Lời mở đầu
Đất nớc Việt Nam ta sau nhiều năm giành đợc độc lập, nền kinh tế vẫn đi
theo con đờng tự cấp tự túc. Cho đến năm 1986, nớc ta mới bắt đầu thực hiện
công cuộc đổi mới, chuyển sang nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần,vận
động theo cơ chế thị trờng có sự quản lý của nhà nớc,nh nghị quyết Đại hội IX
của Đảng đã xác định: Tiếp tục tạo lập đồng bộ các yếu tố thị trờng ,thúc
đẩy sự hình thành phát triển và từng bớc hoàn thiện các loại thị trờng theo định
hớng XHCN.Đặc biệt quan tâm đến các thị trờng quan trọng nhng hiện nay cha
có hoặc còn sơ khai nh : thị trờng lao động,thị trờng chứng khoán,thị trờng bất
động sản,thị trờng khoa học công nghệ
Trong quá trình đổi mới đó,Việt Nam đã đạt đợc những thành tựu đáng
kể. Tuy nhiên cơ sở vật chất- kỹ thuật,nguồn lực còn yếu kém nên chúng ta còn
nhiều hạn chế.Đặc biệt, sự phát triển của các loại thị trờng cha đồng bộ. Do vậy
chúng ta cần phải nghiên cứu cả lý luận và thực tiễn về thị trờng trong nền kinh
tế thị trờng(KTTT) định hớng XHCN ở Việt Nam, để có đợc những hiểu biết và
giải pháp thúc đẩy nền kinh tế Việt Nam.
Trên tinh thần đó,sau khi học tập môn kinh tế chính trị tôi đã chọn đề
tài : Phát triển đồng bộ các loại thị trờng trong nền kinh tế thị trờng định
hớng XHCN ở Việt Nam .
1
Nội Dung
I.Cơ sở lý luận về cơ sở phát triển đồng bộ các loại thị tr ờng ở Việt Nam
và các kháI niệm có liên quan.
1.1.Quan niệm về phát triển đồng bộ
1.1.1.Quan niệm
Trong quá trình chuyển từ cơ chế kế hoạch hoá tập trung sang nền kinh tế
thị trờng định hớng XHCN ở Việt Nam,các loại thị trờng đang từng bớc đựơc
hình thành nh thị trờng tài chính, thị trờng hàng hoá dịch vụ, thị trờng lao động,
thị trờng đất đai-bất động sản, thị trờng KHCN Các loại thị tr ờng ở nớc ta mới
hình thành sơ khai,còn nhiều yếu tố tiềm ẩn đan xen chủ quan,khách quan. Thị
trờng cha đợc hình thành một cách đồng bộ xét về tổng thể hệ thống các loại thị

các yếu tố của từng loại thị trờng.Mức độ phát triển của từng loại thị trờng
là còn tuỳ thuộc vào tính đồng bộ của các yếu tố trong thị trờng đó.Để hình
thành một thị trờng mới,cần tạo lập điện kiện cho các yếu tố của thị trờng
đó đợc hình thành và từng bớc phát triển đồng bộ.
1.1.2.Quan niệm của Đảng
Đại hội IX của Dảng Cộng sản Việt Nam đã xác định phảI xây dựng thể chế
kinh tế thị trờng hoàn chỉnh,hoat động có hiệu quả, góp phần nâng cao năng lực
cạnh tranh của nền kinh tế quốc dân.
Vì vậy việc tạo lập một hệ thống thị trờng đông bộ các loại thị trờng là yêu cầu
cấp thiết. Tính đồng bộ của các loại thị trờng trong nền kinh tế nớc ta đợc thể
hiện ở các khía cạnh :
- Đồng bộ về các loại thị trờng.Dựa theo cách phân chia thị trờng,các thị tr-
ờng cần đợc phát triển đồng bộ theo trình tự cuả thời gian lu thông hàng
hoá(nh thị trờng giao hẹn, thị trờng có sẵn, thị trờng bán buôn, thị trờng bán
lẻ),theo khu vực của lu thông hàng hoá (thị trờng thành thị, thị trờng nông
thôn, thị trờng địạ phơng, thị trờng toàn quốc, thị trờng quốc tế) và dựa theo
thuộc tính hàng hoá (thị trờng hàng hoá-dịch vụ, thị trờng lao động, thị tr-
ờng taì chính, thị trờng KHCN, thị trờng đất đai-bất động sản )
- Đồng bộ về các điều kiện để tạo lập và phát triển hệ thống thị trờng hoàn
chỉnh. Các điều kiện cơ bản đó là:
3
+ Xây dựng và hoàn thiện môI trờng pháp lý để thị trờng hoạt động trong
một hành lang rõ ràng,minh bạch.
+ Đào tạo nguồn nhân lực để vận hành kinh tế thị trờng.
+ Thúc đẩy nhanh sự phát triển của lực lợng sản xuất và phân công lao động
xã hội.
+ Hoàn thiện và nâng cao hiệu lực và hiệu quả của bộ máy Nhà nớc trong
việc tổ chức,quản lý thị trờng.
- Đồng bộ về trình độ phát triển.Giữa các thị trờng có mối quan hệ chặt chẽ
với nhau trong một hệ thống thị trờng thống nhất,hoàn chỉnh.Vì vậy,các

Thị trờng yếu sản xuất hay thị trờng đầu vào là nơi mua bán các yếu tố
sản xuất nh sức lao động,t liệu sản xuất,vốn và các điều kiện vật chất khác để
sản xuất kinh doanh.Thị trờng hàng tiêu dùng,dịch vụ hay thị trờng đầu ra là
nơi mua bán các hàng hoá tiêu dùng cuối cùng và dịch vụ.
Thị trờng trong nớc là việc mua bán trao đổi hàng hoá giữa các chủ thể
kinh tế và ngời tiêu dùng trong nớc.Thị trờng nớc ngoài là sự mua bán,trao đổi
hàng hoá giữa nớc nào với nớc khác.
Chúng ta sẽ xem xét,nghiên cứu các đặc trng cơ bản của các loại thị tr-
ờng nêu trên.
Nền KTTT ở Việt Nam mang những đặc điểm vốn có của KTTT.KTTT
định hớng XHCN hay KTTT TBCN đều vận hành theo cơ chế thị trờng,trong đó
thị trờng là nơi phân bố các nguồn lực của nền sản xuất xã hội; Mọi nguồn lực
xã hội trong nền KTTT từ sản phẩm hàng hóa và dịch vụi đều tiền vốn,lao
động,đất đai-bất động sản đều là hàng hoá và chịu chi phối của các qui luật của
nền KTTT.
Trong nền KKTTT định hớng XHCN-xét về thuộc tính hàng hoá của thị
trờng,cũng tất yếu phải có đâỳ đủ các loại thị trờng cơ bản nh thị trờng hàng
hoá và dịch vụ,thị trờng lao động,thị trờng tài chính(thị trờng vốn),thị trờng đất
đai-bất động sản,thị trờng KHCN.Ngoài ra,cơ chế thị trờng cũng hoạt động và
phát huy tác dụng trong các lĩnh vực nh văn hoá,giáo dục- đào tạo,y tế,thể
dục,thể thao
Có nhiều thành phần kinh tế tham gia cạnh tranh trên phần lớn các thị tr-
ờng.
5
Các thành phần tham gia trên thị trờng cạnh tranh bình đẳng trong khuôn
khổ pháp luật.
Tuy nhiên bên cạnh đó,nền KTTT định hớng XHCN hay KTTT ở Việt
Nam có sự khác biệt cơ bản với KTTT nói chung đợc thể hiện ở tính đặc thù
riêng có của HTTT trong nền KTTT định hớng XHCN.Đó là do thuôc tính xã
hội,tính chất của quan hệ sản xuất và hoạt động điều tiết vĩ mô của Nhà nớc

chức,quản lý và định hớng hoạt đông của các loại thị trờng theo mục tiêu đặt ra.
1.4.Mối quan hệ giữa các loại thị trờng.
Các thị trờng có mối quan hệ chặt chẽ và cùng thúc đẩy nhau phát triển.
- Thứ nhất,mối quan hệ giữa thị trờng đầu vào và đầu ra.
Thị trờng các yếu tố sản xuất bao gồm :thị trờng vốn ,thị trờng sức lao
động và thị trờng các điều kiện vật chất khác cho quá trình tái sản xuất.Có thị
trờng này mới có các yếu tố để sản xuất ra hàng hoá,mới có hàng hoá tiêu dùng
và dịch vụ,hay mới có thị trờng đầu ra. Số lợng ,chất lợng ,tính đa dạng của thị
trờng đầu ra do thị trờng đầu vào qui định.Tuy nhiên ,thị trờng đầu ra cũng có
ảnh hởng đến thị trờng đầu vào,kích thích tính tích cực của thị trờng đầu vào.
Hàng hóa đem bán ra thị trờng yếu tố sản xuất có giá cả của nó.T liệu sản
xuất có giá cả t liệu sản xuất .Tiền vốn có giá cả từ lợi tức.Muốn thực hiện táI
sản xuất mở rộng thì vốn và t liệu sản xuất cần nhận đợc một phần bổ sung từ
giá trị sản phẩm thặng d,tài sản phảI đợc tham gia vào phân chia lợi nhuận.
Thị trờng lao động là một bộ phận hữu cơ của hệ thống các loại thị trờng
trong nền kinh tế. Thị trờng lao động tồn tại ,phát triển liên quan và tác động
qua lại với các thị trờng khác. Các yếu tố đầu vào của sản xuất: lao động ,đất
đai,vốn, tạo ra các sản phẩm đầu ra là hàng hoá và dịch vụ .Thị tr ờng yếu tố
đầu vào và đầu ra tơng tác lẫn nhau tạo ra một hệ thống thị trờng.
- Thứ hai,mối quan hệ giữa thị trờng trong và ngoài nớc.
Sẽ là sai lầm nếu muốn phát triển thị trờng đầu ra,đầu vào,muốn đảm
bảo sự cân bằng giữa các thị trờng mà không chú ý đầy đủ tới thị trờng nớc
ngoàI ,không chú ý tới ngoại thơng .Đặc biệt trong điều kiện phát triển mạnh
mẽ của lực lợng sản xuất ,khoa học kỹ thuật và thông tin ,hội nhập với nền kinh
tế thế giới và khu vực,thị trờng ngoài nớc càng có ý nghĩa quan trọng để phát
triển KTTT nớc ta.
7
Thị trờng ngoài nớc ,thông qua ngoại thơng có tác động thúc đẩy và hỗ
trợ thị trờng trong nớc phát triển. Ngợc lại thông qua ngoại thơng ,thị trờng
trong nớc có thể nhanh chóng tiếp cận thị trờng thế giới .