Phương pháp nghiên cứu khoa học
LỜI MỞ ĐẦU
Thông tin kế toán là rất cần thiết cho nhà quản trị đề ra các chiến lược và
quyết định kinh doanh. Do đó, nếu thông tin kế toán sai lệch sẽ dẫn đến các
quyết định của nhà quản trị không phù hợp, doanh nghiệp có thể rơi vào tình
trạng khó khăn. Do vậy, một bộ máy kế toán mạnh, sổ sách kế toán rõ ràng,
phân tích thấu đáo sẽ giúp cho người điều hành đưa ra các quyết định kinh
doanh đạt hiệu quả.
Theo các chuyên gia tài chính của Oracle, tập đoàn viễn thông lớn của
châu Âu thì bộ máy kế toán của Oracle nói riêng và của các công ty khác nói
chung sẽ có tác dụng huy động khai thác nguồn tài chính nhằm đảm bảo yêu
cầu kinh doanh, tổ chức sử dụng vốn có hiệu quả nhất của doanh nghiệp. Bộ
máy kế toán sẽ xác định đúng nhu cầu cần huy động vốn, lựa chọn nguồn tài trợ,
lựa chọn phương thức đòn bẩy kinh doanh để huy động vốn, để nguồn vốn bảo
toàn và phát triển, nâng cao thu nhập của công ty.
Vai trò kích thích và điều tiết hoạt động kinh doanh là vai trò quan trọng
nhất của tài chính doanh nghiệp và bộ máy kế toán vì nó thực hiện được mục
tiêu công cụ quản lý kinh doanh.
Do nhận thức được tầm quan trọng và ý nghĩa của công tác hoàn thiện tổ
chức bộ máy kế toán trong các doanh nghiệp, cũng như việc kết hợp với thực
tiễn bố trí hoạt động của bộ máy kế toán tại công ty TNHH Tuệ Linh, nhóm chúng
em đã lựa chọn cho mình đề tài “ Hoàn thiện công tác phân quyền bộ máy kế
toán tại Công ty Trách nhiệm hữu hạn Tuệ Linh” để nghiên cứu và thảo luận.
Chúng em rất mong được sự đóng góp ý kiến của thầy giáo, TS. Nguyễn
Viết Thái, và các bạn trong lớp để nội dung bài thảo luận được hoàn thiện và có
thể tiếp tục triển khai nghiên cứu trong thời gian tiếp theo.
Nhóm chúng em xin chân thành cảm ơn.
1. Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu
a. Về mặt lý luận
Nhóm 2_CH20A_CN Kế toán 1
Phương pháp nghiên cứu khoa học
Nhóm 2_CH20A_CN Kế toán 2
Phương pháp nghiên cứu khoa học
2. Tổng quan tình hình nghiên cứu về phân quyền bộ máy kế toán
Phân quyền bộ máy kế toán có vị trí then chốt trong toàn bộ công tác tổ
chức kế toán của doanh nghiệp. Chính vì vậy, đề tài về công tác tổ chức bộ máy
kế toán trong doanh nghiệp không phải là một đề tài mới, đã có rất nhiều công
trình khoa học nghiên cứu về nội dung này. Ở mỗi thời điểm, không gian khác
nhau thì các công trình, đề tài nghiên cứu đều có những nét riêng biệt, cách
đánh giá, ưu nhược điểm khác nhau, gắn liền với đặc điểm kinh doanh của
doanh nghiệp nghiên cứu. Qua quá trình tìm hiểu và tham khảo một số công
trình nghiên cứu của những năm trước, em có thể rút ra các nhận xét sau:
PGS.TS Ngô Kim Thanh (2012), Giáo trình Quản Trị doanh nghiệp, Nhà
xuất bản Đại Học Kinh Tế Quốc Dân, Hà Nội. Giáo trình cung cấp những lý
thuyết về phân quyền trong quá trình doanh nghiệp như khái niệm phân quyền,
khi nào cần phân quyền, các nguyên tắc phân quyền, quá trình phân quyền
Đây sẽ là cơ sở lý luận để thực hiện, đánh giá công tác phân quyền bộ máy kế
toán trong Công ty TNHH Tuệ Linh.
PGS.TS Nguyễn Thị Đông (2007), Giáo trình lý thuyết hạch toán kế toán,
Nhà xuất bản Đại học Kinh tế quốc dân, Hà Nội. Giáo trình đưa ra chi tiết hệ
thống lý thuyết về tổ chức công tác kế toán, trong đó có phân quyền bộ máy kế
toán trong các doanh nghiệp; làm cơ sở lý thuyết đánh giá thực trạng công tác tổ
chức kế toán nói chung và phân quyền bộ máy kế toán nói riêng và từ đó đưa ra
các giải pháp phù hợp.
Công trình nghiên cứu của tác giả Nguyễn Thị Huyền Trâm (2007), “Tổ
chức công tác kế toán trong các doanh nghiệp vừa và nhỏ ở Việt Nam”, đã đưa
ra được các nội dung cơ bản về tổ chức công tác kế toán trong các doanh
nghiệp vừa và nhỏ, từ tổ chức bộ máy kế toán, hệ thống chứng từ, tài khoản đến
tổ chức các trang thiết bị thu thập thông tin kế toán. Đồng thời, tác giả cũng đưa
ra các nhận xét, đánh giá về thực trạng của tổ chức công tác kế toán tại các
DNVVN ở Việt Nam hiện nay, trong đó có vấn đề phân quyền bộ máy kế toán và
kế toán tại Công ty TNHH Tuệ Linh.
4. Đối tượng, phạm vi và phương pháp nghiên cứu
4.1. Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của đề tài là Phân quyền bộ máy kế toán.
4.2. Phạm vi nghiên cứu
Công ty TNHH Tuệ Linh được thành lập từ năm 2002 đến nay và bắt đầu
mở rộng quy mô từ năm 2010. Do vậy, phạm vi đề tài được xác định
Không gian nghiên cứu: Công ty TNHH Tuệ Linh (văn phòng chính + chi
nhánh)
Thời gian nghiên cứu: Từ năm 2010 đến năm 2013
4.3. Phương pháp nghiên cứu
Nghiên cứu công tác phân quyền bộ máy kế toán là sự kết hợp giữa kế
toán quản trị và kế toán tài chính giữa hoạt động quản trị của nhà quản lý doanh
nghiệp trong việc đưa ra giải pháp giúp cho công tác quản lý doanh nghiệp cũng
như là đối với bộ máy kế toán, trong việc hoàn thiện chức năng, nhiệm vụ của
từng phần hành kế toán. Ngoài ra, nó còn liên quan đến khả năng, năng lực
Nhóm 2_CH20A_CN Kế toán 4
Phương pháp nghiên cứu khoa học
không những của bộ máy quản lý doanh nghiệp, bộ máy kế toán mà còn của các
bộ phận khác trong doanh nghiệp.
Do đó, không chỉ áp dụng một phương pháp nghiên cứu mà cần vận dụng
linh hoạt nhiều phương pháp khác nhau bao gồm cả phương pháp định tính và
phương pháp định lượng trong đề tài.
4.3.1. Phương pháp thu thập dữ liệu
a. Phương pháp chọn mẫu
Hiện nay, Công ty TNHH Tuệ Linh ngoài văn phòng chính tại Hà Nội còn
có các chi nhánh ở Cần Thơ, Thành phố Hồ Chí Minh Vì vậy, để nghiên cứu,
đánh giá công tác phân quyền tại công ty, chúng tôi sử dụng phương pháp chọn
mẫu phi xác xuất: Phương pháp phán đoán. Trong đó,
Đám đông nghiên cứu: Giám Đốc, Kế toán trưởng, Trưởng các phòng
Linh. Các yếu tố quan sát ảnh hưởng đến công tác phân quyền bộ máy kế toán
công ty gồm:
- Môi trường làm việc tại Công ty
- Quá trình phân công công việc của Kế toán trưởng cho Trưởng bộ phận phụ
trách phần hành kế toán và Trưởng bộ phận phụ trách kế toán mỗi chi nhánh.
- Nhiệm vụ của từng kế toán viên thuộc các phần hành kế toán
- Cách thức quản lý của các Trưởng bộ phận phụ trách từng phần hành kế toán.
- Cách thức tổ chức luân chuyển chứng từ.
- Cách thức lập các sổ sách kế toán; lập các báo cáo tài chính, báo cáo quản trị.
* Phương pháp phỏng vấn kết hợp phương pháp thu thập dữ liệu bằng
bảng hỏi
Đối với Giám đốc, Kế toán trưởng, Trưởng bộ phận phụ trách các phần
hành kế toán, Trưởng các phòng ban, Nhân viên phòng kế toán tại văn phòng,
chúng tôi sẽ thực hiện phỏng vấn trực tiếp. Các cuộc phỏng vấn được tiến hành
trên cơ sở các câu hỏi đóng và câu hỏi mở (chủ yếu các câu hỏi mở) để tạo
thuận lợi cho đối tượng tham gia phỏng vấn trình bày ý kiến, đồng thời giúp tác
giả phát hiện các vấn đề mới trong quá trình phỏng vấn.
Đối với Trưởng bộ phận phụ trách kế toán chi nhánh và nhân viên kế toán
làm việc tại chi nhánh, chúng tôi thu thập dữ liệu bằng phỏng vấn qua email với
bảng hỏi nhằm hoàn thiện phân quyền bộ máy kế toán công ty.
4.3.2. Phương pháp xử lý, phân tích dữ liệu
Do vấn đề nghiên cứu liên quan nhiều và mật thiết giữa công tác quản trị
doanh nghiệp và công tác kế toán, thiên về lý thuyết nghiên cứu có vận dụng vào
điều kiện thực tế tại một doanh nghiệp nên đề tài chủ yếu được áp dụng là các
nghiên cứu định tính.
a. Phương pháp định tính: cung cấp các thông tin để
- Xác định các nhân tố ảnh hưởng đến công tác phân quyền tại công ty
- Xác định các nhân tố ảnh hưởng đến tổ chức bộ máy kế toán tại công ty
b. Phương pháp định lượng: Sử dụng các thông tin, dữ liệu từ quan sát,
phỏng vấn trực tiếp và qua email để đưa ra các kết luận cụ thể và chính xác hơn
• Kế toán thanh toán
• Kế toán thuế
• Kế toán tổng hợp (các phần hành kế toán còn lại và lập báo cáo kế
toán)
Các biến quan sát phản ánh khái niệm Hiệu suất làm việc của nhân viên bao gồm:
• Bảng xếp loại nhân viên
• Bảng chấm công
• Bảng lương
Khái niệm Hiệu suất làm việc của nhân viên, sẽ đánh giá được việc phân quyền kế toán
cho nhân viên có hợp lý với trình độ cũng như hiệu quả trong công việc.
5.2. Đo lường khái niệm nghiên cứu
Để kiểm định khái niệm nghiên cứu cần phải xây dựng các thang đo, ở đề
tài này chúng tôi sử dụng các thang đo đã có (thông qua giáo trình, đề tài nghiên
cứu trước) nhưng có sự điều chỉnh để phù hợp với thực tế nghiên cứu tại Công
ty TNHH Tuệ Linh.
Thang đo các khái niệm nghiên cứu trong đề tài chủ yếu là thang đo đa
biến. Các biến quan sát được chủ yếu được đo lường trên thang đo định danh
dạng câu hỏi một lựa chọn và thang đo cấp quãng: Likert 5 điểm.
Nhóm 2_CH20A_CN Kế toán 7
Phương pháp nghiên cứu khoa học
Để kiểm định các khái niệm nghiên cứu này, chúng tôi tiến hành tìm hiểu lý
thuyết và nghiên cứu kinh nghiệm (thông qua giáo trình, các luận văn nghiên cứu
trước đây), đưa ra các câu hỏi phỏng vấn, sau đó thu thập dữ liệu thứ cấp, dữ
liệu sơ cấp để tổng hợp và đưa ra nghững ý kiến và nhận xét xác thực nhất, phù
hợp với nội dung nghiên cứu.
Dựa trên những câu hỏi nghiên cứu và các thang đo, chúng tôi đã soạn ra
một bảng hỏi dùng để phỏng vấn, cụ thể:Kính chào anh (chị) !
Phương pháp nghiên cứu khoa học
Khác. Xin vui lòng ghi rõ:……………………………………………………………….
5. Theo anh (chị) công tác phân quyền bộ máy kế toán tại công ty có thực sự
cần thiết không? (Chỉ chọn 1 trả lời)
A. Rất cần thiết.
B. Cần thiết.
C. Không cần thiết.
D. Không ý kiến
6. Theo anh (chị) nhân tố nào ảnh hưởng nhiều nhất đến việc tổ chức bộ máy kế
toán tại công ty? (Chỉ chọn 1 trả lời)
A. Đặc điểm hoạt động sản xuất kinh doanh.
B. Trình độ chuyên môn của các nhân viên của phòng kế toán.
C. Những nhà quản trị cấp thấp hơn có khả năng và kinh nghiệm ra quyết định.
D. Địa bàn hoạt động của công ty.
7. Anh (chị) có hài lòng về hiệu quả làm việc của bộ máy kế toán hiện nay
không?
(Đánh dấu X vào 1 ô lựa chọn tương ứng với mức độ hài lòng của quý anh (chị))
Hoàn toàn
hài lòng
Hài lòng Không ý kiến Không hài
lòng
Hoàn toàn
không hài lòng
8. Xin vui lòng cho biết mức độ đồng ý của anh (chị) đối với phát biểu sau: “Kế
toán tiền mặt có thể kiêm thủ quỹ”
(Đánh dấu X vào 1 ô lựa chọn tương ứng với mức độ đồng ý của quý anh (chị))
Hoàn toàn
Đồng ý
Đồng ý Không ý kiến Không đồng ý Hoàn toàn
không đồng ý
4. Quy mô và trình độ đội ngũ nhân viên trong công ty như thế nào?
……………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………
5. Anh (chị) vui lòng cho biết tổ chức bộ máy kế toán tại công ty?
……………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………
6. Anh (chị) có những đề xuất gì để hoàn thiện công tác phân quyền bộ máy kế
toán
của công ty?
……………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………
6. Đề cương chi tiết đề tài nghiên cứu
Đề tài: “Hoàn thiện công tác phân quyền bộ máy kế toán tại Công ty TNHH
Tuệ Linh”
Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, Danh mục tài liệu và Phụ lục, đề tài được kết cấu
thành các chương sau:
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TÁC
PHÂN QUYỂN BỘ MÁY KẾ TOÁN
1.1. Khái quát về phân quyền
1.1.1. Phân quyền
1.1.2. Các nhân tố ảnh hưởng đến công tác phân quyền
1.2. Tổ chức bộ máy kế toán
1.2.1. Bộ máy kế toán
1.2.2. Vai trò của bộ máy kế toán
Nhóm 2_CH20A_CN Kế toán 10