BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG
PHẠM THỊ MINH HƯƠNG MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ
HOẠT ĐỘNG CỦA HIỆP HỘI NGÀNH HÀNG
XUẤT KHẨU TẠI VIỆT NAM
Chuyên ngành : KINH TẾ THẾ GIỚI VÀ QUAN HỆ KINH TẾ QUỐC TẾ
LUẬN VĂN THẠC SỸ KINH TẾ
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
PGS. TS. BÙI THỊ LÝ
Với bản chất ƣu việt của Hiệp hội trong việc bảo vệ quyền lợi của doanh
nghiệp và nâng cao sức cạnh tranh, những năm gần đây số các Hiệp hội ngành hàng
ở nƣớc ta ngày một tăng lên ở nhiều lĩnh vực sản xuất và dịch vụ. Tuy nhiên do còn
mới mẻ và thiếu kinh nghiệm quản lý cũng nhƣ sự quan tâm và chỉ đạo của Nhà
nƣớc còn nhiều bất cập nên đã hạn chế không nhỏ tới vai trò của các Hiệp hội.Tham
khảo sự hình thành và phát triển Hiệp hội ngành hàng và vai trò của nó ở một số
nƣớc nhằm rút ra bài học kinh nghiệm cũng nhƣ nghiên cứu đánh giá thực trạng
hoạt động của các Hiệp hội ngành hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam nhằm đề 2
xuất các giải pháp để nâng cao vai trò của nó là mục tiêu hết sức cần thiết trong xu
thế hội nhập hiện nay. Đó chính là lý do mà vấn đề: “MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG
CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG CỦA HIỆP HỘI NGÀNH HÀNG XUẤT KHẨU TẠI
VIỆT NAM” đƣợc chọn làm đề tài luận văn thạc sỹ này.
2. Tình hình nghiên cứu
Do mô hình Hiệp hội ngành hàng đƣợc hình thành chƣa lâu ở Việt Nam nên
chƣa có những nghiên cứu một cách bài bản về vấn đề này. Hiện nay đƣợc sự quan
tâm của Chính phủ và các Bộ, ngành cũng nhƣ các doanh nghiệp nên mới chỉ có
một số công trình nghiên cứu về Hiệp hội ở giai đoạn triển khai. Cụ thể là một số
công trình sau:
- Hội thảo khoa học: Nâng cao vai trò của Hiệp hội ngành hàng. Phòng Th-
ƣơng mại và Công nghiệp Việt Nam, 29/6/2004
- Hội thảo “Đổi mới tổ chức và phƣơng thức hoạt động của Hiệp hội các tổ
chức kinh tế trong thời kỳ đổi mới” – Hội thảo khoa học liên Bộ, Phòng thƣơng mại
và Công nghiệp Việt Nam và Bộ nội vụ.
- Tổng hợp thực trạng hoạt động của các Hiệp hội- Báo cáo của Bộ nội vụ, 2005.
- Đối thoại chính sách giữa Hiệp hội doanh nghiệp và chính quyền địa
phƣơng ở Việt Nam- Phòng Thƣơng mại và Công nghiệp Việt Nam- Trần Hữu
Huỳnh.
- Đối tƣợng nghiên cứu: Hoạt động của các Hiệp hội ngành hàng ở trong và
ngoài nƣớc .
- Phạm vi nghiên cứu: Đề tài chủ yếu tập trung nghiên cứu các Hiệp hội
ngành hàng có triển vọng xuất khẩu lớn và chủ lực của Việt Nam, hoạt động của nó
cũng nhƣ đề ra các giải pháp trong thời gian tới.
6. Phƣơng pháp nghiên cứu
- Sử dụng lý luận về các Hiệp hội cũng nhƣ vai trò và chức năng của nó.
- Thu thập và xử lý (phân tích, tổng hợp) các thông tin, dữ liệu về thực
trạng hoạt động của các Hiệp hội ngành hàng trong việc hỗ trợ các doanh nghiệp
- Tham khảo có chọn lọc các công trình nghiên cứu trong và ngoài nƣớc về
các vấn đề có liên quan tới các Hiệp hội ngành hàng.
7. Kết cấu của Luận văn
Ngoài Lời mở đầu, Kết luận và Tài liệu tham khảo, luận văn gồm 3 chƣơng
nhƣ sau: 4
Chƣơng 1: Một số lý luận chung về hiệp hội ngành hàng
Chƣơng 2: Thực trạng hoạt động của các hiệp hội ngành hàng ở Việt Nam
trong thời gian qua
Chƣơng 3: Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của các hiệp
hội ngành hàng xuất khẩu tại Việt Nam.
5
CHƢƠNG 1
MỘT SỐ LÝ LUẬN CHUNG VỀ HIỆP HỘI NGÀNH HÀNG
1.1 KHÁI NIỆM VÀ VAI TRÒ CỦA HIỆP HỘI NGÀNH HÀNG
- Theo từ điển tiếng Việt, Hội là tổ chức của những ngƣời cùng nghề nghiệp,
cùng sở thích hay cùng chính kiến, tự nguyện và tập hợp lại để tiến hành các hoạt
động kinh tế nhƣ buôn bán, sản xuất, kinh doanh hoặc các hoạt động văn hoá, xã
hội hay chính trị đƣợc thành lập theo thể thức do pháp luật quy định. Các Hội nhƣ
vậy đều có điều lệ, quy định tôn chỉ, mục đích, cơ cấu tổ chức và hoạt động của
mình.[15]
Từ những định nghĩa trên, có thể rút ra Hội mang một số đặc điểm sau:
+ Hội là những tổ chức tự nguyện của quần chúng
+ Những tổ chức đó tập hợp đông đảo ngƣời cùng ngành nghề, hoặc cùng
giới, hoặc cùng sở thích…
+ Họ cùng góp kiến thức, sức lực và hành động một cách thƣờng xuyên để
đạt một mục đích nào đó, do những ngƣời tự nguyện sáng lập đề ra, mục đích đó
không trái với lợi ích dân tộc và Tổ quốc, không vụ lợi và trong khuôn khổ pháp
luật.
Khái niệm này giúp ta bƣớc đầu phân biệt đƣợc Hội với các nhóm và tập thể
tự nguyện khác do nhân dân tự nguyện bột phát, tức thời lập ra (các nhóm đó không
có điều lệ, không có đóng góp vật chất, sức lực, trí tuệ, không có hệ thống tổ chức
thống nhất, cố kết không chặt chẽ và không thƣờng xuyên hành động).
1.1.1.2 Khái niệm Hiệp hội ngành hàng
Trong các Hội có một hình thức liên kết gồm các doanh nghiệp cùng kinh
doanh một số mặt hàng hay nhóm hàng và đƣợc gọi là Hiệp hội ngành hàng (trade
association)
Theo từ điển kinh doanh của Nhà xuất bản Oxford thì Hiệp hội ngành hàng
là sự tập hợp của các doanh nghiệp trong cùng một ngành, đƣợc lập ra để thay mặt
trong việc đàm phán với Chính phủ, các tổ chức công đoàn, các Hiệp hội ngành
hàng khác… để đảm bảo cho các hội viên luôn đƣợc cung cấp thông tin mới nhất về
sự phát triển của ngành hàng kinh doanh của họ. Các Hiệp hội ngành hàng cũng 7
8
tổ chức kinh tế cùng kinh doanh một hoặc một số mặt hàng nhất định hoạt động
theo nguyên tắc tự nguyện tự quản dựa trên các quy tắc chung đã thoả thuận
phù hợp các quy định của pháp luật và không vì mục tiêu lợi nhuận.
1.1.1.3 Sự cần thiết phải phát huy khả năng liên kết thông qua Hiệp hội ngành hàng
Trong lĩnh vực kinh tế, cùng với quá trình đổi mới và hội nhập kinh tế quốc
tế, những năm gần đây chúng ta chứng kiến rất nhiều hình thức liên kết đa dạng của
các doanh nghiệp nhằm phát huy thế mạnh cộng đồng, nâng cao hiệu quả và sức
cạnh tranh của các doanh nghiệp. Các hình thức liên kết trên, dù tạo lên một thực
thể kinh doanh mới hay không nhƣng đều làm phát sinh các quan hệ kinh tế, hình
thành các hành vi thƣơng mại và do đó nó chịu sự tác động của quan hệ lợi ích một
cách rõ rệt. Nhƣ vậy, trong những hoàn cảnh nhất định khi “cơm chẳng lành, canh
chẳng ngọt” thì việc chia tay xảy ra, tính chất ổn định lâu dài không lớn.
Có hình thức tập hợp và liên kết các doanh nghiệp nhằm phát triển thị trƣờng
và nâng cao chất lƣợng sản phẩm hàng hoá nhƣ Câu lạc bộ doanh nghiệp. Câu lạc
bộ này không chỉ là nơi để các doanh nghiệp trao đổi kinh nghiệm, phƣơng thức
làm ăn mà còn tổ chức cho các doanh nghiệp đi khảo sát thị trƣờng, tăng cƣờng phát
triển thƣơng hiệu.
Có hình thức liên kết nhằm nâng cao khả năng cung ứng hàng hoá nhƣ hiện
tƣợng các hợp tác xã thƣơng mại liên kết với nhau để hình thành Liên hiệp Hợp tác
xã kiểu mới hay Liên minh hợp tác xã. Hay nhƣ hiện nay các doanh nghiệp bắt đầu
hợp tác với nhau trong việc thành lập các Tổng công ty, hay các tập đoàn thƣơng
mại, các liên doanh đấu thầu xây dựng, các Ngân hàng thực hiện phƣơng thức đồng
tài trợ các dự án lớn.
Có hình thức liên kết các doanh nghiệp thông qua mạng Internet, trên cơ sở
một hoặc một vài thành viên nòng cốt nhằm tập hợp, lựa chọn và cung cấp thông
tin, trao đổi ý tƣởng giữa các thành viên thông qua phƣơng tiện chủ yếu là email.
Còn có thể kể ra rất nhiều những hình thức liên kết đa dạng với nhiều cấp độ
khác nhau của các doanh nghiệp trong nền kinh tế, trong đó hình thức chủ đạo trong
hành động trừng phạt khi có một đối tác nào đó vi phạm quy chế, tiến hành những
hoạt động cạnh tranh không lành mạnh làm ảnh hƣởng đến lợi ích của các doanh 10
nghiệp hội viên. Là môi trƣờng thuận lợi để đào tạo, bồi dƣỡng kiến thức tiếp cận
thị trƣờng, thoả thuận về giá, sản lƣợng, chiến tranh thƣơng mại…[11]
- Khi tham gia vào thƣơng trƣờng quốc tế nếu doanh nghiệp đứng đơn lẻ thì
sẽ gặp khó khăn trong việc thuyết phục khách hàng, gây ảnh hƣởng tốt và lòng tin
cho khách hàng. Các Hiệp hội chính là nơi các doanh nghiệp tập hợp lực lƣợng,
đoàn kết lại, hình thành sức mạnh tổng hợp để thâm nhập và giành nhiều thị phần
trên thị trƣờng quốc tế.
Trƣớc xu thế toàn cầu hoá và hội nhập kinh tế quốc tế nhƣ hiện nay thì chỉ
riêng có sự quản lý và điều hành của Chính phủ đối với nền kinh tế của mỗi quốc
gia là không đủ, nhiều lúc bất cập.Việc thực hiện các liên kết “mềm” theo chiều
ngang giữa các doanh nghiệp nhằm tìm hiểu và điều phối các vấn đề có liên quan
đến cung cấp nguyên liệu, công nghệ và đẩy mạnh xuất khẩu dƣới hình thức các
Hiệp hội ngành hàng đã và đang trở thành một hình thức liên kết hiệu quả và là mô
hình phổ biến cho xu hƣớng liên kết trong nền kinh tế thị trƣờng hiện đại.
1.1.2 Vai trò của Hiệp hội ngành hàng trong việc thúc đẩy xuất khẩu
Hiệp hội ngành hàng là một tổ chức kinh tế dân sự. Hiệp hội ngành hàng góp
phần thúc đẩy kinh tế thị trƣờng phát triển lành mạnh thông qua việc nâng cao sức
cạnh tranh của các doanh nghiệp thành viên, thúc đẩy xuất khẩu hàng hoá, giải
quyết các tranh chấp hoặc chống lại các hành vi độc quyền, lũng đoạn. Chỉ có sự
liên kết để yểm trợ lẫn nhau trong các Hiệp hội ngành hàng, các doanh nghiệp
mới đủ sức vƣơn lên mở rộng và trấn giữ thị trƣờng, và đó là quan hệ “đồng
minh” để đối phó với sự cạnh tranh quyết liệt trên thị trƣờng.
Nhận thức đƣợc vai trò và các tác dụng quan trọng đó, ngay từ Nghị quyết
Trung ƣơng 4 (khoá VII) Đảng ta đã đƣa ra tƣ tƣởng chủ đạo: “Phát triển các hình
thức hợp tác giữa các doanh nghiệp Nhà nƣớc với các Hợp tác xã, xây dựng các
qua phòng Thƣơng mại và Công nghiệp Việt Nam và các Hiệp hội doanh nghiệp
ngày càng đƣợc mở rộng. Các kiến nghị và tác động của các Hiệp hội ngành hàng
cũng đã tích cực thúc đẩy quá trình đổi mới thủ tục hành chính của các cơ quan
quản lý Nhà nƣớc, dễ nhận thấy nhất đó là việc đổi mới trong khâu đăng kí thành 12
lập doanh nghiệp, thủ tục hải quan, thuế nhằm giải quyết những vƣớng mắc liên
quan đến việc thanh tra kiểm tra chồng chéo hay việc hình sự hoá các quan hệ kinh
tế dân sự…Đây là cách làm việc dân chủ và thiết thực, hợp tác, góp phần thu hẹp
khoảng cách giữa chính quyền và doanh nghiệp, tạo lập sự đồng thuận vì mục tiêu
phát triển kinh tế đất nƣớc. Cùng với Diễn đàn kinh tế tƣ nhân và Hội nghị tƣ vấn
các nhà tài trợ cho Việt Nam, vừa qua các diễn đàn khác cũng đã góp sức hình
thành các định hƣớng và giải pháp đổi mới kinh tế ở nƣớc ta. Kinh nghiệm từ các
nƣớc chịu tác động của cuộc khủng hoảng châu Á cho thấy để nhanh chóng vƣợt
qua khủng hoảng, thì yếu tố tạo sự thống nhất cao trong xã hội, hạn chế sự lo lắng
trong dân chúng, huy động đƣợc sự đóng góp và đồng cam cộng khổ của từng
ngƣời dân và chính quyền để vƣợt qua khủng hoảng có ý nghĩa quan trọng không
kém các biện pháp kinh tế vĩ mô. Chính một cơ chế hợp tác, sự đồng thuận của xã
hội đối với những tình huống nhất định không chỉ làm giảm biên độ và cƣờng độ tác
động tiêu cực khi nền kinh tế rơi vào khủng hoảng mà còn là giải pháp thu hút các
nguồn lực thoát khỏi khủng hoảng và phát triển.
Gần đây nhiều Hiệp hội cũng đã có chƣơng trình hợp tác với các Ngân hàng
thƣơng mại nhằm tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các doanh nghiệp, đặc biệt là các
doanh nghiệp vừa và nhỏ, các hộ kinh tế gia đình tiếp cận đƣợc tốt hơn với các
nguồn vốn chính thức.
Trƣớc yêu cầu của xu thế hội nhập kinh tế quốc tế hiện nay, đòi hỏi các
Chính phủ phải có sự thay đổi hoàn thiện đáng kể về cơ chế chính sách pháp luật
theo các cam kết song phƣơng và đa phƣơng. Đặc biệt đối với những nƣớc tham gia
tiến hành hội nhập đồng thời với việc chuyển nền kinh tế từ cơ chế kế hoạch hoá tập
1.1.2.3 Cung cấp thông tin và tư vấn, hỗ trợ về khoa học công nghệ
Vai trò của các Hiệp hội ngành hàng còn đƣợc thể hiện rõ nét trong việc
cung cấp thông tin cho các doanh nghiệp. Trong thời đại bùng nổ thông tin nhƣ hiện
nay, để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của các hội viên đòi hỏi sự hoạt động năng
động của bộ máy lãnh đạo Hiệp hội. Do nhiều hạn chế nên các doanh nghiệp không
thể tự mình thu thập, xử lý các nguồn thông tin trong nƣớc và đặc biệt là nƣớc
ngoài. Các nguồn thông tin trong nƣớc thƣờng đƣợc hình thành từ việc tổng hợp các 14
báo cáo của các hội viên, các tin tức, bài viết từ các báo, tạp chí, công trình nghiên
cứu trong nƣớc, các thông tin từ các Bộ, ngành liên quan, từ các dự án nghiên cứu
của các cơ sở nghiên cứu, từ các hãng thông tấn, báo chí các cơ quan đại diện
thƣơng mại, đại diện ngoại giao của Việt Nam ở nƣớc ngoài, các tổ chức Quốc tế
nhƣ Hiệp hội cà phê- Ca cao Việt Nam có liên hệ với Tổ chức Cà phê quốc tế (
ICO) để thu thập thông tin về ngành hàng này.
Về nội dung thông tin, do đối tƣợng phục vụ là các doanh nghiệp hội viên,
chuyên sản xuất, chế biến và xuất khẩu một số mặt hàng nhất định nên Hiệp hội có
thể tập trung hình thành những nội dung thông tin có chất lƣợng cao. Thông thƣờng
các thông tin của các Hiệp hội thƣờng có các nội dung cơ bản nhƣ tình hình thị
trƣờng, giá cả của ngành hàng trong nƣớc và quốc tế, những vấn đề liên quan đến
thâm nhập và phát triển thị trƣờng nƣớc ngoài nhƣ các quy định về tiêu chuẩn đối
với hàng hoá nhập khẩu, các quy định pháp luật liên quan đến các mặt hàng mà các
doanh nghiệp của Hiệp hội kinh doanh, hỗ trợ các doanh nghiệp trong việc sản xuất,
xuất khẩu, tìm kiếm bạn hàng, tranh thủ các điều kiện thuận lợi để thâm nhập và
chiếm giữ các thị trƣờng có mức tiêu thụ lớn.
Về phƣơng thức cung cấp thông tin, một trong những phƣơng thức phổ biến
là phát hành các ấn phẩm định kì nhằm cung cấp các số liệu về tiêu dùng và xuất
khẩu, nhập khẩu của một hoặc một số mặt hàng nào đó trên thế giới. Hình thành các
website của Hiệp hội, ngoài các thông tin chung, website của Hiệp hội còn có một
hàng nhập khẩu từ mỗi nƣớc lớn hơn hoặc bằng 3% đều có thể bị xem xét điều tra
xem có bán phá giá hay không? Vì vậy, nếu các doanh nghiệp ồ ạt bán hàng hoá của
mình vào một thị trƣờng nào đó rất có thể sẽ bị đánh thuế chống bán phá giá. Muốn
bảo vệ lợi ích chung cho toàn bộ ngành hàng thì doanh nghiệp phải thông qua Hiệp
hội để phối hợp hành động, điều hoà sản xuất nhằm hạn chế xuất khẩu quá mức vào
các thị trƣờng, tránh bị đánh thuế chống bán phá giá vào nƣớc nhập khẩu. Đây là
một trong những biện pháp hữu hiệu giúp các doanh nghiệp chủ động đối phó với
các chính sách bảo hộ của các nƣớc nhập khẩu.
Ở hầu hết các nƣớc, việc khởi kiện và kháng kiện đều do các Hiệp hội ngành
hàng chủ động phát động chứ không phải do các cơ quan quản lý Nhà nƣớc. Vấn đề
khởi kiện và kháng kiện trong các vụ tranh chấp thƣơng mại quốc tế không phải là 16
vấn đề phán xử ai thắng ai thua mà là để đòi hỏi các quyền đối xử bình đẳng theo
nguyên tắc không phân biệt đối xử. Lâu nay, các Hiệp hội ngành hàng của chúng ta
mới chỉ tập trung vào việc đi hầu kiện mà chƣa chủ động trong việc khởi kiện và
kháng kiện. Vì vậy, trong thời gia tới các Hiệp hội ngành hàng tuỳ theo điều kiện
của mình mà cần thiết thì sẵn sàng khởi kiện và kháng kiện.
1.1.2.5 Xúc tiến xuất khẩu
Việc xúc tiến xuất khẩu của Hiệp hội thông qua các hoạt động nhằm tìm hiểu và
khai thác các thị trƣờng tiềm năng, hỗ trợ nâng cao năng lực xuất khẩu cho các doanh
nghiệp hội viên và xây dựng quảng bá thƣơng hiệu cho ngành.
Hiệp hội thƣờng phối hợp với các cơ quan xúc tiến thƣơng mại của Chính phủ
tham gia vào các phái đoàn chuyên trách của Chính phủ gặp gỡ, tìm hiểu cơ hội làm ăn
và đầu tƣ ở thị trƣờng nƣớc ngoài, tổ chức tham gia các chƣơng trình hội chợ triển lãm,
cử các đoàn đi khảo sát thị trƣờng nƣớc ngoài nhằm tìm kiếm cơ hội đầu tƣ, tham gia
các cuộc hội thảo, hội nghị về xúc tiến thƣơng mại…. Ở Việt Nam, hoạt động xúc tiến
thƣơng mại phục vụ cho xuất nhập khẩu đƣợc phối hợp với các tổ chức : Phòng
Thƣơng mại và Công nghiệp Việt Nam, các tổ chức xúc tiến thƣơng mại thuộc Bộ,
tranh, trong khi năng lực cạnh tranh của ngành lại phụ thuộc vào các yếu tố nhƣ: các
yếu tố đầu vào, chiến lƣợc, điều kiện về cầu, môi trƣờng cạnh tranh và kết cấu ngành.
Đối với yếu tố đầu vào: Nếu nhƣ việc tạo ra các yếu tố đầu vào phổ biến là
nhiệm vụ của Nhà nƣớc thì việc tạo ra các yêu tố đầu vào chuyên môn hoá lại là
trách nhiệm của chính các Hiệp hội. Việc hình thành những yếu tố đầu vào chuyên
môn hoá nhƣ vậy mỗi doanh nghiệp sẽ không thực hiện đƣợc hoặc thực hiện không
có hiệu quả mà cần phải có sự kết hợp của nhiều doanh nghiệp thông qua Hiệp hội.
Đối với kết cấu ngành: Hiệp hội giữ vai trò điều hoà quy mô sản xuất và xuất
khẩu, giá cả và chất lƣợng sản phẩm. Trong cơ chế thị trƣờng, cạnh tranh là cần
thiết và là động lực để phát triển nhƣng cạnh tranh không lành mạnh, tranh mua,
tranh bán sẽ làm tổn hại đến lợi ích của quốc gia. Trong những năm vừa qua, nhiều
trƣờng hợp các doanh nghiệp của chúng ta do chƣa có sự điều tiết của ngành đã gây
thiệt hại không nhỏ cho sản xuất của cả ngành. Điển hình là chuyện xảy ra trong bài
học về chữ tín đối với ngành điều của Việt Nam. Năm 2005 giá điều tụt xuống thảm
hại chỉ còn 4900USD/tấn và đến tháng 5 hàng loạt khách hàng nƣớc ngoài đã lần 18
lữa không lấy nhân điều của Việt Nam đó là do các doanh nghiệp đã bị trả đũa vì
trong năm 2004, các doanh nghiệp Việt Nam do sản lƣợng điều thế giới sụt giảm
kéo theo giá thu mua tăng cao, đến thời điểm phải giao hàng so sánh chênh lệch quá
lớn giữa giá xuất khẩu lúc đó và giá xuất khẩu trong hợp đồng nhiều doanh nghiệp
phải tự cứu mình bằng việc trì hoãn giao hàng hoặc thậm chí còn “ xù” luôn cả mấy
hợp đồng đó, do đó làm cho các khách hàng nƣớc ngoài mất lòng tin vào các doanh
nghiệp Việt Nam khiến cho giá điều năm 2005 sụt giảm. Nếu nhƣ Hiệp hội cây điều
phát huy đƣợc vai trò điều tiết của mình thì có lẽ chuyện buồn này đã không xảy ra.
Việc xây dựng thƣơng hiệu cho một ngành hàng nhất định để đƣa nó đến với
công chúng trong và ngoài nƣớc tại thời điểm hiện nay là rất khó khăn cho các
doanh nghiệp đặc biệt tại Việt Nam trong khi thƣơng hiệu đã và đang trở thành thứ
tài sản vô hình quan trọng và vũ khí cạnh tranh sắc bén nhất của các doanh nghiệp
tranh và chuẩn bị tích cực thâm nhập vào thị trƣờng mới, đồng thời cùng các hội
viên, các cơ quan Nhà nƣớc tích cực xây dựng các cơ sở hạ tầng kỹ thuật và xã hội
để thực hiện những chiến lƣợc đầu tƣ và xuất khẩu mang tính cơ bản, lâu dài. Hiệp
hội còn hợp tác với các tổ chức nghiên cứu và các tổ chức kinh tế khác nhằm phối
hợp, trao đổi thông tin, tƣ vấn, đào tạo, tiến hành các hoạt động xúc tiến thƣơng mại
… tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp
vừa và nhỏ. Lãnh đạo các Hiệp hội còn tiến hành các thủ tục cần thiết để có thể trở
thành thành viên của các tổ chức quốc tế liên quan đến Hiệp hội của mình. Đồng
thời hiểu rõ các chức năng nhiệm vụ của các tổ chức đó để có thể tranh thủ các ý
kiến ủng hộ cũng nhƣ sự giúp đỡ về thông tin, tƣ vấn mỗi khi quyền lợi của doanh
nghiệp hội viên bị xâm phạm trên thị trƣờng quốc tế.
Với vai trò đại diện cho cộng đồng doanh nghiệp trên các diễn đàn quốc tế và
khu vực, các Hiệp hội đấu tranh cho quyền lợi chính đáng của các doanh nghiệp,
chống áp đặt các điều kiện tiêu chuẩn quá cao của các nƣớc phát triển về môi
trƣờng và trách nhiệm xã hội vào các quan hệ thƣơng mại, tham gia ý kiến vào việc
xây dựng một lộ trình hội nhập với sức vƣơn lên của các doanh nghiệp và nền kinh
tế. Hiệp hội đấu tranh nhằm bảo vệ thƣơng hiệu của hội viên trên thị trƣờng quốc tế
mỗi khi có sự xâm phạm thƣơng hiệu xảy ra. Đồng thời ủng hộ doanh nghiệp không
chỉ về thông tin tƣ vấn mà có thể cả về tài chính, kỹ thuật trong các vụ kiện về bản 20
quyền khi bị xâm phạm. Hiệp hội còn tổng hợp các ý kiến và nguyện vọng của các
doanh nghiệp hội viên để phản ánh các nguyện vọng đó trên diễn đàn quốc tế để
tranh thủ sự ủng hộ của cộng đồng quốc tế với các doanh ngiệp thành viên. Mối
quan hệ tốt đẹp của Hiệp hội ngành hàng của một nƣớc đối với Hiệp hội ngành hàng
của một nƣớc khác nhất là giữa nƣớc xuất khẩu và nƣớc nhập khẩu có thể hạn chế
những xung đột có thể xảy ra.
Ngoài việc bảo vệ quyền lợi cho doanh nghiệp trên diễn đàn quốc tế, Hiệp
hội ngành hàng còn làm nhiệm vụ cầu nối, chắp mối cho các quan hệ làm ăn kinh
+ Đại hội toàn thể là cơ quan có thẩm quyền cao nhất của Hiệp hội. Đại hội
đƣợc tổ chức từ 3-5 năm một lần. Nhiệm vụ chính của Đại hội:
- Thảo luận Báo cáo tổng kết và phƣơng hƣớng nhiệm vụ hoạt động của Hiệp hội.
- Thảo luận góp ý báo cáo kiểm điểm nhiệm kỳ của Ban chấp hành và Ban
kiểm tra.
- Thảo luận và phê duyệt báo cáo tài chính của Hiệp hội.
- Bầu cử Ban chấp hành và Ban kiểm soát
- Thông qua việc bổ sung, sửa đổi điều lệ (nếu có)
- Thảo luận thông qua nghị quyết của Đại hội
- Xem xét và quyết định các vấn đề có liên quan đến quyền lợi và trách
nhiệm của các hội viên, các Quyết định của Ban chấp hành về việc kết nạp và khai
trừ hội viên
Hàng năm, các Hiệp hội vẫn thƣờng tổ chức Hội nghị toàn thể để bàn và
quyết định các vấn đề của Hội và vào những năm không có Đại hội.
Nhiệm vụ chính của Hội nghị toàn thể:
ĐẠI HỘI TOÀN THỂ BAN CHẤP HÀNH
BAN KIỂM SOÁT
quyết và chỉ có giá trị hiệu lực khi có qúa nửa tổng số uỷ viên Ban chấp hành dự
họp tán thành.
Ban chấp hành có nhiệm vụ và quyền hạn:
- Quyết định các biện pháp thực hiện nghị quyết của đại hội. 23
- Quyết định kế hoạch, chƣơng trình công tác hàng năm họăc giữa các kỳ
họp của Ban chấp hành.
- Thông qua kế hoạch và quyết toán tài chính nhiệm kỳ và hàng năm của
Hiệp hội do Tổng thƣ ký đệ trình ra Hội nghị toàn thể hoặc Đại hội toàn thể.
- Giải quyết các vấn đề phát sinh giữa các kỳ đại hội.
- Chuẩn bị nội dung, chƣơng trình nghị sự và các tài liệu trình cho Đại hội và
Hội nghị toàn thể hàng năm.
- Quy định các nguyên tắc, chế độ quản lý, quy chế sử dụng tài chính của
Hiệp hội, quy chế tổ chức và hoạt động của Văn phòng Hiệp hội.
- Bầu cử và bãi miễn các chức danh lãnh đạo Hiệp hội: Chủ tịch, các Phó
Chủ tịch và Trƣởng Ban kiểm tra.
- Bầu thay thế số uỷ viên Ban chấp hành bị khuyết và bầu bổ sung số lƣợng
uỷ viên Ban chấp hành do Đại hội bầu bị thiếu, nhƣng tổng số uỷ viên không vƣợt
quá số lƣợng đã đƣợc Đại hội quyết định.
- Tuyển chọn, bổ nhiệm và miễn nhiệm các chức danh Tổng thƣ ký và lãnh
đạo các cơ quan do Hiệp hội thành lập.
- Quyết định kết nạp, bãi miễn tƣ cách các hội viên
- Quyết định triệu tập Đại hội hoặc Hội nghị toàn thể
Chủ tịch Hiệp hội có quyền hạn và trách nhiệm:
- Đại diện pháp nhân của Hiệp hội trƣớc pháp luật.
- Tổ chức triển khai thực hiện các nghị quyết của Đại hội, của Hội nghị toàn
thể và các quyết định của Ban chấp hành .
- Chủ trì cuộc họp của Ban chấp hành Hiệp hội.
+ Ban kiểm tra gồm một số thành viên của Ban chấp hành, do Ban chấp
hành bầu với nhiệm kỳ từ 3-5 năm. Ban kiểm tra có nhiệm vụ kiểm tra tƣ cách đại
biểu tham dự Đại hội, kiểm tra việc thực hiện nghị quyết của đại hội của Ban chấp
hành, kiểm tra về tài chính và báo cáo kết quả trƣớc hội đồng quản trị, trƣớc Hội
nghị hàng năm, trƣớc Đại hội.
+ Hội viên của Hiệp hội: thƣờng gặp 4 loại