Bài tiểu luận Nghiệp vụ thanh tra
Lời nói đầu
Công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý nghiêm minh các hành vi vi phạm
pháp luật là một trong những chức năng quan trọng của hoạt động quản lý
Nhà nớc. Đây là chức năng cơ bản để tăng cờng pháp chế xã hội chủ nghĩa lên
các hoạt động kinh tế xã hội góp phần hoàn thiện cơ chế quản lý, bảo vệ lợi
ích của Nhà nớc, các quyền và lợi ích hợp pháp của các cơ quan, tổ chức và cá
nhân trên phạm vi toàn quốc.
Hoạt động thanh tra có nhiều phơng thức, nhng tiến hành một cuộc
thanh tra là một phơng thức hoạt động cơ bản của công tác thanh tra. Để đảm
bảo cho cuộc thanh tra đạt đợc mục đích, yêu cầu đề ra với hiệu quả cao thì
việc tuân thủ đầy đủ trình tự các bớc tiến hành một cuộc thanh tra là một yêu
cầu bắt buộc không thể thiếu đợc khi tiến hành một cuộc thanh tra.
Trong phạm vi cho phép, tôi xin đợc trình bày một trong những nội
dung của nghiệp vụ công tác thanh tra đó là: Trình tự các bớc tiến hành
một cuộc thanh tra; công tác kiểm tra xử lý hành vi vi phạm về môi trờng
trên địa bàn thành phố Hà Nội.
Nguyễn Mạnh Cờng Sở Giao thông Công chính Hà Nội
1
Bài tiểu luận Nghiệp vụ thanh tra
Phần thứ nhất
I. Trình tự các bớc tiến hành một cuộc thanh tra:
1. Đối với ngời ra quyết định:
Thủ trởng các cơ quan Nhà nớc, Thủ trởng các cơ quan quản lý Nhà n-
ớc, là ngời có thẩm quyền ban hành quyết định thanh tra.
* Ban hành quyết định thanh tra:
Phải phân tích những trọng tâm, trọng điểm trong kế hoạch phát triển
kinh tế xã hội thuộc quyền quản lý Nhà nớc của cơ quan đơn vị mình.
Đánh giá chính xác thực trạng diễn biến, tình hình thực tiễn để xác định nội
dung địa bàn còn nhiều vớng mắc, tồn tại cần thanh tra để phòng ngừa vi
phạm, chấn chỉnh, xử lý hoặc bổ sung sửa đổi chính sách, cơ chế quản lý. Thu

Các bớc trong trình tự thanh tra có liên quan với nhau, bớc trớc tạo tiền
đề để tiến hành bớc sau. Bớc sau nhằm tiếp tục và hoàn thiện bớc trớc.
Bớc 1: Chuẩn bị thanh tra
Chuẩn bị thanh tra đợc tính từ khi có quyết định thanh tra (có thể bao
gồm cả việc khảo sát ban đầu khi cha thành lập Đoàn thanh tra) cho đến khi
Đoàn thanh tra công bố quyết định thanh tra tại cơ quan đối tợng thanh tra.
Trớc hết phải tìm hiểu để nắm tình hình hoạt động của đối tợng thanh
tra, hiểu rõ mục đích, yêu cầu, nội dung cuộc thanh tra.
Nội dung bớc chuẩn bị gồm:

Nghiên cứu quán triệt mục đích, yêu cầu, nội dung cuộc thanh tra:
Đoàn thanh tra phải tổ chức, nghiên cứu, quán triệt quyết định thanh tra. Xem
xét nguồn gốc tài liệu làm căn cứ ra quyết định thanh tra. Tập thể Đoàn thanh
tra thảo luận kỹ để xác định trọng tâm, trọng điểm qua đó tìm phơng pháp tối
u để tiến hành cuộc thanh tra.
Thu thập và xử lý thông tin cần thiết:
Đó là đặc điểm tình hình hoạt động của đối tợng, báo cáo của đối tợng
thanh tra về hoạt động thực hiện nhiệm vụ và chấp hành chính sách, pháp luật
của Nhà nớc; các văn bản quy định chính sách có liên quan đến nội dung cần
thanh tra; các đơn th, khiếu nại, tố cáo của công dân, các thông tin trên báo
chí về những tiêu cực của đối tợng;
Nguyễn Mạnh Cờng Sở Giao thông Công chính Hà Nội
3
Bài tiểu luận Nghiệp vụ thanh tra
Khi nội dung thanh tra là việc thực hiện một chủ trơng chính sách lớn
phức tạp, liên quan đến nhiều cấp, nhiều ngành và trên diện rộng, thì cần phải
tổ chức khảo sát.

Xây dựng và trình duyệt kế hoạch tiến hành cuộc thanh tra:
Quyết định thanh tra là một văn bản có giá trị pháp lý, là căn cứ để chỉ

Báo cáo theo đề cơng của Đoàn thanh tra là yêu cầu bắt buộc đối với
đối tợng thanh tra. Báo cáo của đối tợng thanh tra là một văn bản có giá trị
pháp lý và đợc lu giữ trong hồ sơ của cuộc thanh tra. Báo cáo của đối tợng
thanh tra cung cấp tài liệu quan trọng giúp cho Đoàn thanh tra xác định đợc
trọng tâm, trọng điểm thanh tra, làm căn cứ đánh giá mức độ thành khẩn,
trung thực của đối tợng thanh tra. Đề cơng phải gợi ra những điểm thật sát với
nội dung cuộc thanh tra (sát với kế hoạch cuộc thanh tra). Qua báo cáo của đối
tợng, Đoàn thanh tra nắm đợc tổng quát đặc điểm, tình hình, bối cảnh lịch sử,
từ đó phân tích nguyên nhân khách quan, chủ quan của sự việc. Để hạn chế sự
bao che chống đối của đối tợng, các thành viên trong Đoàn tuyệt đối không đ-
ợc tiết lộ trọng tâm, trọng điểm cũng nh phơng pháp tiến hành thanh tra của
Đoàn.

Chuẩn bị kinh phí, phơng tiện vật chất:
Đây là điều kiện cần thiết để Đoàn thanh tra thực thi công vụ. Việc
chuẩn bị chu đáo sẽ hạn chế những phát sinh gây phiền hà cho cơ quan, đơn vị
thanh tra.Các điều kiện đó là: Văn phòng phẩm, trang thiết bị (máy ghi âm,
ghi hình, máy ảnh .), ph ơng tiện phục vụ đi lại kinh phí để phục vụ ăn,
nghỉ.
Bớc 2: Trực tiếp tiến hành thanh tra:
Trực tiếp tiến hành thanh tra đợc tính từ ngày công bố quyết định thanh
tra tại đơn vị thanh tra cho đến khi kết thúc việc thanh tra tại đơn vị đó. Thời
hạn thanh tra đợc ghi trong quyết định thanh tra, do yêu cầu nếu cần kéo dài
thời hạn thanh tra phải có quyết định gia hạn cuộc thanh tra bằng văn bản và
không đợc quá thời hạn pháp luật quy định. Đây là bớc quyết định chất lợng
cuộc thanh tra, do đó phải thực hiện đầy đủ các yêu cầu mang tính nguyên tắc
(4 nguyên tắc) đó là:
1. Phải coi trọng công tác chính trị t tởng.
2. Phải tuân thủ quyết định của pháp luật trong quá trình thanh tra và
thu thập xác minh chứng cứ.

hồ sơ, tài liệu liên quan đến nội dung thanh tra. Khi nhận đợc hồ sơ, tài liệu,
cán bộ Đoàn thanh tra phải kiểm tra thực trạng tài liệu và chất lợng của hồ sơ,
tài liệu đó có đúng yêu cầu và đúng quy định của pháp luật không. Khi nhận
hồ sơ, tài liệu phải lập biên bản giao nhận. Đoàn thanh tra trực tiếp quản lý hồ
sơ, tài liệu và yêu cầu đối tợng thanh tra phải có biện pháp bảo vệ an toàn hồ
sơ, tài liệu đó. Cán bộ thanh tra tuyệt đối không để thất lạc hoặc làm h hỏng
Nguyễn Mạnh Cờng Sở Giao thông Công chính Hà Nội
6
Bài tiểu luận Nghiệp vụ thanh tra
hồ sơ, tài liệu. Không đựơc tiết lộ thông tin tài liệu của đơn vị đợc thanh tra.
Việc thu giữ hồ sơ, tài liệu là cần thiết nhng không đợc làm ảnh hởng đến hoạt
động bình thờng của đối tợng thanh tra. Nếu phát hiện sai phạm phải phân
tích rõ nguyên nhân và lập thành biên bản, khi lập xong đọc cho đối tợng nghe
và yêu cầu đối tợng thanh tra ký vào biên bản.

Tổ chức nghe ý kiến của quần chúng và của công luận báo chí:
Đối với những thông tin do công luận, báo chí đã nêu có liên quan đến
nội dung thanh tra thì Đoàn thanh tra phải tổ chức gặp gỡ, trao đổi làm rõ
nguồn thông tin làm căn cứ để chứng minh những vấn đề đã nêu nhng luôn có
ý thức phải bảo vệ họ để tránh tình trạng bị trù úm. Việc tổ chức nghe ý kiến
trên phải tuân theo Luật khiếu nại, tố cáo và Luật báo chí.

Thu thập thông tin từ các cơ quan, đơn vị hữu quan, các cơ quan đã
tiến hành thanh tra, kiểm tra, giám sát:
Đoàn thanh tra cần nghe ý kiến của cơ quan chức năng có liên quan đến
nội dung thanh tra, thanh tra viên sử dụng những hồ sơ, tài liệu của các cơ
quan đã kiểm tra, thanh tra trên cơ sở chọn lọc những tài liệu đã có kết luận
đúng đắn phục vụ cho kết luận của mình. Để nắm vững cơ chế quản lý chuyên
ngành, Đoàn thanh tra cần nghe ý kiến của cơ quan quản lý chuyên ngành, các
chuyên gia, các nhà khoa học để phục vụ cho hoạt động thanh tra.

+ Cố ý thuyên chuyển, kỷ luật, điều động hoặc trù dập, đe doạ để
ngăn cản ngời muốn tố cáo với Đoàn thanh tra hoặc là ngời có ý thức cộng tác
với Đoàn thanh tra.
+ Hối lộ, mua chuộc đe doạ cán bộ thanh tra hoặc hối lộ cấp trên để che
đỡ khuyết điểm, sai phạm cho mình hoặc can thiệp trái pháp luật vào cuộc
thanh tra.
+ Xúi giục, xuyên tạc để kích động quần chúng hiểu sai sự thật, hiểu sai
mục đích của cuộc thanh tra và có khi còn dùng cả bạo lực để chống đối lại
ngời thi hành công vụ.
Khi gặp các hành vi chống đối thì cần áp dụng các biện pháp: trớc hết
phải nhận dạng hành vi chống đối (tức là các biểu hiện của hành vi chống đối)
sau đó tìm hiểu nguyên nhân tại sao đối tợng thanh tra có hành vi chống đối.
Mặt khác phải làm tốt công tác chính trị t tởng, thông qua việc tuyên truyền,
giải thích bằng lý lẽ, lập luận trên cơ sở quy định của các văn bản của pháp
luật. Nếu đối tợng chống đối vẫn có hành vi chống đối Đoàn thanh tra phải sử
Nguyễn Mạnh Cờng Sở Giao thông Công chính Hà Nội
8
Bài tiểu luận Nghiệp vụ thanh tra
dụng các quyền trong quá trình thanh tra và đề nghị với các cơ quan chức
năng nh: Công an, cảnh sát 113, chính quyền địa phơng hỗ trợ.

Lập biên bản, hoàn chỉnh hồ sơ từng phần của cuộc thanh tra:
Mỗi thanh tra viên hay các thành viên trong Đoàn thanh tra phụ trách
từng chuyên đề, do đó phải lập biên bản và lập hồ sơ từng phần theo mục đích,
nội dung mà kế hoạch cuộc thanh tra đề ra, làm rõ tính chất, mức độ tác hại
của sai phạm, nguyên nhân, trách nhiệm của tập thể, cá nhân gây ra. Nếu biên
bản từng phần rõ ràng, chi tiết, chứng cứ đầy đủ thì báo cáo kết quả thanh tra
hay kết luận cả cuộc thanh tra sẽ đạt hiệu quả cao. Đối tợng thanh tra ít giải
trình, khiếu nại.
Bớc 3: Kết thúc cuộc thanh tra:

với nội dung của dự thảo kết luận thanh tra. Việc giải trình này phải đợc thực
hiện bằng văn bản và có chứng cứ để chứng minh cho ý kiến giải trình của
mình.
Sau khi xem xét khách quan, trung thực, chính xác và đúng pháp luật,
ngời ra quyết định thanh tra ra văn bản kết luận thanh tra. Nội dung của văn
bản ra kết luận thanh tra theo Khoản 1, Điều 43 Luật thanh tra.
Công bố và gửi kết luận thanh tra:
Ngời ra kết luận thanh tra có trách nhiệm công bố hoặc gửi kết luận
thanh tra cho đối tợng thanh tra (trờng hợp cần thiết có thể uỷ quyền cho Tr-
ởng Đoàn thanh tra ). Tham dự hội nghị công bố kết luận thanh tra có: Thủ tr-
ởng đơn vị đối tợng thanh tra, đại diện các phòng, ban, đơn vị cấp dới của đối
tợng và có thể mở rộng đến các đại diện tổ chức Đảng, Đoàn thể, Ban thanh
tra nhân dân của đơn vị thanh tra. Đối tợng thanh tra đợc quyền giải trình và
khiếu nại những vấn đề cha thoả đáng. Các đại biểu tham dự Hội nghị đợc
phát bỉêu ý kiến. Hội nghị công bố kết luận thanh tra đợc ghi thành biên bản,
kết luận thanh tra phải gửi cho đối tợng thanh tra và Thủ trởng cơ quan thanh
tra cùng cấp (Nếu Thủ trởng cơ quan quản lý Nhà nớc ra quyết định thanh
tra), gửi tới thủ Trởng cơ quan quản lý cùng cấp (Nếu Thủ trởng cơ quan
thanh tra ra quyết định thanh tra).
Hoàn tất hồ sơ cuộc thanh tra:
Hồ sơ cuộc thanh tra gồm có:
+ Quyết định thanh tra.
+ Biên bản thanh tra do Đoàn thanh tra, thanh tra viên lập.
Nguyễn Mạnh Cờng Sở Giao thông Công chính Hà Nội
10
Bài tiểu luận Nghiệp vụ thanh tra
+ Báo cáo, giải trình của đối tợng thanh tra.
+ Báo cáo kết quả thanh tra.
+ Kết luận thanh tra.
+ Văn bản về việc xử lý, kiến nghị việc xử lý.

điều khiển giao thông nếu tại vị trí đó đờng hẹp hoặc nơi có mật độ phơng
tiện và ngời tham gia giao thông lớn. Các xe vận chuyển vật liệu tuyệt đối
không đợc cơi nới thùng xe, vật liệu chở phải thấp hơn thùng xe tránh rơi vãi,
tốc độ xe chạy phải theo quy định của hệ thống báo hiệu đờng bộ. Xe phải đợc
Nguyễn Mạnh Cờng Sở Giao thông Công chính Hà Nội
12
Bài tiểu luận Nghiệp vụ thanh tra
phủ bạt kín theo quy định tránh rơi vãi, gây bụi và mất an toàn giao thông.
Thời gian quy định cho xe hoạt động đợc ghi rõ trong giấy phép cụ thể nh sau:
Sáng từ 8h 11h 30
Chiều 13h30 16h30
Tối 19h 22h
Trờng hợp nếu đựơc phép vận chuỷên ban đêm thì thời gian từ 22h đến
5h sáng và tuyệt đối không đợc sử dụng còi hơi tránh gây ồn.
Song song với các điều kiện ràng buộc trên, các đơn vị, tổ chức, cá nhân
khi có xe vận chuyển còn phải thờng xuyên tới nớc và bố trí ngời quét dọn.
Trong quá trình thực thi công vụ khi phát hiện sai phạm thì cơ quan
Nhà nớc có thẩm quyền (Thanh tra sở Giao thông vận tải) ngời có thẩm quyền
(Thanh tra viên) sẽ áp dụng Điểm b, Khoản 3, Điều 27 Nghị định số 152 với
mức xử phạt vi phạm hành chính là: 250.000đ cho mỗi hành vi vi phạm. Đồng
thời yêu cầu tổ chức, đơn vị, cá nhân khắc phục ngay hậu quả do hành vi vi
phạm hành chính gây ra.
3. Một số ý kiến đề xuất:
Do đặc điểm về địa lý của thành phố là đô thị đang phát triển. Vì vậy,
công tác chuẩn bị tiến hành một cuộc thanh tra nói chung và công tác thanh
tra, kiểm tra chuyên ngành nói riêng phải hết sức đợc coi trọng bởi vì nếu
công tác chuẩn bị không chu đáo sẽ làm cho đối tợng thanh tra hiểu sai về
Đoàn thanh tra đồng thời sẽ gây lãng phí về vật chất và kéo dài thời gian của
Đoàn.
Phải chọn những cán bộ thanh tra có năng lực, phẩm chất đạo đức,

15