BỘ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ BỘ TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG
CHƯƠNG TRÌNH KHCN CẤP NHÀ NƯỚC KC.08/06-10
BÁO CÁO TỔNG HỢP
KẾT QUẢ KHOA HỌC CÔNG NGHỆ ĐỀ TÀI
NGHIÊN CỨU ẢNH HƯỞNG CỦA BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU ĐẾN CÁC ĐIỀU KIỆN TỰ
NHIÊN, TÀI NGUYÊN THIÊN NHIÊN VÀ ĐỀ XUẤT CÁC GIẢI PHÁP CHIẾN LƯỢC
PHÒNG TRÁNH, GIẢM NHẸ VÀ THÍCH NGHI, PHỤC VỤ PHÁT TRIỂN
BỀN VỮNG KINH TẾ - XÃ HỘI Ở VIỆT NAM
MÃ SỐ ĐỀ TÀI: KC.08.13/06-10
Cơ quan chủ trì đề tài: Viện KH Khí tượng Thủy văn và Môi trường
Chủ nhiệm đề tài: TS. Nguyễn Văn Thắng
Hà Nội – 2010
2 VIỆN KHOA HỌC
trường.
3
Địa chỉ cơ quan: 23/62 Đường Nguyễn Chí Thanh- Quận Đống Đa - Hà Nội
Địa chỉ nhà riêng: 31C, 103/1194, Đường Láng, Đống Đa, Hà Nội
3. Tổ chức chủ trì đề tài:
Viện Khoa học Khí tượng Thủy văn và Môi trường
Điện thoại: (84-4) 37731410 Fax: (84-4) 38355993
E-mail: [email protected]
Website: http://www.imh.ac.vn
Địa chỉ: 23/62 Nguyễn Chí Thanh, Đống Đa, Hà Nội
Họ và tên thủ trưởng cơ quan: Trần Thục
Số tài khoản: 301.01.010.1 Ngân hàng Nhà nước Đống Đa
Tên cơ quan chủ quản đề tài: BỘ TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG
II. TÌNH HÌNH THỰC HIỆN
1. Thời gian thực hiện đề tài:
- Theo Hợp đồng đã ký kết: từ tháng 12 năm 2007 đến tháng 11 năm 2010
- Thực tế thực hiện: từ
tháng 12 năm 2007 đến tháng 11 năm 2010
2. Kinh phí và sử dụng kinh phí:
a) Tổng số kinh phí thực hiện: 3.150,00 tr.đ, trong đó:
+ Kính phí hỗ trợ từ SNKH: 3.150,00 tr.đ.
+ Kinh phí từ các nguồn khác: 0 tr.đ.
+ Tỷ lệ và kinh phí thu hồi đối với dự án (nếu có): 0
b) Tình hình cấp và sử dụng kinh phí từ nguồn SNKH:
- Năm 2010.
581,02
c) Kết quả sử dụng kinh phí theo các khoản chi:
Đối với đề tài:
Đơn vị tính: Triệu đồng
Theo kế hoạch Thực tế đạt được
Số
TT
Nội dung
các khoản chi
Tổng SN
KH
Nguồn
khác
Tổng SN
KH
Nguồn
khác
1 Trả công lao động
(khoa học, phổ
thông)
2.532,00
2.532,00
2 Nguyên, vật liệu,
năng lượng
48,00
tháng 08 năm 2007
Quyết định phê duyệt Tổ chức cá
nhân trúng tuyển thực hiện Đề tài
2 280/QĐ-BKHCN
Hà Nội, ngày 26
tháng 11 năm 2007
Quyết định phê duyệt Kinh Phí
3 1296/QĐ-BKHCN
Hà Nội, ngày 26
tháng 06 năm 2007
Quyết định thành lập Hội đồng và
biên bản họp hội đồng tuyển chọn
4 Hà Nội, ngày 26
tháng 06 năm 2007
Văn bản xác nhận sự đồng ý của tổ
chức đăng ký phối hợp nghiên cứu
5 Hà Nội, ngày 08
tháng 11 năm 2007
Biên bản thẩm định dề tài dự án cấp
Nhà nước
Việt Nam,
Bộ TN MT
Đánh giá tác
động của
BĐKH đến
một số lĩnh
vực
Giải pháp
chiến lược
thích ứng với
BĐKH
Tác động của
BĐKH đến
một số lĩnh
vực
Giải pháp
chiến lược
thích ứng v
ới
BĐKH
2 Viện Chính
sách và Chiến
lược Phát
triển, Bộ KH
ĐT
ĐH
KHTN,
ĐHQG
Vận hành, mô
đã tham gia
thực hiện
Nội dung tham
gia chính
Sản phẩm chủ
yếu đạt được
Ghi
chú
1
TS. Nguyễn
Văn Thắng
TS. Nguyễn
Văn Thắng
Phương pháp,
Xây dựng kịch
bản
Phương pháp,
kịch bản
2
ThS. Phạm
Thị Thanh
Hương
ThS. Phạm
Thị Thanh
Hương
Phương pháp,
Biểu hiện, tác
động của
BĐKH
động của
BĐKH
Phương pháp,
Biểu hiện, tác
động của
BĐKH
5
KS. Lê
Nguyên
Tường
KS. Lê
Nguyên
Tường
Tác động của
BĐKH đến
NN, giải pháp
chiến lược cho
NN
Tác động của
BĐKH đến
NN, giải pháp
chiến lược cho
NN 8
6
TS. Hoàng
Tác động của
BĐKH đến
NN, giải pháp
chiến lược cho
NN
Tác động của
BĐKH đến
NN, giải pháp
chiến lược cho
NN
9
TS. Nguyễn
Bá Ân
TS. Lương
Tuấn Anh
Phương pháp,
Biểu hiện, tác
động của
BĐKH đến các
khu vực
Phương pháp,
Biểu hiện, tác
động của
BĐKH đến các
khu vực
10
TS. Dương
Ngọc Thí
1 Học tập, trao đổi kinh
nghiệm với TT Hadley, UK
về mô hình PRECIS,
Thời gian: 7 ngày
Kinh phí: 113,00 tr
Số lượng người tham gia: 3
Học tập, trao đổi kinh
nghiệm với TT Hadley, UK
về mô hình PRECIS,
Thời gian: 7 ngày
Kinh phí: 113,00 tr
Số lượng người tham gia: 3
Đoàn ra
2 Trao đổi kinh nghiệm,
chuyển giao kết quả với TT
Hadley, UK về mô hình
PRECIS,
Thời gian: 7 ngày
Kinh phí: 13,20 tr
Số lượng người tham gia: 2
Trao đổi kinh nghiệm,
chuyển giao kết quả với TT
Hadley, UK về mô hình
PRECIS,
Thời gian: 7 ngày
Kinh phí: 13,20 tr
Số lượng người tham gia: 2
Đoàn
vào
3 Hội thảo sơ kết kết quả thực
hiện đề tài năm thứ nhất và
phân công công việc năm thứ
2 năm 2009; 9,9tr, tại Viện
KH KTTVMT
Hội thảo sơ kết kết quả thực hiện
đề tài năm thứ nhất và phân công
công việc năm thứ 2 năm 2009;
9,9tr, tại Viện KH KTTVMT
4 Hội thảo sơ kết kết quả thực
hiện đề tài năm thứ hai và
phân công công việc năm thứ
ba năm 2009; 9,4tr, tại Viện
KH KTTVMT
Hội thảo sơ kết kết quả thực hiện
đề tài năm thứ hai và phân công
công việc năm thứ ba năm 2009;
9,4tr, tại Viện KH KTTVMT
5 Hội thảo chuẩn bị báo cáo
tổng kết đề tài, năm 2009;
10,4tr, tại Viện KH
KTTVMT
Hội thảo chuẩn bị báo cáo tổng kết
đề tài, năm 2009; 10,4tr, tại Viện
KH KTTVMT
6 Hội thảo báo cáo kết quả
nghiên cứu của đề tài trước
thực hiện
1
Nội dung 1: Nghiên cứu
xây dựng phương pháp
và đánh giá những biểu
hiện của BĐKH ở Việt
Nam
12/2007-
12/2008
12/2007-
12/2008
Viện KHKTTVMT
2 Nội dung 2: Nghiên cứu
phương pháp và xây
dựng các kịch bản
BĐKH cho các vùng khí
hậu của Việt Nam giai
đoạn 2010-2100
12/2007-
12/2008
12/2007-
12/2008
Viện KHKTTVMT
3 Nội dung 3: Nghiên cứu
phương pháp và đánh giá
tác động của biến đổi khí
hậu đến tài nguyên thiên
nhiên và các ngành kinh
tế -xã hội quan trọng
1/2009-
9/2010
1/2009-
6/2010
Viện KHKTTVMT
- Lý do thay đổi (nếu có):
III. SẢN PHẨM KH&CN CỦA ĐỀ TÀI
1. Sản phẩm KH&CN đã tạo ra:
a) Sản phẩm Dạng I:
b) Sản phẩm Dạng II:
Yêu cầu khoa học cần đạt
Số
TT
Tên sản phẩm
Theo kế hoạch Thực tế đạt được
Ghi
chú
1
Phương pháp nghiên
cứu dao động, xu
thế BĐKH, xây
dựng kịch bản, đánh
giá tác động và xây
dựng giải pháp
chiến lược thích ứng
với BĐKH ở Việt
Nam.
Đưa ra các phương
liệu đạt tối đa, phần
mềm quản lý thích
hợp, dễ sử dụng, có
thể thể hiện bằng
phần mềm thông tin
địa lý GIS;
Có đủ yếu tố c
ơ
bản, số trạm và các
dung lượng các
chuỗi số liệu đạt
tối đa, phần mềm
quản lý thích hợp,
dễ sử dụng, có thể
thể hiện bằng phần
mềm thông tin địa
lý GIS;
3
Báo cáo phân tích
tính chất và xu thế
biến đổi khí hậu ở
Việt Nam.
Phản ánh đầy đủ tính
chất và đặc trưng
biến đổi khí hậu ở
Việt Nam, định
hướng và định lượng
xu thế của từng yếu
tố cơ bản.
5
Báo cáo đánh giá
tác động của biến
đổi khí hậu với 6
nhóm lĩnh vực chủ
yếu và 8 vùng địa
lý- khí hậu
Xác định được
phương pháp thích
hợp và đánh giá
được tác động biến
đổi khí hậu theo
phương pháp đã xây
dựng
Xác định được
phương pháp thích
hợp và đánh giá
được tác động biến
đổi khí hậu theo
phương pháp đã
xây dựng
6
Các giải pháp chiến
lược thích ứng với
biến đổi khí hậu cho
6 nhóm lĩnh vực chủ
yếu và cho 8 vùng
địa lý-khí hậu
hạn hán,
Gồm 30 bản đồ màu
A3 và hiển thị bằng
công nghệ GIS
Gồm 36 bản đồ
màu A3 và hiển thị
bằng công nghệ
GIS
8
Báo cáo khoa học
tổng hợp của đề tài
Phân tích trên cơ sở
khoa học, phương
Phân tích trên cơ
sở khoa học, 15
pháp đã được kiểm
chứng, các kết quả
rõ ràng, dễ sử dụng
và có tính thực tiễn
cao
phương pháp đã
được kiểm chứng,
các kết quả rõ
ràng, dễ sử dụng
và có tính thực tiễn
BĐKH đã công bố
trong đề tài, có
hướng dẫn sử
dụng.
- Lý do thay đổi (nếu có):
16
c) Sản phẩm Dạng III:
Yêu cầu khoa học
cần đạt
Số
TT
Tên sản phẩm
Theo
kế hoạch
Thực tế
đạt được
Số lượng,
nơi công bố
(Tạp chí,
Báo ND,
AJEDM,
Tạp chí
KTTV,
TNMT,
Hoạt động
KH phát
triển bền
vững, Báo
cáo của
17
APN về
BĐKH
d) Kết quả đào tạo:
Số lượng
Số
TT
Cấp đào tạo, Chuyên
ngành đào tạo
Theo kế
hoạch
Thực tế đạt
được
Ghi chú
(Thời gian kết
thúc)
1 Đại học 0 1 Đã TN
2 Thạc sỹ 1 2
Thời gian
Địa điểm
(Ghi rõ tên, địa
chỉ nơi ứng dụng)
Kết quả
sơ bộ
18
1 Phục vụ XD
CTMTQG ứng phó với
BĐKH
2008 QĐ158/2008/Q
Đ-TTg 2 Phục vụ XD
KBBĐKH, Nước biển
dâng cho VN
2009 KB BĐKH,
NBD cho VN
do BTNMT
công bố
Tài liệu khoa
học
3 Báo cáo tại các Hội
thảo quốc gia và quốc
tế
2008, 2009,
2010
hậu của thế giới, các tư liệu và đặc trưng về biến đổi khí hậu của Việt Nam -
một trong những quốc gia có khả năng chịu những tổn thất nặng nề do BĐKH
gây ra.
b) Hiệu quả về kinh tế xã hội:
C
ăn cứ vào kết quả nghiên cứu biến đổi khí hậu, đề ra các giải pháp
chiến lược để giảm nhẹ và thích ứng với BĐKH cho các lĩnh vực kinh tế-xã
hội quan trọng và các giải pháp chiến lược thích nghi với BĐKH cho các
vùng địa lý-khí hậu. Đây là cơ sở để xây dựng các chính sách kinh tế-xã hội
và môi trường; xây dựng các quy hoạch, kế hoạch dài hạn về kinh tế-xã hội và
môi trường có khả n
ăng thích ứng cao với khí hậu trong hoàn cảnh BĐKH.
Giúp các ngành, các địa phương lồng ghép các kế hoạch và giải pháp thích
ứng và giảm nhẹ BĐKH vào các kế hoạch phát triển khác về kinh tế-xã hội
của các ngành và các địa phương.
3. Tình hình thực hiện chế độ báo cáo, kiểm tra của đề tài:
Số
TT
Nội dung Thời
gian
thực
hiện
Ghi chú
(Tóm tắt kết
quả, kết luận
chính, người
chủ trì…)
I Báo cáo định kỳ
Lần 1: Các công việc đã thực hiện, sản phẩm
hoàn thành, sản phẩm trung gian, tiến độ, tình
TS. Nguyễn Văn Thắng
Thủ trưởng tổ chức chủ trì
(Họ tên, chữ ký và đóng dấu)
21 MỤC LỤC
20
CÁC CHỮ VIẾT TẮT
22
DANH MỤC CÁC BẢNG
25
DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ
30
172
4.1
Kịch bản nhiệt độ, lượng mưa xây dựng được theo phần mềm
MAGICC/ SCENGEN
172
4.2
Xây dựng kịch bản biến đổi khí hậu bằng phương pháp động lực
(mô hình Precis) cho các khu vực của Việt Nam
186
4.3
Ước lượng mực nước biển dâng cho Việt Nam theo kịch bản
mực nước biển dâng của Ban liên chính phủ về biến đổi khí hậu
192
22
4.4
Kịch bản biến đổi khí hậu mực nước biển dâng cho Việt Nam
của Bộ Tài nguyên và Môi trường
203
4.5 Kết luận chương 4 208
Chương 5
ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG CỦA BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU ĐẾN ĐIỀU KIỆN
TỰ NHIÊN VÀ TÀI NGUYÊN THIÊN NHIÊN
212
5.1
Đánh giá tác động của biến đổi khí hậu đến điều kiện và tài
nguyên khí hậu
212
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
384
TÀI LIỆU THAM KHẢO
388
23
CÁC TỪ VIẾT TẮT
ADB Ngân hàng phát triển Châu Á
AR4 Báo cáo đánh giá thứ 4 của IPCC
BB Bắc Bộ
BĐKH Biến đổi khí hậu
BTB Bắc Trung Bộ
BTT Bình Trị Thiên
C Cacbon
CDM Cơ chế phát triển sạch
CFC Chlorofluorocabon
CH4 Mê tan
Clđ Cao lục địa
CM Centimet
CO
2
Đi ô xít Cacbon
CP Công ước Copenhagen
Ctbd Cao áp Thái Bình Dương
CTTT Công trình và thành tựu
ĐB Đông Bắc
ĐBBB Đồng bằng Bắc Bộ
ĐBSH Đồng bằng sông Hồng
PY - BT Phú Yên – Bình Thuận
SAR Báo cáo đánh giá thứ 2 của IPCC
T Nhiệt độ không khí
Tađ Âp thấp Ấn Độ
TNT Thanh – Nghệ Tĩnh
Tx Nhiệt độ không khí cao nhất
Txđ Áp thấp xích đạo
Tm Nhiệt độ không khí thấp nhất
TAR Báo cáo thứ 3 của Ban liên chính phủ về biến đổi khí hậu
TB Tây Bắc
TBĐTVN Thông báo đầu tiên của Việt Nam cho Công ước Khung của
25
LHQ về biến đổi khí hậu
TTKTTVQG Trung tâm Khí tượng Thủy văn Quốc gia
UNDP Chương trình Phát triển Liên hiệp quốc
UNEP Chương trình Môi trường Liên hiệp quốc
UNFCCC Công ước khung của Liên hiệp quốc về biến đổi khí hậu
VKHKTTTMT Viện Khoa học Khí tượng Thủy văn và Môi trường
WB Ngân hàng Thế giới
WMO Tổ chức Khí tượng Thế giới
XTNĐ Xoáy thuận nhiệt đới
XTNĐBĐ Xoáy thuận nhiệt đớ
i hoạt động trên Biển Đông