Tổ chức và thực hiện quá trình lưu thông HH,
dịch vụ trong nước và với nước ngoàidịch vụ trong nước và với nước ngoài
Để thực hiện chức năng này cần đội ngũ lao Để thực hiện chức năng này cần đội ngũ lao
động chuyên nghiệp, hệ thống quản lý KD động chuyên nghiệp, hệ thống quản lý KD
thông suốt và có cơ sở vật chất kỹ thuật hiện thông suốt và có cơ sở vật chất kỹ thuật hiện
đại.đại.
b/ b/
Tiếp tục quá trình sản xuất trong lưu thôngTiếp tục quá trình sản xuất trong lưu thông
TM phải tổ chức tốt vận chuyển, bảo quản, phân TM phải tổ chức tốt vận chuyển, bảo quản, phân
loại, ghép đồng bộ và gia công chế biến HH loại, ghép đồng bộ và gia công chế biến HH
c/ c/
Gắn SX với thị trường, gắn kinh tế trong nước Gắn SX với thị trường, gắn kinh tế trong nước
với kinh tế quốc tếvới kinh tế quốc tế
, thực hiện chính sách mở , thực hiện chính sách mở
cửa của nền kinh tế.cửa của nền kinh tế.
d/ d/
Thực hiện giá trị HH, DV đáp ứng tốt nhu cầu Thực hiện giá trị HH, DV đáp ứng tốt nhu cầu
SX và đời sống, nâng cao mức hưởng thụ của SX và đời sống, nâng cao mức hưởng thụ của
người tiêu dùngngười tiêu dùng
Đòi hỏi TM tích cực phục vụ và phát triển SX, đời Đòi hỏi TM tích cực phục vụ và phát triển SX, đời
sống , là thực hiện mục đích của TMsống , là thực hiện mục đích của TM
+ Tạo ra động lực thúc đẩy nâng cao NSLĐ và sử + Tạo ra động lực thúc đẩy nâng cao NSLĐ và sử
dụng tối ưu các nguồn lực của XH dụng tối ưu các nguồn lực của XH
Copyright: Tài liệu đại học ©