BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH T TP HCM
NGUYỄN HỮU PHÚ
TỔ CHỨC K TOÁN TRÁCH NHIỆM TRONG
CÁC TỔNG CÔNG TY XÂY DỰNG
THUỘC BỘ GIAO THÔNG VẬN TẢI
LUẬN ÁN TIN SĨ KINH T
Tp Hồ Chí Minh, năm 2014
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH T TP HCM
NGUYỄN HỮU PHÚ
TỔ CHỨC K TOÁN TRÁCH NHIỆM TRONG
CÁC TỔNG CÔNG TY XÂY DỰNG
THUỘC BỘ GIAO THÔNG VẬN TẢI
LUẬN ÁN TIN SĨ KINH T
Chuyên ngành: Kế toán
Mã ngành: 62.34.03.01
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS,TS PHẠM VĂN DƯỢC
Tp Hồ Chí Minh, năm 2014
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi.
Kết quả nêu trong luận án là trung thực và chưa từng được công bố trong
bất kỳ công trình nghiên cứu nào.
Nguyễn Hữu Phú
MỤC LỤC
Trang
Trang phụ bìa
Lời cam đoan
Mục lục
1.2.6.3. Phân loại báo cáo kế toán trách nhiệm 47
1.2.6.4. Nội dung của hệ thống báo cáo kế toán trách nhiệm 48
1.2.7. Mối quan hệ giữa phân cấp quản lý với việc hình thành kế toán trách
nhiệm ở doanh nghiệp 50
1.2.7.1. Ảnh hưởng của phân cấp quản lý đến hệ thống kế toán trách nhiệm 50
1.2.7.2. Ảnh hưởng của kế toán trách nhiệm đến sự phân cấp quản lý 51
1.3. TỔ CHỨC KẾ TOÁN TRÁCH NHIỆM Ở MỘT SỐ QUỐC GIA VÀ
NHỮNG BÀI HỌC KINH NGHIỆM CHO VIỆT NAM 52
1.3.1. Tổ chức kế toán trách nhiệm ở Mỹ 52
1.3.2. Tổ chức kế toán trách nhiệm ở các nước Châu Âu 55
1.3.3. Tổ chức kế toán trách nhiệm ở Ấn Độ 57
1.3.4. Kinh nghiệm cho Việt Nam 59
1.4. ĐẶC ĐIỂM MÔ HÌNH TỔ CHỨC TỔNG CÔNG TY XÂY DỰNG VÀ
NHỮNG ẢNH HƯỞNG CỦA NÓ ĐẾN VIỆC TỔ CHỨC THỰC HIỆN HỆ
THỐNG KẾ TOÁN TRÁCH NHIỆM 61
1.4.1. Hoạt động xây dựng và các loại hình công ty xây dựng ở Việt Nam 61
1.4.1.1 Một số khái niệm 61
1.4.1.2 Các loại hình công ty xây dựng ở Việt Nam 62
1.4.2. Đặc điểm hoạt động của tổng công ty xây dựng và những ảnh hưởng của
nó đến việc tổ chức thực hiện hệ thống kế toán trách nhiệm 63
KẾT LUẬN CHƯƠNG 1 67
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG TỔ CHỨC HỆ THỐNG KẾ TOÁN TRÁCH
NHIỆM TRONG CÁC TỔNG CÔNG TY XÂY DỰNG THUỘC BỘ GIAO
THÔNG VẬN TẢI 68
2.1. ĐẶC ĐIỂM HOẠT ĐỘNG XÂY DỰNG VÀ TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG
XÂY DỰNG CHI PHỐI ĐẾN TỔ CHỨC KẾ TOÁN TRÁCH NHIỆM 68
2.1.1. Tổng quan về doanh nghiệp xây dựng ở Việt Nam 68
2.1.1.1. Vai trò của doanh nghiệp xây dựng trong nền kinh tế quốc dân 68
2.1.1.2. Đặc điểm mô hình quản lý của các doanh nghiệp xây dựng ở Việt Nam
69
3.1.1.1. Quan điểm chung về vận dụng kế toán quản trị cũng như kế toán trách
nhiệm trong các Tổng công ty xây dựng 112
3.1.1.2. Quan điểm về xác lập mô hình tổ chức hệ thống kế toán trách nhiệm cho
các Tổng công ty xây dựng 113
3.1.2. Định hướng 115
3.1.3. Thiết kế mô hình 116
3.2. XÁC LẬP ĐIỀU KIỆN VẬN HÀNH CHO MÔ HÌNH ĐƯỢC THIẾT KẾ
121
3.2.1. Xây dựng các định mức chi phí 122
3.2.2. Nhận diện phân loại chi phí ứng xử và kiểm soát chi phí 123
3.2.3. Xây dựng hệ thống tài khoản chi tiết 125
3.3. XÂY DỰNG HỆ THỐNG CÁC BÁO CÁO 126
3.3.1. Xây dựng hệ thống các báo cáo dự toán 126
3.3.2. Xây dựng hệ thống các báo cáo thực hiện 136
3.3.3. Xây dựng hệ thống các báo cáo phân tích 144
3.4. VẬN DỤNG MÔ HÌNH KNOWLEDGE MANAGEMENT STAR (KM
STAR) TRONG VIỆC ĐÁNH GIÁ TRÁCH NHIỆM QUẢN LÝ CÁC TRUNG
TÂM TRÁCH NHIỆM 155
KẾT LUẬN CHƯƠNG 3 170
PHẦN 3: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 171
DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ
TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC
DANH MỤC CHỮ VIT TẮT
Phần Tiếng Việt:
CP : Cổ phần
DT : Doanh thu
GTSX : Giá trị sản xuất
HĐQT : Hội đồng quản trị
HĐTV : Hội đồng thành viên
Bảng 2-6: Kết quả thống kê mô tả và phân tích phương sai về hệ
thống các báo cáo đánh giá trách nhiệm quản lý
Bảng 2-7: Kết quả kiểm định sau về hệ thống các báo cáo đánh
giá trách nhiệm quản lý
Bảng 2-8: Kết quả thống kê mô tả và phân tích phương sai về
công cụ để đánh giá trách nhiệm quản lý
Bảng 2-9: Kết quả kiểm định sau về công cụ để đánh giá trách
nhiệm quản lý
Bảng 2-10: Kết quả thống kê mô tả và phân tích phương sai về
hành vi
Bảng 2-11: Kết quả kiểm định sau về hành vi
Bảng 3-1: Mục tiêu, nhiệm vụ của các trung tâm trách nhiệm
Bảng 3-2: Bảng tổng hợp kinh phí dự toán
Bảng 3-3: Dự toán chi phí
Bảng 3-4: Báo cáo đơn giá dự toán chi tiết
Bảng 3-5: Báo cáo dự toán của trung tâm doanh thu
Bảng 3-6: Báo cáo dự toán của trung tâm lợi nhuận
Bảng 3-7: Báo cáo dự toán của trung tâm đầu tư
Bảng 3-8: Bảng dự toán kết quả đầu tư
Bảng 3-9: Báo cáo khối lượng vật tư xuất dùng
Bảng 3-10: Báo cáo khối lượng ca máy thi công
Bảng 3-11: Bảng tính giá thành thực tế
Bảng 3-12: Bảng tính đơn giá (giá thành đơn vị) thực tế
Bảng 3-13: Báo cáo tình hình thực hiện của trung tâm doanh thu
Bảng 3-14: Báo cáo tình hình thực hiện của trung tâm lợi nhuận
Bảng 3-15: Báo cáo tình hình thực hiện của trung tâm đầu tư
Bảng 3-16: Bảng kết quả đầu tư
Bảng 3-17: Báo cáo phân tích tình hình thực hiện của TT chi phí
Bảng 3-18: Báo cáo phân tích tổng hợp tình hình thực hiện của TT
chi phí
Hình 3-6: Bản đồ chiến lược tăng trưởng bền vững vận dụng KM
Star
PHẦN 1: PHẦN MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Kế toán trách nhiệm là một nội dung cơ bản của kế toán quản trị. Kế toán
trách nhiệm xuất phát từ sự phân quyền trách nhiệm của nhà quản trị. Cơ sở của
sự phân quyền phụ thuộc vào quyết định của nhà quản trị, thái độ, quy mô, đặc
điểm hoạt động sản xuất kinh doanh và các yếu tố khác. Từ khi được hình thành
đến nay, kế toán trách nhiệm đã được vận dụng và có những đóng góp đáng kể
vào sự thành công của nhiều doanh nghiệp, các tập đoàn kinh tế … trên khắp thế
giới. Càng ngày, kế toán trách nhiệm càng có vai trò và vị trí quan trọng trong
quản lý ở các doanh nghiệp trên thế giới.
Đối với các doanh nghiệp Việt Nam, kế toán quản trị nói chung và kế toán
trách nhiệm nói riêng là một lĩnh vực vẫn còn khá mới mẽ. Tổng công ty xây
dựng là một đơn vị có nhiều công ty thành viên hoạt động trong nhiều lĩnh vực
khác nhau. Phạm vi hoạt động của Tổng công ty xây dựng trải rộng, cơ chế quản
lý tài chính đối với các công ty thành viên cũng khá đa dạng nên việc đánh giá
thành quả quản lý của từng đơn vị, bộ phận, cá nhân ở các công ty và toàn bộ
Tổng công ty vẫn còn nhiều bất cập. Bên cạnh đó, chất lượng các công trình xây
dựng hiện nay có thể nói rất thấp, không đảm bảo đúng thiết kế và thật đáng báo
động. Công trình xây dựng đường mới vừa làm xong chưa bàn giao đã xuống
cấp, Công trình Thủy điện Sông Tranh 2 bị rò rỉ nước ảnh hưởng nghiêm trọng
đến tính mạng 40.000 người dân sinh sống trong vùng, Công trình Thủy điện Ia
Krêl vỡ đập do thấm nước, lỗi kỹ thuật … những thông tin như vậy tràn lan trên
các mặt báo thường ngày. Thực trạng thất thoát, lãng phí và tiêu cực trong xây
dựng cơ bản đã được đăng tải nhiều trên các phương tiện truyền thông và tại
nhiều diễn đàn, gây nhức nhối trong toàn xã hội. Thi công không đảm bảo khối
lượng theo thiết kế được phê duyệt hoặc thi công không đúng thiết kế dẫn đến
phải phá đi làm lại; sử dụng vật liệu không đảm bảo chất lượng; khai khống khối
lượng; ăn bớt vật liệu, chất lượng công trình không đảm bảo gây lãng phí lớn
yêu cầu của thực tiễn, phù hợp với xu thế hiện nay.
Xuất phát từ những yêu cầu cần thiết, khách quan đã nêu trên, tác giả đã
quyết định chọn đề tài “Tổ chức kế toán trách nhiệm trong các Tổng công ty xây
dựng thuộc Bộ giao thông vận tải” làm đề tài nghiên cứu cho luận án của mình.
2. Tổng quan về tình hình nghiên cứu kế toán trách nhiệm
2.1. Tình hình nghiên cứu ngoài nước
Nhu cầu về thông tin để hoạch định và kiểm soát tài chính hoạt động sản
xuất kinh doanh đã thúc đẩy sự hình thành kế toán trách nhiệm (Responsibility
Accounting). Từ khi Robert Anthony giới thiệu quyển sách kế toán quản trị năm
1956 tập trung vào ba vấn đề chính: giới thiệu kế toán quản trị là gì, làm thế nào
có thể hệ thống và phân tích vấn đề mới để ra quyết định, giới thiệu các công cụ
kiểm soát chi phí thích hợp, các nghiên cứu tiếp theo sau về kế toán quản trị nói
chung, kế toán trách nhiệm nói riêng được nhiều sự quan tâm, nghiên cứu của
các chuyên gia, nhà khoa học.
- Martin N. Kellogg (1962) thông qua công trình “Fundamentals of
Responsibility Accounting” đăng trên tạp chí “National Association of
Accountants” đã trình bày những nghiên cứu về sự phát triển của kế toán trách
nhiệm trong mối quan hệ giữa kế toán trách nhiệm với cơ cấu tổ chức, kế toán
trách nhiệm với kế toán chi phí, kế toán trách nhiệm với ngân sách, kế toán trách
nhiệm với kiểm soát chi phí. Kế toán trách nhiệm có mối quan hệ chặt chẽ với
phân cấp quản lý và với kế toán chi phí. Nguyên tắc để thiết lập một hệ thống kế
toán trách nhiệm là phải phân chia tổ chức thành các bộ phận, đơn vị theo từng
chức năng cụ thể; phân công trách nhiệm cho các bộ phận đã được phân chia;
yêu cầu các bộ phận này phải lập các báo cáo và thực hiện giám sát từng cấp
quản lý. Ngoài ra, tác giả cũng đề cập đến hệ thống kế toán chi phí được sử dụng
như là công cụ quản lý, trước hết phải gán trách nhiệm cho từng khoản chi phí.
Để kiểm soát được chi phí thì cần phải tìm hiểu và xác định được nguồn gốc phát
sinh chi phí.
- Tác giả Joseph P. Vogel (1962) cũng đã bàn về kế toán trách nhiệm
thông qua công trình “Rudiments of Responsibility Accounting in Public
Construction of Hospital Information Systems”. Năm 1977, tác giả Shih,
Michael SH đã thực hiện quá trình điều tra làm thế nào các công ty thiết kế hệ
thống đánh giá hiệu năng cho các nhà quản lý cây trồng qua công trình
“Responsibility Accounting and Controllability: Determinants of Performance
Evaluation Systems for Plant Managers in Canada” …
- Bổ sung và nhấn mạnh thêm các nghiên cứu về kế toán trách nhiệm, các
tác giả Rick Antle và Joel S. Demski (1998) thông qua công trình “The
Controllability Principle in Responsibility Accounting” đăng trên tạp chí “The
Accounting review, Vol. 63, No 4, P 700-718” đã làm sáng tỏ nguyên tắc có thể
kiểm soát được trong kế toán trách nhiệm là như thế nào. Tác giả Emma I. Okoye
(2009) thông qua công trình “Improvement of Managerial Performance in
Manufactoring Organizations: An Application of Responsibility Accounting”
đăng trên tạp chí “Journal of Management Sciences, Vol.9, No. 1, P 1-17” đã
trình bày những nghiên cứu về mối quan hệ giữa kế toán trách nhiệm và thành
quả quản lý trong các doanh nghiệp sản xuất; kế toán trách nhiệm là công cụ để
đánh giá trách nhiệm quản lý…
- Trong hơn một thập niên gần đây, vấn đề về môi trường, trách nhiệm xã
hội, phát triển bền vững được nhiều quốc gia, tổ chức và các nhà khoa học quan
tâm nhiều hơn. Các ấn phẩm, các quy định, luật lệ về môi trường, phát triển bền
vững được công bố ngày càng nhiều hơn như: “Environmental Management
Accounting Procedures and Principles” của UNITED NATIONS (2001);
“Sustainability Report” của European Commission, “Integrated Financial and
Sustainability Reporting in the United States” của IRRC Institute v.v…Các
nghiên cứu về kế toán nói chung và kế toán trách nhiệm nói riêng cũng không
nằm ngoài xu thế đó. Nghiên cứu của Jaroslava HYRŠLOVÁ và Miroslav
HÁJEK (2006) “Environmental Accounting - an Important part of an
Information System in the Conditions when the Company Approach to the
Environment Influences its Prosperity” được đăng trên tạp chí Economics and
Management: Ekonomika ir Vadyba; nghiên cứu của Emma I. Okoye, 2009.
“Improvement of Managerial Performance in Manufactoring Organizations: An
nhiệm nói riêng đã đi sâu vào những vấn đề về môi trường, trách nhiệm xã hội và
phát triển bền vững. Để đánh giá thành quả của các bộ phận, các mô hình đánh
giá thành quả đã được các nhà khoa học nghiên cứu, đề xuất thực hiện. Một trong
những mô hình đánh giá kết hợp cả 3 vấn đề kinh tế (tài chính), môi trường và xã
hội phục vụ phát triển bền vững đó là mô hình Knowledge Management Star
(KM Star) do Nirmal Pal và các cộng sự công bố năm 2004 qua nghiên cứu
“Knowledge Quoitient
TM
(KQ): A way to Measure the Knowledge Intensity of
your Team” của đại học Penn State. Cụ thể mô hình này đánh giá thành quả của
bộ phận dựa trên 5 khía cạnh: tài chính, tính bền vững, khách hàng, quy trình và
nhận thức. Đây chính là tài liệu mà tác giả đã nghiên cứu và kết hợp với lý thuyết
về kế toán trách nhiệm (Responsibility Accounting) để vận dụng, triển khai các ý
tưởng xây dựng việc đánh giá trách nhiệm quản lý của các bộ phận trong chương
3 của luận án. Đây cũng chính là điểm mới mà chưa có tác giả nào trong nước
công bố.
Tóm lại, kế toán trách nhiệm là công cụ kiểm soát rất hiệu quả đã được
các tác giả ngoài nước nghiên cứu dưới các góc độ khác nhau. Đây là những nội
dung rất bổ ích cho việc kế thừa để vận dụng tổ chức hệ thống kế toán trách
nhiệm trong điều kiện thực tiễn ở Việt Nam. Tuy nhiên, có thể nói các công trình
nghiên cứu được giới thiệu, trình bày trên đây tập trung chủ yếu ở tầm vĩ mô,
hoặc có tính khái quát mà chưa đưa ra cụ thể về tổ chức kế toán trách nhiệm
trong loại hình công ty xây dựng, trong xu thế hội nhập, phát triển bền vững. Đây
chính là “lổ hổng” trong nghiên cứu mà tác giả đã phát hiện ra để tiếp tục nghiên
cứu.
2.2. Tình hình nghiên cứu trong nước
Việc nghiên cứu kế toán trách nhiệm nói chung và tổ chức kế toán trách
nhiệm trong các tổng công ty nói riêng trong thời gian qua đã có một số cơ quan,
tác giả đã đề cập và nghiên cứu. Ngoài ra, một số công trình đăng tải trên các tạp
chí, sách, báo … về vấn đề này cũng được công bố. Tuy vậy, có thể nói mảng đề
sĩ Trần Văn Dung…đã đi theo xu hướng trên. Nhìn chung, các nghiên cứu lúc
này chỉ mới đi sâu vào nội dung kế toán quản trị chứ chưa đề cập hoặc chỉ mới
đề cập sơ khai về kế toán trách nhiệm. Tuy vậy, kế toán trách nhiệm đã có những
manh nha ban đầu như việc tổ chức các trung tâm trách nhiệm, các công cụ sử
dụng để đánh giá trách nhiệm quản lý về chi phí, đầu tư …
Năm 2010, tác giả Phạm Văn Dược đã thực hiện đề tài nghiên cứu khoa
học “Tổ chức hệ thống báo cáo kế toán đánh giá trách nhiệm bộ phận trong
doanh nghiệp thương mại tại Việt Nam” tại Trường ĐH kinh tế Tp Hồ Chí Minh.
Đây là một trong những tài liệu rất có giá trị cho việc nghiên cứu về kế toán trách
nhiệm. Tài liệu này đã hệ thống hóa được cơ sở lý luận về kế toán trách nhiệm,
kinh nghiệm nước ngoài rất cụ thể và đầy đủ. Tài liệu đã trình bày được một hệ
thống báo cáo đánh giá trách nhiệm quản trị được thiết lập phù hợp với cơ cấu tổ
chức trong doanh nghiệp thương mại; xác lập các trung tâm trách nhiệm nhằm
cung cấp thông tin phục vụ kiểm soát, và đánh giá trách nhiệm quản trị của các
cấp quản lý khác nhau. Mặc khác, để công tác xây dựng hệ thống báo cáo đánh
giá trách nhiệm quản trị có thể áp dụng cho loại hình doanh nghiệp thương mại
mang tính khả thi cao, nghiên cứu đã xác định một số điều kiện để thực hiện quy
trình xây dựng hệ thống báo cáo đánh giá trách nhiệm quản trị trong các doanh
nghiệp thương mại. Ngoài ra, để hệ thống báo cáo đánh giá trách nhiệm quản trị
được xây dựng có thể vận dụng thành công trong loại hình doanh nghiệp thương
mại, nghiên cứu cũng đã nêu lên một số giải pháp hỗ trợ từ phía Nhà nước và
doanh nghiệp. Cũng trong năm này, Luận án của Tiến sĩ Hoàng Văn Tưởng “Tổ
chức kế toán quản trị với việc tăng cường quản lý hoạt động kinh doanh trong
các doanh nghiệp xây lắp Việt Nam” đã nghiên cứu đến việc tổ chức các trung
tâm trách nhiệm trong các doanh nghiệp xây lắp. Tuy nhiên, đây chỉ là giải pháp
nhỏ và chỉ được trình bày ở góc độ phân công, phân nhiệm chứ chưa đi vào cụ
thể, chi tiết và đầy đủ mà một hệ thống kế toán trách nhiệm trong doanh nghiệp
xây lắp cần phải xây dựng. Luận án của Tiến sĩ Trần Văn Tùng (2010) ““Xây
dựng hệ thống báo cáo đánh giá trách nhiệm quản trị trong công ty niêm yết ở
Việt Nam” đã trình bày những nghiên cứu về mặt lý luận của hệ thống báo cáo kế
các công trình nghiên cứu được giới thiệu, trình bày trên đây chưa thực hiện
nghiên cứu cụ thể về tổ chức kế toán trách nhiệm trong loại hình công ty xây
dựng, trong xu thế hội nhập, phát triển bền vững. Mảng nghiên cứu đề tài tổ chức
hệ thống kế toán trách nhiệm tại các Tổng công ty xây dựng cho đến nay chưa có
tác giả nào thực hiện. Nói cách khác, các nghiên cứu trong và ngoài nước cho
đến thời điểm này vẫn chưa đề cập đến các nội dung:
- Tổ chức hệ thống kế toán trách nhiệm cho các doanh nghiệp đặc thù
ngành xây dựng nói chung và các Tổng công ty xây dựng nói riêng.
- Đánh giá thành quả quản lý các trung tâm trách nhiệm một cách toàn
diện (trên cả phương diện định tính và định lượng).
- Yêu cầu đặt ra cho việc đánh giá thành quả quản lý các trung tâm trách
nhiệm trong tổng công ty xây dựng trong xu thế hội nhập, phát triển bền vững.
Do đó, việc nghiên cứu đề tài tổ chức kế toán trách nhiệm tại các Tổng
công ty xây dựng là cần thiết tiếp tục kế thừa các công trình trên và đề xuất tổ
chức hệ thống kế toán trách nhiệm phù hợp với đặc thù doanh nghiệp xây dựng,
phù hợp với xu thế hội nhập, phát triển bền vững.
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Để tìm hiểu và làm sáng tỏ thực trạng tổ chức hệ thống kế toán trách
nhiệm ở các tổng công ty xây dựng trong thời gian để từ đó nhận diện được
những nguyên nhân, ảnh hưởng cũng như sự cần thiết phải tổ chức hệ thống kế
toán trách nhiệm cho các tổng công ty xây dựng trong thời gian đến, luận án đã
tiến hành khảo sát thực tế về kế toán trách nhiệm đang được áp dụng trong các
tổng công ty xây dựng.
Phạm vi khảo sát là 7 Tổng công ty xây dựng thuộc Bộ GTVT:
- Tổng công ty xây dựng Thăng Long;
- Tổng công ty xây dựng Đường thủy;
- Tổng công ty xây dựng Công trình giao thông 1;
- Tổng công ty xây dựng Công trình giao thông 4;
- Tổng công ty xây dựng Công trình giao thông 5;
- Tổng công ty xây dựng Công trình giao thông 6;
Hội đồng thành viên, Tổng (phó) tổng giám đốc, ban giám đốc các công ty thành
viên, các trưởng, phó phòng kế toán; các đội trưởng, tổ trưởng tổ thi công các
công trình xây dựng. và quan sát đối tượng nghiên cứu (những vấn đề về tổ chức
hệ thống kế toán trách nhiệm trong các tổng công ty xây dựng) để thu thập và
phân tích dữ liệu. Ngoài phương pháp chủ đạo nêu trên, luận án còn sử dụng các
phương pháp khác như phương pháp tổng hợp, phương pháp điều tra, phỏng vấn
sâu … để nghiên cứu và trình bày các vấn đề lý luận và thực tiễn.
Quy trình áp dụng phương pháp nghiên cứu hỗn hợp trải qua 7 bước:
Bước 1: Phát hiện lỗ hổng nghiên cứu
Bước 2: Xác định câu hỏi nghiên cứu
Bước 3: Chọn tình huống
Bước 4: Chọn phương pháp thu thập dữ liệu
Bước 5: Thu thập dữ liệu
Bước 6: Phân tích dữ liệu
Bước 7: Xây dựng mô hình
Cụ thể:
- Bước 1: Phát hiện lỗ hổng nghiên cứu
Qua tham khảo các công trình nghiên cứu trong và ngoài nước về tổ chức
hệ thống kế toán trách nhiệm trong doanh nghiệp, một số vấn đề mà các tác giả
đã chưa đề cập đến là:
+ Việc tổ chức hệ thống kế toán trách nhiệm cho các doanh nghiệp đặc thù
ngành xây dựng nói chung và các Tổng công ty xây dựng nói riêng.
+ Việc đánh giá thành quả quản lý các trung tâm trách nhiệm trên cả
phương diện định tính và định lượng.
+ Yêu cầu đặt ra cho việc đánh giá thành quả quản lý các trung tâm trách
nhiệm trong tổng công ty xây dựng trong xu thế hội nhập, phát triển bền vững.
- Bước 2: Xác định câu hỏi nghiên cứu.
Để đạt được các mục tiêu mà đề tài đã đặt ra, cần phải trả lời một cách
thỏa đáng một số vấn đề nghiên cứu sau:
1. Kế toán trách nhiệm là gì? Tình hình nghiên cứu và ứng dụng kế toán
viên, Tổng (phó) tổng giám đốc, ban giám đốc các công ty thành viên, các
trưởng, phó phòng kế toán; các đội trưởng, tổ trưởng tổ thi công các công trình