MỤC LỤC
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
CPH : Cổ phần hóa
HĐQT: Hội đồng quản trị
XNK : Xuất nhập khẩu
CBCNV: Cán bộ công nhân viên
HĐ: Hợp đồng
Nxb: Nhà xuất bản
LĐXH: Lao động xã hội
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
LỜI CAM ĐOAN
Em tên là :Lê Thị Như , lớp Kinh tế lao động 47,khoa kinh tế và quản trị
nguồn nhân lực .
Trên đây là đề tài “Nâng cao hiệu quả công tác bố trí và sử dụng nhân lực
hợp lý tại công ty cổ phần xuất nhập khẩu tổng hợp I:
Em xin cam đoan đề tài của em không sao chép dưới bất cứ hình thức nào ,và
thực hiện đúng theo hướng dẫn của nhà trường .
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Lời mở đầu
1.Lý do chọn đề tài
Sự mở cửa hội nhập toàn cầu trong lĩnh vực kinh tế ,đặc biệt khi nước ta
đã trở thành thành viên chính thức của WTO đã đem lại cho các doanh nghiệp
trong nước không ít những thuận lợi ,vận hội mới ,thời cơ mới .Tuy nhiên bên
cạnh những thuận lợi đó cũng ẩn chứa không ít những khó khăn mà các doanh
nghiệp gặp phải .Một trong những khó khăn mà các doanh nghiệp trong nước
đang phải đối mặt đó là sự cạnh tranh với các doanh nghiệp nước ngoài .Bởi
vậy những doanh nghiệp Việt Nam muốn tồn tại và phát triển phải luôn đổi
mới về quy mô hoạt động ,hình thức tổ chức ,công nghệ kinh doanh để nâng
cao sức cạnh tranh trên thị trường quốc tế.
Để đáp ứng cho sự thay đổi này tất yếu các doanh nghiệp phải không
,phân tích ,đánh giá và tổng hợp .Ngoài ra còn kết hợp với phương pháp phiếu
điều tra trong quá trình tìm hiểu .Số phiếu phát ra là 25 phiếu ,nội dung của
phiếu được trích trong phụ lục .
5.Kết cấu chuyên đề
Chuyên đề gồm 3 chương
Chương I: Những vấn đề lý luận về bố trí và sử dụng nhân lực hợp lý
trong công ty cổ phần xuất nhập khẩu tổng hợp I
Chương II: Thực trạng bố trí và sử dụng nhân lực tại công ty cổ phần
xuất nhập khẩu tổng hợp I
Chương III:Một số đề xuất nhằm nâng cao hiệu quả bố trí và sử dụng
nhân lực hợp lý tại công ty cổ phần xuất nhập khẩu tổng hợp I Việt Nam
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Chương I:Những vấn đề lý luận về bố trí và sử dụng nhân lực
hợp lý trong công ty cổ phần xuất nhập khẩu tổng hợp I
1.Vai trò bố trí và sử dụng nhân lực trong tổ chức
1.1 Khái niệm
Nguồn nhân lực trong tổ chức bao gồm “tất cả những người lao động làm
việc trong tổ chức đó ,còn nhân lực được hiểu là nguồn lực của mỗi con người
mà nguồn lực này bao gồm cả thể lực và trí lực”(Ths Nguyễn Vân Điềm và
PGS.TS Nguyễn Ngọc Quân (2007)Giáo trình quản trị nhân lực ,Nxb LĐXH
,tr7)
Bố trí và sử dụng nhân lực là quá trình sắp đặt nhân viên vào các vị trí
,khai thác và phát huy tối đa năng lực làm việc của nhân lực nhằm đạt được
hiệu quả cao trong công việc .
Mọi doanh nghiệp sau khi tuyển dụng nhân lực đều phải bố trí và sử
dụng nhân lực,có nơi tiến hành bố trí rất đơn giản .Ngược lại có những nơi
công tác bố trí nhân lực được chính quy hóa và được thống nhất về quan điểm
1.2 Vai trò bố trí và sử dụng nhân lực trong tổ chức
Thực tế hiện nay rất nhiều doanh nghiệp gặp phải tình trạng vừa thừa và
thiếu nhân sự.Thừa và thiếu ở chỗ có nhiều nhân viên nhưng ít người đáp ứng
nhân viên phát huy hết sở trường của chính mình
Để trả lời được những câu hỏi đó phải bám sát các nguyên tắc sau đây:
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Bố trí và sử dụngnhân lựcphải theo quy hoạch:
• Trong bố trí và sử dụng nhân lực doanh nghiệp cần có quy hoạch
cụ thể để đảm bảo đúng người đúng việc
• Bố trí và sử dụng nhân lực phải đảm bảo đúng mục đích,mỗi
doanh nghiệp cần thiết lập cho mỗi nhân viên một mục đích cần đạt được
trong mỗi thời kỳ .Cũng cần lưu ý rằng là phải biết mạnh dạn trong việc
bố trí và sử dụng nhân lực.Nhân sự giỏi là kết quả của quá trình bồi
dưỡng mà nên ,cần mạnh tay sử dụng nhân viên để họ xông trong thực
hiện những công việc nhiều thử thách .
• Khi dự trù nhân lực,ngoài năng lực chuyên môn,bố trí và sử dụng
nhân lực phải coi trọng phẩm chất đạo đức ,doanh nghiệp cần sử dụng các
tiêu chuẩn liên quan đến bốn đức tính quan trọng của con người
là:cần,kiệm ,liêm ,chính
Bố trí và sử dụng nhân lực theo lôgic hiệu suất:
Việc bố trí và sử dụng nhân lực phải hướng vào nâng cao hiệu suất công việc
“phải dùng người đúng chỗ đúng việc”.Việc bố trí và sử dụng nhân lực phải
đảm bảo các yêu cầu sau:
• Đảm bảo tính chuyên môn hóa ,thống nhất quy trình nghiệp vụ trên tòan hệ
thống doanh nghiệp
• Đảm bảo tính hợp tác giữa các cá nhân và nhóm ,mục tiêu ,quyền hạn
và nghĩa vụ của mỗi cá nhân ,vị trí ,bộ phận trong doanh nghiệp phải được xác
định rõ ràng
• Đảm bảo có tầm hạn của quản trị phù hợp
Bố trí và sử dụng nhân lực cũng xuất phát từ hiện thực của doanh
nghiệp và năng lực của cá nhân ,bố trí và sử dụng nhân lực như vậy phải căn
cứ đúng sở trường và các tố chất cũng như mức độ mà mỗi người có thể đạt
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Định hướng “là một chương trình được thiết kế nhằm giúp người lao
động mới làm quen với doanh nghiệp và bắt đầu công việc một cách có hiệu
suất”(Ths Nguyễn Vân Điềm và PGS.TS Nguyễn Ngọc Quân (2007)Giáo
trình quản trị nhân lực ,Nxb LĐXH ,tr118)
Một chương trình định hướng được thiết kế và thực hiện tốt sẽ tạo điều
kiện giúp người lao động mới rút ngắn thời gian làm quen với công việc
,nhanh chóng đạt năng suất cao ,giảm chi phí nhập việc.Các chương trình định
hướng thường mang là hoạt động ban đầu đối với các nhân viên khi tham gia
vào công ty .Đồng thời một chương trình định hướng tốt sẽ rút người lao động
mới rút ngắn thời gian hòa nhập vào cuộc sống lao động trong doanh nghiệp
,nhanh chóng làm quen với môi trường mới ,có ảnh hưởng tích cực tới hành vi
và đạo đức và thái độ của người lao động ,góp phần lôi cuốn họ thực hiện
mục tiêu của doanh nghiệp ,tạo ra sự đồng lòng và tự nguyện giữa người lao
động và doanh nghiệp ,khiến cho người lao động cảm thấy thoải mái và công
ty như một mái nhà chung .Với một chương trình định hướng có hiệu quả ,số
người di chuyển khỏi doanh nghiệp ngay từ những tháng đầu tiên cũng giảm
rõ rệt và nhờ đó giảm được các chi phí liên quan .
Một chương trình định hướng nên bao gồm các thông tin về:
• Chế độ làm việc bình thường hàng ngày (giờ làm việc ,nghỉ
ngơi,ăn trưa …)
• Các công việc hàng ngày cần phải làm và cách thực hiện công
việc .
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
• Tiền công và phương thức trả công .
• Tiền thưởng ,các phúc lợi và dịch vụ .
• Các nội quy,quy định về kỷ luật và an toàn lao động
• Các phương tiện phục vụ sinh hoạt ,thông tin và y tế
• Cơ cấu tổ chức của doanh nghiệp
• Mục tiêu ,nhiệm vụ sản xuất kinh doanh ,các sản phẩm và dịch
vụ của doanh nghiệp ,quá trình sản xuất các sản phẩm và dịch
Vân Điềm và PGS.TS Nguyễn Ngọc Quân (2007)Giáo trình quản trị nhân
lực ,Nxb LĐXH ,tr121)
Mục tiêu cơ bản của biên chế nội bộ trong doanh nghiệp là để đáp ứng
yêu cầu của sản xuất kinh doanh, và làm cho các nhu cầu trưởng thành và phát
triển của các cá nhân phù hợp với yêu cầu phát triển của doanh nghiệp ,với
phương châm đôi bên cùng có lợi
Biên chế nội bộ bao gồm các hoạt động thuyên chuyển ,đề bạt và xuống
chức
Thuyên chuyển “là việc chuyển người lao động từ công việc này sang
công việc khác hoặc từ địa dư này sang địa dư khác.” ”(Ths Nguyễn Vân
Điềm và PGS.TS Nguyễn Ngọc Quân (2007)Giáo trình quản trị nhân lực ,Nxb
LĐXH ,tr121)
Thuyên chuyển có thể được đề xuất từ phía doanh nghiệp (thuyên chuyển
không tự nguyện) khi có các kế hoạch hay sự di chuyển nhân viên ,cũng có thể
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
đề xuất từ phía người lao động với sự chấp nhận của doanh nghiệp (thuyên
chuyển tự nguyện)
Nguyên nhân doanh nghiệp thuyên chuyển nhân viên
Để điều hòa nhân lực giữa các bộ phận hoặc cắt giảm chi phí ở
những bộ phận mà công việc kinh doanh đang bị suy giảm ,hay các bộ phận
dư thừa lao động
Để lấp các vị trí còn trống do các lý do như mở rộng sản xuất
,chuyển đi ,chết ,về hưu ,chấm dứt hợp đồng .
Để sửa chữa những sai sót trong bố trí lao động,đây là hoạt động
thường niên xảy ra hàng năm
Các dạng của thuyên chuyển bao gồm:
Thuyên chuyển sản xuất :xuất phát từ nhu cầu sản xuất kinh doanh ,để
điều hòa lao động ,để tránh phải giãn thợ,
Thuyên chuyển thay thế: nhằm lấp vào các vị trí còn trống ,do các lý
do như nghỉ hưu ,ốm đau
giáo dục trước khi thuyên chuyển ,phải được người lãnh đạo ở bộ
phận mới chấp nhận .Hoạt động thuyên chuyển này phải chú ý
đến bộ phận thuyên chuyển đến .
Đề bạt
Đề bạt (thăng tiến)là “ việc đưa người lao động vào một vị trí việc làm
có tiền lương cao ,có uy tín và trách nhiệm lớn hơn ,có các điều kiện làm việc
tốt hơn và các cơ hội phát triển nhiều hơn.” ”(Ths Nguyễn Vân Điềm và
PGS.TS Nguyễn Ngọc Quân (2007)Giáo trình quản trị nhân lực ,Nxb LĐXH
,tr122)
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Mục đích của đề bạt là biên chế người lao động vào các vị trí làm việc
còn trống mà vị trí đó được doanh nghiệp đánh giá là cao hơn vị trí của họ ,
nâng cao hiệu quả trong hoạt động bố trí nhân lực nhằm đáp ứng yêu cầu biên
chế cán bộ và phát triển của doanh nghiệp ,đồng thời để đáp ứng nhu cầu phát
triển của các cá nhân người lao động.
Có hai loại đề bạt
Đề bạt ngang: tức là chuyển người lao động từ một vị trí làm việc ở
một bộ phận này sang một vị trí làm việc ở một bộ phận khác mà không làm
ảnh hưởng đến người lao động ,
Đề bạt thẳng :chuyển người lao động từ một vị trí làm việc hiện tại tới
một vị trí cao hơn trong cùng một bộ phận ,do đó hoạt động đề bạt này thường
rất được người lao động trông chờ
Các tác dụng của đề bạt sẽ theo hướng tích cực với doanh nghiệp nếu
công tác tổ chức được thực hiện tốt
Đáp ứng kịp thời nhu cầu nhân lực và phát triển của doanh
nghiệp đồng thời tận dụng tài năng của người lao động ,nâng cao
vị thế của doanh nghiệp
Khuyến khích được người lao động phục vụ tốt nhất theo khả
năng của mình và phấn đấu nâng cao trình độ nghề nghiệp ,đẩy
mạnh các hoạt động đào tạo
để sữa chữa việc bố trí lao động không đúng trước đó (do trình độ của cán bộ
hay do việc sức khỏe không đáp ứng được yêu cầu của công việc,)Xuống chức
thường là yêu cầu khách quan không xuất phát từ phía người lao động.
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Xuống chức phải được thực hiện trên cơ sở theo dõi và đánh giá chặt
chẽ ,công khai tình hình thực hiện công việc của người lao động,tránh trường
hợp gây bất đồng
3.3 Thôi việc
Thôi việc là một quyết định chấm dứt quan hệ lao động giữa cá nhân
người lao động và tổ chức .Quyết định đó có thể do nguyên nhân về kỷ luật
lao động ,về kinh tế ,hoặc do nguyên nhân cá nhân .Cho dù đó là nguyên nhân
gì thì vai trò của phòng nhân lực là tìm những biện pháp để sự chia tay giữa
những người lao động và doanh nghiệp được diễn ra một cách ít tổn hại nhất
cho cả hai phía
Trên thực tế có ba dạng thôi việc như sau:giãn thợ ,sa thải và tự thôi
việc
Giãn thợ là sự chấm dứt quan hệ lao động giữa người lao động và doanh
nghiệp do lý do sản xuất kinh doanh yếu kém ,hay các hợp đồng lao động .
Sa thải là các quyết định đối với người lao động bị mắc lỗi nghiêm
trọng
Tự thôi việc là quyết định chấm dứt hợp đồng lao động của cá nhân
người lao động
4.Sự cần thiết nâng cao hiệu quả bố trí và sử dụng nhân lực hợp lý trong
công ty cổ phần xuất nhập khẩu tổng hợp I
Nhân lực là yếu tố đầu vào rất quan trọng tại mỗi doanh nghiệp ,nguồn
lực này quyết định sự phát triển và thành công của các nguồn lực khác trong
doanh nghiệp như máy móc,công nghệ ,đất đai và vốn….Một doanh nghiệp dù
có máy móc ,thiết bị hiên, tài chính dồi dào ,một nhà quản trị tài giỏi năng
động …nhưng nếu không có đội ngũ lao động giỏi nhiệt tình trong công vịêc
thì doanh nghiệp đó cũng không thể hoạt động được.Như vậy để có một đội
mới tuyển vào làm việc được bố trí công việc phù hợp trong doanh nghiệp
,hay bất cứ tổ chức nào sẽ tạo ra văn hóa trong kinh doanh .Đây là điểm có thể
làm nổi bật lên vị thế và sự khác biệt của một doanh nghiệp so với đối thủ
cạnh tranh .
Có rất nhiều cách để nâng cao hiệu quả thực thi của công tác nhân lực
nhưng cách hiệu quả hơn cả là bố trí và sử dụng nhân lực có hiệu quả ,nó
chính là một sự đãi ngộ tốt nhất dành cho người lao động .Bạn có thể tuyển rất
nhiều nhân viên giỏi nhưng những người đó cũng không thể làm được việc
nếu bạn bố trí cho họ một công việc không liên quan gì đến chuyên môn ,điều
này sẽ làm cho người lao động không có hứng thú trong công việc dẫn đến
năng suất lao động giảm ,hiệu quả công việc không cao ….
Trong một công ty ,Giám đốc luôn là người đứng đầu nhưng giám đốc chưa
hẳn đã là người giỏi nhất .Giám đốc chỉ biết sử dụng những người giỏi hơn
mình (bố trí và sử dụng nhân lực thích hợp ).Vì vậy việc tăng cường hiệu lực
trong bố trí và sử dụng nhân lực luôn là những ưu tiên hàng đầu của doanh
nghiệp ,quyết định sự thành công của doanh nghiệp
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Chương II:Thực trạng bố trí và sử dụng nhân lực tại công
ty cổ phần xuất nhập khẩu tổng hợp I
2.1 Khái quát về công ty cổ phần xuất nhập khẩu tổng hợp I
2.1.1 Giới thiệu về công ty
Công ty cổ phần xuất nhập khẩu tổng hợp I Việt Nam _tên giao dịch là
GENERALEXIM ,tiền thân là doanh nghiệp nhà nước được thành lập ngày
15/12/1981 theo quyết định số 1365/TCCB của Bộ Ngoại Thương ( nay là Bộ
Công Thương ) và chuyển đổi thành công ty cổ phần năm 2006 .
Tên giao dịch đối ngoại :Việt Nam National General Export _Import
Coporation.
Thời kỳ đầu thành lập hoạt động chủ yếu trong lĩnh vực xuất nhập khẩu
ủy thác nhưng sau đó nhanh chóng chuyển sang kinh doanh đa ngành nghề
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
hàng xuất khẩu ,giao hàng theo nghị định thư cho Liên Xô( lạc , tinh dầu ,cà
phê…)
Giai đoạn này công ty bắt đầu tiến hành XNK ủy thác hàng gia công
may mặc (GCMM) và nhập thiết bị sản xuất hàng may mặc bằng cách trừ tiền
gia công cho nước ngoài ,..
Giai đoạn 2: từ năm 1993-2004
Nền kinh tế thị trường theo định hướng XHCN đang được hình thành và
tiếp tục phát triển với nhiều thành phần kinh tế tham gia .Những ưu đãi với
doanh nghiệp nhà nước dần bị thu hẹp ,thị trường ngày càng mở và có sự cạnh
tranh gay gắt .Nhà nước đặt ra các chỉ tiêu về quota đối với mặt hàng XNK
lớn :gạo,cà phê,gỗ,hàng may mặc đi EU ….để ưu tiên các tổng công ty lớn
phát triển nhưng vô hình chung nó đã thu hẹp phạm vi kinh doanh ,ngoài ra
nhà nước bắt đầu áp dụng thuế như:thuế XNK ,tiêu thụ đặc biệt ,thuế doanh
thu….
Công ty lại có biến động lớn (hợp nhất với công ty PROMEXIM),số lao
động tăng lên gấp hai ,có lúc tăng lên gấp bốn khi kết thúc thời kỳ trước ,gây
áp sự lên hoạt động của công ty ,nhất là khi lợi nhuận có xu hướng thấp dần
,trong khi do hình thành từ một đơn vị có 90 % hoạt động là lưu thông thương
mại thuần túy nên công ty không có lợi thế về nguồn hàng XK,và mạng lưới
tiêu thụ hàng XK.
Tuy nhiên giai đoạn này công ty vẫn thành công giải quyết 3 vấn đề cốt
lõi là con người,vốn ,lĩnh vực kinh doanh ..Về chiến lược kinh doanh ,công ty
tiếp tục xây dựng và phát triển theo định hướng kinh doanh tổng hợp với 3
lĩnh vực đã nêu trên .Danh mục XK của công ty thời kỳ này rất phong phú với
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
việc phát triển hàng gia công may mặc thành mặt hàng chủ sự ,dù không đạt
hiệu quả cao song là yếu tố đảm bảo quy mô kinh doanh và an sinh xã hội
,đồng thời cũng xây dựng một số mặt hàng về xuất khẩu khác nữa .,Ngoài ra
công ty còn có thế mạnh NK với các mặt hàng chính như:linh kiện xe gắn
máy,xi măng sắt thép ,vật liệu xây dựng phân bón …phương thức hoạt động
Nhiệm vụ
Công ty có nhiệm vụ xây dựng và tổ chức có hiệu quả các kế hoạch sản
xuất kinh doanh và dịch vụ kể cả kế hoạch XNK tự doanh cũng như ủy thác
XNK và các kế hoạch liên quan khác .Tuân thủ các chính sách ,chế độ quản lý
kinh tế ,quản lý XNK và giao dịch đối ngoại .Tự tạo nguồn vốn ,quản lý ,khai
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
thác và sử dụng có hiêụ quả ,thực hiện nghĩa vụ với nhà nước ,chấp hành đầy
đủ trong các hợp đồng kinh tế có liên quan .Nâng cao chất lượng hàng xuất
khẩu ,mở rộng thị trường ra nước ngoài ,thu hút ngoại tệ và đẩy mạnh hoạt
động xuất nhập khẩu .Bên cạnh đó còn đào tạo bồi dưỡng đội ngũ nhân viên
,làm tốt mọi nghĩa vụ và công tác xã hội khác .
2.1.1.2 Đặc điểm kinh doanh của công ty
Trong hoạt động kinh doanh của công ty được phép vay vốn bằng tiền
mặt ,trực tiếp ký các hợp đồng kinh tế trong và ngoài nước .Được phép mở
rộng buôn bán các sản phẩm hàng hóa theo quy định của nhà nước .Công ty
cũng được phép tham gia các hội trợ triển lãm để giới thiệu sản phẩm của
công ty ở trong và ngoài nước ,đặt các chi nhánh ở nước ngoài .Xây dựng kế
hoạch cho đào tạo ,tuyển dụng sử dụng đề bạt ,kỷ luật cán bộ công nhân viên .
Hoạt động chính của công ty cổ phần XNK tổng hợp I là kinh doanh
XNK trong và ngoài nước ,sản xuất và kinh doanh dịch vụ .Trong đó đẩy
mạnh mảng sản xuất và dịch vụ để đảm bảo mỗi mảng chiếm 20-30% tổng
doanh thu ,tạo thế bền vững để phát triển công ty ,dịch vụ sẽ được đẩy
mạnh ,ngoài việc phát triển dịch vụ cho thuê kho bãi văn phòng .Trong giai
đoạn mới ,công ty sẽ đẩy mạnh hoạt động ở các lĩnh vực còn mới của nền kinh
tế như:đầu tư mua cổ phiếu ,các loại chứng khoán và các hình thức kinh doanh
tài chính khác ,đầu tư kinh doanh bất động sản .Mặt khác ,công ty sẽ cơ cấu lại
vốn theo hướng tăng tỷ lệ vốn vay huy động từ các cổ đông tăng dần .
2.1.1.3 Lĩnh vực kinh doanh của công ty
* Kinh doanh thương mại ( bán buôn ,bán lẻ ,đại lý ,đại lý phân phối …)
và XNK các mặt hàng .: