1
Tiểu luận cuối khoá
MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài.
Trong thời đại ngày nay khi kinh tế ngày càng phát triển và các
quốc gia trên thế giới ngày càng xích lại gần nhau thì văn hoá dân tộc
ngày càng trở thành trung tâm của sự chú ý nó là sợi chỉ đỏ xuyên
suốt toàn bộ lịch sử của mỗi dân tộc, nó làm nên sức sống mãnh liệt,
giúp cộng đồng dân tộc Việt Nam vượt biết bao sóng gió và thác
ghềnh tưởng chừng không thể vượt qua được, để không ngừng phát
triển và lớn mạnh.
Vai trò văn hoá đã được Đại Hội VIII khẳng định “ văn hoá là
nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu vừa là động lực thúc
đẩy sự phát triển kinh tế –xã hội”kết tinh những giá trị tinh thần cốt
lõi và đặc sắc có tính bền vững và trường tồn trong lịch sử của dân
tộc. Văn hoá nghệ thuật là hệ cốt lõi của nền văn hoá trong sự phát
triển nối tiếp của nhiều thế hệ giá trị bản sắc văn hoá nghệ thuật luôn
được trao truyền phát triển, làm cơ sở cho sự định hướng phát triển
văn hoá dân tộc.
Trong xu thế gần đây một xu thế giao lưu hội nhập - một cơ
chế đang vận hành trong lòng xã hội bản sắc văn hoá Việt Nam đang
đối diện với những khó khăn lớn, thậm chí có nguy mai một mất bản
sắc dân tộc Việt Nam . Hơn bao giờ hết nhiệm vụ giữ gìn bản sắc văn
hoá dân tộc. Vấn đề giữ gìn giá trị truyền thống tốt đẹp được đặt gia
cấp bách cho mỗi con người Việt Nam và chung cho cả cộng đồng.
Là một loại hình đặc thù báo chí ra đời do nhu cầu khách quan
của xã hội đã phát triển đến một trình độ nhất định của văn minh nhân
loại.Vai trò của báo chí giữ một vị trí quan trọng: Nó vừa là công cụ
truyền bá văn hoá vừa là một sản phẩm một thành tố văn hoá. Nó
1
Nguyễn Thị Hà Lớp: K47HN-Báo chí

2
Nguyễn Thị Hà Lớp: K47HN-Báo chí
3
Tiểu luận cuối khoá
lựa chọn một ấn phẩm “ Thanh Niên” nghiên cứu trong thời gian từ
1/11/ 2005 đến 1/12/ 2006.
3. Mục đích ý nghĩa nghiên cứu.
Với chức năng phản ánh hiện thực, báo chí đã ghi nhận khá
sinh động những biến chuyển của đời sống xã hội. Khi đặt vấn đề
nghiên cứu đề tài “ giữ gìn và phát huy văn hoá nghệ thuật” trên báo
Thanh Niên: tôi mong muốn tìm hiểu một cách tương đối cụ thể, kỹ
lưỡng, những đóng góp của báo chí đối với sự vận động phát triển
của các giá trị văn hoá nghệ thuật truyền thống tốt đẹp, qua đó khái
quát xác định vai trò của vị trí báo chí trong việc giữ gìn và phát huy
bản sắc văn hoá nghệ thuật của dân tộc. Trên cơ sở những tư liệu cụ
thể được sưu tầm trên báo chí, việc nghiên cứu báo chí cũng sẽ hình
thành những phác hoạ về xu hướng vận động của nền văn hoá nghệ
thuật dân tộc trong thời kỳ đổi mới, từ đó xác định những bước đi phù
hợp cho báo chí.
Việc nghiên cứu một số đặc điểm có hình thức thể hiện của tác
phẩm báo chí. Kết quả nghiên cứu thực tiễn để chúng tôi có sự đánh
giá chính xác về những bài học kinh nghiệm và mạnh dạn đề xuất một
số giải pháp thiết thực góp phần nâng cao hiệu quả của các hoạt động
báo chí giúp báo chí thực hiện tốt hơn chức năng “văn hoá nghệ
thuật” của dân tộc
4. Phương pháp nghiên cứu.
Trong quá trình nghiên cứu để lý giải, làm rõ vấn đề tôi vận
dụng nhiều phương pháp khoa học.
Dựa trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác- LêNin, tư tưởng Hồ
Chí Minh, đường lối quan điểm, chính sách của Đảng và nhà nước.

nay – tiếp cận xã hội với bất cứ lĩnh vực nào từ bất cứ khía cạnh, góc
độ nào cũng động chạm đến, đều nhận thấy dấu ấn của bản sắc văn
hoá dân tộc. Điều đó chứng tỏ rằng bẳn sắc văn hoá dân tộc là một
lĩnh vực rộng lớn của đời sống xã hội.
Đã có rất nhiều định nghĩa khác nhau về văn hoá nhưng phần
lớn các định nghĩa không loại trừ, bác bỏ nhau mà còn bổ sung hỗ trợ
cho nhau.
Những học giả phương tây họ cho rằng “văn hoá”là toàn bộ
phức thể bao gồm hiểu biết, tín ngưỡng, nghệ thuật, đạo đức, luật
pháp, phong tục, nhưng khả năng và tập quán khác mà con người có
được với tư cách là một thành viên của xã hội. Bởi họ cho rằng văn
hoá là hướng về trí lực và vươn lên, sự phát triển tạo thành văn minh
(cơ sở lý luận - Trần Quốc Vượng)
Trần Ngọc Thêm đưa ra một định nghĩa “văn hoá” là một hệ
thống hữu cơ các giá trị vật chất và tinh thần do con người sáng tạo và
tích luỹ qua quá trình hoặt động thực tiễn trong sự tương tác giữa con
người và môi trường tự nhiên và xã hội (cơ sở lý luận – Trần Ngọc
Thêm ).
Trong cuốn hỏi và đáp về văn hoá Việt Nam bản sắc văn hoá
dân tộc được định nghĩa là “hệ thống những đặc tính bên trong, những
sắc thái riêng có tính nguồn gốc gắn với những đặc tính của chủ thể,
6
Nguyễn Thị Hà Lớp: K47HN-Báo chí
7
Tiểu luận cuối khoá
trở thành nền tảng, bản thể của một nền văn hoá, là căn cước là chứng
minh thứ của nền văn hoá bất cứ dân tộc nào. Nó chính là cái để phân
biệt văn hoá dân tộc này và văn hoá dân tộc khác. Khiến văn hoá của
dân tộc này không trở thành cái bóng của dân tộc kia và ngược lại. Sự
ý thức về bản sắc văn hoá dân tộc thấm đượm trong mỗi tâm hồn tạo

sống xã hội, các quốc gia dân tộc “ toàn cầu hoá” đã đang là một quá
trình tất yếu khách quan trong lịch sử nhân loại.
Nằm ở vị trí ngã tư đường, của sự giao lưu khu vực ĐNA và
Thế Giới , là một trong cái nôi của nhân loại, từ hàng ngàn năm qua.
Do điều kiện lịch sử của địa lý, Việt Nam đã trở thành một trong
những đầu mối giao lưu quốc tế với nền văn hoá lớn của nhân loại
như Trung Quốc, Ấn Độ và sau này là Pháp - Nga- Nhật- Mỹ …
Chính những mối giao lưu đó đã tạo ra cho dân tộc ta một truyền
thống tư duy mở, dựa trên nền văn hoá bản địa, có màu sắc riêng với
hệ giá trị truyền thống độc đáo. Văn hoá Việt Nam không chối từ mọi
cuộc tiếp xúc giao lưu, qua đó tiếp thu có chọn lọc nhiều nét tinh hoa
của nền văn hoá nhân loại. Đó là cơ sở thuận lợi để chúng ta tiếp thu
nhạy bén những văn hoá và thành tựu khoa học của thế giới.
Trong xu thế phát triển của thế giới với một xuất phát điểm thấp
về trình độ khoa học công nghệ, Việt Nam đang thực thi chính sách
mở cửa đa dạng hoá đa phương hoá các quan hệ đối ngoại phục vụ
cho công cuộc đổi mới đất nước trên tinh thần “ Việt Nam muốn làm
bạn với tất cả các nước ”. Nền văn hoá dân tộc cho chúng ta khả năng
đón nhận và biến đổi văn hoá mới của cuộc cách mạng khoa học công
nghệ. Nó đang diễn ra mạnh mẽ trên quy mô toàn cầu hoá. Bởi vậy,
yêu cầu đặt ra là gìn giữ bảo vệ, phát huy những giá trị bản sắc của
dân tộc cần đẩy mạnh phát triển và quý trọng truyền thống văn hoá
dân tộc và cả cộng đồng. Văn hoá Việt Nam đang đứng trước sự tấn
công ồ ạt mạnh mẽ của các làn sóng văn hoá ngoại lại thiếu chọn lọc
vì thế mà càng phải chú trọng gìn giữ và phát huy nền văn hoá dân
8
Nguyễn Thị Hà Lớp: K47HN-Báo chí
9
Tiểu luận cuối khoá
tộc. Trong lich sử Việt Nam đã là một trong hơn 30 quốc gia còn giữ

sắc văn hoá dân tộc trong xã hội. Đảng và nhà nước ta đề ra nhiều giải
pháp , phương hướng phù hợp, hỗ trợ cho sự nghiệp giữ gìn và phát
huy bản sắc tốt đẹp độc đáo của văn hoá dân tộc Việt Nam.
2.2 Phương hướng gìn giữ phát huy bản sắc văn hoá dân tộc Việt Nam.
Sự vận động của văn hoá nằm trong dòng chảy chung của lịch
sử dân tộc.Để xây dựng một bản sắc Việt Nam phù hợp với trình độ
phát triển của một đất nước, Đảng và nhà nước ta xác định phương
hướng “ phát triển những truyền thống tốt đẹp của văn hoá dân tộc và
hấp thụ những cái mới của văn hoá tiến bộ thế giới”. Phát triển và hấp
thụ là những nguyên tắc rất quan trọng làm cho văn hoá Việt Nam
không sa vào chủ nghĩa dân tộc thuần tuý và có bản lĩnh vững vàng để
không đánh mất bản sắc riêng trong giao lưu văn hoá . Nhiều giải
pháp cùng với những chính sách về văn hoá đã được đề ra trên cơ sở
sự hiểu biết, nắm vững và tôn trọng quy luật, phát triển nội tại của nền
văn hoá dân tộc.
Nền văn hoá Việt Nam có những nguyên lý riêng của nó. Muốn
gìn giữ và phát triển, hoàn thiện và nâng cao sự kế thừa truyền thống
không phải là giữ nguyên trọn vẹn “ cái gốc” xưa, bê nguyên si những
giá trị của thời đại trước, mà là sự kế thừa có chọn lọc, có phê phán và
có sáng tạo những giá trị tinh thần và văn hoá của dân tộc cũng như
văn minh nhân loại. Sinh thời Chủ Tịch Hồ Chí Minh đã từng nói “
khôi phục vốn cũ thì nên khôi phục những cái gì tốt còn cái gì không
tốt thì phải loại dần ra” việc xác định đúng yếu tố “tốt” tiến bộ trong
di sản văn hoá truyền thống. Để xây dựng cái mới không đơn giản,
song được Đảng ta chỉ ra rất rõ ràng là “kế thừa và phát huy các giá
trị tinh thần, đạo đức và thẩm mỹ, các di sản văn hoá nghệ thuật của
dân tộc”.
10
Nguyễn Thị Hà Lớp: K47HN-Báo chí
11

CHƯƠNG II
BÁO CHÍ VỚI VAI TRÒ GÌN GIỮ VÀ PHÁT HUY
BẢN SẮC VĂN HOÁ NGHỆ THUẬT
1. Mối quan hệ với báo chí việt nam và bản sắc văn hoá dân
tộc.
Báo chí ra đời cách đây hơn 100 năm. Mặc dù là sản phẩm
thành tựu của văn hoá phương tây du nhập vào. Nhưng không ai có
thể phủ nhận được thực tế là phương tiện truyền thông nhằm mục đích
phục vụ cho nhu cầu xã hội Việt Nam đang vận động và phát triển đã
nhanh chóng vượt lên vai trò thông tin thương mại đơn thuần để bước
vào địa hạt chính trị và văn hoá - hiểu theo nghĩa hẹp của khái niệm
này.Cho đến nay vẫn còn có nhiều ý kiến khác nhau về chức năng của
phương tiện thông tin của nó. Với chức năng này thông tin đại chúng
mang đến cho con người biết bao điều mới mẻ về mọi lĩnh vực trong
đời sống xã hội: từ kinh tế chính trị đến kinh tế xã hội. Như vậy thông
tin đại chúng đã thực hiện chức năng nhận thức văn hoá. Cơ chế vận
động của văn hoá vừa tĩnh vừa động, với tư cách là một biểu trưng
của một cộng đồng, một không gian, một thời kỳ lịch sử, văn hoá
mang giá trị tĩnh. Những giá trị đó tham gia một cộng đồng, vào nhân
12
Nguyễn Thị Hà Lớp: K47HN-Báo chí
13
Tiểu luận cuối khoá
cách một con người, sẽ tác động sâu sắc đến xu hướng vận động của
đời sống xã hội. Trong cơ chế ấy văn hoá vận động tự tái tạo và bổ
sung. Với cách nhìn đó, báo chí vừa là công cụ truyền bá văn hoá, vừa
là một sản phẩm văn hoá.
Như vậy báo chí là một thành tố văn hoá. Báo chí luôn cung
cấp những tri thức phong phú mới mẻ nhất cho con người có thêm cái
nhìn mới, cách tiếp nhận mới. Sự phát triển của báo chí làm tăng khả

hữu hiệu có vai trò quan trọng góp phần giữ gìn và phát huy bản sắc
văn hoá Việt Nam.
2 . nhiệm vụ của báo chí trong việc gìn giữ và phát huy bản
sắc văn hoá việt nam.
Báo chí là phương tiện thông tin đại chúng thiết yếu với đời
sống xã hội . Không phải ngẫu nhiên mà các nhà chính trị, các nhà
cách mạng đã dành cho báo chí sự quan tâm lớn . Vai trò chức năng
của hệ thống quyền lực thông tin này được LÊ NIN xác định “ không
những là người tuyên truyền cổ động tập thể , mà còn là người tổ chức
tập thể”.
Từ khi ra đời trong suốt quá trình lãnh đạo cách mạng, lãnh đạo
nhân dân đấu tranh giành độc lập dân tộc và xây dựng đất nước .Đảng
và nhà nước ta luôn đánh giá đề cao vai trò của báo chí “ coi báo chí
như là một công cụ đắc lực để tuyên truyền vận động và tổ chức quần
chúng làm cách mạng”.Báo chí hoạt động trên mọi lĩnh vực của đời
sống xã hội. Trong đời sống văn hoá của đất nước, sự tham gia của
báo chí càng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Chủ Tịch Hồ Chí Minh
đã thường nói “ cán bộ báo chí cũng là chiến sỹ cách mạng, cây bút
trang giấy là vũ khí sắc bén của họ”. Như vậy báo chí là đội quân tiên
phong, là phương tiện hữu hiệu tham gia tuyên truyền, quản lý và xây
dựng nền văn hoá cách mạng.
14
Nguyễn Thị Hà Lớp: K47HN-Báo chí