PHÒNG GD QUẬN TÂN BÌNH
Trường THCS Nguyễn Gia Thiều
Giáo viên : Trần Thò Ngọc Anh
A. SUY NGHĨ :
- " Chương trình đòa phương " , một nội dung bài học khá mới ( trước đây ,
chương trình cải cách cũng có đề cập đến ) , thiết thực và gần gũi trong
chương trình thay SGK Ngữ Văn nói chung và sách Ngữ Văn lớp 9 nói
riêng . Có chương trình đòa phương cho từng phân môn : Văn ; Tiếng Việt , …
phạm vi bài viết này bàn về chương trình đòa phương phân môn Tập làm văn
.
- Chương trình thay SGK 9 vừa mới thực hiện được một năm, năm nay ( 2006 –
2007 ) là năm thứ hai . Với tinh thần rút kinh nghiệm của năm học trước
( khắc phục khuyết điểm , phát huy ưu điểm ) , chúng tôi mạnh dạn nêu lên
cách hướng dẫn HS thực hiện 2 tiết Chương trình đòa phương / Tập làm văn ở
học kỳ II – lớp 9 sao cho đạt hiệu quả : phát huy tính chủ động , tích cực của
HS trong học tập ; động viên các em rèn tinh thần tự học , biết ứng dụng tin
học vào việc học văn ; tập làm một công dân tốt hôm nay , một người hữu
dụng cho đất nước ngày mai . Ngoài ra , với cách học này , chúng tôi cũng
mong mang lại cho HS hứng thú , yêu thích học tập bộ môn ; gắn liền bộ
môn với thực tiễn cuộc sống gần gũi , quen thuộc , thân thương .
B. THỰC HIỆN :
I. Chương trình đòa phương – Tiết thứ nhất :
1. Xác đònh :
Đây là tiết chuẩn bò . Chuẩn bò tốt , chu đáo thì khi thực hiện mới mong
đạt được hiệu quả .
- Thầy : Chuẩn bò nội dung hướng dẫn HS viết bài nghò luận , chuẩn bò tư
liệu , …
- Trò : Chọn vấn đề để nghò luận ( sự việc , hiện tượng ở đòa phương ) ,
tìm tư liệu , hình ảnh ; viết bài .
2. Thực hiện :
a) Giáo viên giới thiệu bài học : " Chương trình đòa phương – Tập làm văn "

+ Hình thức : Đánh máy vi tính , in trên giấy A
4
. Hình ảnh minh
họa : hoặc in trên bài viết , hoặc lưu ở USB .
+ Trình bày : Ghi đầy đủ họ tên , trường lớp , đề bài , kẻ ô điểm , lời
phê , để trống lề trái từ 4  5 cm để giáo viên đóng bài viết thành
tập sách .
 Những quy đònh về thời gian : Viết bài ; nộp bài ; trao đổi – đọc bài
của nhau sau khi giáoviên chấm ; hội thảo trên lớp .
* Tất cả những công việc nêu trên có thể tiến hành chưa hết 1 tiết ( khỏang
20  25 phút ) . Thời gian còn lại sẽ dành cho các bài học khác tiếp theo ( hoặc
các bài học cần thời gian luyện tập ).
II. Chương trình đòa phương – Tiết thứ hai :
1. Xác đònh :
Đây là tiết GV rút kinh nghiệm cho HS về bài viết của các em về những
sự việc , hiện tượng ở đòa phương . Giáo viên tổ chức cho các em một buổi
hội thảo nhỏ , cùng trò chuyện với nhau để có những đònh hướng đúng đắn
về cách nhìn , cách đánh giá về những sự việc , hiện tượng trong cuộc sống
gần gũi hằng ngày .
Tiết học cần đïc thực hiện một cách tự nhiên , sinh động , gần gũi , cởi
mở để HS tham gia phát biểu ý kiến trung thực , chân tình ; bày tỏ quan
điểm sống đúng đắn .
Sử dụng thiết bò dạy học hiện đại như đèn chiếu , projector … để trình
bày tư liệu , hình ảnh minh họa …
2. Thực hiện :
2
a) Giáo viên cho học sinh nhắc lại đề tài mà các em tham gia bàn luận
Giáo viên sẽ tích hợp với kiểu bài nghò luận về một sự việc, hiện tượng
đời sống mà các em đã được học ở đầu học kỳ II
b) Giáo viên sẽ nhận xét, đánh giá chung về bài viết của học sinh :

sống quanh ta ngày một tốt đẹp hơn.
 Tiết học, nếu khéo gói ghém, sẽ tròn tiết . Tuy nhiên, giáo viên cũng dự
trù thời gian hơn một tiết ( do có ý kiến phát biểu , có thể lan man ; do có sử
dụng tư liệu - hình ảnh thông qua máy móc, có thể có “thời gian chết” ) để
tránh bò động, làm mất hứng thú học tập của học sinh. Thời gian “lấy thêm” này
có thể sử dụng ở thời gian thừa của bài “Chương trình đòa phương” tiết thứ nhất.
C. KẾT QUẢ :
3
- Tổ chức được những tiết học “Chương trình đòa phương” phần tập làm văn như
vậy, người thầy dạy Ngữ Văn chúng ta sẽ cảm thấy vui hơn, thấy cuộc sống
đáng yêu hơn, hạnh phúc hơn, bởi vì :
+ Học sinh ham thích học tập hơn, xây dựng được thái độ học tập tích cực,
chủ động nhằm tiếp thu , nâng cao tri thức hiệu quả nhất .
+ Học sinh thấy được bộ môn Ngữ Văn liên quan mật thiết, gắn bó với cuộc
sống gần gũi hằng ngày. Đó là một môn học bổ ích, thân thiết. Học Văn
cũng là học làm Người.
+ Học sinh có điều kiện ứng dụng tin học. Tin học sẽ hỗ trợ tốt cho các em
học Văn.
Các trang viết của các em nhìn đẹp mắt, nghiêm túc, khoa học hơn. Bài vở
của các em sẽ được lưu lại, không chỉ các bạn học sinh trong năm học này
cùng đọc mà còn là các lớp học sinh của những năm học sau cũng sẽ đọc,
sẽ rút kinh nghiệm để học tập tốt hơn và góp phần xây dựng cuộc sống
ngày một tốt đẹp hơn.
+ Qua hội thảo , học sinh mạnh dạn trao đổi những suy nghó , quan điểm
riêng , nêu cách kiến giải riêng của mình về những vấn đề , sự việc đáng
quan tâm ở đòa phương . Từ đó, các em tự hình thành nhân cách tốt đẹp.
Ngoài ra, các em còn tự rèn luyện kỹ năng nói : lưu loát , mạch lạc , tự
nhiên trước tập thể.
+ Tiết dạy thể nghiệm vào ngày 28 – 03 – 2007 vừa qua có quý thầy cô
trong quận cùng dự , cũng góp ý đã giúp chúng tôi thêm tự tin trong việc

- Chương trình TLV 9 / HK II có 2 tiết thực hiện chương trình đòa phương :
+ Tiết 1 : Hướng dẫn chuẩn bò ( HS sẽ làm bài ở nhà )
+ Tiết 2 : HS được tổ chức hội thảo , phát biểu ở lớp .
- Yêu cầu : HS chọn một sự việc , hiện tượng nào đó ở đòa phương . Các em sẽ
tìm hiểu , suy nghó về sự việc , hiện tượng đó . Sau đó , HS sẽ viết bài nêu ý
kiến riêng dưới dạng nghi luận về một sự việc , hiện tượng ở đòa phương .
( Ở hoạt động này , HS lắng nghe để hiểu yêu cầu thực hiện tiết chương trình
đòa phương / phần TLV )
HOẠT ĐỘNG 2 : Hướng dẫn cách thực hiện
- HS lắng nghe và
ghi vào vở
- HS có thể trao đổi
nêu thắc mắc ( nếu
có )
1. Chọn sự việc , hiện tượng có ý nghóa ở đòa phương :
Ví dụ :
a) Sự việc , hiện tượng tích cực :
- Những biểu hiện về sự quan tâm chăm sóc , giáo
dục trẻ em .
5
HƯỚNG DẪN CHUẨN BỊ

- Vấn đề làm đẹp môi trường sống , vệ sinh khu phố .
- Vấn đề giúp đỡ gia đình thương binh , liệt só ; bà mẹ
VN anh hùng ; những gia đình có hoàn cảnh khó
khăn …
- Việc hiến máu nhân đạo .
- Tổ chức sinh hoạt đoàn thể , xây dựng khu phố văn
hóa , đoàn kết , tương trợ …
b) Sự việc hiện tượng chưa tốt :

4
( không
viết tay ). Trình bày :
6
+ Góc trái : Họ tên , trường , lớp .
+ Ở giữa : Tập làm văn – Chương trình đòa phương .
Đề bài : Nêu suy nghó của em về một sự việc ,
hiện tượng đáng quan tâm ở đòa phương .
+ Bên dưới : Kẻ ô : Điểm - Nhận xét của GV .
+ Có thể in một mặt hoặc hai mặt ( tùy ý thích ) .
Cần nhớ : Lề trái để trống khoảng 4  5 cm ( lý
do : Bài viết của HS sẽ được đóng thành tập , gáy
lò xo )
5. Lưu ý quan trọng :
Đây là bài luyện tập làm văn nghò luận về một sự
việc , hiện tượng trong đời sống ( không phải bài báo
cáo , tường trình , khiếu nại ) , học sinh không được ghi
tên thật của những người liên quan đến sự việc , hiện
tượng .
6. Thời gian :
- HS nộp bài viết : Ngày 01 và 02 / 02 / 2007 .
- GV chấm bài : Từ 03 / 02 / 2007 đến 13 / 02 / 2007 .
( Nghỉ tết Nguyên Đán : 13 / 02 đến 22 / 02 / 07 )
- Đóng tập bài viết – HS trao đổi , đọc bài lẫn nhau :
26 / 02 đến ngày 10 / 03 / 2007 )
- Tổ chức hội thảo , phát biểu : 14 / 03 / 2007 .
DẶN DÒ :
- Học sinh nghiêm túc thực hiện đúng yêu cầu , quy đònh của GV
- HS tìm tư liệu , hình ảnh minh họa để thực hiện tốt buổi hội thảo
+ Ngày : 14 / 03 / 2007 ( ở trường ).

HS : + Nội dung : Một sự việc , hiện tượng đáng quan tâm ở đòa
phương .
+ Yêu cầu : Nêu suy nghó về nội dung trên ( Trình bày : một
bài văn nghò luận )
- Bàiviết này thuộc kiểu bài nào trong chương trình TLV – học kỳ II em
đã được học ?
HS : Văn nghò luận về một sư việc , hiện tượng đời sống .
8
PHẦN
Tập làm văn ( tiếp theo )
HỌAT ĐỘNG 2 :
1) GV nhận xét , đánh giá chung về bài viết của HS :
a) Những sự việc , hiện tượng ở đòa phương mà các em chọn để nghò
luận là những sự việc , hiện tượng gì ?
* GV trình bày bảng thống kê :
LỚ
P

SĨ
SỐ
SV - HT
TÍCH CỰC
SỰ VIỆC - HIỆN TƯNG - TIÊU CỰC
Gương vượt khó - vượt số phận
Ngày Tết trồng cây
Đùm bọc trẻ lang thang …
Xả rác - gây ô nhiễm môi trường
Tệ nạn : Ma túy, cờ bac, thuốc lá
Game online
Vi pham luật lệ giao thông

cực còn quá “khiêm tốn” ? )
- Tuy nhiên , SV-HT tiêu cực HS lại quan tâm nhiều và lên án hoặc
phê phán ( Những SV-HT ấy khá đa dạng, phong phú. HS chòu khó
suy nghó, tìm hiểu, bày tỏ thái độ. Các em không vô tình, không
quay lưng với cuộc sống xung quanh )
b) Ý kiến của HS thể hiện trong bài viết :
Xác đáng ! Vì :
- Biết nêu gương vượt khó, đề cao những con người tự chiến thắng
số phận, không khuất phục trước số phận.
- Có tình cảm tự hào, cảm phục tốt đẹp, đáng khen.
- Thể hiện tình yêu thương đồng loại, biết chia sẻ khó khăn.
- Lên án cái xấu, làm khổ, giết hại con người .
9
4  9.5%
38  90.5%
2  5%
8  17.4%
38  95%
38  82.6%
- Phê phán thói xấu làm hư hỏng nhân cách con người .
- Bộc lộ nguyện vọng được học hỏi, mở mang tri thức, được bày tỏ
tình cảm yêu thương chính đáng.
- Trình bày biện pháp sửa chữa, khắc phục cái xấu là khả thi
c) Nhận xét về cách viết văn nghò luận :
- Bố cục bài viết rõ ràng , hợp lý (ba phần : đặt - giải quyết - kết
thúc vấn đề). Phần giải quyết vấn đề có chú ý nêu biểu hiện ,
phân tích nguyên nhân , tác hại ( hoặc ích lợi ) và đề ra cách khắc
phục ( hướng phát huy) cụ thể.
- Lý lẽ mạch lạc, khá thuyết phục.
- Tư liệu dẫn chứng ( kể cả hình ảnh ) khá phong phú, hấp dẫn.

NHẮC NHỞ
9
3
1 Đề tài : Xả rác , làm ô nhiểm môi trường.
HS : Hòang Anh , Ngọc Anh , Linh Đan ,
Xuân Hòa , Thanh Nhất , Thanh Thảo .
HS : Phạm Ngọc
Bình , Nguyễn Thò
Thanh Hằng .
Trần
Ngọc Vân Anh .
 Bài viết còn
chung chung ( về ô
nhiễm môi trường)
chưa giới hạn ở
2 Đề tài : Tết trồng cây .
HS : Đòan Công Hiệu.
3 Đề tài : Vượt khó
HS : Xuân Hòa , Kiều Nga.
4 Đề tài : Tác hại của chất độc da cam .
HS : Võ Thò Minh Ly.
10
đòa phương cụ
thể .
5 Đề tài : Game Online .
HS : Nguyễn Tài Nhân .
* HS : Nguyễn Thò Xuân Hòa tham gia viết
hai bài , đều đạt chất lượng cao
9
4

2 Đề tài : Ô nhiễm môi trường
HS : Thúy Vy
3 Đề tài : Thói đua đòi
HS : Thảo Vy
4 Đề tài : Game Online
HS : Đức Huy
* HS : Hồ Thò Kim Ngân tham gia viết hai
bài , đều đạt chất lượng cao .
HOẠT ĐỘNG 3 : Tổ chức hội thảo ở lớp .
- Bài viết của HS , GV sẽ đóng thành tập . Sau đó , lần lượt trao các nhóm ,
HS sẽ trao đổi , cùng đọc bài của nhau .
- Tíết học này , các em sẽ phát biểu thêm về những sự việc , hiện tượng ở
đòa phương mà các bạn đã quan tâm , chọn viết bài nghò luận .
- GV chuẩn bò cho HS xếp bàn thành hình chữ U , để đễ trao đổi .
- GV ( hoặc mời HS ) điều khiển buổi hội thảo :
1. Nhắc lại những sự việc , hiện tượng mà HS đã chọn viết .
Sự việc , hiện tượng được học sinh quan tâm , viết nhiều nhất ( vấn đề
xả rác , làm ô nhiễm môi trường ; trò chơi game online ; những tệ nạn
xã hội ) là vì sao ?
 HS phát biểu ( hình thức : như trò truyện với nhau )
2. Những HS khác có thể phát biểu thêm :
+ Tán đồng ý kiến của bạn không ? Vì sao ? Có bổ sung ?
11
+ Vấn đề bạn đặt ra ( biểu hiện – nguyên nhân – tác hại – cách khắc
phục … ) đã xác đáng , phù hợp ? Có nói quá hay giảm nhẹ ? Chỗ
nào đúng , chỗ nào bất cập ?
+ Thái độ tán thành hay phản đối của bạn có xuất phát từ lập trường
tiến bộ của xã hội , không vì lợi ích cá nhân ?
3. Trong quá trình hội thảo , HS có thể trình bày thêm tư liệu , hình ảnh
minh họa ( qua đèn chiếu hoặc projector ) – phần này HS chuẩn bò

- GV bày tỏ :
Ước muốn Thành phố Hồ Chí Minh ( cũng như cả nước ) ngày càng có nhiều
công dân nhiệt tình , tích cực , trách nhiệm , giàu năng lực … để cùng góp
bàn tay , khối óc , con tim xây dựng cuộc sống ngày càng tốt đẹp hơn . Mỗi
HS hôm nay sẽ là một trong những công dân ấy .
12
* DẶN DÒ :
Chuẩn bò tiết học TLV tiếp theo : Tìm hiểu biên bản .
13