Phần I
đặt vấn đề
1. Tính cấp thiết của đề tài
Đất đai là sản phẩm của tự nhiên, là điều kiện cần thiết cho mọi quá trình sản
xuất, là địa bàn hoạt động của các ngành nông- lâm- công nghiêp, khai thác khoáng
sản, giao thông vận tải, văn hóa xã hội và an ninh quốc phòng. Con ngời thông qua
trí tuệ và lao động của chính bản thân đã tác động vào đất đai làm ra những sản
phẩm nuôi sống mình và phục vụ những lợi ích khác trong cuộc sống vật chất và
tinh thần của con ngời.
Trong nông nghiệp, đất đai là nguồn tài nguyên quý giá mà thiên nhiên đã
ban tặc cho con ngời, là t liệu sản xuất đặc biệt không thể thiếu. Giá trị của nó đợc
nâng lên trong quá trình sử dụng cùng với tốc độ phát triển của nền kinh tế quốc
dân . Trong quá phát triển của đất nớc hiện nay, song song với quá trình mở rộng
các hoạt động công nghiệp, dich vụ, nhà ở thì đất đai không chỉ để sử dụng trong
các ngành sản xuất nông nghiêp mà còn có xu hớng chuyển qua các ngành khác.
Điều này phản ánh tính quy luật tất yếu của xã hội song lại là mối đe dọa với an
ninh lơng thực đang diễn ra nóng bỏng hiện nay. Điều nay gây nên sức ép đối với
quỹ đất hiện có mà đặc biệt là đất canh tác. Đất canh tác là một bộ phận quan
trọng của đất nông nghiệp, đặc biệt trong an ninh lơng thực vì nó là đội tợng trực
tiếp để sản xuất lơng thực thực phẩm cung ứng cho cuộc sống hằng ngày của con
ngời.
Ngày nay, mục tiêu của loài ngời đang phấn đấu xây dựng nền nông nghiệp
toàn diện về kinh tế- xã hội- môi trờng một cách bền vững. Để thực hiện đợc vấn
đề trên phải bắt đầu từ việc nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp, trớc tiên
phải đánh giá đợc thực trạng và tiềm năng của đất mà ở đây đề cập đến đất canh
tác.
Xã An Thủy là một trong những xã vùng giữa của huyện Lệ Thủy có diện tích
tự nhiên là 2.276 ha trong đó đất canh tác nông nghiệp chiếm 1.781 ha (chiếm 75%
diện tích tự nhiên của toàn huyện). Địa hình của xã thấp trũng tơng đối bằng phẳng
đợc hình thành bởi phù sa của sông Kiến Giang. Đây là vùng chuyên về nông nghiệp
của huyện. Vì vậy vấn đề đặt ra là làm sao nâng cao hiệu quả kinh tế sử dụng đất

đai la sản phẩm mà tự nhiên ban tặng cho con ngời, tuy nhiên thông qua lao động,
con ngời làm tăng giá trị của đất đai đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của con ngời.
Đất đai xuất hiện và tồn tại ngoài ý muốn chủ quan của con ngời và thuộc sở hữu
chung của xã hội. Điều này đã đợc khẳng định trong luật đất đai đợc ban hành từ
năm 1992: "Đất đai thuộc sở hữu của toàn dân do nhà nớc thống nhất quản lý. Nhà
nớc giao cho các tố chức kinh tế, đơn vị vũ trang nhân dân, cơ quan nhà nớc, tổ chức
chính trị, xã hội, hộ gia đình và cá nhân quyến sử dụng ổn định lâu dài. Tuy nhiên
Luật đất đai cũng khẳng định quyền sử dụng đất đai sẽ thuộc ngời sản xuất. Nông
dân có quyền sử dụng chuyển nhợng, thuê mớn, thừa kế và thế chấp đất. Từ khi con
ngời tiến hành khai thác để đa đất hoang hóa vào sử dụng để tạo ra sản phẩm cho
con ngời thì ruộng đất đã kết tinh lao dộng và trở thành sản phẩm của lao động. Đặc
điểm này đặt ra trong quá trình sử dụng con ngời không ngừng cải tạo và bồi dỡng
đất thông qua tác động của con ngời để làm cho đất ngày càng màu mỡ hơn.
- Ruộng đất có diện tích giới hạn
Diện tích đất giới hạn trong từng trang trại, từng vùng và phạm vi lãnh thổ
của mỗi quốc gia. Sự có hạn về diện tích còn thể hiện ở khả năng có hạn về khai
hoang, tăng vụ trong từng điều kiện cụ thể. Điều này ảnh hởng đến việc mở rộng
quy mô sản xuất nông nghiệp là có hạn và ngày càng khan hiếm do nhu cầu ngày
3
càng cao về đất đai của việc đô thị hóa, công nghiệp hóa, hiện đại hóa và xây dựng
nhà ở ứng với việc dân só ngầy càng gia tăng.
Mặc dù giới hạn về diện tích nhựng sức sản xuất của ruộng đất là không giới
hạn, nghĩa là mỗi đơn vị diện tích nhờ tăng đầu t vốn, sức lao động, đa khoa học kĩ
thuật à công nghệ mới vào sản xuất mà sản phẩm đem lại nhiều hơn. Đây là con đờng
hiện nay của nông nghiệp nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng cao cảo loài ngời.
- Ruộng đất có vị trí cố định và chất lợng không đồng đều:
Trong khi các t liệu sản xuất có thể chuyển vị trí để thuận lợi cho sản xuất thì
đất đai ngợc lại. Chúng ta không thể di chuyển đất đai mà chỉ có thể canh tác đất đai
ở những vị trí cố định mà thôi. Vị trí cố định đã quy định tính chất lý hóa của đất
góp phần tạo nên đặc trng của mỗi vùng do đó việc thực hiện quy hoạch cho các

các yếu tố khí hậu cực đoan nh bão, lũ, ma đá, sơng muối ảnh hởng đến quá trình
sinh trởng của cây trồng.
Khí hậu quyết định đến lịch thời vụ trong năm. Vì mỗi loại cây trồng yêu cầu
một điều kiện khí hậu thời tiết phù hợp với nó. Nắm vừng những yếu tố khí hậu và
bố trí cây trồng hợp lý sẽ hạn chế đợc những tác động xấu do khí hậu gây ra, từ đó
đem lại năng suất cao, nâng cao hiệu quả sử dụng đất
1.1.3.2. Cách thức sử dụng đất
Thể hiện qua việc lựa chọn loại cây trồng cũng nh mức độ đầu t cho sản xuất.
Việc lựa chọn cây trồng để lợi dụng tốt nhất điều kiện khí hậu và đất đai của từng
vùng không chỉ đem lại năng suất, sản lợng, chất lợng của cây trồng mà còn thể hiện
hiệu quả quản lý và sử dụng đất của vùng đó.
Vốn đầu t cho sản xuất là nhân tố gây khó khăn cho ngơi dân về vấn đề nâng
cao hiệu quả sản xuất. Vì không có vốn để mua sắm vật t phân bón, để cải tạo đất,
đầu t cho cây trồng thì năng suất thấp, độ phì của đất giảm dẫn đến hiệu quả sử dụng
không cao.
1.1.3.3. Đặc điểm của ngời sử dụng
Con ngời tác động đến đất thông qua quá trình khai thác và sử dụng. Ngời sử
dụng đất là nhân tố ảnh hởng quyết định đến hiệu quả sử dụng đất. Nừu ngời sử
dụng đất có thể nắm bắt đợc khao học công nghệ để ứng dụng vào thực tiễn sản xuất
thì hiệu quả sử dụng đất sẽ cao. Ngợc lại trình độ canh tác lạc hậu sẽ dẫn đến nâng
suất thấp, đất đai không đợc sử dụng một cách phù hợp sẽ bị thoái hóa, môi trờng bị
hủy hoại dẫn đến hiệu quả kinh tế thấp. Điều đó sẽ đe dọa đến sự phát triển bền
vững cuả nông nghiệp trong tơng lai.
5
1.2. CƠ sở thực tiễn
1.2.1. Các chính sách về sử dụng đất đai
Từ trớc đến nay, đất đai là một trong những vấn đề quan trọng nhất của cách
mạng nớc ta, đợc Đảng ta quan tâm hàng đầu trong hơn 50 năm qua. Từ cách mạng
dân tộc nhân dân đến thời kì đổi mới. Đây là vấn đề phức tạp và nhạy cảm vì nó
đụng chạm đến hầu hết ngời dân, các tổ chức chính trị, xã hội và cả quan hệ quốc tế.

ban hành 7 Quyết định, 5 chỉ thị, 1 công văn, ngoài ra còn một số văn bản hớng dẫn
của ngành về tổ chức thực hiện. Các quyết định, chỉ thị và nghị quyết của tỉnh
Quảng Bình chủ yếu qui định về khai hoang, mở rộng diện tích đất nông, lâm
nghiệp vầ chủ trơng giao đất cho hộ nông dân, cụ thể:
- Nghị định 595/QB-UB ngày 5/3/1990 thực hiện công tác quản lí ruộng đất
thống nhất trong toàn tỉnh.
- Nghị định 707/QB-UB ngày 25/10/1990 về việc ban hành qui định về giao
đất trống, đồi núi trọc để sản xuất nông, lâm nghiệp.
- Chỉ thị 03/CT-UB ngày 2/4/1994 về việc thực hiện nghị định 64-CP của
Chính phủ về giao đất nông nghiệp cho hộ gia đình và các nhân sử dụng lâu dài vào
mục đích sản xuất nông nghiệp.
- Công văn 312-UB ngày 5/5/1998 về việc đẩy mạnh và hoàn thành công tác
cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
- Nghị định 05/ NĐ-TU ngày 15/11/2001 của UBND về việc lãnh đạo cuộc
vận động chuyển đổi đất nông nghiệp.
- Các văn bản này góp phần giúp cho việc quản lí và sử dụng đất nông nghiệp
đi vào nề nếp.
2.1.2 Tình hình sử dụng đất trên địa bàn huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình
Năm 2007 tổng diện tích đất nông nghiệp của huyện Lệ Thủy là 111.254,97
ha chiếm 78,6% tổng diện tích đất tự nhiên. Bình quân đất trên đầu ngời là 7.697
m
2
. Quỹ đất nông nghiệp đợc sử dụng nh sau :
Loại đất Diện tích(ha) Tỷ lệ%
Đất sản xuât nông nghiệp 16.907,99 15.20
Đất lâm nghiệp 94.231,27 84.70
Đất nuôi trồng thủy sản 102,11 0.09
* Về đất sản xuất nông nghiệp:
Năm 2007 đất sản xuất nông nghiệp có 16.907,99 ha chiếm 15.20% diện tích
đất nông nghiệp và chiếm 11.96% đất tự nhiên, bao gồm:

nghiên cứu
1. Đối tợng nghiên cứu
Đối tợng nghiờn cu ca ti l cỏc h gia ỡnh ang s dụng đất nông
nghiệp và các loại hình sử dụng đất nông nghiệp trên địa bàn xã An Thủy, L Thy.
2. Phạm vi nghiên cứu
- Nghiên cứu tại địa bàn Xã An Thủy - Huyện Lệ Thủy - Tỉnh Quảng Bình và
các đối tợng đợc xác lập ở trên.
- Rà soát các chủ trơng chính sách, đề án hoặc các tài liệu liên quan đến sử
dụng đất nông nghiệp.
3. Nội dung và phơng pháp nghiên cứu
3.1. Nội dung nghiên cứu
- Tình hình cơ bản của Xã An thủy - Huyện Lệ Thủy.
- ỏnh giỏ cỏc iu kin t nhiờn, kinh t - hi.
- ỏnh giỏ hin trng s dng t sn xut nụng nghip ca xó An Thy.
- Xỏc nh cỏc loi hỡnh s dng t chớnh trờn ton xó
- ỏnh giỏ hiu qu kinh t ca cỏc loi hỡnh s dng t sn xut nụng
nghip trờn a bn xó.
- xut cỏc gii phỏp nhm nõng cao hiu qu ca cỏc loi hỡnh s dng t.
3.2. Phơng pháp nghiên cứu
3.2.1. Phng phỏp iu tra s liu th cp
- Thu thập các số liệu về tình hình sử dụng đất nông nghiệp ở Xã An Thủy,
phòng tài nguyên môi trờng, phòng thống kê và một số ban ngành cấp Huyện.
3.2.2. Phng phỏp iu tra s liu s cp
- Phỏng vấn các cán bộ tại ủy ban nhân dân xã An Thủy: Phỏng vấn cán bộ
địa chính về hiện trạng sử dụng đất canh tác
- Phỏng vấn 30 hộ trên địa bàn xã An Thủy bằng các câu hỏi bán cấu trúc với
các chỉ tiêu của hộ là 10 hộ khỏ, 10 hộ trung bình và 10 hộ nghèo để thấy đợc hiệu
quả sử dụng đất trên địa bàn xã
3.2.3. Phng phỏp tớnh toỏn phõn tớch s liu
Kết quả đợc xử lý trên Microsof Exell

phát triễn kinh tế của vùng đặc biệt là ngành trồng lúa. Nhng cũng từ vị trí địa lý
nói trên đã ảnh hởng lớn đến việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng trong vùng.
1.2. Thời tiết khí hậu
Khí hậu là thành phần rất quan trọng của hệ sinh thái là nhân tố đầu tiên phải
quan tâm đến trong việc xác định cơ cấu cây trồng.
An Thủy là Xã thuộc Huyện Lệ Thủy nằm trong khu vực nhiệt đới gió mùa
chịu ảnh hỡng sự phân hóa của địa hình và ảnh hỡng mạnh mẽ của dãi hội tụ nhiệt
đới lắm nắng, nhiều ma. Trong năm khí hậu chia làm hai mùa rỏ rệt. Mùa khô và
mùa ma.
Mùa khô bắt đầu từ trung tuần tháng 3 đến tháng 9. Nhiệt độ trung bình từ
10
23
0
C -> 24
0
C. Tháng có nhiệt độ cao nhất là vào tháng 6 có ngày lên tới 38
0
C ->
39
0
C trong thời gian này gió tây nam (Gió lào) thổi về rất khô nống, lợng nớc bốc
hơi nhanh, lợng ma thấp, thờng có những trận ma dông vào cuối mùa hạ lúc chuyễn
giao mùa.
Mùa ma bắt đầu từ cuối tháng 9 đến đầu tháng 3 năm sau. Lợng ma trung
bình hàng năm là: 1.423 mm đến 2.203 mm/năm, có năm lên đến 3.000 mm. Lợng
ma phân bổ không đều, trong năm tập trung vào các tháng 9, tháng 10, tháng 11.
Riêng lợng ma tháng 9, tháng 10 chiếm1/2 lợng ma cả năm. Thời gian này thờng
xãy ra lũ lụt, ngập úng, áp thấp nhiệt đới và bảo cũng tập trung trong giai đoạn này.
Mùa ma cũng là mùa rét, gió mùa đông bắc thổi về gây ra ma rét kéo dài. Ma
lạnh bắt đầu từ tháng 11 đến tháng 3 năm sau, nhiệt độ trung bình từ 18,3

* Đất cha sử dụng. 92,98 ha.
Nhìn chung đất ở Xã An Thủy chủ yếu là đất phù sa phù hợp với việc sản
xuất thâm canh cây lúa. Đất thịt nhẹ chỉ có 30,7 ha dùng để trồng cây hàng năm.
Tuy đất trồng lúa tơng đối lớn nhng bình quân đầu ngời (Theo nghị định
64/CP) trong toàn Xã bình quân xấp xĩ 1.250 m
2
/khẩu. Điều này gây nhiều khó khăn
trong sản xuất nông nghiệp, về cơ cấu chuyển đổi cũng nh đầu t thâm canh tăng
năng suất. Từ khi có nghị định 64/CP Chính Phủ ruộng đất đợc chia đến tận hộ ổn
định lâu dài, ngời dân thực sự làm chủ trên mảnh ruộng của mình trong quá trình
sản xuất, nhờ đó mà năng suất cây trồng ngày càng cao hơn. Việc chuyển dịch cơ
cấu cây trồng cũng đợc quan tâm phù hợp với tầng loại đất.
Tuy nhiên do diện tích đất bình quân trên đầu ngời thấp, ruộng chia cò nhỏ
lẻ mặc dù đã thực hiện chủ trơng dồn điền đổi thửa nhng vẫn cha đáp ứng đợc
nhu cầu sản xuất. Bình quân mỗi hộ gia đình có từ 4 -> 5 mãnh ruộng. Hộ có
diện tích mãnh cao nhất mới chỉ có 0,2 ha/mãnh. Hộ thấp nhất 1 sào/mãnh do đó
rất khó khăn trong việc đầu t, khoanh vùng thủy lợi. Việc sử dụng đất cha mang
lại hiệu quả kinh tế cao, việc chuyển đổi cơ cấu kinh tế gặp không ít những khó
khăn.
1.4. Nguồn tài nguyên nớc
Là xã có địa bàn bằng phẵng, trũng có nhiều sông và kênh rạch chảy qua với
diện tích đất sông suối mặt nớc chuyên dùng là 92,9 ha. Đây là nơi dự trữ nớc để
phục vụ cho quá trình sản xuất nông nghiệp đảm bảo đợc việc tới, tiêu đáp ứng nhu
cầu về nớc cho cây trồng, ngoài ra còn nhiều hồ đập có trữ lợng nớc lớn nh (Hồ An
Mã, hồ Cẩm Ly, hồ Phú Thủy ) nên đã chủ động đợc nguồn nớc cho sản xuất nông
nghiệp, góp phần tăng năng suất lúa hàng năm.
II. điều kiện kinh tế xã hội
2.1. Tình hình dân số lao động
a. Dân số
Theo số liệu thống kê đến tháng 12 - 2007dân số toàn Xã có 11.200 khẩu.

càng nhiều, tốc độ tăng trỡng kinh tế năm sau cao hơn năm trớc, an ninh quốc phòng
đợc giữ vững, bộ mặt nông thôn ngày càng đợc đổi mới.
Tốc độ tăng trỡng GDP bình quân trong 3 năm (2005- 2007) tăng 16,3 %
trong đó công nghiệp, xây dựng tăng 19,2 %, nông nghiệp tăng 14,6 %. Dịch vụ
tăng 15,1 %, ngàng nông nghiệp trồng trọt đã có sự chuyễn biến tích cực trong
chuyễn dịch cơ cấu cây trồng, tập trung các biện pháp để nâng cao năng suất, tuyễn
chọn thay đổi bộ giống có năng suất, chất lợng cao đa vào sản xuất mở rộng diện
13
tích lúa hai vụ. Chuyễn đổi đất trồng lúa kém hiệu quả sang trồng cây công nghiệp
ngắn ngày, nh lạc, đậu xanh nhờ đó kinh tế hộ gia đình ngày càng đợc tăng lên. Giá
trị thu nhập bình quân đầu ngời năm 2005 là 3.130.000 đồng/ngời/năm. Năm 2007
là 5.050.000 đồng/ngời/năm.
* Hệ số sử dụng đất nông nghiệp. 1,8 lần.
* Giá trị thu nhập trên 1 ha canh tác bình quân 13.400.000 đồng/năm
(28.953.370.000 triệu/2.268,7 ha). Bình quân lơng thực năm 2006 1.1.29 kg/ngời
2.3. Tình hình sản xuất của từng ngành
* Về trồng trọt
Đây là ngành quan trọng và quyết định mức tăng thu nhập bình quân hàng
năm của hộ nông dân. Năm 2005 giá trị sản xuất nông nghiệp đạt 24.016.620 triệu
đồng, năm 2007 đạt 28.953.370 triệu đồng, đạt 121 % so với cùng kỳ. Trong lĩnh
vực trồng trọt đã có sự chuyễn biến tích cực, cơ cấu cây trồng phù hợp với từng gân
đất, tuyển chọn bộ giống chống chịu có năng suất cao, chất lợng tốt, tích cực trong
công tác thủy lợi, tôn bờ bao vợt lũ, khoanh ô, khoanh vùng chủ động tới, tiêu, nhân
rộng mô hình lúa cá, áp dụng các tíên bộ về khoa học kỷ thuật vào trong sản xuất do
đó đã nâng cao thu nhập trên đơn vị diện tích. Sản lợng lơng thực năm 2005 đạt
10.567,8 tấn, năm 2007 đạt 11.406,0 tấn. Bình quân lơng thực đầu ngời năm 2005 là
1.090 kg/ngời/năm. Năm 2007 đạt 1.129 kg/ngời/năm. Tỷ trọng thu từ nông nghiệp
đạt 70 %, tỷ trọng ngành nghề, tiểu thủ công nghiệp, dịch vụ chiếm 30 %/tổng thu.
* Về thủy sản
Đã tập trung khai thác thế mạnh, tận dụng mặt nớc ao hồ để nuôi cá, mở rộng

ợc nâng cao trình độ, khả năng quản lí, khả năng tiếp cận tiến bộ kĩ thuật mới, đặc
niệt là với chủ hộ là ngời có vai trò quyết định trong gia đình.
Bảng 1: Tình hình nhân khẩu, lao động đợc điều tra
TT Chỉ tiêu ĐVT Số lợng Tỉ lệ %
1 Số hộ đợc điều tra Hộ 30 100
2 Bình quân khẩu/hộ Khẩu 5,2
3 Bình quân LDNN/hộ Khẩu 3
4 Trình độ văn hóa chủ hộ
- Cấp 1
- Cấp 2
- Cấp 3
Ngời
Ngời
Ngời
7
16
7
23.3
53.3
23.3
(Nguồn phỏng vấn hộ)
15
Qua bảng trên ta thấy chỉ có 23,3% số chủ hộ có trình THPT, 53,3% số chủ
hộ có trình độ THCS và 23,4% số chủ hộ có trình độ dới tiểu học. Qua đó ta thấy tỉ
lệ số chủ hộ có trình độ học vấn vẫn còn thấp. Điều đó dẫn đến việc tiếp cận và áp
dụng tiến bộ kĩ thuật vào sản xuất gặp rất nhiều hạn chế.
3.2 Tình hình đất đai của các hộ đợc điều tra
Bảng 2: Tình hình đất đai của các hộ đợc điều tra
Chỉ tiêu ĐVT Diện tích Cơ cấu
1. Tổng diện tích đất đợc điều tra

năm có giá trị kinh tế cao.
1. Tình hình sử dụng đất nông nghiệp ở Xã An Thủy từ năm 2005 đến
năm 2007
Tổng diện tích đất nông nghiệp năm 2005 có: 1.793,34 ha
Trong đó:
* Diện tích trồng cây hàng năm có. 1.740,58 ha
- Diện tích hai lúa. 1.712,21 ha
- Diện tích một lúa một màu. 22,67 ha
- Đất chuyên màu. 5,70 ha
* Diện tích nuôi trồng thủy sản. 6,73 ha
* Đất vờn tạp. 46,03 ha
Bảng3: Phân bố đất nông nghiệp theo đối tợng năm 2005.
16
Đơn vị tính: Ha
Loại đất
Tổng diện
tích
Diện tích hộ gia
đình cá nhân
UBND xã
Quản lý
* Đất trồng cây hàng năm 1.740,58 1.652,33 88,25
- Hai lúa 1.712,21 1.658,70 53,52
- Một lúa một màu. 22,67 21,32 1,35
- Chuyên màu. 5,70 5,70
* Diện tích nuôi trồng thủy sản. 6,73 6,73
* Diện tích đất vờn tạp. 46,03 46,03
(Nguồn báo cáo tổng kết 2005)
Qua điều tra tình hình sử dụng đất nông nghiệp ở Xã An Thủy chúng Tôi thấy
diện tích bình quân giữa các hộ trong xã không đồng đều do chênh lệch về số

17
nghiên cứu và nắm chắc các vấn đề sau đây.
- Biết đợc điều kiện khí hậu của vùng, qui luật diễn biến về thời tiết trong
năm của vùng nghiên cứu.
- Nắm đợc tính chất đất đai của từng loại, phân bố đất đai của từng vùng.
- Hiểu đợc đặc tính sinh lý của từng loại cây trồng, từng giống cây trồng.
Qua khảo sát điều tra chúng Tôi thấy điều kiện về đất đai và địa hình tơng đối
bằng phẳng, màu mỡ, chủ yếu là đất trồng lúa và một số ít diện tích đất trồng lạc và
các cây trồng khác nh. Khoai lang, đậu xanh. Do đặc điểm là sản xuất độc canh về
cây lúa nên diện tích sản xuất hai lúa cơ bản ổn định.
- Trên chân ruộng hai vụ lúa.
+ Vụ đông xuân:
Bố trí các loại giống có tiềm năng cho năng suất cao, giá trị kinh tế cao, có
thời gian sinh trỡng từ 120 ngày -> 145 ngày.
+ Vụ hè thu
Bố trí các giống có năng suất ổn định, chất lợng gạo ngon, thời gian sinh tr-
ỡng ngắn từ 80 -> 95 ngày để thu hoạch trớc mùa ma lũ (Trớc ngày 10/9).
Trên chân ruộng một vụ lúa bố trí các loại giống có năng suất cao, khả năng
tái sinh tốt để thu hoạch thêm một vụ lúa tái sinh.
Trên chân ruộng một vụ thờng kết hợp để lúa tái sinh và nuôi cá trên ruộng.
Nh vậy để tăng hiệu quả kinh tế trên một đơn vị diện tích thì việc mỡ rộng
diện tích lúa tái sinh trên chân ruộng một vụ là hợp lý, vì để kết hợp phát triễn nuôi
cá. Trên chân hai vụ phải thực hiện gieo cấy vụ tám vừa đảm bảo an ninh lơng thực,
vừa giải quyết đợc một số khâu dịch vụ cho quá trình sản xuất tăng thu nhập cho ng-
ời nông dân và toàn xã hội. Diện tích cây lơng thực ổn định, muốn tăng sản lợng chỉ
tập trung vào con đờng chuyển giao các tiến bộ về khoa học kỷ thuật, bằng việc
phục tráng nâng cấp giống lúa VN20. Bố trí các loại giống lúa NX 23, NX30, nhị u
838 trên chân ruộng chua phèn, đồng thời đây là những giống chống chịu đợc sâu
bệnh, thời tiết, có thời gian sinh trỡng trung bình và cho năng suất cao. Đối với vụ
hè thu ngoài giống chủ lực nh khang dân, xuân mai, CS4 đã đa một số giống có chất

* Đất nuôi trồng thủy sản 67.300 67.300
* đất vờn tạp 460.300 460.300
Cộng 17.933.400 35.700 44.015 15.035 25.250 17.813.400
(Nguồn báo cáo tổng kết 2007)
Qua bảng 5 ta thấy. Tình hình biến động đất nông nghiệp trong 3 năm là tơng
đối lớn. Tập trung giảm vào đất canh tác và chủ yếu ở đất hai lúa và đất chuyên
màu. Lý do giảm do qui hoạch các công trình về giao thông thủy lợi để chủ động
trong sản xuất thâm canh thực hiện mô hình lúa - cá cũng nh nhu cầu về kiến thiết
xây dựng cơ sỡ hạ tầng và đất nhà ở của nhân dân việc sử dụng đất cho các mục tiêu
trên là tất yếu. Do đó đất canh tác ngày càng giảm sút trong lúc đó đất nuôi trồng
thủy sản, đất vờn tạp cơ bản ổn định.
* Tại bảng 6: Phản ảnh rỏ nét biến động đất nông nghiệp cụ thể tại các Thôn
trong xã. Về nhu cầu đất ở bình quân hàng năm chỉ có 1,19 ha. Việc qui hoạch đất ở
qua hàng năm đã đợc cán bộ địa chính xã làm tham mu báo cáo trình ủy ban nhân
dân và đợc hội đồng nhân dân xã quyết định phù hợp với sự gia tăng dân số và chỉ
tiêu kế hoạch bảo đảm tính công bằng ở từng Thôn.
19
+ Về giao thông, thủy lợi. Các Thôn - Hợp tác xã đều chú trọng trong việc
khoanh ô, khoanh vùng, nâng cấp các tuyến đê bao xung yếu, thao chua, rữa phèn,
thuận lợi giao thông thủy, bộ phục vụ công tác sản xuất nông nghiệp, mô hình lúa -
cá trên ruộng lúa. Trong đầu t giao thông thủy lợi do đặc thù cả hai thôn Phú Thọ và
Tân Lệ có địa hình thấp hơn nên diện tích qui hoạch lớn hơn 4 thôn còn lại.
+ Tình hình đầu t xây dựng cơ bản trong 3 năm tập trung chủ yếu ở 3 Thôn.
Lộc Thợng, Lộc Hạ, Lộc An đó là những Thôn có điều kiện về kinh tế tập thể khá
hơn, mặt khác về giao thông thủy lợi đã đợc quan tâm từ trớc do đó trong giai đoạn
này tập trung nguồn vốn cho việc xây dựng các công trình phúc lợi nh. Điện, đờng,
trờng, trạm.
+ Việc chuyển đổi đất canh tác sang mục đích khác chủ yếu tập trung vào 4
Thôn. Lộc An, Thạch Bàn, Phú Thọ, Tân Lệ. Số diện tích đất canh tác giảm do 4
thôn tập trung vào qui hoạch thủy lợi, kiến thiết nội đồng. Đồng thời một số diện

(1000đ)
LĐ
(công)
Tổng
(1000)
II Lúa ĐX-HT 1245 4476 2569 994 401 25324
III
Lúa ĐX-HT
Lúa ĐX-TS
Ngô-lạc
Lạc-lúa
1221
641
2800
2884
4399
3331
3530
3821
2483
1238
2350
2252
942
678
500
865
388
250
299

343
23221
15118
19438
22359
Bình quân chung 1763 3609 1923 657 304 20112
(Nguồn báo cáo tổng kết 2007)
Từ bảng trên xem xét các chỉ tiêu bình quân chung ta thấy : Mức đầu t cho
làm đất, thuốc BVTV giảm xuống khi hạng đất giảm từ hạng III đến hạng IV. Cụ thể
trên đất hạng III, các khoản mục đầu t lần lợt là 2.080.000đ cho tiền làm đất ;
746.000 đ thuốc BVTV; 323 công lao động và 3.685.000đ phân bón. Trên hạng đất
IV các mức đầu t đó chỉ còn: 1.923.000đ; 657.000đ; 304 công; và 3.609.000đ đối
với hạng đất II chỉ có công thức lúa ĐX-HT, thì trên 1ha đất canh tác các hộ đầu t
2.569.000đ tiền làm đất; 994.000đ thuốc BVTV; 401 công lao động và 4.476.000đ
phân bón.
Đối với chi phí cho giống cũng có sự khác nhau trên từng hạng đất. Trên
hạng đất II là 1.245.000đ trên hạng đất III là 1.888.600đ trên hạng đất IV là
1.763.000đ. Nguyên nhân chủ yếu do trên hạng đất III và hạng IV có trồng ngô, lạc
những loại cây này có chi phí giống cao do đó làm cho mức bình quân chung cao
hơn so với hạng II.
21
Ta thấy rằng ở mỗi nông hộ hình thành tâm lí đầu t khác nhau theo từng loại
đất. Đất cành tốt thì hộ càng tiếp tục đầu t nhằm tăng năng suất cây trồng, khai thác
tối đa số lợng sản phẩm trên một đơn vị diện tích.Loai cây trồng có thứ hạng cao
chủ yếu là cây lúa , cây trồng độc canh của vùng nên mức đầu t cao hơn các loại cây
khác. Trong đó đầu t cho phân bón lớn nhất. Hiện nay các nông hộ thờng lạm dụng
phân bón hóa học để bón ruộng hơn là dùng phân chuồng. Điều này dẫn đến mặc dù
năng suất cây trồng tăng lên nhng ảnh hởng đến chất lợng đất.
Đi vào cụ thể các công thứ luân canh ta có các nhận xét sau:
- Trên cùng hạng đất, thực hiện những công thức luân canh khác nhau thì chi

tra, tôi đã tổng hợp đợc một số công thức luân canh ở xã An Thủy thể hiên qua bảng
sau:
Bảng 7. Hiệu quả kinh tế các công thức luân canh trên một ha đất canh
tác phân theo hạng đất
Hạng đất CTCL
GO
(1000đ)
IC
(1000đ)
VA
(1000đ)
VA/IC
(1000đ)
GO/IC
(1000đ)
VA/LĐ
(1000đ)
II Lúa DX_HT 26.481 10.972 15.509 1.41 2.41 38.67
III
Lúa DX-HT
Lúa DX-TS
Ngô -Lạc
Lạc- Lúa
25.251
20.605
21.200
26.440
10.749
7.372
10.055

9.771
12.602
11.644
8.850
13.349
1.19
1.64
0.92
1.36
2.19
2.64
1.92
2.36
34.90
48.72
32.18
38.92
Bình quân chung 20.123 9.247 11.781 1.27 2.27 38.75
(Nguồn báo cáo tổng kết 2007)
Trong đó:
+ GO: Là giá trị sản xuất. Tức là tổng giá trị của các sản phẩm trong một chu
kì sản xuất thu đợc cha trừ chi phí.
+ IC: là chi phí trung gian bỏ ra trong một chu trình sản xuất.
+ VA: là phần giá trị gia tăng ca mt chu trỡnh sn xut
23
Qua bảng trên cho thy mức bình quân chung về giá trị sản xuất, chi phí
trung gian, ngày công lao động và giá trị gia tăng trên từng hạng đất là rất khác
nhau, thể hiện:
+ Mức bình quân chung về giá trị sản xuất trên đất hang III đạt đợc là
23.024.000 đồng/ha; trên đất hạng IV là 20.123.000 đồng/ha.

37.37 ngàn đồng. Trên đất hạng IV lần lợt là: 1.19 lần; 2.19 lần và 34.90 ngàn đồng.
Trên đất hạng II, hiệu quả chi phí đầu t cao hơn hẳn, lần lợt là: 1.41 lần; 2.41 lần và
38.67 ngàn đồng. Nguyên nhân chủ yếu là do trên đất hạng II là đất tốt nhất ngời
dân lại đầu t nhiều cũng nh bỏ ra nhiều công chăm sóc hơn . Ngợc lại trên đất hạng
IV thờng là những vùng đất cát độ phì thấp, không chủ động nớc tới hoặc thấp trũng
nhiễm phèn nên mặc dù đã chủ động đầu t song kết quả thu đợc không cao. Hiện
nay trên các loại đất này các hộ đã tìm kiếm các loại cây thay thế nhng vẫn cha có
loại cây nào thích hợp. Trớc mắt các hợp tác xã vẫn đang tích cực đầu t kinh phí để
kiến thiết, xây dụng hệ thống thủy lợi nội đồng phục vụ cho việc tới tiêu, chống
úng , hạn, đáp ứng nhu cầu sản xuất của bà con
+ Trên đất hạng III, hạng IV ngoài công thức luân canh lúa đông xuân-lúa hè
thu, còn có các công thức luân canh lúa đông xuân-lúa tái sinh, ngô-lạc, lạc-lúa
- Xét công thức luân canh lúa đông xuân-lúa tái sinh.
Trên đất hạng III , công thức luân canh này phát huy hiệu quả cao nhất, hiệu
quả đầu t của công thức lúa đông xuân - lúa tái sinh cũng giảm dần theo hạng đất.
Chỉ tiêu giá trị sản xuất và giá trị gia tăng trên đất hạng III là: 20.605.000 đồng/ha
và 13.233.000 đồng/ha. Trên đất hạng IV là: 18.716.000 đồng/ha và 11.644.000
đồng/ha. chỉ tiêu VA/IC, GO/IC và VA/LD lần lợt là 1.79 lần; 2.79 lần và 52.93
ngàn đồng trên đất hạng III. Trên đất hạng IV là 1.64 lần; 2.64 lần và 48.72 ngàn
đồng.
2.4. Một số giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đất canh
tác ở xã An Thủy
- Trong điều kiện An Thủy là một xã thuộc vùng chiêm trũng sản xuất nông
nghiệp thờng gặp phải rủi ro do đó đẩy mạnh công tác làm thủy lợi, tôn đê, khoanh
bao bờ vùng để chủ động trong sản xuất thâm canh, chống đợc lũ đầu vụ và tiểu
mản.
- Chú trọng công tác đầu t thâm canh trên chân ruộng hai vụ quan tâm đầu t
phân bón trên chân ruộng một vụ và vùng lúa tái sinh. Tổ chức chỉ đạo, hớng dẫn
cho nông dân bón phân đảm bảo cân đối, tăng lợng phân vô cơ, bón đúng thời điểm,
đúng lúc để nâng cao năng suất cây trồng.