A. ĐẶT VẤN ĐỀ
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI.
Hiện nay đất nước ta đang tiến hành công cuộc đổi mới, với xu thế hội
nhập toàn cầu, nhà trường là nơi giáo dục đào tạo thế hệ trẻ phục vụ sự nghiệp
đổi mới. Để thực hiện được nhiệm vụ quan trọng đó ngành giáo dục đào tạo
nói chung và giáo dục thường xuyên nói riêng cần phải đổi mới phương pháp
giáo dục đào tạo phát huy tính tích cực chủ động trong học tập cũng như hoạt
động của học viên nhằm tạo ra những con người lao động sáng tạo, làm chủ
bản thân, làm chủ đất nước, có cả đức lẫn tài. Bởi lẽ như Bác Hồ đã nói: “Có
đức mà không có tài th× làm việc gì cũng khó. Có tài mà không có đức là
người vô dụng”.
V× vậy, song song với việc “dạy chữ” cho các em, chúng ta cần hết sức
quan tâm đến việc: “Dạy người”. Nên vấn đề rÌn luyÖn tu dưỡng đạo đức cho
học viên trong nhà trường là trách nhiệm của tất cả thầy cô, đặc biệt là người
thầy làm công tác chủ nhiệm trong việc hình thành “nhân cách” của các em.
Trong những năm gần đây bạo lực học đường gia tăng đặc biệt là với nữ
sinh gây nhiều bức xúc cho các bậc phụ huynh.
Tư cách đạo đức ở một bộ phận học viên giảm sút, ăn cắp tiền gia đình,
cắm xe, chấn tiền của bạn chơi games, bi-a
Tình yêu học trò bị ảnh hưởng bởi các băng đĩa đồi trụy làm mai một
nhân cách đạo đức học viên, ảnh hưởng đến học tập.
Các giáo viên chủ nhiệm khi thực hiện nhiệm vụ công tác chủ nhiệm lớp
trong môi trường GDTX gặp nhiều khó khăn, lúng túng do đối tượng ở đây
khác với ở các trường phổ thông: có cán bộ đi học, học viên yếu, cá biệt nhiều
hơn.
Do vậy, là cán bộ quản lý chúng ta cần phải làm gì để giúp các giáo viên
chủ nhiệm tiến hành một cách chu đáo, có kế hoạch, có phương pháp thích
hợp nhằm xây dựng tất cả các lớp học trong nhà trường thành một tập thể
đoàn kết, tích cực, chủ động trong mọi hoạt động, mang tính chất giáo dục
toàn diện, phát huy khả năng tự quản, tự giác của học viên dưới sự chỉ đạo
thống nhất về công tác chủ nhiệm của nhà trường.
Sáng kiến kinh nghiệm – Hoàng Đình Truyền
2
B. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I. NHỮNG THUẬN LỢI VÀ KHÓ KHĂN
Là cán bộ quản lý có 5 năm quản lý và tham gia giảng dạy, bản thân tôi
nhận thấy rằng: Tăng cường quản lý giáo dục đạo đức cho học viên tại trung
tâm GDTX đang là vấn đề cấp thiết. Đặc biệt là sự hình thành phẩm chất đạo
đức của học viên không phải một ngày, một buổi là có được mà phải trải qua
một thời gian dài rèn luyện. Cho nên để thực hiện tốt công việc này, chúng ta
phải thật sự kiên trì, nhẫn nại, chịu khó và phải tốn nhiều thời gian công sức
để tìm hiểu; lắng nghe tâm tư nguyện vọng của từng đối tượng học viên, giáo
viên trong trường có như vậy mới đề ra được kế hoạch, phương pháp chỉ đạo
thích hợp cho từng trường hợp đặc biệt bằng cả tấm lòng yêu thương, nhân ái
của người thầy.
Trong quá trình thực hiện công tác quản lý chỉ đạo thực hiện công tác
chủ nhiệm lớp tôi thấy có những thuận lợi và khó khăn sau:
1. Thuận lợi
- Đa số giáo viên trẻ mới ra trường nên có sức khoẻ tốt, nhiệt tình, yêu
nghề mến trẻ nên có điều kiện bám lớp bám trường, gần gũi học viên, nắm
vững tâm lý và điều kiện hoàn cảnh gia đình học viên nên việc thực hiện công
tác chủ nhiệm thuận lợi.
Đa số học viên xuất thân từ gia đình làm nghề nông thuần tuý nên bản
chất tốt, tiếp cận với mặt trái xã hội ít vì vậy ít mắc các tai tệ nạn xã hội.
Hầu hết học viên có ý thức kỷ luật cao, ngoan, lễ phép với thầy cô, biết
vâng lời cha mẹ. Tích cực tham gia hoạt động phong trào do đoàn trường, lớp
tổ chức.
Cơ sở vật chất tương đối đảm bảo, Tạo không khí thoải mái trong học
viên và giáo viên. Phòng học sạch, thoáng mát, trang thiết bị đèn, quạt, bàn
ghế cho học viên, ghế ngồi của học viên khi sinh hoạt dưới cờ và sinh hoạt
ngoại khoá đầy đủ.
Do ú cng khú khn hn trong vic giỏo dc t tng o c tỏc phong, li
sng cho cỏc em.
Trờn õy l mt s thun li v khú khn m giỏo viờn s gp phi khi
lm cụng tỏc ch nhim. Nờn tụi ra mt s bin phỏp cn thit thc hin
nh sau.
II. MT S BIN PHP THC HIN
2.1. Giỏo viờn ch nhim cn nm chc mt s vn bn qui nh
Giỏo viờn ch nhim cn phi nm vng cỏc vn bn qui nh v nhim
v ca hc viờn Trung tõm GDTX; v qui nh khen thng v k lut; v qui
ch 02 ca B GD&T hng dn ỏnh giỏ xp loi hc viờn; ph bin n
tng i tng hc viờn. Ngoi ra, cn nm v hiu rừ chc nng v nhim v
c bn ca giỏo viờn ch nhim thc hin cụng tỏc mt cỏch hiu qu; ti
u nht, cú tớnh thuyt phc da trờn nhng vn bn phỏp qui nh: Lut giỏo
dc, Qui nh v o c Nh giỏo; Qui ch hot ng ca TTGDTX
2.2. Giỏo viờn ch nhim nm chc v c im tỡnh hỡnh ca lp cú
cỏch t chc, qun lý, iu phi cỏc hot ng
S s, tỷ lệ nam nữ trong lớp để có phơng án tâm lý hợp lý.
Giỏo viờn ch nhim cn tỡm hiểu y và thực hiện các khâu sau õy:
- Thnh phn gia ỡnh.
Giỏo viờn ch nhim tin hnh cho hc viờn lm phiếu điều tra học viên
(cn chớnh xỏc: H v tờn; ngy, thỏng, nm sinh; ni sinh ỳng theo khai
sinh; Đa ch c th: S nh Thôn (Tiểu khu), xó (Thị trấn) thng trỳ hoc
tm trỳ hay tr; H tờn cha, m v ngh nghip).
Da trờn c s ú, giỏo viờn ch nhim cn phi chỳ ý n:
Sỏng kin kinh nghim Hong ỡnh Truyn
4
+ Cỏc hc viờn din hc viờn nghốo hiu hc, cú hon cnh c bit khú
khn, m cụi. Din gia ỡnh hc viờn khụng hnh phỳc: Cha m li d, sng
khụng hp phỏp, ly thõn
+ Lp v phõn chia hc viờn theo a bn c trỳ, phõn theo tng khu vc.
H v tờn hc viờn vi phm.
Li hc viờn vi phm, bin phỏp x lý.
S ln vi phm. Hiu qu sau mi ln x lý.
Mc vi phm dn n mc x lý.
Cam kt gia hc viờn ph huynh hc viờn cụ ch nhim.
Lu gi bn t kim ca hc viờn khi mc li (Cú ý kin v ch ký ca
ph huynh hc viờn).
2.4. T chc tit sinh hot ch nhim u nm
Sỏng kin kinh nghim Hong ỡnh Truyn
5
Giáo viên chủ nhiệm là cố vấn cho học viên xây dựng lớp học thành đơn
vị tập thể gắn bó, có tinh thần đoàn kết, giúp đỡ nhau, phát huy khả năng tự
giác, tự quản của học viên theo đúng tinh thần đổi mới phương pháp giáo dục.
Do đó, ngay tiết sinh hoạt đầu năm giáo viên cần vạch ra, định hướng nhằm
giúp các em thể hiện tinh thần trách nhiệm mạnh dạn phê và tự phê giúp đỡ
nhau cùng tiến bộ. Do đó, cần phải ổn định nề nếp tổ chức lớp ngay từ tiết
sinh hoạt này như sau:
Bầu ban cán sự – giao nhiệm vụ
Lớp trưởng; Lớp phó học tập; Lớp phó lao động; Lớp phó văn thể mỹ.
Cán sự bộ môn: Toán - Lý – Hoá - Sinh -Văn - Sử - Địa (nhằm theo dõi
về tình hình học tập của từng giờ để báo cáo kịp thời đến giáo viên chủ
nhiệm).
Thủ quỹ
Các tổ trưởng và tổ phó.
Sắp xếp chỗ ngồi: Trước hết hãy để cho các em quyền tự chọn chỗ ngồi
theo ý thích, sau đó điều chỉnh dần dần, phân bố học viên nam, nữ; học viên
giỏi, khá, trung bình, yếu, rãi đều ở các tổ. Tránh tình trạng xếp các em cá biệt
ngồi cạnh nhau.
Học tập nội qui trung tâm: Giáo viên chủ nhiệm cho học viên ghi cẩn
thận nội qui của trung tâm vào sổ tự rèn luyện và đem về nhà cùng phụ huynh
sau tại trường (hoặc thông qua liên lạc bằng điện thoại).
- Tổ chức phiên họp: Trang trí phòng họp, ghi bảng chào mừng, chuẩn bị
phiếu góp ý.
Giáo viên chủ nhiệm cần tiến hành một số nội dung sau:
+ Điểm danh: Giáo viên chủ nhiệm thu lại sổ liên lạc hoặc giấy mời từ
phụ huynh.
+ Phổ biến bằng văn bản qui định về:
Nội qui trường.
Những thuận lợi và khó khăn của lớp.
Thông báo các khoản thu đầu năm.
+ Phổ biến về nội qui lớp và bảng điểm thi đua cá nhân. Xin ý kiến đóng
góp của phụ huynh biểu quyết để thống nhất thực hiện.
+ Thông qua các bậc phụ huynh, giáo viên chủ nhiệm tìm hiểu và nắm
bắt thêm một số thông tin về từng đối tượng học viên về tính cách, sở thích,
các hoạt động ở nhà của các em nhằm có cách cư xử hợp lí đối với từng cá
nhân. Nếu được có thể thực hiện bảng điều tra cá nhân của học viên.
Để có những kiến nghị thỏa đáng về tâm tư nguyện vọng của các bậc
phụ huynh và ngược lại những thông tin liên lạc cần thiết từ nhà trường gửi
đến phụ huynh. GVCN cho bầu BCH chi hội phụ huynh lớp mình phụ trách 3
người gồm: Chi hội trưởng, chi hội phó, thư ký. Thư kí ghi rõ họ tên – chức
vụ của phụ huynh vào biên bản, kể cả các ý kiến đóng góp.
2.6. Tổ chức tiết sinh hoạt chủ nhiệm hàng tuần
Giáo viên chủ nhiệm cần phải xác định rõ mục tiêu của tiết sinh hoạt
nhằm đề ra nội dung thực hiện thích hợp.
Về phương tiện: Dựa trên nội dung mà nhà trường, Đoàn TN đề ra trong
tiết sinh hoạt dưới cờ.
Dựa trên các báo cáo của từng tổ, lớp trưởng, lớp phó học tập, lớp phó
văn thể mỹ, lớp phó lao động, thủ quỹ.
Về tổ chức: Giáo viên chủ nhiệm thống nhất yêu cầu về nội dung, hình
thức hoạt động với đội ngũ cán bộ lớp và gợi thêm vài vấn đề để các em hoạt
STT Họ và tên học viên Điểm trừ Điểm cộng Tổng điểm Xếp loại
1
2
3
4
5
6
Chú ý: Hạng của tổ xếp theo hạng nhất – nhì – ba – tư.
Xếp loại cá nhân theo A, B, C, D.
Qua đó nêu lên được tổ mạnh nhất về mặt nào? Mặt nào còn hạn chế cần
khắc phục? Tương tự đối với tổ yếu – chủ yếu ở những mặt nào? Hướng khắc
phục? Đồng thời tuyên dương những cá nhân xuất sắc và phê bình những cá
nhân chưa tốt, nêu lên hình thức kỷ luật tương ứng.
c) Hoạt động 3: Nhận xét đánh giá của giáo viên chủ nhiệm
- Giáo viên chủ nhiệm cần nêu lên được sự tiến bộ của các em cụ thể ở
những mặt nào?
- Đồng thời động viên các em cố gắng tích cực trong việc phát huy các
khả năng và năng lực sẵn có của mình.
Sáng kiến kinh nghiệm – Hoàng Đình Truyền
8
- Bên cạnh đó nhắc nhở những học viên vi phạm, thi hành kỷ luật
nghiêm khắc đối với các em đó tránh tình trạng “Trống đánh xuôi, kèn thổi
ngược”. Thực hiện đến nơi đến chốn để các em khác không bắt chước bạn bị
kỷ luật.
d) Hoạt động 4: Lập kế hoạch hoạt động tuần tới
Lập kế hoạch hoạt động của lớp theo kế hoạch của nhà trường, Đoàn đề ra.
Phân công thực hiện
e) Hoạt động 5: Giáo viên chủ nhiệm trả lời những thắc mắc của học viên
khi các em có nhu cầu. Sau đó lớp phó văn – thể – mỹ tập bài hát tập thể cho
môn vì thế việc phối hợp với giáo viên bộ môn là hết sức quan trọng và cần
thiết.
- Thường các em học được chú ý học để có kiến thức vững khi thi tốt
nghiệp, đại học, cao đẳng, các em học non thường nhác học, ngồi trong lớp
Sáng kiến kinh nghiệm – Hoàng Đình Truyền
9
không tập trung nghe giảng hay làm việc riêng, nói chuyện, nghịch, bỏ buổi
bỏ tiết. Cho nên, nếu chúng ta không có sự liên hệ chặt chẽ với các giáo viên
bộ môn thì không theo dõi, nắm thông tin của các em về học tập, chuyên cần,
trật tự, nề nếp, tác phong làm ảnh hưởng đến chất lượng hai mặt giáo dục, khi
đó giáo dục không đảm bảo được tính chất toàn diện. Ngược lại, giáo viên bộ
môn cũng nắm, hiểu sâu sắc hơn về đối tượng học viên của mình để có cách
cư xử khéo léo, có phương pháp giảng dạy thích hợp cho lớp nhằm đạt hiệu
quả cao của tiết dạy.
Đồng thời, GVCN cũng nên gặp giáo viên bộ môn để hiểu rõ hơn về tình
hình của lớp một cách chính xác để có chứng cớ nói với các em thì mới có
sức thuyết phục, đề nghị giáo viên bộ môn nhận xét cụ thể từng tiết học về
những học viên nào vi phạm vào sổ đầu bài, không nên nhận xét chung
chung.
3.4. Phối hợp cùng Đoàn thanh niên.
- Kết hợp cùng Bí thư chi đoàn lên kế hoạch hoạt động trong tuần, tháng,
học kỳ qua các văn bản cụ thể, tích cực tham gia các cuộc thi do Đoàn TN tổ
chức như thi Tìm hiểu Điều lệ đoàn, Học tập và làm theo tấm gương đạo đức
Hồ Chí Minh, thi tìm hiểu Luật giao thông, thi văn nghệ, báo tường, thể dục
thể thao chào mừng 20/11, 26/3
- Phối hợp cùng Bí thư đoàn lựa chọn những thanh niên ưu tú của lớp
giới thiệu và kết nạp vào hàng ngũ của đoàn làm hạt nhân, nòng cốt thúc đẩy
phong trào lớp đi lên cố gắng phấn đấu đạt lớp tiên tiến .
3.5. Phối hợp cùng Ban giám đốc trung tâm – ban cán sự lớp – tập thể lớp
Căn cứ vào Qui chế 02 của Bộ trưởng Bộ giáo dục về đánh giá xếp loại
* Giáo dục đạo đức học viên:
Lớp A1: 40 HV
Loại tốt Loại khá Loại TB Loại yếu
SL % SL % SL % SL %
Năm học: 2010-2011 28 70 10 25 2 5 0 0
Năm học: 2011-2012 38 95 2 5 0 0 0 0
So với năm học trước +10 25 -8 20 -2 5 0 0
Lớp A3: 40 HV
Loại tốt Loại khá Loại TB Loại yếu
SL % SL % SL % SL %
Năm học: 2010-2011 25 62.5 13 32.5 2 5 0 0
N ăm học: 2011-2012 33 82.5 11 27.5 0 0 0 0
So với năm học trước +8 20 -2 5 -2 5 0 0
Lớp C3: 40 HV
Loại tốt Loại khá Loại TB Loại yếu
SL % SL % SL % SL %
Năm học: 2010-2011 19 47.5 16 40 5 12.5 0 0
Năm học: 2011-2012 33 82.5 5 12.5 2 5 0 0
So với năm học trước +14 35 -11 27.5 -3 7.5
V. BÀI HỌC KINH NGHIỆM
Phải thương yêu, gần gũi, quan tâm chăm sóc, giáo dục các em như con
đẻ của mình, nếu con của mình đến trường mà không chịu học, không có đạo
đức thì hậu quả thật đáng sợ, tương lai các em đi về đâu? Bởi có đi học, mở
mang tri thức thì dù ít hay nhiều chúng ta cũng góp phần xây dựng xã hội
phồn vinh. Vì thế hãy thể hiện hết khả năng và tinh thần trách nhiệm của
mình để việc giáo dục đạo đức cho học viên đạt kết quả cao hơn.
- Một yếu tố không thể thiếu là: Giáo viên chủ nhiệm lớp phải thực hiện
thật tốt kết hợp giáo dục giữa: nhà trường - gia đình - xã hội, luôn tìm kiếm,
trao đổi kinh nghiệm với các bạn đồng nghiệp, xây dựng nên phương pháp
giáo dục thích hợp, kịp thời uốn nắn, sửa chữa những sai lầm của các em,
phù hợp. Bởi vậy, giáo viên cần hướng cho các em xác định thái độ đúng đắn
trong học tập, có hoài bão trở thành nhân tài trong thời kì công nghiệp hóa,
hiện đại hóa đất nước, luôn học tập và rèn luyện theo tấm gương đạo đức Hồ
Chí Minh, có quyết tâm là con ngoan, trò giỏi xứng đang là đoàn viên ưu tú,
là công dân tốt sau này.
Xong để làm tốt công tác chủ nhiệm cần phát huy tốt một số mặt mạnh
khắc phục một số hạn chế như sau:
1. Mặt mạnh cần chú trọng phát huy:
- Giáo viên chủ nhiệm sẽ phát huy được vai trò cố vấn cho học viên, phát
huy được khả năng sáng tạo của học viên.
- Chọn được lực lượng ban cán sự điều hành có năng lực, nhiệt tình
trong hoạt động. Theo dõi và nắm sát tình hình lớp mặc dù không gặp lớp
thường xuyên.
- Hoàn thành và thực hiện đầy đủ qui chế, hồ sơ sổ sách do ban giám đốc
qui định.
- Có tư cách, uy tín, tác phong sinh hoạt đối với học viên.
- Xây dựng được mối quan hệ tốt giữa giáo viên và học viên, giữa gia
đình và nhà trường.
2. Mặt hạn chế:
- Ban nề nếp còn mỏng, nên khó khăn trong việc kiểm tra học viên, đặc
biệt là đối tượng học viên cá biệt hay bỏ học đi chơi bi-a, game.
- Một số lớn thầy cô bộ môn thể hiện tinh thần hợp tác chưa tốt khiến
cho công tác chủ nhiệm gặp khó khăn, không nhất quán giữa các lớp.
- GVCN không được giao khoán cho ban cán sự tự sơ kết hoặc tổng kết
trong các buổi sinh hoạt.
- Lớp học có nhiều học viên có hoàn cảnh khó khăn, giáo viên không có
đủ thời gian, đầu tư dàn trải trên nhiều học viên trong lớp.
- GVCN chưa được hoặc chưa tự trang bị đầy đủ về tâm lý học viên, còn
chủ quan, coi thường khả năng học viên. Cách xử lý tình huống chưa thống
nhất giữa GVCN và ban giám đốc, thầy cô bộ môn, ban nề nếp.
15
PHỤ LỤC
A. ĐẶT VẤN ĐỀ
I. Lý do chọn đề tài Trang 1
II. Mục đích và nhiệm vụ của đề tài Trang 1
III. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu Trang 2
IV. Phương pháp nghiên cứu Trang 2
B. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I. Những thuận lợi và khó khăn Trang 2
II. Một số biện pháp thực hiện Trang 3
III. Phối hợp giữa Giáo viên chủ nhiệm với các lực lượng Trang 8
giáo dục khác
IV.Kết quả thực hiện Trang 10
V. Bài học kinh nghiệm Trang 11
C. KẾT LUẬN: Trang 12
D. TÀI LIỆU THAM KHẢO Trang 14
Sáng kiến kinh nghiệm – Hoàng Đình Truyền
16
Sáng kiến kinh nghiệm – Hoàng Đình Truyền
17
SỞ GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO THANH HOÁ
TRUNG TÂM GDTX THIỆU HOÁ
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÚP GIÁO VIÊN CHỦ NHIỆM QUẢN
LÝ GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC HỌC VIÊN TRONG TTGDTX
Đề tài thuộc lĩnh vực quản lý
Họ và tên: Hoàng Đình Truyền
Chức vụ: Phó giám đốc
Đơn vị công tác: Trung tâm GDTX Thiệu Hóa
Thiệu Hoá, tháng 04 năm 2012