54
ThS. KTS. Nguyn Cao Lãnh

HC LIU M THIT K KIN TRÚC CÁC CÔNG TRÌNH
U MI H TNG K THUT Ô TH
THIT K KIN TRÚC
NHÀ MÁY X LÝ CHT THI RN

55
4. THIT K KIN TRÚC NHÀ MÁY X LÝ CHT THI RN
4.1. Khái nim chung v x lý CTR rn đô th
4.1.1. Qun lý CTR đô th
a. CTR đô th bao gm CTR sinh hot, CTR công nghip, CTR y t (trong đó có
CTR nguy hi). CTR công nghip, CTR y t và các loi CTR nguy hi đc qun lý
riêng theo quy đnh hin hành.
b. H thng thu gom, vn chuyn và x lý CTR sinh hot đô th bao gm:


b. Công ngh x lý CTR:
- Công ngh x lý CTR d kin la chn trong c s XLCTR phi hiu qu, phù
hp vi điu kin kinh t, không gây ô nhim ngun nc ngm, nc mt và môi
trng không khí xung quanh.
- T l CTR đc x lý bng công ngh chôn lp không vt quá 15% tng 5
Mc 6.1.2. Chng VI. Quy chun QHXD Vit Nam 01:2008/BXD
56
lng CTR thu gom đc. T l CTR đc x lý bng các công ngh khác (tái ch, tái
s dng, ch bin phân hu c,…) ≥85%.
6

c. Trm trung chuyn CTR:
- Phi b trí trm trung chuyn CTR nhm tip nhn và vn chuyn ht khi
lng CTR trong phm vi bán kính thu gom đn khu x lý tp trung trong thi gian
không quá 2 ngày đêm.
- Tt c các khu đô th đc quy hoch mi đu phi b trí các khu đt đ xây
dng các trm trung chuyn CTR.
- Các trm trung chuyn CTR phi đc qui hoch ti các v trí thun tin giao
thông và phi b
o đm hot đng chuyên ch không gây nh hng ti cht lng môi
trng và m quan đô th. Mi trm trung chuyn CTR phi có bãi đ xe v sinh
chuyên dùng, h thng thu gom nc rác và x lý s b.
- Khong cách ATMT nh nht gia hàng rào ca trm trung chuyn c đnh đn

chim đt và gim ô nhim môi trng.
- Trong vùng ATVMT ca c s x lý CTR, có th thc hin các hot đng lâm 6
Mc 6.1.2. Chng VI. Quy chun QHXD Vit Nam 01:2008/BXD
7
Mc 9.5. Chng IX. Quy chun các công trình HTKT đô th QCVN 07:2010/BXD
57
nghip, xây dng các công trình giao thông, thy li, tuyn và trm đin, h thng
thoát nc và x lý nc thi.
- Quy đnh v khong cách ATMT ti thiu ca các c s x lý CTR ti chân các
công trình xây dng nh sau:
+ Bãi chôn lp CTR hn hp (vô c và hu c) hp v sinh: ≥1.000m.
+ Bãi chôn lp CTR vô c: ≥100m.
+ Nhà máy x lý CTR (đt có x lý khí thi, sn xut phân hu c): ≥500m.
- Chiu rng ca di cây xanh cách ly ngoài hàng rào ≥20m tính t hàng rào c
s x lý CTR.
8

- Trong các c s XLCTR phi có h thng thu gom nc thi, nc rác và trm
x lý nc thi cc b, đm bo tiêu chun và cht lng nc x thi theo quy đnh.
- Quy mô bãi chôn lp CTR đc xác đnh nh sau:
Bng 4.2. Quy mô bãi chôn lp CTR đô th
Loi đô th, khu công nghip
Din tích
(ha)


8
Mc 6.1.2. Chng VI. Quy chun QHXD Vit Nam 01:2008/BXD
58
nh và  thành phân compost, hay  (methan hóa) đ sinh ra khí biogas, áp dng cho
các loi CTR hu c và mt s loi vô c phù hp.
- Phng pháp c lý - ông cng: CTR đc nghin nh, trn vi các cht đông
cng và ép thành khi cng, có th áp dng cho mi loi CTR nhng thng áp dng
cho các loi cht thi xây dng có cng đ chu lc cao và loi không th đt hay ch
bi
n compost.
- Ngoài ra còn mt s phng pháp mi nh phng pháp hóc hc - hóa lng
thành du,…
4.2.2. Dây chuyn công ngh XLCTR bng phng pháp đt
Rác thi (sau khi đã phân loi) đc vn chuyn đn NM đt CTR. CTR đc
đt bng đin hay du trong các lò đt. Nhit sinh ra trong quá trình đt đc s dng
đ phát đin và cung cp nc nóng.
Khói bi sinh ra trong quá trình đt qua các h thng lc (tnh đ
in, xúc tác,…)
và kim tra đt tiêu chun trc khi x ra môi trng
Nc thi sinh ra trong quá trình ra bung đt, trong quá trình lc khói đc thu
gom và x lý ti trm XLNT cc b ca NM trc khi x vào h thng nc mt.
Toàn b x, tro lò đt, bùn và bi lc đc thu gom và x lý s b đ tái s dng
cho mc đích khác.
S đ dây chuyn công ngh x lý CTR bng png pháp
đt xem Hình 4.1.
4.3. Các b phn chc nng trong NMXLCTR và nguyên tc b trí, thit k

7) Turbin
8) Làm ngui, phân loi tro
bng nam châm
9) Qung st đem đi tái ch
10) Bung lc bng đin
11) Bung cht xúc tác
12) Bung trao đi nhit
13) Thit b lc khí
14) H thng màng lc
15) Xilo đng bi tro
16) Phòng kim tra
17) Thi khí
18) ng khói
19) Thit b ngng t

20) Bùn Hydroxid s dng tái
ch cho ngành sn xut kim loi

Hình 4.1. S đ công ngh ca NM đt CTR
60
- Bunke cha CTR: Là ni cha CTR trc khi chuyn ti lò đt. Bunke đc
làm bng BTCT, kiu ni hoc na ngm, bên di có b phn thu hi nc rác và
nc ra ti ni XLNT chung ca NM. Bên trên có b phn thu khí (mùi) đ x lý. S
dng cu trc đ bc CTR vào lò đt. Có th có thêm b phn cung cp khí nóng (t lò
đt) đ sy CTR trc khi đt. B phn đi
u khin cu trc và bc rác b trí phía trên,
kín hoàn toàn và có ca kính rng đ nhìn xung bunke và ca lò đt.

móc, thit b, xe chuyên dng,… ca NMXLCTR, bao gm c kho hóa cht (cho kh
trùng, lc), vt t, ph tùng sa cha, thay th,…
d. Trm XLNT: Là ni thu gom và x lý toàn b nc thi ca NM theo tiêu
chun quy đnh ri x ra ngun nc mt hoc x vào h thng thu gom chung.
e. Trm cp nc: Có th xây dng trm cp nc cc b
 (ngun nc ngm)
trong NMXLCTR (nu mng li cp nc ca đô th  xa) đ cung cp nc sinh
hot và cho các b phn x lý (lc khí, làm ngui x, x lý tro bi, ni hi, ra xe,…)
f. Gara xe chuyên dng: Bao gm gara đ xe và b phn ra xe và kh trùng
cho các loi xe vn chuyn CTR chuyên dng Gara đc b trí ti các v trí thun
tin cho vic chuyên ch
, lu thông trong và ngoài NM, gn lin vi h thng đng
giao thông và sân bãi. Nc thi ca gara cn đc thu gom toàn b và đa v khu vc
x lý.
4.3.4. Khu vc cây xanh, mt nc
ây là khu vc không th thiu trong NMXLCR. Bao gm các vn hoa, h
nc cnh quan (kt hp vi các tiu cnh), cây xanh cách ly, đm. B trí các sân th
thao (cu lông, tennis) kt hp trong khu vc này.
Cn tn dng ti đa các khu
đt trng, đt d tr phát trin và khong cách ly
ATMT đ trng cây xanh. Din tích cây xanh ti thiu trong khu đt là 10%.
4.3.5. ng giao thông, sân bãi
ng giao thông, sân bãi nhm đm bo vic vn chuyn nguyên vt liu, thit
b máy móc và liên h gia các b phn chc nng (lung ngi) trong NMXLCR.
62
Cn có 2 cng riêng bit cho lung ngi và lung hàng (CTR) đ đm bo mc
đ v sinh môi trng. ng giao thông vn chuyn CTR t cng ti ni tip nhn

thng là hình ch nht chy dài và kt thúc là ng khói hình tròn, bunke cha rác
thng có chiu rng ln hn và cao hn.

Hình 4.7. NMXLCTR  Quebec, Canada

Hình 4.8. NMXLCTR Covanta, Minnaepolis, Hoa K
64
4.4.2. Thit k kin trúc mt s hng mc công trình chính
4.4.2.1. Khu vc trc nhà máy
Nhà hành chính, qun lý và các b phn phc v công cng (nhà n, gii khát,
hi trng,…), b phn điu khin vn hành, kim soát chung,… nên b trí tp trung
trong mt tòa nhà ti khu vc trc NM, va thun tin cho vic qun lý vn hành,
va to quy mô đ ln đ tng hiu qu
s dng đt cng nh tng kh nng sáng to
ca thit k kin trúc.
 đm bo v sinh môi trng, các b phn này cn đc thit k kín hoàn toàn
và s dng điu hòa vi khí hu nhân to. Khong cách ly gia nhà hành chính và khu
x lý nên trng cây xanh mt đ cao
Tuy đc đt cách xa khu dân c và thng không đóng góp gì nhiu cho b mt
kin trúc đô th nh
ng công trình này cng có th đc đc thit k nhiu tng,
phong cách kin trúc và kt cu hin đi, vi h thng sân vn, mt nc và cnh
quan bao quanh, to nên b mt kin trúc đp cho NM. Tiêu chun thit k theo tiêu
chun ca công trình công cng tng ng. Quy mô các công trình đc tính toán theo
s lng ngi lao đng, ph thuc vào yêu cu ca dây chuyn công ngh và yêu cu
qun lý.
Các ch tiêu tính toán di

Hình thc kin trúc đc đáo và ni bt
66

Hình 4.10. NMXLCTR ti Esbjerg, an Mch - Kt cu bao che bng tm alumi

Hình 4.11. NMXLCTR ti Aarhus Nord, an Mch - Kt cu bao che bng kính
67
4.5. Gii thiu mt s NMXLCTR a) NMXLCTR Danish, an Mch - Kt cu bao che bng pin mt tri
68
b) NMXLCTR Spittelau Fernwarme, Viên, Áo
Hình thc kin trúc và chi tit đc đáo
69