Mục lục
1. Lý do chọn đề tài:
Cấp học THPT là cấp học cuối cùng của bậc học phổ thông. Đó là
cấp học có nhiệm vụ kế thừa cấp THCS, cung cấp cho học sinh hệ thống
kiến thức phổ thông, rèn luyện các kỹ năng tổng hợp, hướng nghiệp chuẩn
bị cho học sinh sau khi ra trường có thể học tiếp lên đại học, cao đẳng,
THCN hoặc đi vào cuộc sống lao động.
Đội ngũ cán bộ quản lý và giáo viên trong nhà trường là nhân tố
quyết định chất lượng giáo dục. Chính vì thế Ban bí thư đã ra Chỉ thị số 40-
CT/TW ngày 15/06/2004 về việc xây dựng, nâng cao năng lực đội ngũ giáo
viên và cán bộ quản lý giáo dục(CBQL).
ở trường THPT đội ngũ giáo viên được chia ra thành các tổ chuyên
môn gồm một hoặc nhóm môn học, mỗi tổ chuyên môn(TCM) có một tổ
trưởng và một hai tổ phó do hiệu trưởng chỉ định và giao nhiệm vụ. Trong
bảng lương tổ trưởng chuyên môn(TTCM) hưởng phụ cấp trách nhiệm từ
0,1 đến 0,2.
Nhiệm vụ của tổ chuyên môn được qui định tại Điều lệ trường trung
học ban hành kèm theo Quyết định số 23/2000/QĐ-BGD&ĐT .
Các tổ trưởng chuyên môn có vai trò rất quan trọng, họ là những cán
bộ quản lý cơ sở, trực tiếp quản lý đội ngũ giáo viên trong các tổ chuyên
môn, nơi diễn ra các hoạt động dạy học và nâng cao tay nghề cho giáo viên.
Vai trò, trách nhiệm của tổ trưởng chuyên môn quan trọng là vậy,
song trên thực tế họ đang làm công tác quản lý một cách cảm tính, theo
kinh nghiệm, đặc biệt là những người mới được giao nhiệm vụ, họ hoàn
toàn lúng túng trong việc thực thi các chức năng của người quản lý.
Chính vì vậy, sự non kém về kiến thức, kỹ năng quản lý của các tổ
trưởng chuyên môn đã và đang là một nguyên nhân làm ảnh hưởng tới sự
phát triển chất lượng giáo dục trong các trường THPT. Đã đến lúc phải có
1
1
những biện pháp quản lý để không ngừng làm cho năng lực của đội ngũ tổ

TTCM trong trường THPT theo hướng đồng bộ về lý thuyết và
thực hành quản lý, bám sát chức năng quản lý giáo dục thì sẽ
nâng cao năng lực cho TTCM từ đó góp phần cải thiện chất
lượng giáo THPT tỉnh Yên Bái.
5. Nhiệm vụ nghiên cứu
5.1. Xác định cơ sở lý luận cho việc đề xuất biện pháp quản lý bồi
dưỡng nâng cao năng lực cho tổ trưởng chuyên môn của hiệu trưởng
các trường THPT Yên Bái .
5.2. Khảo sát thực trạng, xác định những thuận lợi, khó khăn,
những mặt tích cực, hạn chế, những kinh nghiệm rút ra từ thực tế
quản lý việc bồi dưỡng nâng cao năng lực cho tổ trưởng chuyên môn
của hiệu trưởng các trường THPT tỉnh Yên Bái.
5.3. Đề xuất biện pháp giúp hiệu trưởng quản lý bồi dưỡng nâng
cao năng lực cho tổ trưởng chuyên môn ở các trường THPT tỉnh Yên
Bái.
5.4. Khảo nghiệm nhằm đánh giá tính cần thiết và khả thi của các
biện pháp đề xuất.
6. phạm vi của đề tài
Nghiên cứu hoạt động quản lý chuyên môn của hiệu trưởng các trường
THPT trong tỉnh Yên Bái.
7. Phương pháp nghiên cứu
7.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
Phương pháp tổng hợp, phân tích, hệ thống hóa các khái niệm và các
vấn đề lý luận liên quan đến đề tài.
7.2. Nhóm các phương pháp nghiên cứu thực tiễn
Phương pháp quan sát.
Phương pháp điều tra.
3
3
Phương pháp thực nghiệm sư phạm.

đồng bộ về cơ cấu đáp ứng đòi hỏi ngày càng cao của sự nghiệp công
nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước” [35].
Quan điểm của Đảng ta về vấn đề CBQL giáo dục nói riêng, vấn đề
CBQL nói chung không những là sự kế thừa truyền thống coi hiền tài là
nguyên khí Quốc gia của cha ông mà còn phù hợp với quan điểm của các
nhà khoa học quản lý trên thế giới ngày nay, truyền thống đó được thể hiện
ở việc dân ta đã lập lên Văn miếu để thờ đạo học và tôn vinh các hiền tài.
Chẳng vậy mà Lê Thánh Tông (1442 - 1479) vị minh quân triều Lê đã cho
khắc vào bia Quốc Tử Giám cương lĩnh của đất nước:
“ Hiền tài là nguyên khí của quốc gia.
Nguyên khí mạnh thì thế nước cường.
Nguyên khí suy thì thế nước tàn”.
Sinh thời, Chủ Tịch Hồ Chí Minh từng dạy: “Mọi việc thành bại đều do cán bộ
mà ra”; hay “Cán bộ là tiền vốn của đoàn thể. Có vốn mới làm ra lãi. Bất cứ chính sách,
công tác gì nếu có cán bộ tốt thì thành công, tức là có lãi, không có cán bộ tốt thì hỏng
việc, tức là lỗ vốn” [23].
Các học giả nghiên cứu về lý luận quản lý cũng như các nhà quản lý
hiện đại trên thế giới đều cho rằng chất xám quản lý là nguồn lực quan
trọng nhất quyết định sự thành bại của các tổ chức trong việc thực hiện các
mục tiêu chung.
Trong trường THPT, tổ trưởng chuyên môn là một CBQL. Gần đây
xuất hiện một số tài liệu có liên quan đến việc bồi dưỡng năng lực cho
TTCM, song rất ít và mới chỉ đề cập một cách chung chung. Trong cuốn “
Sổ tay hiệu trưởng trường dân tộc nội trú” của nhóm tác giả do Đỗ Ngọc
Bích chủ biên có nói về việc dựa vào đội ngũ TTCM để đẩy mạnh hoạt
động của tổ, nhóm chuyên môn; tăng cường kiểm tra việc dạy học trên lớp;
xây dựng tập thể sư phạm và coi đây là giải pháp rất quan trọng trong việc
nâng cao chất lượng giáo dục trong nhà trường. Tác giả Nguyễn Văn Lê
5
5

nhân tố: “Thầy – Trò”. Trường học là một bộ phận của cộng đồng và trong
guồng máy của hệ thống giáo dục Quốc dân nó là đơn vị cơ sở ” [3].
Theo Phạm Minh Hạc: “Quản lý nhà trường là thực hiện đường lối
giáo dục của Đảng trong phạm vi trách nhiệm của mình, tức là đưa nhà
trường vận hành theo nguyên lý giáo dục để tiến tới mục tiêu giáo dục, mục
tiêu đào tạo đối với ngành giáo dục, với thế hệ trẻ, với từng học sinh” [8].
Theo Trần Kiểm: “Quản lý trường học được hiểu là một hệ thống
những tác động sư phạm hợp lý và có hướng đích của chủ thể quản lý đến
tập thể giáo viên, học sinh và các lực lượng xã hội trong và ngoài nhà
trường nhằm huy động và phối hợp sức lực và trí tuệ của họ vào mọi mặt
hoạt động của nhà trường hướng vào hoàn thành có chất lượng và hiệu quả
mục tiêu dự kiến” [9].
Macarencô cho rằng: “Phải là tập thể các nhà giáo dục, và ở đâu mà
giáo dục không gắn với tập thể, không có chương trình công tác thống nhất,
một giọng nói thống nhất, một cách tiếp cận chính xác và thống nhất với trẻ
em thì ở đó không thể có một quá trình giáo dục nào hết ”[5].
Tóm lại, quản lý trường học về bản chất là quản lý con người (tập thể cán bộ,
giáo viên và học sinh). Do đó, có thể hiểu quản lý trường học là những tác động tối ưu
của chủ thể quản lý (lãnh đạo trường học) đến giáo viên, học sinh và các cán bộ khác
nhằm tận dụng các nguồn lực hướng vào đẩy mạnh các hoạt động của nhà trường. Tiêu
biểu là thúc đẩy quá trình đào tạo thể hệ trẻ, thực hiện có chất lượng mục tiêu và kế
hoạch đào tạo, đưa nhà trường tiến lên trạng thái mong muốn .
* Đặc thù của quản lý trường THPT
Trường THPT thuộc cấp học cuối cùng trong bậc học phổ thông. Nó
là đơn vị cơ sở của hệ thống giáo dục đồng thời là một tổ chức xã hội trong
cộng đồng vì thế ta nói: trường THPT là một tổ chức sư phạm – xã hội.
7
7
Với tư cách là một tổ chức xã hội, trường THPT tham gia hoạt động
trong một hệ thống thống nhất ở cấp quận, huyện.Tham gia thực hiện mục

cách mạng, có tinh thần yêu nước, yêu Chủ nghĩa xã hội, nhà trường đào
tạo thế hệ trẻ theo hướng toàn diện và năng lực chuyên môn sâu, có ý thức
và khă năng tự tạo việc làm trong nền kinh tế nhiều thành phần, có khả
năng làm việc hợp tác theo nhóm
Theo Trần Kiểm tính đặc thù của quản lý trường THPT phụ thuộc
nhiều vào đặc điểm lao động sư phạm của giáo viên, đó là:
- Lao động của giáo viên được chuyên môn hóa cao.
- Đối tượng chủ yếu của lao động sư phạm là học sinh phần lớn từ 15
đến 17 tuổi.
- Phương tiện lao động chủ yếu là tinh thần – là nhân cách người
thầy.
- Phân biệt giữa lao động trên lớp và lao động bên ngoài không hoàn
toàn tách bạch.
- Mặt kinh tế của hoạt động gắn liền với mặt giáo dục.
- Hiệu quả là hiệu suất lao động của người giáo viên, là chất lượng
thực hiện mục tiêu đào tạo [10].
Chính vì lao động của giáo viên được chuyên môn hóa cao cho nên
quản lý chuyên môn trong trường THPT phải tổ chức theo các tổ chuyên
môn, quản lý tổ chuyên môn là hoạt động quản lý đặc thù trong trường
THPT.
* Chức năng quản lý trường học
Có nhiều quan niệm khác nhau về chức năng quản lý. Nhưng quan niệm
phổ biến nhất cho rằng chủ thể quản lý phải thực hiện 4 chức năng đó là:
+ Chức năng kế họach hóa.
+ Chức năng tổ chức.
+ Chức năng chỉ đạo thực hiện.
+ Chức năng kiểm tra đánh giá.
Bốn chức năng này được coi như 4 công đoạn tạo lên một chu trình
quản lý. Các chức năng này có quan hệ chặt chẽ với nhau, đan xen với
9

n ngă
ki m traể
ánh giáđ
Thông tin ph c v qu n lýụ ụ ả
Ch cứ
n ng kă ế
ho ch hóaạ
10
Theo A.G. Kôvaliôp: “Năng lực là một tập hợp hoặc tổng hợp những
thuộc tính cá nhân của con người đáp ứng những yêu cầu của hoạt động và
đảm bảo cho hoạt động đạt được kết quả cao” [13].
Theo Thái Duy Tuyên: “Năng lực là những đặc điểm tâm lý của
nhân cách là điều kiện chủ quan để thực hiện có kết quả một dạng hoạt
động nhất định. Năng lực có quan hệ với kiến thức, kỹ năng, kỹ xảo. Năng
lực thể hiện ở tốc độ, chiều sâu, tính bền vững và phạm vi ảnh hưởng của
kết quả hoạt động, ở tính sáng tạo, tính độc đáo của phương pháp hoạt
động” [32].
Theo Đỗ Hoàng Toàn: “Năng lực là những thuộc tính tâm lý của cá
nhân giúp con người lĩnh hội một lĩnh vực kiến thức hoặc hoạt động nào
đấy được dễ dàng và nếu họ tiến hành hoạt động trong lĩnh vực đó thì sẽ có
kết quả cao” [31].
Qua các quan niệm trên ta thấy nổi lên mấy điểm sau về năng lực:
Thứ nhất: Năng lực có liên quan đến yếu tố di truyền, bộc lộ và
phát triển thông qua hoạt động. Điều này có ý nghĩa quan trọng trong giáo
dục khi định hướng phát triển nhân cách cũng như trong việc tạo ra môi
trường hoạt động thuận lợi làm nảy nở, phát triển năng lực ở cá nhân.
Thứ hai: Kiến thức, kỹ năng, kỹ xảo là những thành phần cơ bản
giúp tạo nên năng lực. Đây chính là cơ sở khoa học cho phép xây dựng
những chương trình đào tạo, bồi dưỡng nhằm phát triển, nâng cao năng lực
cho nguồn nhân lực nói chung, đội ngũ CBQL nói riêng.

lý. Hay nói cách khác, thông qua hoạt động quản lý hình thành những cơ
chế bù trừ làm cho chủ thể quản lý phát triển được những thuộc tính tâm lý
phù hợp hơn cho hoạt động của mình. Những điều này nói lên rằng có thể
và cần thiết phải nâng cao năng lực quản lý thông qua chính quá trình thực
hiện các khâu của qui trình quản lý.
12
12
1.2.4. Tổ trưởng chuyên môn
Việc tổ chức dạy học theo các bộ môn khoa học cơ bản dẫn đến đội
ngũ giáo viên trong các trường THPT được chia thành các tổ chuyên môn.
Trong đó đứng đầu mỗi tổ chuyên môn là một tổ trưởng chịu trách nhiệm
trực tiếp quản lý điều hành mọi hoạt động của tổ. Vị trí, vai trò này đã được
qui định tại Điều lệ trường trung học. TTCM chính là người đóng vai trò
trung tâm trong hoạt động quản lý chuyên môn của TCM. Đây chính là một
mắt xích trong hệ thống quản lý của nhà trường. Các quyết định của hiệu
trưởng đều thông qua tổ trưởng để chuyển đến giáo viên. TTCM trực tiếp
tiếp thu các chủ trương từ hiệu trưởng để điều hành hoạt động của tổ. Đồng
thời TTCM cũng là người đại diện cho TCM phản ánh những ý kiến của
tập thể giáo viên trong tổ đến hiệu trưởng.
TTCM là người chịu trách nhiệm xây dựng kế hoạch hoạt động
chung của tổ. Hướng dẫn xây dựng và quản lý kế hoạch cá nhân của tổ
viên. Tổ chức bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ, tổ chức kiểm tra đánh giá
chất lượng thực hiện nhiệm vụ của giáo viên theo kế hoạch của nhà trường.
Đề xuất khen thưởng cho giáo viên. Nhìn từ khía cạnh này, TTCM có vai
trò như là một người “quản đốc” trong phân xưởng sản xuất. Nhưng điều
khác biệt với các phân xưởng bình thường là ở đây phương thức lao động
chủ yếu dùng tri thức, trí tuệ nhân cách để đào tạo ra nhân cách.
Người TTCM nắm vững mục tiêu, nội dung chương trình, những
phương pháp cơ bản đặc trưng của môn học, phương tiện dạy học của
TCM. Hơn nữa, người TTCM phải hiểu rõ năng lực, phẩm chất của những

Tổ chuyên môn là một tập thể hạt nhân, một tế bào của hoạt động
chuyên môn trong nhà trường. ở đó các thế hệ giáo viên nối tiếp nhau theo
thứ bậc chuyên môn, nghiệp vụ. Mỗi người có thế mạnh, hạn chế riêng.
Nếu TTCM biết cách tổ chức khơi nguồn, phát huy thế mạnh, giảm bớt
những hạn chế của mỗi người thì sẽ tạo dựng được môi trường hoạt động
14
14
chuyên môn hữu ích nhất.
TTCM là người được tiếp thu những chủ trương đổi mới về môn
học và có trách nhiệm tổ chức, hướng dẫn tổ viên của mình. Biến những
chủ trương ấy thành hiện thực thông qua các hoạt động chuyên môn trong
tổ. Để quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn, trước hết TTCM phải là
một giáo viên có năng lực chuyên môn, là một trụ cột về chuyên môn, là
một chuyên gia sư phạm, là một người có quan hệ tốt với mọi người. Luôn
luôn nhạy bén với cái mới. Thì sẽ có có khả năng động viên khích lệ các
thành viên khác trong tổ nỗ lực tự bồi dưỡng chuyên môn. Đây là năng lực
chuyển giao, hướng dẫn tổ chức thực hiện. Nhờ đó làm cho năng lực của
đội ngũ ngày càng được nâng cao.
Như vậy, TTCM không chỉ có vai trò là "thợ cả" trong "tổ thợ" mà
quan trọng hơn còn là người có năng lực tổ chức các hoạt động chuyên
môn. Biết cách làm cho tổ viên nâng cao chuyên môn góp phần cho sự tiến
bộ của bản thân và cho cả đơn vị. Là người tổ chức hoạt động chuyên môn
đòi hỏi TTCM phải:
- Biết phát hiện các vấn đề cần phải tháo gỡ trong chuyên môn. Đó là
những vấn đề được đặt ra do yêu cầu mới, do được cấp trên giao nhưng
năng lực của giáo viên chưa thể đáp ứng có hiệu quả. Hoặc đó là những vấn
đề không những đa số tổ viên còn thấy bất cập mà bản thân tổ trưởng cũng
trong tình trạng như vậy. Nếu không kịp thời tìm cách tháo gỡ thì sẽ ảnh
hưởng đến chất lượng giảng dạy, làm tổ viên thiếu tự tin, mất uy tín trong
tập thể nhà trường, đặc biệt là đối với học sinh và phụ huynh.

ở trường TTPT, TTCM là một cán bộ quản lý. Để hoàn thành tốt
nhiệm vụ của mình TTCM phải có năng lực quản lý. Năng lực quản lý của
TTCM tập trung ở khả năng thực hiện tốt 3 chức năng quản lý nhà trường,
đó là:
+ Chức năng kế hoạch hoá.
+ Chức năng tổ chức thực hiện.
+ Chức năng kiểm tra đánh giá.
16
16
Chính vì thế, ta có thể chia năng lực quản lý của TTCM thành 3
nhóm theo các chức năng quản lý như sau:
+ Nhóm 1: Năng kế hoạch hoá.
+ Nhóm 2: Năng tổ chức thực hiện.
+ Nhóm 3: Năng kiểm tra đánh giá.
Kể từ đây để ngắn gọn khi nói năng lực TTCM có nghĩa là nói đến
năng lực quản lý của TTCM.
Thành phần cơ bản trong các nhóm năng lực này mà ta quan tâm là
những kỹ năng. Dưới đây là những kỹ năng cơ bản trong mỗi nhóm năng
lực.
1.2.5.1. Năng lực kế hoạch hóa
Năng lực kế hoạch hóa của TTCM là khả năng mô tả trạng thái
tương lai mà tổ chuyên môn cần đạt tới, và cách thức huy động các nguồn
lực nhằm đạt tới trạng thái đó.
Làm kế hoạch nói đơn giản có nghĩa là trả lời các câu hỏi ta là ai? Ta
đang ở đâu? Ta sẽ đi đến đâu? Đến đó bằng cách nào? Để làm gì? TTCM
muốn làm được kế hoạch cũng phải có khả năng trả lời thoả đáng các câu
hỏi này. Để trả lời được trước hết TTCM phải biết cách nắm bắt, phân tích
thực trạng. Đồng thời TTCM cần phải có khả năng nắm bắt đúng những
chủ trương của cấp trên liên quan đến tổ chuyên môn của mình. Từ đó xác
định được hệ thống mục tiêu phấn đấu của tổ chức. Đương nhiên không thể

Luật, Điều lệ, Qui chế và các qui định. Dựa vào đó TTCM đưa hoạt động
của tổ chuyên môn vào kỷ cương, nền nếp.
Trọng tâm của khâu tổ chức thực hiện là việc quản lý thực hiện
chương trình. ở hoạt động này đòi hỏi TTCM phải rất thành thạo trong việc
tổ chức cho giáo viên bàn bạc về chương trình, bài vở lên lớp theo các
18
18
nhóm môn, thống nhất các hoạt động nội ngoại khóa, bồi dưỡng, phụ đạo,
hướng dẫn học sinh học tập ở nhà.Tổ chức cho giáo viên khai thác sử dụng
thiết bị dạy học, thư viện, làm đồ dùng phục vụ cho dạy học bộ môn. Muốn
nâng cao chất lượng dạy học TTCM phải thực sự sâu sát trong việc chỉ đạo,
giám sát các tổ viên trong các khâu soạn bài, kiểm tra đánh giá chất lượng
học tập môn học của học sinh một cách thường xuyên. TTCM phải biết
hướng dẫn và yêu cầu giáo viên thường xuyên có đầy đủ các loại hồ sơ
chuyên môn.
Cùng với khả năng quản lý thực hiện chương trình, người TTCM cần
có năng lực trong việc tổ chức các hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho
giáo viên. Trọng tâm của công tác bồi dưỡng giáo viên là thực hiện đổi mới
phương pháp dạy học, nâng cao năng lực tự học của đội ngũ giáo viên .
Năng lực này thể hiện ở chỗ TTCM có kỹ năng chỉ đạo tốt các hoạt động
hội giảng, triển khai chuyên đề đổi mới phương pháp dạy học bộ môn, kiến
tập, thực tập sư phạm. Biết chú trọng xây dựng và phát huy tác dụng của
lực lượng giáo viên nòng cốt để đi sâu giúp đỡ giáo viên mới ra trường,
giáo viên yếu kém về chuyên môn nghiệp vụ qua các hoạt động phân công
kèm cặp, tăng cường trao đổi, sinh hoạt tổ chuyên môn, dự giờ, thăm lớp
vv… Điều cốt lõi trong hoạt động bồi dưỡng chuyên môn là TTCM phải
biết cách làm cho giáo viên thực sự có nhu cầu vươn lên, động viên, khích
lệ họ thực hiện kế hoạch tự học, tự bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ, tham
gia nghiên cứu khoa học giáo dục và đúc rút kinh nghiệm dạy học.
Để tổ chức thực hiện, điều phối các quan hệ nhằm khai thác tốt nhất các nguồn

thu hút được sự tham gia tích cực của các tổ viên, biến việc kiểm tra đánh
giá trở thành tự kiểm tra đánh giá của mỗi tổ viên, thành dịp để góp ý xây
dựng, thành những tình huống bồi dưỡng chuyên môn. Kiểm tra để tìm ra,
ghi nhận, khích lệ, để phát huy ưu điểm của từng giáo viên, điều chỉnh kịp
thời những sai sót lệch lạc, giúp họ không ngừng vươn lên. Những kết quả
kiểm tra phải trở thành thông tin tư vấn cho hiệu trưởng trong việc ra các
20
20
quyết định quản lý chuyên môn một cách chính xác và kịp thời, làm cho
hoạt động quản lý tổ chuyên môn trở thành hoạt động quản lý đảm bảo chất
lượng dạy học. Đương nhiên TTCM cần có khả năng kết hợp các hình thức
và phương pháp kiểm tra đánh giá, phải có khả năng xây dựng được các hồ
sơ kiểm tra chuyên môn giáo viên để việc kiểm tra đánh giá đảm bảo tính
kế thừa.
1.2.6. Biện pháp quản lý việc bồi dưỡng nâng cao năng lực cho TTCM
“Bồi dưỡng là quá trình cập nhật kiến thức còn thiếu hoặc đã lạc hậu,
bổ túc nghề nghiệp, đào tạo thêm hoặc củng cố kỹ năng nghề nghiệp theo
các chuyên đề, tạo điều kiện cho người lao động có cơ hội để củng cố mở
mang và mở mang một cách hệ thống những kiến thức kỹ năng chuyên
môn nghiệp vụ sẵn có để lao động nghề nghiệp một cách tốt hơn” [15].
Nói một cách ngắn gọn: “Bồi dưỡng là quá trình cập nhật, bổ sung
kiến thức, kỹ năng, thái độ nhằm nâng cao năng lực trình độ nghề
nghiệp”[20].
Quá trình bồi dưỡng đòi hỏi phải được tiến hành thường xuyên nhằm
đảm bảo cho sự phát triển nghề nghiệp của con người, phát triển nguồn lực
cho xã hội.
Để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của công cuộc cải cách giáo dục
làm cho giáo dục xứng đáng với vị trí là một quốc sách hàng đầu trong
công cuộc đẩy nhanh tiến trình CNH- HĐH đất nước thì việc bồi dưỡng
nâng cao năng lực cho đội ngũ CBQL nói chung và TTCM trường THPT

môn, do đó có thể hiểu rằng bồi dưỡng nâng cao năng lực cho TTCM là
bồi dưỡng năng lực thực hiện các chức năng quản lý, đó là:
+ Bồi dưỡng năng lực kế họach hóa.
+ Bồi dưỡng năng lực tổ chức thực hiện.
+ Bồi dưỡng năng lực kiểm tra đánh giá.
22
22
Trong khuôn khổ của đề tài, chúng tôi quan niệm rằng bồi dưỡng
năng lực thực hiện các chức năng quản lý cho TTCM là bồi dưỡng các kỹ
năng đã được nêu trên.
Quản lý việc bồi dưỡng nâng cao năng lực cho CBQL nói chung và
TTCM nói riêng là công việc của các cấp quản lý giáo dục, là khâu đột phá
nhằm thực hiện mục tiêu giáo dục.
Năng lực của TTCM là một nguồn lực vô giá trong trường học. Là
nhân tố góp phần nâng cao chất lượng dạy học và giáo dục trong nhà
trường. Vì vậy, nó phải được quản lý, hơn nữa cần được quản lý một cách
thực sự khoa học và hiệu quả.
Tại các trường THPT, hiệu trưởng là người trực tiếp và thường xuyên quản lý
các TTCM. Hoạt động quản lý việc bồi dưỡng nâng cao năng lực cho TTCM của hiệu
trưởng thuộc phạm trù quản lý nhân lực. Nó có quan hệ chặt chẽ với hoạt động quản lý
chuyên môn. Dưới sự dẫn dắt của hiệu trưởng, các TTCM được học cách quản lý qua
chính hoạt động quản lý của mình. Đây là một cách học rất hiệu quả. Nó chính là học đi
đôi với hành. Học với những mục tiêu rõ ràng để đáp ứng yêu cầu đòi hỏi của thực tiễn
công tác quản lý tổ chuyên môn.
Quản lý việc bồi dưỡng nâng cao năng lực quản lý cho TTCM được
xem là việc làm có chủ đích của hiệu trưởng nhà trường nhằm làm cho các
TTCM làm việc tốt hơn, giải quyết công việc nhanh hơn, hiệu quả hơn, đáp
ứng yêu cầu của nhiệm vụ được giao.
Về mặt lý luận cũng như thực tiễn, TTCM là một CBQL và là CBQL
ở cấp cơ sở cuối cùng trong hệ thống giáo dục, cấp trực tiếp quản lý giáo

Tổ chuyên môn trong trường THPT là diễn đàn tập trung các giáo
viên có cùng chuyên môn dạy học. Là nơi thể hiện sự phối hợp thống nhất
giữa những con người lao động với tính chuyên môn hoá rất cao. Là nơi
khai thác, phát huy những thế mạnh chuyên môn của nhiều thế hệ giáo viên
khác nhau. Là nơi để mỗi giáo viên có điều kiện vươn lên bộc lộ năng lực
và phẩm chất sư phạm của mình. Chính nơi đó, TTCM đóng vai trò như
“người nhạc trưởng trong dàn nhạc”.
24
24
Trong thực tiễn, nhiệm vụ của TTCM được qui định tại Điều14 Điều
lệ trường trung học ban hành kèm theo Quyết định số: 23/2000/QĐ-
BGD&ĐT ngày 11/07/2000 của bộ trưởng Bộ giáo dục và Đào tạo như sau:
“1. Giáo viên trong trường trung học được tổ chức thành tổ chuyên
môn theo môn học hoặc nhóm môn học; mỗi tổ chuyên môn có một tổ
trưởng và một hoặc hai tổ phó do hiệu trưởng chỉ định và giao nhiệm vụ.
2. Tổ chuyên môn có những nhiệm vụ sau :
a. Xây dựng kế hoạch hoạt động chung của tổ, hướng dẫn xây dựng
và quản lý kế hoạch cá nhân của tổ viên theo kế hoạch dạy học, phân phối
chương trình và các qui định của Bộ Giáo dục và Đào tạo;
b. Tổ chức bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ; tổ chức kiểm tra đánh
giá chất lượng thực hiện nhiệm vụ của giáo viên theo kế hoạch của nhà
trường;
c. Đề xuất khen thưởng với giáo viên;
3. Tổ chuyên môn sinh hoạt hai tuần một lần” [22].
Tại thông tư số: 13/BGD&ĐT-TT ngày 04/09/1993 của Bộ Giáo dục
và Đào tạo hướng dẫn về việc phân hạng trường học và phụ cấp chức vụ
lãnh đạo bổ nhiệm trong trường học cũng như thông tư số: 10/BGD&ĐT-
TT ngày 29/07/1994 của Bộ Giáo dục và Đào tạo hướng dẫn bổ sung, điều
chỉnh việc phân hạng và phụ cấp chức vụ lãnh đạo trong trường thuộc bậc
giáo dục phổ thông đều xác định: TTCM trong trường trung học là đối