ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ LƯƠNG THỊ PHƯƠNG THẢO

QUẢN TRỊ RỦI RO THANH KHOẢN TẠI NGÂN HÀNG
THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN Á CHÂU

LUẬN VĂN THẠC SĨ TÀI CHÍNH NGÂN HÀNG QUẢN TRỊ RỦI RO THANH KHOẢN TẠI NGÂN HÀNG
THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN Á CHÂU

Chuyên ngành: Tài chính & Ngân hàng
Mã số : 60 34 20 LUẬN VĂN THẠC SĨ TÀI CHÍNH NGÂN HÀNG

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. NGUYỄN THỊ THƯ Hà Nội – 2013
1.3 Kiểm định các giả thiết về khả năng thanh khoản
32
1.3.1 Kiểm định về chỉ số trạng thái tiền mặt
33
1.3.2 Kiểm định về chỉ số năng lực cho vay
34
1.3.3 Kiểm định về chỉ số dư nợ/tiền gửi khách hàng
34
1.3.4 Kiểm định về chỉ số chứng khoán thanh khoản
34
Kết luận Chương 1
35
Chương 2: Thực trạng quản trị rủi ro thanh khoản trong hoạt động
của ngân hàng thương mại cổ phần Á Châu
36
2.1 Khái quát về hoạt động của ngân hàng thương mại cổ phần Á
Châu
36
2.2 Thực trạng quản trị rủi ro thanh khoản của ngân hàng thương
mại cổ phần Á Châu giai đoạn 2009 – 2011
40
2.2.1 Quy định về hoạt động quản trị rủi ro thanh khoản tại ngân
40

hàng thương mại cổ phần Á Châu
2.2.2 Các chỉ số đo lường thực trạng quản trị rủi ro thanh khoản
của ngân hàng thương mại cổ phần Á Châu
41
2.3 Đánh giá thực trạng quản trị rủi ro thanh khoản của ngân hàng
thương mại cổ phần Á Châu

67
3.2.2 Xét tới cả các yếu tố bên trong ngân hàng và bên ngoài (liên
quan tới thị trường)
68
3.2.3 Kế hoạch ứng phó tình trạng khẩn cấp thanh khoản
71

3.2.4 Đánh giá xác suất diễn biến của các dòng tiền để gán một lịch
trình các dòng tiền của từng loại tài sản và nợ.
73
3.2.5 Gắn rủi ro thanh khoản với rủi ro thị trường trong quản trị
74
3.3 Biện pháp của cơ quan quản lý: Chính phủ và Ngân hàng Nhà
nước
76
KẾT LUẬN
79
TÀI LIỆU THAM KHẢO
81
PHỤ LỤC
1

MỞ ĐẦU

1. Tính cấp thiết của đề tài
Thanh khoản và quản trị rủi ro thanh khoản là yếu tố quyết định sự an toàn trong hoạt động của bất
kỳ ngân hàng thƣơng mại nào. Trong tình hình hiện nay, nhiều ngân hàng đang phải đối mặt với tình trạng


- PGS.TS Nguyễn Đắc Hƣng (2008). “Phân tích nguyên nhân ảnh hƣởng đến thanh khoản của ngân
hàng thƣơng mại”.
Tuy nhiên, những nghiên cứu này chỉ mới đề cập sơ lƣợc lý thuyết về công tác quản trị rủi ro thanh
khoản mà chƣa đi sâu vào nghiên cứu các chuẩn mực quốc tế áp dụng trong việc đo lƣờng, đánh giá, kiểm
soát rủi ro thanh khoản tại các ngân hàng thƣơng mại hiện nay. Từ năm 2009 đến nay thị trƣờng tài chính
cũng đã có những biến đổi khác biệt mới.
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
Đề tài nhằm nghiên cứu những vấn đề lý thuyết cơ bản về quản trị rủi ro thanh khoản tại ngân hàng
thƣơng mại, thông qua việc hệ thống hóa lý thuyết và các chuẩn mực quốc tế trong chính sách quản trị rủi
ro thanh khoản và các bài học kinh nghiệm từ các nƣớc trên thế giới cũng nhƣ cái nhìn thực tế cuộc khủng
hoảng nợ dƣới chuẩn thời gian qua. Qua việc đánh giá thực trạng quản trị rủi ro thanh khoản và các nguy
cơ rủi ro thanh khoản tiềm ẩn tại ngân hàng thƣơng mại cổ phần Á Châu, từ đó đề xuất một số kiến nghị,
giải pháp quản trị rủi ro thanh khoản phù hợp, khả thi. Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài:
 Tìm ra giải pháp quản trị rủi ro thanh khoản khả thi cho ngân hàng thƣơng mại cổ phần Á Châu.
 Xác định đƣợc thời điểm và cách quản trị rủi ro thanh khoản thích hợp với ngân hàng thƣơng mại cổ
phần Á Châu.
4. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu
Đối tƣợng nghiên cứu: bản chất của giải pháp quản trị rủi ro thanh khoản khả thi cần xem xét và làm
rõ; phân tích nội dung cơ bản của quản trị rủi ro thanh khoản trong kinh doanh ngân hàng; đánh giá tính
thanh khoản và hoạt động quản trị rủi ro thanh khoản ngân hàng, tìm ra những hạn chế, tồn tại và một số biện
pháp nhằm hoàn thiện hoạt động này trong thời gian tới ở ngân hàng thƣơng mại cổ phần Á Châu.
Phạm vi nghiên cứu: đối tƣợng nghiên cứu đƣợc khảo sát trong phạm vi ngân hàng thƣơng mại cổ
phần Á Châu trong vòng 03 năm qua.
5. Phƣơng pháp nghiên cứu
Nghiên cứu tài liệu, công trình khoa học có sẵn liên quan đến nội dung nghiên cứu của đề tài
* Phƣơng pháp nghiên cứu hồi cứu
Nghiên cứu hồi cứu là nghiên cứu để định hƣớng 1 hay nhiều vấn đề nhằm kiểm định một giả thuyết.
Đó là một nghiên cứu, trong đó các dữ liệu của các nhóm cá thể là nhƣ nhau theo nhiều cách nhƣng khác
nhau bởi một đặc tính nhất định đƣợc so sánh cho một kết quả cụ thể. Trong nghiên cứu hồi cứu, một tỷ lệ

Nghiên cứu hồi cứu cũng có những nhƣợc điểm nhƣ là nghiên cứu tiền cứu. Trong số những khó
khăn là một số số liệu thống kê quan trọng không thể đƣợc đo, và những thành kiến đáng kể có thể ảnh
hƣởng đến việc lựa chọn của các yếu tố kiểm soát đƣợc. Ngoài ra, những thành kiến lớn với các nghiên cứu
hồi cứu có thể ảnh hƣởng đến việc thu hồi tiếp xúc với cựu biến nguy cơ. Trong số các thành kiến tiêu cực có
thể ảnh hƣởng đến tính xác thực của loại nghiên cứu này là sai lệch lựa chọn và phân loại sai hoặc thông tin
sai lệch nhƣ là kết quả của các khía cạnh hồi cứu Với nghiên cứu hồi cứu, mối quan hệ thời gian thƣờng là
khó khăn để đánh giá. Hơn nữa, những ngƣời thực hiện nghiên cứu hồi cứu không thể kiểm soát yếu tố quan
tâm hoặc đánh giá kết quả, nhƣng thay vào đó cần phải dựa vào ngƣời khác để xác thực dữ liệu lƣu giữ. Điều
này là vấn đề đặc biệt bởi vì nó có thể rất khó để so sánh chính xác giữa yếu tố quan tâm và yếu tố không
quan tâm. Nghiên cứu hồi cứu cũng có thể cần các mẫu có kích thƣớc rất lớn cho kết cục hiếm.
* Phƣơng pháp phân tích tổng hợp
4

Trong thống kê, phân tích tổng hợp (tiếng Anh: meta-analysis) kết hợp kết quả của một vài nghiên
cứu để giải quyết một chuỗi các giả thuyết liên quan đến nghiên cứu. Đơn giản hơn, nó có thể coi là sự xác
định phép đo chung của cỡ hiệu ứng, trong đó bình quân gia quyền có thể là kết quả của phân tích tổng hợp.
Tính bình quân gia quyền có liên quan tới cỡ mẫu trong mỗi nghiên cứu cá nhân. Dù có những sự khác biệt
giữa các nghiên cứu cá nhân, nhƣng mục tiêu của phân tích tổng hợp là ƣớc lƣợng chính xác hơn cỡ hiệu
thực so với cỡ hiệu ứng kém chính xác hơn trong các nghiên cứu riêng lẻ.
Phân tích tổng hợp là một trong những thành tố quan trọng trong quy trình xem xét hệ thống. Cũng
nhƣ bất cứ nghiên cứu nào, một phân tích tổng hợp đƣợc tiến hành qua các công đoạn nhƣ: thu thập dữ liệu,
kiểm tra dữ liệu và kiểm tra kết quả phân tích. Phân tích tổng hợp cung cấp cho chúng ta một phƣơng tiện
định lƣợng để hệ thống bằng chứng. Với phân tích tổng hợp, chúng ta có cơ hội để xem xét những nghiên
cứu nào đã đƣợc tiến hành để giải quyết vấn đề; kết quả của các nghiên cứu đó thế nào; hệ thống các tiêu chí
lâm sang đáng quan tâm; rà soát những khác biệt về đặc tính giữa các nghiên cứu; cách thức để tổng hợp kết
quả và truyền đạt kết quả một cách khoa học.
Phân tích tổng hợp cũng không phải là không có những khiếm khuyết. Nếu các dữ liệu đƣợc sử dụng
trong phân tích không có chất lƣợng cao thì kết quả phân tích tổng hợp cũng chẳng có giá trị khoa học gì. Do
đó, vấn đề quan trọng nhất trong phân tích tổng hợp là chọn dữ liệu và nghiên cứu để phân tích. Vấn đề này
cần phải đƣợc cân nhắc cực kì cẩn thận để đảm bảo tính hợp lý và khoa học của kết quả.

1.2 Đề xuất các bƣớc trong quy trình nghiên cứu
1.2.1 Xác định vấn đề
 Ngân hàng thƣơng mại là một định chế tài chính trung gian quan trọng trong nền kinh tế thị trƣờng.
 Quản trị rủi ro thanh khoản là vấn đề thiết yếu trong hoạt động của ngân hàng thƣơng mại.

1.2.2 Xác định thông tin cần thiết
 Chức năng của ngân hàng thƣơng mại
 Nội dung quản trị rủi ro thanh khoản: Trạng thái thanh khoản; chiến lƣợc, phƣơng pháp; các tiêu
chuẩn cuối cùng để đánh giá quản trị rủi ro thanh khoản.
 Kiểm định các giả thiết về khả năng thanh khoản.

1.2.3 Xác định nguồn dữ liệu
Số liệu sơ cấp đƣợc thu thập thông qua Báo cáo tài chính, Báo cáo thƣờng niên của các ngân hàng
thƣơng mại nội địa đã hoạt động và có số liệu lịch sử trong 3 năm 2009-2011.
1.2.4 Kỹ thuật nghiên cứu
 Nghiên cứu hồi cứu
 Mục đích: Thu thập những lý thuyết, kiến thức liên quan đến quản trị rủi ro thanh khoản.
 Phƣơng pháp thực hiện: Sử dụng các giáo trình, tài liệu tham khảo.
 Nghiên cứu phân tích, tổng hợp
 Mục đích: Kết hợp kết quả của một vài nghiên cứu để giải quyết một chuỗi các giả thuyết liên quan
đến đề tài nghiên cứu.
 Phƣơng pháp thực hiện: Từ cơ sở dữ liệu sơ cấp thu thập đƣợc, tính toán kết quả và tổng kết.

1.2.5. Thu thập thông tin
Đơn vị mẫu: Các ngân hàng thƣơng mại nội địa
6

Phạm vi mẫu: 42 ngân hàng (tính đến 31/12/2011).
Quy mô mẫu: 24 ngân hàng thu thập đƣợc đầy đủ số liệu lịch sử
Quá trình lấy mẫu: Chọn lựa ngẫu nhiên và thuận tiện trong phạm vi mẫu đã định.

trong các năm 2009-2011.
2.2.2 Nghiên cứu phân tích, tổng hợp
 Mục đích: Đo lƣờng mức độ của các chỉ số quản trị rủi ro thanh khoản của ngân hàng thƣơng mại cổ
phần Á Châu.
 Phƣơng thức thực hiện: Thông qua các chỉ số đo lƣờng đánh giá thành tựu, hạn chế và nguyên nhân
của thực trạng quản trị rủi ro thanh khoản của ngân hàng thƣơng mại cổ phần Á Châu.
CHƢƠNG 3: ĐỊNH HƢỚNG PHÁT TRIỂN VÀ ĐỊNH HƢỚNG CHIẾN LƢỢC CỦA NGÂN HÀNG
THƢƠNG MẠI CỔ PHẦN Á CHÂU VÀ ĐỀ XUẤT.
3.1 Định hƣớng phát triển của Ngân hàng thƣơng mại cổ phần Á Châu đến năm 2015 và định hƣớng
chiến lƣợc đến năm 2020.
3.2 Một số ý kiến đề xuất
 Đối với Ngân hàng thƣơng mại cổ phần Á Châu
 Đối với cơ quan quản lý: Chính phủ và Ngân hàng Nhà nƣớc

KẾT LUẬN
Trên cơ sở vận dụng tổng hợp các phƣơng pháp nghiên cứu, những lý thuyết đƣợc học trong chƣơng trình
đào tạo bậc cao học – Trƣờng Đại học Kinh tế - Đại học Quốc Gia Hà Nội vào điều kiện thực tế ở Việt
Nam, luận văn đã thực hiện đƣợc các nội dung sau đây:
8

Thứ nhất, phân tích nội dung cơ bản về quản trị rủi ro thanh khoản trong hoạt động kinh doanh của