bé thđy s¶n
viƯn ncnttsiii
bé thđy s¶n
viƯn ncnttsiii
BỘ THỦY SẢN
ViƯn Nghiªn cøu nu«i trång thđy s¶n III
33 §Ỉng tÊt, Nha Trang, Khánh Hòa B¸o c¸o s¶n phÈm khoa häc c«ng nghƯ ®Ị tµi:

NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC, KỸ THUẬT SẢN XUẤT
GIỐNG VÀ NUÔI THƯƠNG PHẨM MỰC NANG
(Sepia pharaonis Ehrenberg, 1831) Chđ nhiƯm §Ị tµi: TS. Ngun Thị Xu©n Thu
C¬ quan chđ tr× ®Ị tµi: ViƯn Nghiªn cøu nu«i trång thđy s¶n III 6490
27/8/2007

Nha Trang, 5/2006

BỘ THỦY SẢN

th−¬ng phÈm mùc nang (Sepia pharaonis Ehrenberg, 1831)
2. Thc ch−¬ng tr×nh: §Ị tµi ®éc lËp cÊp Bé
3. Thêi gian thùc hiƯn: 1/2003-12/2005
4. C¬ quan chđ tr×: ViƯn Nghiªn cøu Nu«i trång thđy s¶n III
5. Bé chđ qu¶n: Bé Thđy s¶n
6. Danh s¸ch t¸c gi¶

STT Họ và tên Đơn vò công tác Chữ ký
1
2
3
4
5
6
7
8
9
TS. NGUYỄN THỊ XUÂN THU
KS. PHAN ĐĂNG HÙNG
THS. LÊ THỊ THU THẢO
THS. MAI DUY MINH
KS. PHAN THỊ THƯƠNG HUYỀN
KS. PHẠM THỊ KIM CHI
KS. TRẦN THỊ KIM ANH
KS. LÊ Q BÔN
KS. LÊ THỊ NGỌC HÒA
Viện NCNTTS III
Viện NCNTTS III
Viện Hải Dương học
Viện NCNTTS III

v thc nghim.
iii) Kt qu nghiờn cu v tho lun : õy l phn chớnh ca bỏo cỏo vi 8 ni dung
gm :
- Nghiên cứu đặc điểm sinh học sinh sản của mực nang.
- Đặc điểm sinh trởng của mực nang giai đoạn con non và con trởng thành.
- Nghiên cứu các đặc điểm sinh thái của mực nang
- Nghiên cứu về dinh dỡng của mực.
- Nghiên cứu các tác nhân gây bệnh trên mực nang ở các giai đoạn phát triển.
Biện pháp phòng và trị bệnh cho mực.
- Nghiên cứu các biện pháp kỹ thuật và xây dựng qui trình sản xuất giống mực nang
- Nghiên cứu các biện pháp kỹ thuật và xây dựng qui trình nuôi mực thơng phẩm.
- Các phơng pháp thu họach và bảo quản mực sau thu họach.
ti ó hũan thnh cỏc ni dung nghiờn cu trờn vi cỏc sn phm chớnh t

c l :
- Bỏo cỏo tng kt khoa hc v k thut ti.
- 2 qui trỡnh (d tho) k thut sn xut ging mc nang v k thut nuụi mc
nang thng phm trong ng/lng.
- t s lng sn phm l 50,35 vn mc ging kớch c 2,2-2,6 cm v 241kg
mc thng phm.
- o to 2 thc s, 7k s lm ti tt nghip t cỏc ni dung nghiờn cu ca

ti.
- ng 1 bi bỏo v gii thiu kt qu nghiờn cu trờn truyn hỡnh VTV1
iv) Kt lun v xut ý kin
Kt lun rỳt ra t cỏc kt qu chớnh ca ti gm cỏc c im sinh hc v
sinh sn, sinh trng, sinh thỏi v dinh dng ca mc, k thut sn xut ging v
nuụi thng phm mc nang.
xut bin phỏp phc hi v tng ngun li mc nang bng hỡnh thc th
ging ra bin, ng thi tip tc nghiờn cu nõng cao t l sụng trong nuụi mc

8. Kỹ thuật nuôi thương phẩm mực nang………………………………………………………… 19
9. Thí nghiệm vận chuyển mực 21
10. Xác đònh các yếu tố môi trường…………………………………………………………………… 21
11. Công thức tính tóan……………………………………………………………………………………………… 21

KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN 23
1. Đặc điểm sinh học sinh sản của m
ực nang 23
1.1. Gíới tính trong quần đàn tự nhiên
và mùa vụ sinh sản của mực nang 23
1.1.1 Phân biệt giới tính……………………… …………………………………………………………………. 23
1.1.2 Cấu tạo trong và cấu tạo tuyến sinh dục của mực ……………………………… 24
1.1.3 Biến thiên tỷ lệ đực cái qua các tháng nghiên cứu………………………………… 25
1.1.4 Biến thiên tỷ lệ đực cái theo kích thùc cá thể………………………………………… 27
1.2. Các giai đoạn phát triển tuyến sinh dục 28
1.3. Kích thước thành thục lần đầu 31
1.4. Hoạt động giao vó và quá trình đẻ trứng 31
1.4.1 Cặp đôi giao vó và thụ tinh………………………………………………………………………………. 31
1.4.2 Họat động đẻ trứng…………………………………………………………………………………………… 33
1.5 Sức sinh sản tuyệt đối và sức sinh sản tương đối……………………………………. 33
1.6. Quá trình phát triển phôi 35
2. Đặc điểm sinh trưởng của mực nang 37
2.1 Phương trình tương quan giữa kích thùc và khối lượng mực …………. 37
2.2 Xác đònh mối tương quan giữa kích thước, khối lượng của mực với
kích thùc, khối lượng của nang mực và phương pháp tính tuổi mực 38
2.2.1. Tương quan kích thước và khối lượng mực và nang mực…………………… 38
2.2.2. Xác đònh mối tương quan giữõa tuổi của mực nuôi và số lượng vòng sinh
trûng ở trên nang mực …………………………………………………………………………………… 41
3. Nghiên cứu một số đặc điểm sinh thái của mực nang 43
3.1. nh hưởng của nhiệt độ lên quá trình phát triển phôi của mực nang 43

7.2. Nuôi mực thương phẩm trong đăng 81
7.2.1. Môi trường nuôi 81
7.2.2. Kỹ thuật chăm sóc mực 81
7.2.3. Kết quả nuôi mực trong đăng 82
7.3. Nuôi thương phẩm mực nang trong ao đất 84
7.3.1. Môi trường ao nuôi 84
7.3.2. Kết quả nuôi 84
8. Thử nghiệm vận chuyển mực 85
9. Hiệu quả kinh tế trong sản xuất giống và nuôi thương phẩm mực nang
9.1. Hiệu quả kinh tế trong sản xuất giống mực nang 86
9.2. Hiệu quả kinh tế nuôi mực thương phẩm trong đăng lồng 87
10. Dự thảo quy trình 87
10.1. Dự thảo Qui trình sản xuất giống mực nang 88
10.2. Dự thảo Qui trình nuôi mực thương phẩm trong đăng lồng 90
KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT Ý KIẾN 92
TÀI LIỆU THAM KHẢO 94
PHỤ LỤC 98
DANH MỤC CÁC BẢNG

Trang
Bảng 1: Sản lượng nuôi mực nang và bạch tuộc trên thế giới giai đọan
1990-2003 (tấn) ………… 8
Bảng 2: Trữ lượng và khả năng khai thác mực nang (tấn) theo độ sâu
trong các vùng biển Việt Nam 11
Bảng 3: Tỷ lệ đực cái của mực nang Sepia pharaonis qua các tháng 26
Bảng 4: Tỷ lệ giới tính của mực nang ở các nhóm chiều dài màng áo 27
Bảng 5: Các giai đoạn phát triển tuyến sinh dục của mực nang Sepia

sau 5 ngày nuôi cấy trong PYGS lỏng 65
Bảng 27: Cấu tạo và số lượng thể bình của khuẩn lạc phân lập từ mẫu
mực bệnh 66
Bảng 28: Kết quả thử nghiệm trò bệnh vi khuẩn cho mực con bằng các
lạoi kháng sinh 67
Bảng 29: Kết quả ương mực con đến 45 ngày tuổi bằng nước xử lý và
không xử lý thuốc 67
Bảng 30: Kết quả thử nghiệm trò bệnh cho mực con bằng các loại hóa
chất 68
Bảng 31: Khả năng thành thục sinh dục và sức sinh sản thực tế của mực
nang nuôi phát dục trong bể xi măng và đăng biển 70
Bảng 32: Tỷ lệ nở và thời gian ấp của phôi mực nang trong điều kiện
nhân tạo 71
Bảng 33: Kết quả ương nuôi mực bằng các loại thức ăn sống khác nhau 72
Bảng 34: Ảnh hưởng của thức ăn đến tăng trưởng và tỉ lệ sống của mực
ương giai đọan 15- 30 ngày tuổi 74
Bảng 35: Tăng trưởng về chiều dài L (cm) và khối lượng W (g) tỉ lệ sống
của mực sau 15 ngày ương ở các mật độ khác nhau 74
Bảng 36: Tăng trưởng và tỉ lệ sống của mực con sau 30 ngày ương trong
bể xi măng 75
Bảng 37: Các yếu tố môi trườn trong bể nuôi mực thương phẩm 77
Bảng 38: Chiều dài màng áo L (cm), khối lượng toàn thân W (g) và tỉ lệ
sống TLS (%) của mực nuôi thương phẩm trong bể xi măng 79
Bảng 39: Một số yếu tố môi trường theo dõi trong khu vực nuôi đăng 81
Bảng 40: Tăng trưởng và tỉ lệ sống của mực nuôi trong đăng ở Cam Ranh 82
Bảng 41: Kết quả nuôi mực nang trong bể xi măng 84
Bảng 42: Kết quả vận chuyển mực bố mẹ, mực giống và trứng mực 85
Bảng 43. Cơ cấu chi phí cho sản xuất 1 vạn mực giống 86
Bảng 44. Cơ cấu chi phí cho sản xuất 100 kg mực thương phẩm 87


Hình 19: Hình nhuộm gram vi khuẩn Vibrio parachaemolyticus 59
Hình 20: Tần số vi khuẩn phân lập ở các bộ phận cơ thể mực 60
Hình 21: Cấu tạo phân loại của các giống nấm phân lập từ mực nuôi 63
Hình 22: Tần suất phân lập các lòai nấm từ mực bò bệnh 64
Hình 23: Tần suất phân lập nấm từ các mô của mực bệnh 64 Theo dõi, chăm sóc mực nuôi thí nghiệm Đăng nuôi mực tại Cam Ranh
Hệ thống lọc UV dùng cho ương mực Bể nuôi mực bố mẹ
Ao nuôi thí nghiệm mực thương phẩm

1
MỞ ĐẦU

Tất cả các vùng biển ở nước ta đều có động vật chân đầu (Cephalopoda) phân
bố, nhiều loài có số lượng lớn nằm trong các nhóm như: mực ống, mực nang, bạch
tuộc… Theo số liệu thống kê của Tổng cục Hải quan, tổng kim ngạch xuất khẩu hàng
thủy, hải sản chính ngạch của cả nước năm 2005 đạt khỏang 636.000 tấn với giá trò
2,65 tỷ USD, trong đó sản lượng mực và bạch tuộc xuất khẩu là 70.748 tấn, đđạt gía trị
gần 250 triệu USD (nguồn www.Fistenet.gov.vn). Các thò trường chính là Nhật Bản
(28%), Đài Loan (24%), Italia (15%) và các thò trường khác (33%) gồm Trung Quốc,
Hồng Kông, Hàn Quốc, Thái Lan, Tây Ban Nha, Mỹ.
Sản lượng mực tiêu thụ nội đòa chiếm 2/3 tổng sản lượng mực đánh bắt. Năm
2002, tổng sản lượng mực khai thác của cả nước xấp xỉ là 112.000 tấn, tiêu thụ nội
đòa 74.000 tấn, chiếm 2/3 sản lượng mực khai thác (FAO, 2002)

Đề tài được hòan thành với sự nỗ lực của tập thể cán bộ nghiên cứu đề tài, sự chỉ
đạo tận tình, quan tâm giúp đỡ của Vụ Khoa học Công nghệ (Bộ Thủy sản), Ban lãnh
đạo Viện NCNTTS III, sự cộng tác của Viện Hải dương học Nha Trang, Trường đại
học Thủy sản, sự tham gia nghiên cứu của một số sinh viên trường Đại học Thủy sản,
Đại học Nông lâm Huế thực hiện các luận văn đại học và cao học.
Chúng tôi xin chân thành cảm ơn mọi sự giúp đỡ q báu đó.

3
TỔNG QUAN

1. T×nh h×nh nghiªn cøu ngoµi n−íc
§éng vËt ch©n ®Çu (Cephalopoda) lµ líp tiÕn ho¸ nhÊt trong ngµnh ®éng vËt th©n
mỊm. Trªn thÕ giíi ®· ph¸t hiƯn gÇn 1000 loµi, tÊt c¶ ®Ịu sèng ë biĨn, tõ tÇng mỈt ®Õn
®é s©u 5000 m n−íc (Roper et al, 1984). Chóng lµ lo¹i h¶i s¶n cã gi¸ trÞ do hµm l−ỵng
dinh d−ìng cao. ë hÇu hÕt c¸c n−íc, ngn lỵi ®éng vËt ch©n ®Çu ®−ỵc khai th¸c phơc
vơ cho tiªu dïng néi ®Þa vµ xt khÈu. §éng vËt ch©n ®Çu lµ mét trong nh÷ng ®èi t−ỵng
khai th¸c quan träng cđa nghỊ ®¸nh c¸ NhËt B¶n. Tỉng s¶n l−ỵng mùc vµ b¹ch tc khai
th¸c n¨m 1998 cđa NhËt B¶n ®¹t gÇn 600.000 tÊn vµ chđ u tiªu thơ néi ®Þa. Ng−êi
NhËt B¶n thÝch c¸c mãn ¨n chÕ biÕn tõ mùc nh− Sushi, Sashimi, mùc ®«ng l¹nh, mùc
chÕ biÕn. Hµng n¨m NhËt B¶n nhËp khÈu mét l−ỵng mùc rÊt lín tõ c¸c n−íc trong khu
vùc, trong ®ã cã ViƯt Nam.
ë c¸c n−íc kh¸c nh− Th¸i Lan, Indonesia, Trung Qc,
Hång K«ng, ®éng vËt ch©n ®Çu còng lµ mỈt hµng xt nhËp khÈu quan träng. §· cã
nhiỊu c«ng tr×nh nghiªn cøu vỊ mùc nang tËp trung vµo c¸c lÜnh vùc nh− sau:
1.1. HƯ thèng ph©n läai
Mùc nang vân hổ cã hƯ thèng ph©n läai nh− sau:
Ngành: Mollusca

Mực con và mực trưởng thành có tập tính vùi trong đáy cát hoặc sỏi mịn. Mực
nang thường sống đơn độc, nằm trên bề mặt hoặc vùi trong đáy. Chúng thường chỉ đi
thành bầy khi chạy trốn kẻ thù hoặc tấn cơng con mồi. Mực nang là lòai sống ở biển
sâu, độ mặn thích nghi cao (32-36‰). Trong điều kiện thí nghiệm, trứng mực nang
khơng nở được ở
độ mặn <20‰ hoặc >40‰ và phát triển khơng bình thường ở độ mặn
<30‰. Nabhitabhata et al. (1995) ni mực trong 8 độ mặn khác nhau là 16, 20, 24, 28,
32, 36, 40 và 44‰ thu được tỉ lệ nở cao nhất là 100% ở 32‰ và 93,3% ở 28‰. Tỉ lệ nở
đạt 50% ở pH 6-6,4 nhưng chết hòan tòan ở pH 4 và 9. pH thích hợp cho mực là 6,5-8,5
(Nabhitabhata & Nilaphat, 1999). Theo Edward Danakusumah, nhiệt độ 26-28
o
C, hàm
lượng ơ xy 5-7 ppm, độ mặn 31-34‰ là thích hợp cho mực.
1.3. §Ỉc ®iĨm sinh häc
Nghiên cứu về đặc điểm sinh học và cấu tạo mực nang Sepia pharaonis có
công trình của các tác giả: Gabret et al. 1998, 1999; Dunning et al., 1994; Aoyama &
Nguyen 1989; Lin & Su 1994; Chotiyaputta,1993; Nateewathana,1992,1996,1997;
Jaruwat Nabhitabhata & Pitiporn Nilaphat, 1999; Watanuki et al., 1993; Wood, J.B,
1994, 1998; Boyle P.R, 1983, 1987, 1991; DeRush R.H., Forsythe J.W et al, 1989;
Hanlon R.T and Messenger J.B, 1996; ….
Roper et a.l (1984) x¸c ®Þnh kÝch th−íc lín nhÊt cđa mùc nang (Sepia pharaonis)
lµ 35 cm chiỊu dµi vµ 4200 g khèi l−ỵng. Chotiyaputta (1982) t×m thÊy c¸ thĨ lín nhÊt
cđa loµi nµy lµ 26 cm chiỊu dµi vµ 1400 g khèi l−ỵng ë vÞnh Th¸i Lan. Chotiyaputta
(1981,1982) x¸c ®Þnh 2 ®Ønh sinh s¶n cđa mùc nang trong n¨m. Boletzky (1983) ®·
chøng minh sù thµnh thơc sinh dơc x¶y ra ë con ®ùc sím h¬n con c¸i.

5
Nghiªn cøu cđa Nabhitabhata & Nilaphat (1999) vỊ chu kú vßng ®êi cđa mùc
nang (Sepia pharaonis) cho thÊy mùc nang b¾t ®Çu thµnh thơc sau 90 ngµy ti vµ ®Ỵ
trøng ë 110 ngµy ti. Mçi con c¸i cã thĨ ®Ỵ ®−ỵc tõ 50-3000 trøng. Thời gian sinh sản

(Clarke et al, 1989), 48,22% ®èi víi S. pharaonis vµ 35,97% ®èi víi S.lycidas
(Natsukari, 1991). Segawa (1990) t×m thÊy Siriella longiceps vµ Atherion elymus lµ thøc

6
¨n t−¬i sèng thÝch hỵp cho Sepioteuthis lessoniana. Shokita et al. (1991) t×m thÊy t«m
n−íc ngät Caridina typus lµ thøc ¨n tèt cho con non Sepia latimanus.
Theo Forice G.P. (2002) thức ăn của mực nang là cá, tơm, hoặc cua có kích thước
nhỏ hơn chúng. Chúng khơng ăn động vật nhuyễn thể như vẹm, nghêu, sò, ốc biển. Mực
nang có thể ăn thịt nhau nếu thiếu thức ăn. Chúng thường bơi và bắt mồi về đêm.
NhiỊu nghiªn cøu ®· ph¸t hiƯn ra thµnh phÇn cđa c¸c läai enzyme trong hƯ tiªu hãa
cđa mùc nang (Boucaud-camou & Roper 1995). Trong sè c¸c läai enzyme ®−ỵc t×m thÊy
nh− protease, trypsin, kimotrypsin phosphatase th× hµm l−ỵng cđa tripsin t¨ng trong giai
®äan mùc 15 ngµy ti vµ gi¶m ®i trong giai ®äan tiÕp theo vµ hµm l−ỵng cđa enzyme
nµy tØ lƯ thn víi hµm l−ỵng Polyunsaturated fatty acids PUPA cã trong thøc ¨n
(Koueta et al. 2000). Tuy vËy cho ®Õn nay th«ng tin vỊ thøc ¨n nh©n t¹o phơc vơ cho
nu«i mùc ch−a ®−ỵc c«ng bè.
1.5. Nghiªn cøu vỊ bƯnh
Nghiªn cøu vỊ t¸c nh©n g©y bƯnh vµ biƯn ph¸p phßng trÞ bƯnh cho mùc hiƯn nay
ch−a nhiỊu. Nabhitabhata et al. (1985) ph¸t hiƯn ra bƯnh vi khn trªn mùc nang vµ cã
thĨ h¹n chÕ vi khn b»ng kh¸ng sinh nång ®é 0,5-2ppm. C¸c t¸c gi¶ nµy còng ph¸t hiƯn
ra mét sè nguyªn sinh ®éng vËt g©y bƯnh trªn mùc phỉ biÕn lµ loµi
Cryptocaeyon sp
nh−ng biƯn ph¸p phßng bƯnh b»ng chloramphenical vµ acetat ®ång ch−a ®em l¹i hiƯu
qu¶. Theo Sangster & Smolowitz (2003) t¸c nh©n g©y bƯnh ë mùc ®· ®−ỵc ®iỊu tra,
ph©n lËp, c¶m nhiƠm lµ vi khn thc gièng Vibrio trong ®ã loµi V. alginolyticus lµ t¸c
nh©n g©y chÕt ë mùc. Tuy vËy loµi vi khn nµy chØ lµ t¸c nh©n g©y bƯnh gi¸n tiÕp cã
liªn quan ®Õn møc ®é tỉn th−¬ng cđa mùc vµ møc ®é « nhiƠm trong m«i tr−êng nu«i.
BiƯn ph¸p ®Ị xt lµ gi÷ m«i tr−êng trong s¹ch phï hỵp cho ph¸t triĨn cđa mùc, tr¸nh
lµm mùc bÞ sèc, tỉn th−¬ng.
1.6. S¶n xt gièng

hỵp cho mùc ë giai ®äan míi në lµ 0,5-1 con/l t−¬ng øng víi 50-100 con/m
2
.
1.7. Nu«i th−¬ng phÈm
NhiỊu loµi mùc nang ®· ®−ỵc nu«i thµnh c«ng ®Õn kÝch th−íc lín nhÊt cđa loµi
nh− Sepia esculenta ®¹t 9 cm vµ 130 g vµ S. subaculeata ®¹t 17 cm vµ 350g (Choe,
1966); S. officinalis ®¹t 27 cm vµ 2900g; S. pharaonis ®¹t 16 cm vµ 370 g (Nabhitabhata
et al .,1999).
Theo Lu (1998), Minton et al. (2001) loài mực nang S. pharaonis là đối tượng
nuôi thủy sản rất thích hợp bởi chúng phân bố rộng khắp, có kích thước lớn, tốc độ
tăng trưởng nhanh, có khả năng nuôi 2 vụ/năm. Chúng thích nghi tốt với chế độ dinh
dưỡng khác nhau, dễ dàng chuyển tính ăn từ mồi sống sang mồi chết. Sự sinh sản
xuất hiện ngay trong điều kiện nuôi nhốt. Trứng được đẻ ra trong điều kiện nuôi nhốt
có tỉ lệ thụ tinh thấp hơn 20% nhưng tỉ lệ nở cao hơn 70%.
Theo Edward Danakumak (1991), nhiệt độ 26-28
o
C, hàm lượng oxy hồ tan từ 5-
7mg/L, độ mặn 31-34‰ là thích hợp cho ni mực. Mật độ thích hợp cho ni mực giai
đoạn 10 ngày tuổi là từ 500 con/ m
2
, 10 ngày tiếp theo là 250 con/ m
2
, khi đem

ra ni
thương phẩm mật độ thích hợp 10 con/ m
2
. Sau khi trứng nở mực con dinh dưỡng bằng
nỗn hồng từ 3-7 ngày. Sau đó chúng chuyển sang sống đáy, ăn ấu trùng tơm ở giai
đoạn mysis và ăn thức ăn của lồi sau 30 ngày (chiều dài thân đạt 2-3 cm)

Sepia pharaonis và S. officinalis. Mặc dù loài S. officinalis phổ biến hơn loài S.
pharaonis nhưng S. pharaonis là đối tượng năng động, dễ nuôi dưỡng và thích nghi tốt
khi nuôi trong những bể nhỏ. Chúng là loài nhiệt đới thích nghi nhiệt độ cao (25 –
30
o
C) và có thể chòu đựng ở ngưỡng nhiệt độ thấp 18
o
C. Về hệ thống nuôi mực, hầu
hết các nghiên cứu sử dụng hệ thống nước chảy tuần hoàn khép kín.
Nh×n chung trªn thÕ giíi viƯc cho ®Ỵ vµ −¬ng nu«i nh©n t¹o mùc nang ®· thµnh
c«ng nh−ng ®Ịu giíi h¹n ë qui m« nghiªn cøu thÝ nghiƯm, ch−a ®−a ra ®−ỵc m« h×nh s¶n
xt cã hiƯu qu¶. Theo thèng kª cđa FAO tõ 1967-2003, trªn thÕ giíi chØ cã 5 n−íc nu«i
®éng vËt ch©n ®Çu (mùc nang vµ b¹ch tc) lµ NhËt B¶n, Thỉ NhÜ Kú, Tunisia, vµ T©y
Ban Nha, trong ®ã NhËt B¶n lµ n−íc cã s¶n l−ỵng nu«i b¹ch tc lín nhÊt. N¨m 1967
s¶n l−ỵng nu«i b¹ch tc cđa NhËt ®¹t 117 tÊn, gi¶m dÇn n¨m 1970 lµ 109 tÊn, 1971 lµ
98 tÊn , 1975 lµ 41 tÊn vµ kÕt thóc vµo n¨m 1976. Tõ n¨m 1990, s¶n l−ỵng nu«i mùc vµ
b¹ch tc cđa c¸c n−íc ®−ỵc FAO thèng kª ë B¶ng 1.
B¶ng 1. S¶n l−ỵng nu«i mùc nang vµ b¹ch tc trªn thÕ giíi giai ®äan 1990-2003(tÊn)

Nước Lòai nuôi 1990 1991 1992-
1995
1996 1997 1998-
1999
2000 2001 2002 2003
Bồ Đào Nha Mực nang <0.5 <0.5 < 0.5 1 1 1 <0.5 1 - -
Tunisia Mực nang 17 10 <0.5 <0.5 <0.5 - - - - -
Bồ Đào Nha Bạch tuộc - - - - 3 - - - - -
Tây Ban Nha Bạch tuộc . . . . . 32 28 15 14 10
Tunisia Bạch tuộc 10 10 <0.5 <0.5 <0.5 - - - - -


Ngun Phi §Ýnh (1997).
Mùc nang, lßai Sepia lycidas, S. latimanus, S. pharaonis, ph©n bè réng vµ cã sè
l−ỵng lín. ë vïng biĨn phÝa B¾c vµo mïa kh« (th¸ng 1,2,3) chóng th−êng tËp trung ë
c¸c ®¶o nh− C¸i Chiªn, C« T« (Qu¶ng Ninh), B¹ch Long VÜ, C¸t Bµ (H¶i Phßng). Vïng
biĨn MiỊn Nam, mùc nang ph©n bè ë 3 khu vùc chÝnh lµ nam Phan Rang-Phan ThiÕt,
Phan ThiÕt-Vòng Tµu, xung quanh C«n ®¶o vµ R¹ch Gi¸- Cµ Mau, ë ®é s©u tõ 50-200 m
n−íc. Vµo mïa sinh s¶n (th¸ng 1-4) mùc nang th−êng di c− vµo gÇn bê ®Ĩ sinh s¶n (Bé
Thđy s¶n, 1996).
Họ mực nang có 15 loài thuộc 3 giống trong đó vùng biển vònh Bắc Bộ có 10
loài, vùng biển phía Nam có 10 loài (Nguyễn Xuân Dục, 1978). Có 4 loài mực nang
có giá trò kinh tế (sản lượng cao và phân bố ở nhiều vùng) là mực nang vân hổ (Sepia
pharaonis), mực nang mắt cáo (Sepia lycidas), mực nang vân trắng (Sepia latimanus)