BẢO QUẢN KHOAI TÂY
BẢO QUẢN KHOAI TÂY
Người hướng dẫn:
Người hướng dẫn:
PGS.TS. Vũ Văn Liết
PGS.TS. Vũ Văn Liết
Học viên
Học viên
:
:
1. Nguyễn Đức Tuân
1. Nguyễn Đức Tuân2. Bùi Mỹ Trang
2. Bùi Mỹ Trang3. Nguyễn Hữu Thắng
3. Nguyễn Hữu Thắng
ĐẶT VẤN ĐỀ
ĐẶT VẤN ĐỀ
Từ xưa tới nay, con người chủ yếu tiêu dùng hai loại cây lương
thực là lúa mì (đa số ở các nước Phương Tây) và lúa gạo (châu Á,
Trung Đông), còn ngô thì chủ yếu dùng để chăn nuôi gia súc.
Tuy nhiên, do ngô ngày càng được dùng nhiều vào việc chế biến
nhiên liệu sinh học nên dẫn đến việc thiếu hụt lương thực khiến giá
lúa mì và lúa gạo tăng cao. Bên cạnh đó, mất mùa, thiên tai và tốc
độ đô thị hoá nông thôn, công nghiệp hoá nông thôn, cộng với hành
vi đầu cơ cũng khiến cho giá cả lương thực tăng lên.
Trong hoàn cảnh đó, khoai tây được khám phá là một nguồn dinh
dân và sản xuất giống cho việc mở rộng diện tích trồng
khoai tây.
Để giải quyết vấn đề này, chúng ta phải sử dụng một
loạt các biện pháp liên hoàn kể từ khi bắt đầu trồng
ngoài đồng.
KỸ THUẬT BẢO QUẢN KHOAI TÂY [3]
KỸ THUẬT BẢO QUẢN KHOAI TÂY [3]
Kỹ thuật canh tác
Khoai tây
chất lượng tốt
Trồng vụ
đông
Phân
bón
Thời
vụ
Cỡ
củ
Độ
chín
thu
hoạch
Phá
ngủ
Tạo củ
giống, cây
giống
Phòng trừ
sâu bệnh
Bảo quản ngoài đồng
Do vi khuẩn (Erwinia gây bệnh thối mềm; Corynebacterium
Sepedonium gây bệnh thối vòng thượng tầng; Seudomona
solamaceraum gây bệnh thối nâu.
Thứ hai là do nguyên nhân giảm hàm lượng nước trong
củ (có thể giảm 5 - 10%) và nguyên nhân thứ ba là do
những biến đổi sinh lý, sinh hóa xảy ra trong củ.
Ngoài ra khoai tây có thể bị các bệnh khác như bệnh
thâm đen thịt do tổn thương, bệnh hóa trong thịt củ.
Bệnh đen tím do thiếu oxy và thừa khí cacbonic.
Nhằm giảm bớt hao hụt khoai tây sau thu hoạch trước
hết phải có biện pháp chọn giống và phòng trừ sâu
bệnh, sau đó là nghiên cứu biện pháp bảo quản khoai
tây trong vùng nhiệt đới ẩm [7].
CÁC PHƯƠNG PHÁP BẢO QUẢN
CÁC PHƯƠNG PHÁP BẢO QUẢN
Ở các nước phát triển các biện pháp hiện đại được áp
dụng để bảo quản khoai tây: bảo quản bằng chiếu xạ,
bảo quản lạnh hay bảo quản bằng hóa chất làm giảm
hao hụt xuống dưới 5%.
Ở Việt Nam, biện pháp phổ biến hiện nay là bảo quản
lạnh, để giàn, vùi trong tro, trong cát, xử lý hoá chất
(thuốc chống mọc mầm, diệt nấm, chất điều hòa sinh
trưởng)… Dùng các loại thuốc kích thích, xử lý trước và
sau khi thu hoạch, kết hợp với khống chế nhiệt độ, độ
ẩm và môi trường để bảo quản khoai tây ở qui mô vừa
hoặc hộ gia đình, đơn giản, rẻ tiền và dễ thực hiện đã
cho hiệu quả bảo quản cao [2,8].
CÁC BƯỚC TIẾN HÀNH
0
C mỗi ngày cho đến khi nhiệt độ kho đạt 4
0
C thì dừng lại không giảm
nữa, duy trì bảo quản ở nhiệt độ này trong suốt khoảng 6 - 7 tháng tiếp
theo.
Với củ bảo quản làm giống: Sau 6 tháng bảo quản thì chuẩn bị tăng nhiệt
độ trở lại và kích hoạt khoai mọc mầm. Lưu ý thời gian từ khi bắt đầu nâng
nhiệt độ đến khi có củ giống xuất kho là khoảng 22 ngày, vì vậy căn cứ vào
ngày cần trồng để mà định ngày nâng lại nhiệt độ. Tiến hành tăng nhiệt độ
kho 1
0
C mỗi ngày cho đến khi kho đạt nhiệt độ 18 - 20
0
C thì dừng lại không
tăng nhiệt độ nữa. Ở nhiệt độ này, củ khoai tây, tự kích hoạt và sau 7 ngày
có thể có củ giống trồng ngoài sản xuất [9].
Hiện nay, ở Thái Bình, Bắc Giang, Bắc Ninh, Quảng Ninh… đang sử dụng
các hệ thống kho lạnh để bảo quản củ giống khoai tây mang lại hiệu quả
kinh tế rất cao.
KHOAI TÂY BQ TRONG KHO LẠNH
KHOAI TÂY BQ TRONG KHO LẠNH
PPBQ BẰNG CÁT KHÔ VÀ HOÁ CHẤT
PPBQ BẰNG CÁT KHÔ VÀ HOÁ CHẤT
(Áp dụng ở quy mô hộ gia đình
(Áp dụng ở quy mô hộ gia đình
[4,6]
[4,6]
)
)
Khử trùng cát EM
Xử lý chất chống nảy mầm
Hong khô
Ủ cát
Bảo quản
VIDEO BẢO QUẢN KHOAI TÂY
KẾT LUẬN
KẾT LUẬN
Khoai tây là cây trồng không thể thiếu trong đời sống
của con người. Nó được coi là nguồn lương thực đứng
thứ 4 thế giới và thứ 3 ở Việt Nam.
Củ khoai tây mang lại hiệu quả kinh tế cao, góp phần
vào việc xoá đói giảm nghèo cho các nước đang phát
triển.
Bảo quản khoai tây tốt sẽ cung cấp đầy đủ nguyên liệu
tốt phục vụ cho sinh hoạt, chế biến và làm giống cho vụ
sau.
Phương pháp bảo quản lạnh và bảo quản bằng cát khô
kết hợp xử lý hoá chất mang lại hiệu quả kinh tế cao, củ
giống khoai tây bảo quản trong thời gian từ 5 – 6 tháng
với hao hụt <10%.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Ban phân tích và dự báo thị trường – Trung tâm thông tin PT
NNNT. Viện Chính sách và PT NNNT. Bộ NN&PTNT (2008). Báo
cáo thị trường khoai tây tháng 6/2008.
2. Nguyễn Hữu Nghị (2007). Bài giảng Bảo quản chế biến nông
sản. ĐH Nông lâm Thái Nguyên
3. Trần Minh Tâm (2004). Bảo quản và chế biến nông sản sau thu
hoạch. NXB Nông nghiệp Hà Nội.