C QUAN QUN Lụ C QUAN CH TRỊ
SăKH&CN VNHăLONG TRNGăIăHCăCNăTH
BỄOăCỄOăKHOAăHCăNGHIMăTHUăTNGăKTăăTẨIăTNH CIăTINăVẨăXỂYăDNGăQUYăTRỊNHă
CHăBINă&ăBOăQUNăRAU QUăMUIăCHUAă
CAăTNHăVNHăLONG ChănhimăđătƠi
PGS.ăTS.ăNGUYNăVNăMI
8.ăTháiăMăNgơn
9.ăVõăThăKiênăHo VnhăLong,ăthángă3 nmă2014
Báo cáo tng kt đ tài NCKH cp Tnh 2011-2013 C quan CQ: S Khoa hc và Công ngh tnh ạnh Long
C quan ch trì: Trng H Cn Th Trang i
LIăCM N
Li cm n đu tiên, tp th nhóm thc hin đ tƠi xin gi đn S Khoa hc Công
ngh tnh Vnh Long ậ đn v h tr kinh phí cho toƠn b nghiên cu ca đ tƠi.
Hn th na, Ban ch nhim đ tƠi xin gi li cám n sơu sc đn Ban Giám đc
S, Phòng Qun lỦ Khoa hc, b phn tƠi chính ca S đƣ cùng đng hƠnh vƠ h
tr cho nhóm thc hin đ tƠi hoƠn tt đc công vic trong sut hn 2 nm qua.
Xin gi li cám n S Nông nghip vƠ Phát trin nông thôn tnh Vnh Long, y
ban nhơn dơn huyn Bình Tơn, y ban nhơn dơn các xƣ Tơn Lc (Bình Tơn), xƣ
ông Bình, phng ông Thun (TX Bình Minh), Liên minh các hp tác xƣ tnh,
báo Vnh Long vƠ nhiu c quan ban ngƠnh trong tnh Vnh Long đƣ sn sƠng h
tr vƠ luôn to điu kin thun li đ nhóm nghiên cu có th hoƠn tt công tác
điu tra, t chc Hi tho.
Chúng tôi thƠnh tht cám n Trung tơm ng dng tin b khoa hc vƠ công ngh
Vnh Long, c s sn xut da ci Nguyn Ly (p Tơn nh, xƣ Tơn Lc, huyn
Bình Tơn, tnh Vnh Long), h sn xut da ci ca bƠ oƠn Th Nguyên (ông
Bình A, phng ông Thun, th xƣ Bình Minh, tnh Vnh Long) đƣ tích cc hp
tác, tip nhn chuyn giao quy trình công ngh.
Tin trình hn 2 nm thc hin các thí nghim, Ban ch nhim đ tƠi còn nhn
khng hong kinh t lƠ các yu t có tác đng đn s thu hp vƠ mt dn lƠng
ngh truyn thng nƠy. Hn th na, quy trình sn xut ch yu da vƠo kinh
nghim, điu kin an toƠn v sinh thc phm trong sn xut cha đc kim
soát, cht lng sn phm không n đnh, các thông s k thut nh hng đn
quá trình lên men cha đc tìm hiu rõ, đng thi sn phm vn cha đc đa
s ngi tiêu th khó tính chp nhn. Sn phm hoƠn toƠn không đc đng kỦ
nhƣn hiu hƠng hóa, đng thi phng thc bo qun sn phm không đc
quan tơm. Vì vy, cn thit phi xem xét k các yu t có th nh hng đn cht
lng da ci đ t đó xơy dng quy trình thích hp nhm có th to đc sn
phm vi cht lng đng đu vƠ kéo dƠi thi gian bo qun sn phm, to tin
đ cho dòng sn phm mui chua nƠy có th tip cn đc th trng tiêu th sn
phm cht lng cao vƠ lƠ c s cho vic xơy dng thng hiu da ci cho các
lƠng ngh. ơy cng chính lƠ tin đ cho vic đa dng hóa các sn phm mui
chua t các loi rau qu khác, đáp ng yêu cu ngƠy cƠng cao ca ngi tiêu
dùng vƠ giúp lƠng ngh không ch duy trì sn xut n đnh mƠ còn có th cnh
tranh vƠo các th trng cht lng cao nh h thng siêu th hay đáp ng yêu
cu xut khu trong tng lai gn.
thc hin đc điu nƠy, mt kho sát c th ti lƠng ngh nhm thit lp mt
bc tranh toƠn cnh v thc trng sn xut da ci, trên c s đó nghiên cu
hoƠn chnh quy trình ch bin vƠ bo qun dòng sn phm nƠy cng nh phát
trin các dòng mui chua t các rau qu sn có hay d phát trin ti đa phng
vƠ các vùng lơn cn cn đc tin hƠnh. S thƠnh công ca nghiên cu s góp
phn tích cc trong vic đy mnh sn xut vƠ tiêu th ngun nông sn di dƠo
Vnh Long, to hng phát trin mi cho s phát trin kinh t nông nghip ca
tnh nhƠ.
Báo cáo tng kt đ tài NCKH cp Tnh 2011-2013 C quan CQ: S Khoa hc và Công ngh tnh ạnh Long
C quan ch trì: Trng H Cn Th Trang iii
MCăLC
1.4.2 Gii thiu nguyên liu da leo 18
1.4.3 Tng quan v xoƠi 21
1.4.4 CƠ chua 22
1.5 Mt s phng pháp bo qun rau mui chua 24
1.5.1 Bo qun lnh 24
1.5.2 Bo qun bng bao bì 25
1.5.3 Bo qun bng nhit đ thp kt hp vi đóng gói chơn không 26
1.6 Các nghiên cu có liên quan 26
1.7 Phng pháp lun 28
1.8 Phng pháp nghiên cu vƠ b trí thí nghim 32
1.8.1 Phng pháp phơn tích vƠ đo đc các ch tiêu 32
Báo cáo tng kt đ tài NCKH cp Tnh 2011-2013 C quan CQ: S Khoa hc và Công ngh tnh ạnh Long
C quan ch trì: Trng H Cn Th Trang iv
1.8.2 Phng pháp x lỦ s liu 33
1.9 Ni dung nghiên cu 34
1.9.1 Ni dung 1 :iu tra thc trng sn xut da ci ti hai huyn Bình Minh
vƠ Bình Tơn, Vnh Long 34
1.9.2 Ni dung 2:: Kho sát quy trình sn xut da ci đang đc thc hin ti
th xƣ Bình Minh vƠ huyn Bình Tơn, Vnh Long 34
1.9.3 Ni dung 3: iu tra thc trng sn xut rau sch có tim nng ch bin
rau mui chua ti mt s huyn Vnh Long 36
1.9.4 Ni dung 4: iu tra th trng v tình hình vƠ nhu cu s dng sn phm
rau mui chua ti Vnh Long vƠ vùng lơn cn 37
1.9.5 Ni dung 5: T chc hi tho báo cáo thc trng sn xut rau sch vƠ ch
bin da ci mui chua ti Vnh Long 38
1.9.6 Ni dung 6: xut ci tin quy trình công ngh ch bin da ci theo
hng nơng cao v sinh vƠ an toƠn thc phm 38
1.9.7 Ni dung 7: Nghiên cu, xơy dng quy trình ch bin vƠ bo qun sn
an toƠn v sinh thc phm 63
2.6 Kt lun 64
3 CHNG 3. THC TRNG SN XUT RAU SCH VNH LONG 66
3.1 ánh giá tng th hin trng trng rau t s liu th cp 66
3.2 Thc trng sn xut rau mƠu ti các huyn Long H, Tam Bình, Bình Tơn
vƠ Bình Minh 67
3.2.1 Thc trng ngun nhơn lc 67
3.2.2 c đim ca vn vƠ k thut canh tác (Bng PL5) 67
3.2.3 Các điu kin thu hoch vƠ tn tr sau thu hoch 68
3.2.4 ụ kin h dơn 68
3.3 Tng hp thc trng vƠ hng đ xut cho vic x lỦ thu hoch rau an
toƠn 69
3.3.1 Các vn đ tn ti 69
3.3.2 Mt s gii pháp 72
3.4 Kt lun 72
4 CHNG 4. PHỂN TệCH TH HIU NGI TIểU DỐNG I VI S
PHÁT TRIN SN PHM RAU QU MUI CHUA 74
4.1 Tng quan v tình hình phơn phi vƠ tiêu th các sn phm mui chua ti
h thng ch vƠ siêu th 74
4.2 Phơn tích nhu cu s dng rau mui chua ti Cn Th vƠ Vnh Long 76
4.2.1 Thông tin c bn v đi tng đc điu tra 76
4.2.2 Nhu cu v các sn phm rau mui chua 76
4.2.3 Phơn tích s khác bit v nhu cu s dng các loi sn phm rau qu
mui chua gia các đi tng điu tra 79
4.2.4 Xơy dng mô hình hi quy tuyn tính đi vi các nhơn t nh hng đn
quyt đnh mua sn phm mui chua 79
4.3 ụ kin đ xut nhm nơng cao cht lng sn phm mui chua 81
4.3.1 ụ kin đ xut phát trin sn phm rau mui chua 81
4.3.2 ụ kin đ xut nơng cao cht lng sn phm rau mui chua 82
4.4 Gii pháp nhm đáp ng tt nhu cu v sn phm rau mui chua ti th
đn s
thay đi đc tính cu trúc da leo mui chua 114
7.3 nh hng ca nng đ mui NaCl ban đu trong dung dch lên men đn
quá trình mui chua da leo 115
7.4 nh hng kích c nguyên liu đn quá trình lên men da leo 120
7.5 nh hng ca khi lng m lên men vƠ kích c nguyên liu đn s n
đnh cht lng da leo mui chua 124
7.6 Kho sát nh hng ca phng pháp bo qun đn cht lng sn
phm da leo mui chua 126
7.7 Kt lun 132
8 CHNG 8. QUY TRỊNH CH BIN XOẨI NON MUI CHUA 133
8.1 T l thu hi vƠ thƠnh phn hóa hc ca tht qu xoƠi Cát Chu non 133
8.2 nh hng điu kin tin x lỦ nhit đn đc tính cu trúc sn phm xoƠi
non mui chua nguyên trái 134
8.3 nh hng ca nng đ mui NaCl vƠ đng sucrose trong dch lên men
cht lng xoƠi non nguyên qu mui chua 136
8.3.1 S thay đi các ch tiêu hóa lỦ ca xoƠi non vƠ dch lên men 136
8.3.2 S thay đi mt s vi khun acid lactic theo thi gian lên men xoƠi non
nguyên trái 140
8.4 Kho sát phng thc bo qun sn phm xoƠi nguyên trái mui chua 141
8.5 Kt lun 144
9 CHNG 9. HOẨN THIN QUY TRỊNH CH BIN VẨ BO QUN CẨ
CHUA XANH MUI CHUA 145
9.1 ThƠnh phn hóa lỦ c bn ca cƠ chua xanh ging Savior 45 ngƠy tui 145
Báo cáo tng kt đ tài NCKH cp Tnh 2011-2013 C quan CQ: S Khoa hc và Công ngh tnh ạnh Long
C quan ch trì: Trng H Cn Th Trang vii
9.2 nh hng ca nng đ mui vƠ nng đ đng trong dch ngơm ban đu
đn cht lng cƠ chua mui chua 145
2.2 Gii pháp tin hƠnh 171
XÁC NHN CA C QUAN CH TRỊ 173
DANH MC CÁC CÔNG TRỊNH ẩ CÔNG B 174
TẨI LIU THAM KHO 175
PH LC 1. MT S KT QU IU TRA & PHỂN TệCH xxi
PH LC 2 CÁC PHNG PHÁP PHỂN TệCH xxxii
PH LC 3. KT QU THNG Kể xl
PH LC 4. CÁC SN PHM CA TẨI clvii
Báo cáo tng kt đ tài NCKH cp Tnh 2011-2013 C quan CQ: S Khoa hc và Công ngh tnh ạnh Long
C quan ch trì: Trng H Cn Th Trang viii
DANHăSỄCHăBNG
Bng 1.1: ThƠnh phn cht dinh dng trong 100g phn n đc ca rau ci b
18
Bng 1.2: ThƠnh phn các acid amin trong 100g phn n đc ca rau ci b 18
Bng 1.3: ThƠnh phn các cht dinh dng trong da leo 20
(tính trên 100g nguyên liu ti) 20
Bng 1.4: c tính phm cht ca xoƠi cát Chu 21
Bng 1.5: ThƠnh phn dinh dng ca cƠ chua (g/100g) 24
Bng 1.6: thm khí vƠ hi ca mt s loi bao bì 20°C (chiu dƠy 0,1 mm) 26
Bng 1.7: Phng pháp phơn tích vƠ đo đc các ch tiêu 33
Bng 2.1: ThƠnh phn hóa hc c bn trong phn n đc ca ci b 58
Bng 2.2: ThƠnh phn hóa hc c bn ca ci b (phn n đc) sau khi chn 58
Bng 2.3a: Các ch tiêu hóa lỦ ca điu kin lên men da ci 59
Bng 2.3b: ThƠnh phn c bn ca da ci 59
Bng 2.4: Ch tiêu vi sinh* ca nguyên liêu ci b, ci sau khi chn, thƠnh phm,
nc ra ci vƠ nc mui s dng trong lên men da ci 60
Bng 2.5: S liu phơn tích các ch tiêu kim loi nng vƠ cht bo qun có trong
101
Bng 6.10: nh hng ca vic b sung LAB đn hiu qu hot đng ca vi
khun acid lactic trong thi gian mui da 102
Bng 6.11: nh hng ca vic b sung LAB đn thi gian lên men, pH vƠ acid
cui ca sn phm 103
Bng 6.12: nh hng ca vic b sung LAB đn đc tính cu trúc vƠ cm quan
ca sn phm 103
Bng 6.13: nh hng ca loi bao bì đn thi gian bo qun sn phm 104
Bng 6.14: S thay đi mt s vi sinh vt (cfu/g) theo thi gian bo qun 106
Bng 6.15: nh hng ca phng pháp bo qun đn s thay đi cht lng vƠ
thi gian bo qun sn phm da ci 108
Bng 6.16: S thay đi mt s vi sinh vt (cfu/g) ca da ci theo thi gian bo
qun nhit đ thng 109
Bng 6.17: nh hng ca phng pháp bo qun đn s thay đi thƠnh phn
hóa hc vƠ thi gian bo qun da ci nhit đ thng 111
Bng 7.1: Tính cht hóa lỦ c bn ca da leo 113
Bng 7.2: nh hng ca thi gian chn ( 60C) đn s thay đi pH cui vƠ hƠm
lng acid trong da 114
Bng 7.3: nh hng ca thi gian chn ( 60C) đn s thay đi đ ester hóa
pectin vƠ cu trúc da leo 115
Bng 7.4: Thi gian kt thúc quá trình lên men vƠ hƠm lng acid lactic trong sn
phm da leo mui chua 116
Bng 7.5: nh hng ca nng đ dung dch mui NaCl ban đu đn hƠm lng
mui trong sn phm da leo mui chua 117
Bng 7.6: nh hng ca nng đ mui NaCl trong dch lên men đn đim cm
quan sn phm da leo mui chua 119
Bng 7.7: ThƠnh phn hóa hc nguyên liu theo kích c 120
Bng 7.8: Tính cht vt lỦ ca da leo theo các kích c khác nhau 121
Bng 7.9: nh hng kích c nguyên liu da leo đn s thay đi giá tr pH ca
dch lên men vƠ hƠm lng acid lactic trong sn phm 121
Bng 9.1: ThƠnh phn hóa hc c bn ca cƠ chua xanh Savior 145
Bng 9.2: nh hng thƠnh phn dch ngơm đn pH dch lên men vƠ hƠm lng
acid sn phm 146
Bng 9.3: nh hng nng đ mui v đng đn vitamin C trong sn phm 147
Bng 9.4: nh hng ca thƠnh phn dch lên men đn mùi v sn phm 148
Bng 9.5: nh hng đ chín cƠ chua đn mƠu sc nguyên liu 148
Bng 9.6: nh hng đ chín cƠ chua đn thƠnh phn nguyên liu 149
Bng 9.7: nh hng đ chín cƠ chua đn mƠu sc sn phm 149
Bng 9.8: nh hng đ chín cƠ chua đn cht lng sn phm 150
Bng 9.9: nh hng đ chín cƠ chua đn cu trúc sn phm 151
Bng 9.10: nh hng đ chín cƠ chua đn cm quan sn phm 151
Bng 9.11: nh hng kích c cƠ chua xanh đn thƠnh phn nguyên liu 151
Báo cáo tng kt đ tài NCKH cp Tnh 2011-2013 C quan CQ: S Khoa hc và Công ngh tnh ạnh Long
C quan ch trì: Trng H Cn Th Trang xi
Bng 9.12: nh hng kích c cƠ chua xanh đn cht lng sn phm 152
Bng 9.13: nh hng kích c cƠ chua xanh đn cm quan sn phm 153
Bng 9.14: nh hng ca nhit đ vƠ thi gian chn đn s thay đi pH ca dch
ngơm vƠ hƠm lng acid trong sn phm 153
Bng 9.15: nh hng ca nhit đ cƠ thi gian chn đn giá tr cm quan 155
Bng 9.16: nh hng ca nng đ CaO b sung trong nc chn đn pH vƠ
hƠm lng acid vƠ đc tính cu trúc ca sn phm 155
Bng 9.17: nh hng ca nng đ CaO đn giá tr cm quan (đim) 156
Bng 9.18: S thay đi mt s vi sinh vt hiu khí theo thi gian các phng
thc bo qun khác nhau 157
Bng 9.19: nh hng ca phng pháp bo qun đn đc tính cu trúc vƠ vi
sinh ca sn phm mui chua 157
Bng 10.1: Tính cht hóa lỦ, vi sinh vƠ thƠnh phn vi lng trong da ci đc
ch bin theo quy trình truyn thng vƠ ci tin các quy mô khác nhau 162
Bng PL12: Kt qu kim đnh t-test so sánh nhu cu v vic s dng sn phm
mui chua gia nam vƠ n xxviii
Bng PL14: Kt qu kim đnh ANOVA v nhu cu rau mui chua gia các đi
tng nghiên cu theo đ tui xxix
Bng PL15: Kt qu kim đnh ANOVA v nhu cu rau mui chua gia các đi
tng nghiên cu theo thu nhp xxix
Bng PL16: Các vi sinh vt trong ci nguyên liu ti ba c s Bình Minh vƠ Bình
Tơn xxix
Bng PL17: Các vi sinh vt trong ci nguyên liu sau khi chn ti ba c s xxx
Bng PL18: S liu phơn tích các vi sinh vt trong nc ra ti ba c s xxx
Bng PL19: Các vi sinh vt trong nc mui ti ba c s Bình Minh vƠ Bình Tơn
xxx
Bng PL20: Kt qu phơn tích vi sinh vt trong sn phm ti ba c s Bình Minh
vƠ Bình Tơn xxx
Bng PL21: Bng tra lng đng nghch chuyn xxxiv
Bng PL22: Quy đnh gii hn cho phép vi sinh vt trong rau, qu vƠ sn phm
rau, qu xxxvii
Bng PL23: Mô t ch tiêu cm quan v mùi v xxxix
Bng PL24: Mô t ch tiêu cm quan v cu trúc xxxix
Bng PL25: Mô t ch tiêu cm quan v mƠu sc xxxix
Bng PL26: Mô t ch tiêu đánh giá cm quan v mc đ a thích sn phm xxxix
Báo cáo tng kt đ tài NCKH cp Tnh 2011-2013 C quan CQ: S Khoa hc và Công ngh tnh ạnh Long
C quan ch trì: Trng H Cn Th Trang xiii
DANHăSỄCHăHỊNH
Hình 1.1: Quy trình lên men da bp ci (sauerkraut ậ c) 5
Hình 1.2: Sn phm kim chi ch bin t ci tho 6
đn cu trúc sn phm 100
Hình 6.11: S thay đi cu trúc sn phm trong quá trình bo qun 107
Báo cáo tng kt đ tài NCKH cp Tnh 2011-2013 C quan CQ: S Khoa hc và Công ngh tnh ạnh Long
C quan ch trì: Trng H Cn Th Trang xiv
Hình 6.12: Sn phm da ci đc bo qun bng bao bì PSE bao mƠng PVC
111
Hình 6.13: Da ci đc bo qun trong bao bì PA, đ chơn không 90% 111
Hình 6.14: Mc đ duy trì đc tính cu trúc da ci theo thi gian bo qun 112
Hình 7.1: S thay đi pH ca dch lên men theo nng đ mui ngơm 116
Hình 7.2: nh hng ca nng đ mui NaCl đn cu trúc da leo mui chua. 118
Hình 7.3: Da leo mui chua 4% vƠ 5% NaCl 119
Hình 7.4: S thay đi hƠm lng mui NaCl trong da leo theo thi gian lên men
3 kích c nguyên liu khác nhau 122
Hình 7.5: S thay đi đ cng chc ca da leo mui chua 3 kích c nguyên
liu khác nhau 123
Hình 7.6: S thay đi hƠm lng acid lactic trong sn phm da leo mui chua
bo qun bng bao bì PA 4°C 128
Hình 7.7: S thay đi hƠm lng mui NaCl trong sn phm da leo mui chua
đc bo qun bng bao bì PA 4°C 129
Hình 7.8: S thay đi cu trúc trong sn phm da leo mui chua đc bo qun
bng bao bì PA 4°C 130
Hình 7.9: Da leo bo qun bng bao bì PA sau 8 tuơn vƠ s dng mƠng PVC
sau thi gian 4 ngƠy 132
Hình 8.1: S thay đi pH ca dch lên men các nng đ mui NaCl 137
vƠ đng sucrose theo thi gian 137
Hình 8.2: XoƠi non mui chua 143
Hình 9.1: CƠ chua nguyên liu các mc đ chín khác nhau 149
Hình 9.2: Sn phm cƠ chua mui chua vi có đ chín khác nhau 150
NMKL Nordic Committee on Food Analysis
PCA Plate Count Agar
PA Polyamides
PCR Polymerase Chain Reaction
PE Polyetylen
PME Pectin Methyl Esterase
PP Poly Propylen
PSE Poly Styrene Esky
PVC Poly Vinyl Clorua
QCVN Quy chun Vit Nam
RAT Chng trình rau an toƠn RAT
RIFAV Research Institute of Fruits and Vegetables
SPSS Statistical Package for the Social Sciences
TCVN Tiêu chun Vit Nam
TVKHK Tng vi sinh vt hiu khí
v/w volume/weight (t l th tích/khi lng) Báo cáo tng kt đ tài NCKH cp Tnh 2011-2013 C quan CQ: S Khoa hc và Công ngh tnh ạnh Long
C quan ch trì: Trng H Cn Th Trang 1
PHNăMăU
1. Tngăquan
Rau qu mui chua đƣ đc bit vƠ s dng t rt lơu, khong 2000 nm trc
Chơu Á. NgƠy nay nó đƣ vƠ đang đc sn xut, s dng rng rƣi nhiu ni
trên th gii [42] vƠ ngƠy cƠng tr thƠnh thc phm quen thuc trong mi dơn
tc, mi gia đình.
Da ci lƠ sn phm truyn thng, đc s dng rt ph bin trong hu ht các
ba n ca gia đình Vit Nam. Mc dù ch bin da ci đƣ phát trin thƠnh lƠng
C quan ch trì: Trng H Cn Th Trang 2
2. Mcătiêuănghiênăcu
- Ci tin quy trình ch bin vƠ bo qun da ci.
- Xơy dng quy trình ch bin vƠ bo qun rau qu mui chua.
- m bo an toƠn v sinh thc phm, cht lng vƠ kéo dƠi thi gian bo
qun, góp phn phát trin lƠng ngh truyn thng Vnh Long.
3. iătngăvƠăphmăviănghiênăcu
(i) i tng nghiên cu
- Da ci đc sn xut ti lƠng ngh truyn thng Vnh Long.
- Các nguyên liu rau qu có tim nng ch bin sn phm mui chua.
- Các h sn xut lƠng ngh truyn thng chính thuc p Tơn nh, xƣ Tơn
Lc, huyn Bình Tơn, tnh Vnh Long vƠ các h sn xut quy mô nh,
tp trung ti xƣ ông Bình, th xƣ Bình Minh, tnh Vnh Long.
- Các vùng trng rau ph bin ca tnh Vnh Long: th xƣ Bình Minh, huyn
Bình Tơn, huyn Tam Bình vƠ huyn Long H.
(ii) Phm vi nghiên cu
- HoƠn chnh quy trình ci tin sn xut da ci vƠ phát trin 3 dòng sn phm
mi da trên kt qu điu tra, nhu cu thc t ca đa phng (thông qua
s thng nht ti Hi tho).
- ng dng các quy trình hoƠn chnh vƠo điu kin sn xut thc t ti mt s
c s đin hình vƠ chuyn giao đc cho Trung tơm ng dng tin b Khoa
hc vƠ công ngh tnh Vnh Long.
4. Tómăttăhotăđngănghiênăcu,ăvnăđănghiênăcu
Nghiên cu đc thc hin vi 2 giai đon vƠ 9 ni dung nghiên cu đc tin
hƠnh:
Giai đon 1: Kho sát, đánh giá thc trng trng rau vƠ ch bin da ci ti tnh
Vnh Long
Ni dung 1: iu tra thc trng sn xut da ci ti hai huyn Bình Minh vƠ Bình
Tơn ca tnh Vnh Long
thuc tính ca nhng mi quan h đó. iu nƠy có ngha lƠ t sn phm da ci
hoƠn chnh, đ tƠi phát trin ra các đi tng khác nh da leo, cƠ chua vƠ t
trong s quan h lƠ quá trình lên men lactic. Sau cùng, t nhng thuc tính ca
sn phm mui chua đc nhn dng tin hƠnh xơy dng h thng hay mô hình
chung cho sn phm rau mui chua truyn thng.
Báo cáo tng kt đ tài NCKH cp Tnh 2011-2013 C quan CQ: S Khoa hc và Công ngh tnh ạnh Long
C quan ch trì: Trng H Cn Th Trang 4
1 CHNGă1. CăSăLụăLUNăVẨ PHNGăPHỄPăNGHIểNăCU
1.1 Tngăquanăvăsnăphmărauăquămuiăchua
1.1.1 Tình hình sn xut và tiêu th rau qu mui chua
S lên men lactic đc ng dng rng rƣi trong đi sng hƠng ngƠy cng nh
trong nông nghip vƠ công nghip, đc bit trong công nghip thc phm nh
vƠo hot đng ca các vi khun acid lactic [38]. Vi khun acid lactic đóng vai trò
cn thit trong vic bo qun vƠ sn xut các thc phm an toƠn đc s dng
nh mt phng pháp ch yu đ ch bin vƠ bo qun rau trên toƠn th gii,
đc bit lƠ các nc đang phát trin [115]. T rt lơu con ngi đƣ s dng
nhng sn phm ca quá trình lên men lactic nh sa chua, phomat, hi sn
mui vƠ các sn phm rau qu mui chua [17]. Mui chua rau qu lƠ bin pháp
bo qun truyn thng đc s dng nhiu các nc phng ông vƠ nhng
nc cha phát trin trên th gii. i vi các nc phng Tơy, bên cnh các
công ngh bo qun hin đi, mui chua vn gi đc v trí quan trng bi vì
cht lng cm quan ca sn phm cao, kéo dƠi thi gian sn xut vƠ tiêu tn
nng lng rt ít. c bit, quá trình mui chua rau qu vi s hot đng ca vi
khun acid lactic sn sinh ra mt lng ln nhng cht bo qun sinh hc rt tt
cho thc phm. Trong quá trình lên men, vi khun acid lactic s dng đng có
sn trong nguyên liu lên men to acid lactic, lƠm gim pH môi trng, c ch
đa s các vi sinh vt hoi sinh. Vi khun acid lactic trong quá trình lên men sn
sinh ra nhiu thƠnh phn kháng vi sinh vt nh acid lactic, acid acetic, hydrogen
Thêm mui
Nén cht
Lên men
Sn phm
Hìnhă1.1:ăQuyătrìnhălênămenădaăbpăciă(sauerkrautăậ c) [115]
Sn phm nƠy có thi gian s dng khong 6 tun nhit đ phòng vƠ có th
duy trì phm cht thi gian dƠi hn tùy thuc vƠo nhit đ tn tr. Vic h thp
nhit đ bo qun xung 15C có th giúp sn phm gi n đnh đn 6 tháng,
thi gian bo qun lƠ 2 đn 3 tháng 20C. Trong mt s trng hp, da bp
ci còn đc bo qun bng cách đóng hp vƠ x lỦ nhit hoc bo qun trong
thùng kín s dng natri benzoat theo quy đnh ca c quan an toƠn thc phm.
quy mô nh vƠ truyn thng, sn phm da bp ci đc ct nh cho vƠo
chu thy tinh, chu nha hoc chu đt nung đ d dƠng s dng. mt s
nc, nc ép bp ci mui đc giƠnh cho nhng ngi n kiêng [18].
Kim chi lƠ sn phm ca quá trình lên men ci tho HƠn Quc, ra đi vƠo
khong th k th 7, sn phm có kích thc dƠy hn so vi da bp ci c
[115]. Khong th k th 12, da kim chi có thêm mt s gia v khác, đc bit lƠ
t. n th k 18, t chính thc tr thƠnh mt trong nhng gia v ch yu dùng
đ lƠm kim chi. T đu th k 19, ngi HƠn Quc dùng ci tho du nhp t
Trung Quc lƠm kim chi cho đn ngƠy nay vƠ nó tr thƠnh mt trong nhng thc
phm quan trng có hu ht trong các ba n HƠn Quc. c tính sn xut
hn 1 triu tn/nm, ch yu quy mô gia đình, tiêu th hƠng ngƠy 150 đn 250
gram mi ngi. Có khong 200 loi kim chi trên th trng nhng ph bin nht
lƠ kim chi lƠm t bp ci Trung Quc [115].
Báo cáo tng kt đ tài NCKH cp Tnh 2011-2013 C quan CQ: S Khoa hc và Công ngh tnh ạnh Long
đc trong thi gian tng đi dƠi t vƠi ngƠy đn vƠi tun, mt s loi nh cƠ
mui mn có th đ đc hƠng tháng [128].
Các sn phm rau, c, qu mui đc sn xut quanh nm, mùa đông, mùa
xuơn có ci b mui, hƠnh mui, bp ci mui, còn mùa hè, mùa thu có cƠ mui,
da chut mui Các sn phm trên đc tiêu th vi s lng ln tuy nhiên
ch yu đc sn xut quy mô gia đình. da vƠo kinh nghim ca dơn gian
[5]. Trong nhng nm gn đơy, Vit Nam đƣ có mt s công trình nghiên cu v
quá trình lên men lactic ca mt s loi rau qu ch yu lƠ da chut vƠ bp ci,
tuy nhiên, nhng công trình nghiên cu v các sn phm rau qu mui chua còn
cha nhiu vƠ cha tht s đi sơu. các nc phát trin, sn phm mui chua
đƣ đc nghiên cu đ sn xut quy mô công nghip vƠ đc tiêu th trong
các siêu th nh mt thc phm an toƠn vƠ hp dn [16]. Trong khi đó, ti Vit
Nam, các loi rau mui chua thng đc sn xut theo quy mô th công ti gia
đình, quá trình lên men trong điu kin t nhiên nên cht lng sn phm không
n đnh, các thông s k thut nh hng đn quá trình lên men cha đc tìm
hiu rõ, đng thi sn phm vn cha đc đa s ngi tiêu th khó tính chp
nhn, quy mô sn xut công nghip cha đc quan tơm.
Báo cáo tng kt đ tài NCKH cp Tnh 2011-2013 C quan CQ: S Khoa hc và Công ngh tnh ạnh Long
C quan ch trì: Trng H Cn Th Trang 8
1.1.2 u đim và hn ch ca vic s dng rau qu mui chua
Theo các chuyên gia dinh dng thì rau qu mui chua có tác dng kích thích
tiêu hóa vƠ b sung các vi khun có li cho h thng tiêu hóa ca con ngi.
Các vi khun nƠy s to ra các enzyme chuyn hóa đng vƠ tinh bt trong rau
qu nguyên liu thƠnh acid lactic to v chua cng nh to các enzyme phơn hu
mt phn các protein thc phm trong ba n, giúp cho c th hp th d dƠng
hn. Chính vì vy khi n chung vi các thc phm giƠu đm, béo thì ngoƠi vic
to cm giác ngon ming, các món mui chua nƠy còn có tác dng ci thin kh
nng tiêu hóa [26]. Môi trng rut trong c th con ngi có hƠng triu vi khun
đa ra thì các loi rau qu mui chua cng có nhng hn ch nh hng không
tt đn sc khe con ngi. giai đon đu ca quá trình mui chua, hƠm
lng nitrite tng cao do hot đng ca vi khun chuyn hóa nitrat trong rau