25
Chương 4
CÁC NGUYÊN T
ẮC DẠY HỌC ĐỊA LÍ
* M
ục tiêu:
Biết các nguyên tắc dạy học và vận dụng tốt các nguyên tắc trong dạy
h
ọc địa lí. Xác định đúng các nguyên tắc quan trọng nhất và lí giải nguyên
nhân.
4.1. Nguyên tắc đảm bảo tính khoa học và tính vừa sức : Nguyên tắc này
ch
ỉ đạo việc lựa chọn nội dung và sau đó là phương pháp dạy học.
- Ngày nay kh
ối lượng tri thức của khoa học địa lý cũng như các ngành
khoa h
ọc khác tăng lên vô cùng nhanh chóng trong khi thời gian dành cho
môn h
ọc thì có hạn. Để giải quyết được mâu thuẫn giữa khối lượng kiến thức
địa lý với thời gian dành cho môn địa lý cần phải:
+ Tinh l
ọc kiến thức: giảm kiến thức cụ thể, sự kiện, tăng kiến thức lý
thuy
ết.
+ Trang b
ị cho học sinh các phương pháp học tập và nghiên cứu địa lý
m
ới, hiệu quả.
- Nguyên t
ắc đảm bảo tính khoa học và tính vừa sức còn đòi hỏi nội
dung c
ội dung tri thức địa lý trong nhà trường phổ thông được quy định
theo m
ột hệ thống nhất định thì việc dạy học địa lý buộc phải tuân theo
nguyên t
ắc đó. Để đảm bảo nguyên tắc này, trong dạy học địa lí, giáo viên
c
ần: nghiên cứu chương trình, SGK ở lớp đang dạy, lớp trước, lớp sau và các
môn h
ọc có liên quan.
- Vi
ệc nắm vững tri thức khoa học cần phải có sự liên hệ với thực tiễn:
M
ọi khoa học đều là kết quả của nhận thức của con người trong quá trình hoạt
động thực tiễn. Đối với môn địa lý, thực tiễn trước hết là đường lối, và các
ch
ủ trương chính sách xây dựng đất nước, phát triển kinh tế - xã hội của Đảng
và Nhà n
ước. Thực tiễn còn là những diễn biến xảy ra trong đời sống kinh tế -
xã h
ội trên thế giới và ở nước ta mà chúng ta thu được qua các phương tiện
thông tin
đại chúng. Nếu khai thác và tích luỹ được nhiều kiến thức thực tiễn
thì vi
ệc dạy - học địa lý sẽ thuận lợi, sâu sắc và vững chắc hơn nhiều.
- Liên h
ệ dạy học với thực tiễn cần được thực hiện theo 2 chiều: Thực
ti
ễn Æ bổ sung cho nội dung dạy học thêm phong phú. Nội dung địa lý (kiến
th
ức địa lý) phong phú lại là điều kiện tốt để cho học sinh vận dụng tri thức
ng
ười dạy, phê phán cách dạy theo hướng cổ điển đòi hỏi học sinh phải ghi
nh
ớ máy móc quá nhiều sự kiện.
- Mu
ốn đảm bảo nguyên tắc này thì:
+ Giáo viên c
ần làm cho học sinh hiểu rõ mục đích học tập của mình.
+ Có s
ự ưu tiên của tư duy so với trí nhớ: làm cho học sinh biết tự giác
n
ắm tài liệu theo một trình tự logic chặt chẽ.
CÂU HỎI
1. Theo ý kiến của anh (chị) thì nguyên tắc nào có ý nghĩa quan trọng
nh
ất trong việc dạy học địa lý? Tại sao?
2. Nguyên t
ắc đảm bảo tính khoa học và tính vừa sức có mâu thuẫn với
nhau không? Chúng th
ể hiện thế nào trong việc dạy - học địa lý.
28
Chương 5
CÁC PH
ƯƠNG TIỆN - THIẾT BỊ DẠY HỌC ĐỊA LÍ Ở
TR
ƯỜNG PHỔ THÔNG
* M
ục tiêu:
- Biết các phương tiện dạy học, sử dụng tốt các phương tiện dạy học.
- Bi
đó.
- N.N.Baranxki
đưa ra khái niệm thiết bị dạy học: Là những phương
ti
ện trực quan, nó là một nhân tố ảnh hưởng lớn đến sự tổ chức và kết quả của
vi
ệc giảng dạy địa lý ở nhà trường.
Các thi
ết bị đó bao gồm: Phòng địa lý, bản đồ giáo khoa, quả cầu địa
lý, tranh
ảnh treo tường, biểu đồ, đồ thị
29
- GS. Nguyễn Dược và một số tác giả khác đưa ra khái niệm thiết bị
dạy học địa lý. Các thiết bị này gồm 1 phần cơ sở vật chất tạo điều kiện cho
vi
ệc giảng dạy bộ môn: phòng địa lý, vườn địa lý, tủ sách địa lý. Các thiết bị -
k
ĩ thuật gồm:
- Các
đồ dùng trực quan: Bản đồ, tranh ảnh, mô hình, mẫu vật, dụng cụ
quan tr
ắc, đo đạc.
- Các tài li
ệu để cung cấp những tri thức cơ bản cho giáo viên và học
sinh nh
ư: sách giáo khoa, sách bài tham khảo.
- Ngoài ra, còn có các thi
ết bị kỹ thuật hiện đại: máy chiếu phim, video,
vô tuy
ến truyền hình, máy chiếu ảnh, máy vi tính
ử dụng
c. Phòng địa lý : Phòng địa lý là một phòng riêng. Một phòng địa lí chuẩn có
th
ể có các khu vực sau:
* Khu v
ực để bàn ghế học sinh: Cần rộng rãi, thoáng mát, mặt bàn
ph
ẳng, có ngăn để sách vở, dụng cụ, đồ dùng học tập.
* Khu v
ực dành cho giáo viên: Phải thuận lợi cho giáo viên thực hiện
các ho
ạt động dạy học. Cần có bảng đen, bàn, chỗ để quả địa cầu, giá treo bản
đồ. Cuối phòng có chỗ đặt máy chiếu phim, chiếu hình vidio
* Khu v
ực dành cho công tác thực hành: Cần có: bàn can vẽ bản đồ,
máy thu phóng b
ản đồ, bàn cát nhỏ để đắp mô hình.
* Khu v
ực cất giữ dụng cụ: Giá cất bản đồ, tranh ảnh, tư liệu, tủ để máy
móc, t
ủ sách
* Khu v
ực trưng bày và triển lãm: Có thể chiếm riêng 1góc phòng hoặc
s
ử dụng ngay những bức tường ở xung quanh phòng để treo các bảng trình
bày k
ết quả khảo sát địa phương, bảng tổng kết thời tiết, các mẫu vật đất đá
Kích th
ước phòng địa lý hiện nay chưa có ý kiến thống nhất vì nó còn
tu
ĩ tuyến địa phương, đồng hồ mặt trời
+ C
ột đo gió: Có thể kết hợp làm cột đo độ cao, để học sinh có thể xác
định độ cao bằng mắt, cột cao khoảng 5m, chia m một, sơn màu khác nhau.
+ L
ều khí tượng: nhiệt kế, ẩm kế, áp kế. Ngoài ra còn có bình đo mưa,
nh
ật quang kế và nhiệt kế để xác định nhiệt độ của đất.
Khu mô hình, sa bàn có:
+ Mô hình bi
ểu hiện các dang đất và thuỷ văn (đồi, núi, thung lũng,
đồng bằng ).
+ M
ột bàn cát nhỏ để giúp học sinh tự đắp lấy mô hình của các dạng
địa hình đã và đang học.
Khu v
ật hậu: Có thể nuôi trồng một số Đ - TV chỉ thị, có phản ứng
nh
ạy với sự thay đổi của thời tiết.
e. Quả cầu địa lý:
- Là mô hình thu nhỏ trái đất theo một tỷ lệ nhất định nào đó. Quả địa
c
ầu cho ta một khái niệm thực và rõ ràng về hình dạng, kích thước (đã thu nhỏ
theo t
ỷ lệ) của các thành phần trên bề mặt trái đất.
- Trên qu
ả địa cầu những khái niệm như hình dạng, đường kinh tuyến,
v
ĩ tuyến, khoảng cách, diện tích và tương quan về vị trí của các thành phần
trên m
ủa học sinh.
- Tính m
ỹ thuật: Thể hiện cái đẹp, sức thu hút, hấp dẫn, chú ý học tập
c
ủa học sinh cả về nội dung và hình thức. Ngoài ra nó còn có tác dụng giáo
d
ục thẩm mỹ cho học sinh.
* N
ội dung của bản đồ giáo khoa: Người xem có thể nhận ra nội dung
địa lý của bản đồ qua tên của bản đồ và bản chú giải của nó.
- Tên b
ản đồ chứa đựng 2 nội dung: Hiện tượng địa lý và không gian
bao quát.
VD: B
ản đồ khí hậu thế giới
Bản đồ thuỷ văn Việt Nam
- B
ản chú giải: giúp nhận biết nội dung, phương pháp sử dụng chất
l
ượng, số lượng cấu trúc, tính hệ thống và tính logic của hiện tượng địa lý
bi
ểu hiện trên bản đồ.
33
- Ngoài ra, kỹ thuật thành lập bản đồ, những ký hiệu, phương pháp biểu
hi
ện, cơ sở tính toán của bản đồ cũng như những quy định, nguyên tắc thiết kế
b
ản đồ cũng là một nội dung của bản đồ.
* Các lo
ại hình bản đồ giáo khoa:
ầu nhất định. Các bản đồ đó thường được xây dựng theo một phương
pháp chung và có m
ối quan hệ hữu cơ với nhau.
- Các lo
ại Át lát địa lý hay thường thấy là:
+ Át lát
địa lý tự nhiên đại cương.
+ Át lát
địa lý tự nhiên các châu.
+ Át lát
địa lý kinh tế - xã hội các nước.
+ Át lát
địa lý kinh tế - xã hội một lãnh thổ.
34
- Việc sử dụng Át lát phải đảm bảo tính tổng hợp của hệ thống các bản
đồ, phải kết hợp với các bản đồ treo tường trong quá trình dạy học.
- Hi
ện nay, Át lát được sử dụng nhiều trong quá trình dạy học địa lý ở
nhà tr
ường.
- Ngoài ra c
ũng đã có nước xây dựng hệ thống Át lát dùng riêng cho
giáo viên
h. Tủ sách địa lý: Tủ sách địa lý để phục vụ cho việc dạy học là rất quan
tr
ọng. Trong tủ sách đó cần có:
+ Sách dùng cho vi
ệc tra cứu chung: giáo trình địa lý, các từ điển địa
lý, t
ạp chí địa lý
l
ượng cao và tốc độ nhanh.
- Các ph
ương tiện đó gồm: các phương tiện nghe - nhìn (máy chiếu
phim, vidio, vô tuy
ến) và máy vi tính.
-
Ưu điểm:
+ Cho phép xem xét các bi
ểu tượng địa lý một cách toàn diện hoặc theo
t
ừng mặt riêng rẽ.
+ Cho phép so sánh các hi
ện tượng và quá trình địa lý xảy ra ở các nơi
khác nhau trên b
ề mặt trái đất.
+ Trình bày di
ễn biến của những quá trình, hiện tượng địa lý cần quan
sát trong m
ột thời gian rất ngắn: núi lửa, xói mòn.
- L
ưu ý khi sử dụng:
+ Tu
ỳ theo điều kiện trang thiết bị của trường, xác định những phương
ti
ện thiết bị cần phải sử dụng sao cho hợp lý và tối ưu.
+ Ki
ểm tra và sử dụng trước khi lên lớp để nắm rõ quy trình hoạt động
c
ủa các phương tiện, thiết bị sẽ dùng.
VD: T
ập át lát địa lý, các loại bản đồ trống, các bộ sưu tập
3/ T
ăng cường các thiết bị nghe nhìn
VD: Các lo
ại máy chiếu hình, máy videô, các mô hình nổi giúp học
sinh hình thành các bi
ểu tượng, khái niệm, kỹ năng, kỹ xảo.
4/ T
ăng cường các thiết bị giúp học sinh tự liên hệ kiến thức, tự rèn
luy
ện kỹ năng, kỹ xảo, tự khai thác kiến thức
VD: Máy tr
ắc nghiệm đơn giản, các máy kiểm tra kiến thức , các tài
li
ệu trắc nghiệm.
5/ T
ăng cường các thiết bị đơn giản, rẻ tiền
- R
ất cần thiết trong điều kiện nhà trường hiện nay. Hầu như chưa có
m
ột bộ thiết bị làm sẵn nào có thể hoàn chỉnh tới mức tối đa cho tất cả nội
dung ki
ến thức của chương trình. Người giáo viên trong quá trình dạy phải
d
ần dần tìm cách tạo điều kiện cho môn học có một hệ thống thiết bị hoàn
ch
ỉnh.
- Giáo viên có th
ể hướng dẫn học sinh cùng làm một số đồ dùng dạy
ễn ra buổi học
-
Đặc điểm, tính chất hoạt động nhận thức của HS
- M
ục tiêu cần đạt
Xu
ất phát từ các dấu hiệu đó, có các hình thức dạy học khác nhau. Lựa
ch
ọn hình thức dạy học phù hợp là điều kiện để bì học đạt kết quả tốt.
6.2. Những hình thức tổ chức dạy học địa lý ở trường phổ thông
6.2.1. Hình thức dạy học trong lớp(lớp bài)
Thường được tiến hành trong các phòng học, có sự hướng dẫn, tổ chức,
ch
ỉ đạo trực tiếp của giáo viên và sự tham gia của học sinh. Xuất hiện ở Châu
Âu t
ừ thế kỉ 16, ở Việt nam vào cuối thế kỉ 18 đầu thế kỉ 19.
-
Đặc điểm:
+ Thu
ận tiện, dễ thích nghi với nhiều loại bài học: lý thuyết, thực hành.
+ T
ổ chức lớp chặt chẽ, dễ quản lý.
+ Trong m
ột thời gian có hạn có thể cung cấp, khai thác được lượng
thông tin khá l
ớn, có thể hoàn thành đúng kế hoạch đề ra.
+ Không ch
ịu ảnh hưởng của thời tiết.
38
+ Trong một vài bài học, việc hình thành biểu tượng, khái niệm địa lý
các bài h
ọc mang tính chất lý luận ).
+ Ch
ỉ có thể tiến hành khi có những điều kiện nhất định: thời gian, kinh
phí,
địa điểm
6.1.3. Hình thức thảo luận
Là hình thức trung gian giữa dạy học trong lớp và ngoài lớp, nó có thể
được tiến hành ngay trong hoặc ngoài lớp, sử dụng có hiệu quả nhất đối với
h
ọc sinh lớn.
- Có th
ể tiến hành như sau:
+ Giáo viên
đưa trước cho học sinh một nội dung, một chủ đề nào đó để
h
ọc sinh cùng chuẩn bị, rồi tiến hành thảo luận dưới sự hướng dẫn trực tiếp
c
ủa giáo viên hoặc 1 học sinh khá, các ý kiến phát biểu được ghi nhận, trên cơ
39
sở đó tổng hợp Æ rút ra những nhận định, những kết luận về một vấn đề nào
đó. Có thể tiến hành theo từng nhóm học sinh hoặc cả lớp.
Đặc điểm:
+ Giúp h
ọc sinh mở rộng kiến thức.
+ Rèn luy
ện kỹ năng nói, phân tích, lập luận vấn đề.
+ Phát tri
ển tư duy khoa học.
+ N
+ Phát huy
được tính chủ động sáng tạo, óc thẩm mỹ, hứng thú học tập,
nâng cao
được hiểu biết về các hoạt động sản xuất của con người.
+ Góp ph
ần cải tiến phương pháp dạy học
40
* Chuẩn bị tham quan:
+ Xác định đối tượng tham quan: Phải dựa vào nội dung chương trình
h
ọc để xác định đối tượng cho phù hợp: tham quan gì? ở đâu?
+Xác
định mục đích tham quan: Để làm gì?
+ Xác
định cách tham quan
* Tiến hành tham quan:
- Tham quan như thế nào để đạt được tốt nhất mục đích đề ra? Phải làm
được các yêu cầu: toàn tâm, toàn ý, toàn hoạt động cho cuộc tham quan: để
m
ắt, để chân, để tay, để tâm, để mồm tới đối tượng.
C
ụ thể:
+ Quan sát cho nhi
ều: Dù đang đi hay đã đến đều yêu cầu học sinh phải
nhìn, quan sát. T
ức là "để mắt" tới.
+
Đi cho nhiều: Muốn quan sát được nhiều thì chân phải đi đến. Tức là
"
để chân" tới.
ội) hiện có hoặc đang xảy ra trong phạm vi địa phương.
-
Địa phương: Được hiểu là khu vực đất đai xung quanh khu vực
tr
ường đang đóng hoặc đơn vị lãnh thổ hành chính trong đó có địa điểm
tr
ường đóng.
* Vai trò của khảo sát địa phương:
+ Giúp học sinh hiểu rõ về thực tế địa phương (những khó khăn, thuận
l
ợi), làm cho các biểu tượng, các khái niệm địa lý thêm sinh động, làm cơ sở
để hình thành các biểu tượng tưởng tượng.
+ T
ăng cường mối quan hệ giữa nhà trường và địa phương.
* Muốn thực hiện tốt khảo sát địa phương giáo viên cần:
+ Nắm vững các điều kiện địa lý của địa phương: tự nhiên, kinh tế - xã
h
ội, các ngành trọng điểm.
+ H
ướng dẫn học sinh vận dụng kiến thức đã học vào việc khảo sát,
c
ủng cố những kiến thức thực tế để bổ xung cho bài giảng lý thuyết.
* Các cách tiến hành khảo sát địa phương:
+ Thực địa.
+
Điều tra, tìm hiểu qua nhân dân địa phương
- Nghe báo cáo:
Đây là một cách khảo sát địa phương rất thường gặp,
th
ường sử dụng cho những buổi khảo sát đông người. Người báo cáo phải là
+ Thi v
ẽ, điền bản đồ
- T
ổ chức triển lãm:
+ Tr
ưng bày các mẫu vật, tranh ảnh, hình vẽ về địa lý.
+ Các sách, tài li
ệu địa lý.
+ Tr
ưng bày các đồ dùng trực quan tự tạo.
- T
ổ chức cắm trại, du lịch: Rất bổ ích trong việc dạy học địa lý, giúp
t
ăng cường khả năng quan sát, nhận xét, đánh giá các hiện tượng địa lý.
Æ Dù là các hình thức nào, thì các hoạt động ngoại khoá về địa lý cũng
c
ần đảm bảo:
+ Phù h
ợp với hoàn cảnh học tập của học sinh (thời gian, vật chất).
+ Có s
ự kết hợp chặt chẽ với hoạt động nội khoá.
+ Bu
ổi hoạt động ngoại khoá được tiến hành có tổ chức, có kỷ luật.
+ C
ần có sự giúp đỡ của giáo viên, nhà trường, địa phương, nơi đến.
6.2.5. Hình thức tự học
- Là hình thức học tập chủ động, độc lập, sáng tạo của học sinh. Có thể là:
+ C
ủng cố lại bài học trên lớp, hoàn thiện tiết học ở trên lớp
(1)
- Trong ti
ết học thì nhiệm vụ dạy học, nội dung dạy học và phương
pháp d
ạy học đều được thực hiện.
6.3.2. Cấu trúc
Cấu trúc tiết học truyền thống gồm 5 bước:
-
Ổn định lớp.
- Ki
ểm tra bài cũ.
- Gi
ảng bài mới.
- C
ủng cố bài.
- Ra bài t
ập về nhà.
Ưu điểm: Tiết học ổn định, thực hiện được khá đầy đủ các nhiệm vụ, nội dung
d
ạy học, dễ thực hiện đặc biệt với những giáo viên mới ra trường.
Nhược điểm:
+ Gò bó, t
ẻ nhạt, đơn điệu (các tiết, các môn giống nhau).
+ M
ới chỉ chú ý vào hoạt động của giáo viên.
44
+ Quá trình chỉ đạo, nhận thức của giáo viên và học sinh nhiều khi bị
r
ời rạc, gián đoạn vì một mục đích: phải hoàn thành nhiệm vụ cấu trúc của tiết
gi
ảng.
- Yêu c
ầu học sinh tái hiện lại kiến thức cũ (những câu hỏi yêu cầu
thu
ộc lòng).
- V
ận dụng kiến thức đã học để giải quyết một vấn đề cụ thể nào đó
(Có th
ể là giải bài tập).
- Liên h
ệ kiến thức cũ với kiến thức sắp học (định hướng).
M
ục đích quan trọng nhất của tiết học là làm cho học sinh nắm được
ki
ến thức và kỹ năng mới, nắm được bản chất của vấn đề và biết vận dụng
45
chúng. Hiện nay, người ta chia việc nắm kiến thức và kỹ năng thành 3 mức
độ:
- M
ức độ thấp: Tái hiện được kiến thức cũ dựa vào trí nhớ.
- M
ức độ trung bình: Vận dụng kiến thức và kỹ năng vào các trường
h
ợp tương tự.
- M
ức độ cao: Vận dụng kiến thức và kỹ năng một cách sáng tạo vào
các
điều kiện và hoàn cảnh mới.
+
Nhiệm vụ 4: Hướng dẫn học sinh tiếp tục hoàn thiện tiết học ở nhà:
bao g
ộc chủ yếu vào việc giáo viên có sử dụng kiểu tiết học này có thành công
hay không. S
ự phối hợp hoạt động giữa thày - trò cần phải tiến hành trong
su
ốt giờ học.
46
+ Kiểu tiết học vận dụng kiến thức, kỹ năng, kỹ xảo địa lý: Nhiệm vụ cơ
bản của kiểu tiết học này giúp học sinh vận dụng những tri thức địa lý đã học
vào th
ực tiễn, hoặc vào để giải quyết những vấn đề địa lý cụ thể.
Th
ực ra, đây chính là các tiết thực hành nằm trong chương trình địa lý.
Để hoàn thành tốt kiểu tiết học này, học sinh phải nắm chắc lý thuyết
đã học, biết cách tái hiện, liên hệ, so sánh (có thể thông qua hệ thống câu hỏi
đàm thoại của giáo viên), biết cách phân tích bảng số liệu, chuẩn bị phương
ti
ện, dụng cụ.
+
Kiểu tiết học hệ thống hoá và khái quát hoá tri thức địa lý: Có nhiệm
v
ụ là ôn tập, củng cố lại kiến thức đã học thường được tiến hành khi kết thúc
1 ch
ương, 1 giáo trình. Khi tiến hành tiết học này, giáo viên có thể thiết kế bài
gi
ảng dưới dạng các câu hỏi hoặc sử dụng phương pháp sơ đồ, hệ thống hóa
ki
ến thức để kiểm tra mức độ nắm kiến thức của học sinh.
+
Kiểu tiết học kiểm tra , đánh giá kiến thức và kỹ năng của học sinh:
Nhiệm vụ của tiết học này là kiểm tra mức độ nắm tri thức của học sinh
7.1. Quá trình dạy học trong nhà trường phổ thông
Các thành tố của quá trình dạy học gồm: Mục tiêu, nội dung, phương
pháp, ph
ương tiện, tổ chức và kiểm tra - đánh giá.
- Nh
ững tri thức do con người sáng tạo ra ngày càng nhiều, xã hội ngày
càng phát tri
ển thì càng có thêm nhiều lĩnh vực văn hoá, khoa học. Một lĩnh
v
ực văn hoá, một ngành khoa học dù có quan trọng đến đâu, muốn trở thành
m
ột môn học cũng phải qua các giai đoạn:
+
Được lựa chọn những vấn đề cơ bản, thiết thực và phổ thông, phù
h
ợp với mục tiêu đào tạo của nhà trường, biên soạn thành chương trình bộ
môn.
+
Được cụ thể hoá thành sách giáo khoa, có kèm theo sách hướng dẫn
d
ạy.
+ H
ọc sinh dựa vào sách giáo khoa, dựa vào sự hướng dẫn của giáo
viên
để chuyển hoá những kiến thức từ sách vở thành kiến thức, vốn hiểu biết
c
ủa mình.
Theo quan
điểm dạy học mới, quá trình dạy học phải là sự kết hợp,
ph
thi
ệu cho học sinh biết
+ Chu
ẩn bị sẵn các phương tiện dạy học: chỗ nào dùng bản đồ, biểu đồ,
tranh
ảnh, sử dụng như thế nào ?
+ Liên h
ệ với thực tế để nhằm mục đích giáo dục đạo đức, giáo dục
nhân cách.
+ D
ự kiến các tình huống sẽ xảy ra khi giảng và các phương án giải
quy
ết.
+ Thi
ết kế trình tự các hoạt động sư phạm khi lên lớp: ổn định, kiểm
tra, gi
ảng bài
-
Lên lớp (giảng bài): Vai trò của người giáo viên trong giờ học thể
hi
ện rõ nhất ở bước lên lớp. Có thể có 1 giáo án tốt nhưng cách giảng bài
ch
ưa tốt thì học sinh hoặc là sẽ thụ động lĩnh hội kiến thức, hoặc là sẽ không
l
ĩnh hội được những kiến thức giáo viên truyền đạt. Trong khi lên lớp, đòi hỏi
giáo viên ph
ải:
+ Có tác phong nghiêm túc, ch
ững chạc, nhưng vui vẻ.
+ Bi
ữa thày và trò nhằm giải quyết các nghiệp vụ giáo dưỡng, giáo dục và
phát tri
ển trong quá trình dạy học".
+ Theo I.Ia.Lecne, 1981: "Ph
ương pháp dạy học là 1 hệ thống những
hành
động có mục đích của giáo viên nhằm tổ chức hoạt động nhận thức và
th
ực hành của học sinh, đảm bảo học sinh lĩnh hội nội dung học vấn".
+ Theo I.D.Dverev, 1989: "Ph
ương pháp dạy học là cách thức hoạt
động tương hỗ giữa thày và trò nhằm đạt được mục đích dạy học. Hoạt động
này
được thể hiện trong việc sử dụng các nguồn nhận thức, các thủ thuật
logic, các d
ạng hoạt động của học sinh và cách thức điều khiển quá trình nhận
th
ức của giáo viên.
Ngoài ra, còn nhi
ều định nghĩa khác, song nhìn chung, các định nghĩa
th
ường tập trung vào 3 cách sau:
Copyright: Tài liệu đại học ©