1 ĐẠI HỌC SOUTHERN LUZON
Cộng hòa Philippin
ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam NCS. NGUYỄN THIỆN NAM QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIẢNG DẠY CÁC MÔN CHUYÊN
NGÀNH TRONG TRƢỜNG DẠY NGHỀ THUỘC
BỘ CÔNG THƢƠNG Ở VIỆT NAM
Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
TÓM TẮT LUẬN ÁN TIẾN SỸ QUẢN LÝ GIÁO DỤC
THÁI NGUYÊN, 2014 2
Chƣơng trình đƣợc thực hiện tại:
ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
qua học tập, sinh viên biết cách sử dụng và kiểm soát kiến thức để xây
dựng nhân cách của mình để có thể thích ứng với các yêu cầu xã hội.
Giảng dạy và học tập thống nhất với nhau và là một hoạt động
chính của nhà trường và mọi hoạt động của trường cũng đều tập
trung vào mục tiêu này. Hệ thống quản lý hoạt động giảng dạy nhằm
mục đích tác động để đạt được mục tiêu. Trong các trường học, quản
lý hoạt động giảng dạy là để quản lý quá trình lao động của các hoạt
động giảng dạy và quá trình tự giáo dục của sinh viên diễn ra trong
quá trình giảng dạy. Để các hoạt động dạy và học có hiệu quả, Ban
lãnh đạo cần phải xác định đối tượng, nội dung và phương pháp của
quá trình dạy và học.
Để đáp ứng nhu cầu cho các trường dạy nghề, Bộ Công
Thương (MOIT) đã đề ra chiến lược giáo dục cho các trường dạy
nghề thuộc Bộ. Một trong những yêu cầu quan trọng là đổi mới công
4
tác quản lý hoạt động dạy học các môn chuyên ngành để nâng cao chất
lượng giáo dục.
CƠ SỞ NGHIÊN CỨU
Hiện nay, Bộ Công Thương có 50 trường dạy nghề. Trong số
32 trườn, có 01 trường đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, tám (8) trường đại
học, hai mươi mốt (21) trường cao đẳng, một (1) cao đẳng nghề, và
mười một (11) trung học chuyên nghiệp.
Mười tám (18) trường bao gồm hai (2) trường đại học, năm (5)
trường cao đẳng, chín (9) trường cao đẳng nghề, một (1) trường trung
học chuyên nghiệp, và (1) trường dạy nghề trực thuộc công ty. Một (1)
trường đại học và một (1) trường cao đẳng đã được phê duyệt của Bộ
Công Thương để tham gia vào một số hoạt động trong các trường học
của Bộ.
Nhờ các biện pháp chủ động, chất lượng đào tạo nghề trong
1.3. Sinh viên;
1.4. Phương tiện kỹ thuật phục vụ giảng dạy và học tập;
1.5. Thị trường lao động.
2. Phân tích các vấn đề gặp phải trong việc quản lý hoạt động
giảng dạy và học tập các môn chuyên ngành.
3. Đề xuất các biện pháp quản lý để tăng cường các hoạt động
6
dạy và học các môn học chuyên ngành.
4. Xác định khả năng chấp nhận các biện pháp quản lý được
đề xuất.
Ý NGHĨA CỦA NGHIÊN CỨU
Nghiên cứu này đã cố gắng đề xuất biện pháp quản lý trong việc
tăng cường các hoạt động dạy - học các môn chuyên ngành để nâng
cao chất lượng các hoạt động trong trường dạy nghề thuộc Bộ Công
Thương, trong đó lợi ích sẽ thuộc về các nhà quản lý các trường, giáo
viên/ giảng viên, sinh viên và các nhà nghiên cứu trong tương lai.
PHẠM VI VÀ GIỚI HẠN NGHIÊN CỨU
Phạm vi nghiên cứu: Các biện pháp quản lý dạy học các
môn chuyên ngành trong các trường dạy nghề thuộc Bộ Công
Thương. Các biến nghiên cứu sẽ xác định trong việc quản lý các
hoạt động giảng dạy và học tập bao gồm: Chương trình giảng dạy;
Cán bộ, giảng viên; sinh viên; Phương tiện kỹ thuật phục vụ giảng
dạy và học tập; và thị trường lao động.
Giới hạn nghiên cứu: Nghiên cứu được thực hiện tại 4
trường dạy nghề thuộc Bộ Công Thương (Đại học Công nghiệp
Thành phố Hồ Chí Minh, Đại học Công nghiệp Hà Nội, Đại học
Công nghiệp Quảng Ninh, Trường Cao đẳng Công nghiệp Huế).
Đây là những trường đóng vai trò quan trọng trong giáo dục dạy
nghề của Bộ Công thương và đại diện của ba miền ở Việt Nam:
Giáo trình
Giảng viên/Cán
bộ của Khoa
Ngƣời học/Sinh
viên
Cơ sở vật chất
phục vụ việc dạy
và học
Thị trƣờng
lao động
Quản lý
hoạt động
dạy và
học
9
Chƣơng 3
PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
ĐỊA BÀN NGHIÊN CỨU
Nghiên cứu này được tiến hành tại bốn trường đại học/ cao
đẳng (4) thuộc Bộ Công Thương. Đó là Đại học Công nghiệp
Thành phố Hồ Chí Minh, Đại học Công nghiệp Hà Nội, Đại học
Đối với sinh viên: Nghiên cứu sinh đã chọn ngẫu nhiên 50
sinh viên mỗi trường. Họ đại diện cho các phòng ban khác nhau và
đại diện các giới tính, lứa tuổi và trình độ. Tổng cộng, 414 giáo
viên và 200 học sinh được yêu cầu tham gia phỏng vấn. Không có
khó khăn gặp phải trong việc lựa chọn người trả lời.
CÔNG CỤ NGHIÊN CỨU
Nghiên cứu sinh thiết kế một bảng câu hỏi và đó chính là công
cụ chính trong thu thập dữ liệu. Các nội dung của bảng câu hỏi dựa
trên các báo cáo các năm gần đây và một số nghiên cứu của Bộ Công
Thương, trong đó tập trung vào những hạn chế của quản lý hoạt động
giảng dạy và học tập trong các trường dạy nghề thuộc Bộ Công
Thương. Bộ câu hỏi đã được kiểm định bằng cách sử dụng các tiêu
chí đánh giá nhất quán. Nghiên cứu sinh đã được hỗ trợ bởi mười
(10) chuyên gia để xác nhận nội dung của các câu hỏi về tính đúng
đắn của ngôn ngữ, sự phù hợp của các nhận định và phù hợp của các
mục cho vấn đề sử dụng các mã. Sau đó, nó đã được thử nghiệm tại
11
một trường không thuộc địa bàn nghiên cứu để xác định sự phù hợp
của ngôn ngữ và xác định thời gian phù hợp trước khi được gửi cho
giáo viên hướng dẫn thông qua.
TRÌNH TỰ THU THẬP DỮ LIỆU
Các thủ tục thu thập dữ liệu thực tế được thực hiện thông qua
một số quy trình. Sau khi hoàn thành công cụ nghiên cứu, nghiên cứu
sinh đã liên hệ và xin phép hiệu trưởng các trường được lựa chọn để
thực hiện nghiên cứu. Sau đó liên hệ với họ qua điện thoại để sắp xếp
khảo sát, phát phiếu điều tra.
Phƣơng pháp đánh giá mức độ thỏa mãn
Mức độ hài lòng của các giảng viên và sinh viên về tình hình
quản lý hoạt động dạy và học phản ánh bởi mỗi tiêu chuẩn đánh giá
Quản lý giảng dạy ở các trƣờng dạy nghề thuộc Bộ Công
thƣơng (đƣợc đánh giá bởi các giảng viên)
Quản lý giảng dạy thông qua giáo trình:
Bằng cách phân tích các số liệu của nghiên cứu, luận án chỉ ra
rằng nội dung đào tạo được thể hiện qua mục lục các môn học trong
chương trình giảng dạy cho từng cấp học và khoa. Nội dung đào tạo
được lồng ghép trong các chương trình đào tạo cho thấy một phần ba
chương trình giảng dạy là các môn học chuyên ngành. Có thể thấy
rằng các môn học chuyên ngành đã được giảng dạy với tỷ lệ cao
trong các chương trình giảng dạy của trường. Nội dung của khóa học
được thông qua với mục tiêu đào tạo được thiết lập và đáp ứng các
yêu cầu cơ bản của xã hội. Đây là điểm quan trọng trong khi xây
dựng chương trình giảng dạy và thực hiện các chương trình đào tạo
quản lý giáo dục để có kết quả tốt.
Quản lý giảng dạy thông qua các giảng viên/cán bộ khoa:
Sau khi trình bày các kết quả nghiên cứu, luận án chỉ ra
rằng: Để nâng cao chất lượng của các giảng viên, các trường dạy
nghề đã thực hiện các hoạt động khác nhau, chẳng hạn như tiến
hành hội thảo về phương pháp đổi mới dạy học. Hàng năm, lãnh
14
đạo nhà trường yêu cầu các khoa tiến hành các hoạt động chuyên
môn để điều chỉnh nội dung, phương pháp giảng dạy theo hướng
phát huy tính tích cực, các cuộc thảo luận chuyên đề về phương
pháp giảng dạy. Các khoa đã thực hiện nghiêm túc và áp dụng các
điều kiện thực tế của từng bài học và khóa học. Bên cạnh đó,
nhiều trường dạy nghề đã tổ chức thi giáo viên dạy giỏi. Theo
quy định, mỗi tháng giáo viên phải dự giờ 2 lần/tháng, đó cũng là
một cơ hội cho giáo viên, cán bộ quản lý giáo dục được công
nhận chất lượng giảng dạy của mình. Những vấn đề này cần phải
Các nguyên tắc xây dựng biện pháp:
Để đề xuất các biện pháp quản lý dạy và học các môn
chuyên ngành tại các trường dạy nghề thuộc Bộ Công Thương,
luận án bảo đảm các nguyên tắc sau đây:
- Đảm bảo tính khả thi;
- Phù hợp định hướng;
- Các biện pháp cần đồng bộ hóa, hỗ trợ lẫn nhau.
Các biện pháp cần mang tính xây dựng. Các biện pháp
được xây dựng phải đảm bảo tính hệ thống, nghĩa là tổ chức thực
hiện biện pháp này là cơ sở để thực hiện biện pháp khác và ngược
lại. Bên cạnh đó các biện pháp quản lý phải đảm bảo thực hiện
đồng bộ, tránh trường hợp kết thúc thực hiện biện pháp này mới tiến
16
hành thực hiện biện pháp khác hoặc thực hiện biện pháp này gây cản
trở hoặc ảnh hưởng đến kết quả thực hiện biện pháp khác. Khuyến
nghị đã được rút ra cho chương trình giảng dạy, người học, giảng viên,
cơ sở vật chất kỹ thuật và thị trường lao động nhằm nâng cao chất
lượng hoạt động quản lý của các đối tượng chuyên ngành trong các
trường dạy nghề thuộc Bộ Công Thương.
XÁC ĐỊNH TÍNH KHẢ THI CỦA CÁC BIỆN PHÁP QUẢN
LÝ ĐƢỢC ĐỀ XUẤT BỞI LÃNH ĐẠO CÁC TRƢỜNG
Luận án đã trình bày 4 nhóm biện pháp nhằm quản lý hoạt
động hoạt động dạy - học các môn chuyên ngành ở các trường dạy
nghề thuộc Bộ công thương nhau. Các nhóm biện pháp này có mối
quan hệ chặt chẽ với nhau, tác động, hỗ trợ nhau để ổn định và có
tính định hướng lâu dài. Luận án đã nêu các hoạt đọng quản lý
giảng dạy các môn chuyên ngành ở các trường dạy nghề thuộc Bộ
công thương là rất cần thiết để đánh giá 4 nhóm biện pháp trên là
cần thiết và khả thi.
môn học chuyên ngành để nâng cao chất lượng các hoạt động trong
trường dạy nghề thuộc Bộ Công Thương và tìm kiếm cách thức đánh
giá hoạt động giảng dạy và học tập của các đối tượng chuyên ngành.
Cụ thể, nó nhằm đánh giá thực trạng công tác quản lý giảng dạy và
hoạt động học tập theo chương trình giảng dạy, đội ngũ giảng viên;
hoạt động học tập; các phương tiện kỹ thuật hỗ trợ cho việc dạy và
học và thị trường lao động. Hơn nữa, luận án cố gắng tìm ra những
yếu tố ảnh hưởng đến việc quản lý các hoạt động dạy và học các môn
chuyên ngành và đề xuất các biện pháp quản lý để tăng cường các
hoạt động dạy và học các môn học chuyên ngành. Cuối cùng, để xác
định mức độ chấp nhận các biện pháp quản lý được đề nghị của các
nhà quản lý, nghiên cứu sử dụng các thiết kế tương quan mô tả việc
phân tích các biến điều tra. Bốn trăm mười bốn (414) giáo viên và hai
trăm (200) sinh viên đến từ bốn (4) trường dạy nghề thuộc Bộ Công
Thương (Đại học Công nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh, Đại học
Công nghiệp Hà Nội, Đại học Công nghiệp Quảng Ninh, Trường Cao
đẳng Công nghiệp Huế được yêu cầu trả lời các câu hỏi. Họ được
chọn ngẫu nhiên bằng cách sử dụng kỹ thuật bát cá. Các phương tiện
ki thuật đã được sử dụng để mô tả việc giảng dạy và quản lý học tập.
Nhiều hồi quy được sử dụng để tìm ra các dự đoán về ảnh hưởng của
việc giảng dạy và quản lý nghiên cứu các môn học chuyên ngành.
Phân tích thống kê được thực hiện bằng cách sử dụng gói thống kê
19
khoa học xã hội (SPSS 16.0), còn được gọi là phần mềm phân tích
tiên đoán.
KẾT QUẢ
1. Luận án chỉ ra rằng có sự khác biệt giữa sinh viên và quan
điểm giảng viên về chất lượng của hoạt động quản lý dạy và học các
môn chuyên ngành trong các trường dạy nghề ở Việt Nam thuộc Bộ
học tập các môn chuyên ngành trong các trường dạy nghề.
KẾT LUẬN
Giảng dạy và học tập các hoạt động quản lý để nâng cao chất
lượng giáo dục. Đây là một bước quan trọng trong quản lý giáo dục
tại Việt Nam. Từ cơ sở lý thuyết về quản lý, quản lý giáo dục,
quản lý trường học (trường cao đẳng và đại học), hoạt động giảng
dạy các môn chuyên ngành có ảnh hưởng to lớn đến chất lượng
của sinh viên tốt nghiệp trong các trường dạy nghề, các trường
chuyên nghiệp đầu ra, góp phần đắc lực trong việc cung cấp nguồn
nhân lực chất lượng cho quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa
của đất nước.
Hơn 10 năm qua, sinh viên tốt nghiệp từ các trường dạy
nghề thuộc Bộ Công Thương ngày càng trưởng thành, có nhận
thức đúng đắn về nghề nghiệp, hiểu biết sâu sắc hơn về vai trò của
kiến thức và kỹ năng. Tuy nhiên, trong tình hình hiện nay, với yêu
cầu đổi mới và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực cho đất nước,
21
có những thách thức mới cần được giải quyết. Những thách thức
đó đặt ra yêu cầu các trường dạy nghề phải đổi mới tổ chức và đổi
mới hoạt động giảng dạy nói chung và đặc biệt là giảng dạy cho
các đối tượng chuyên ngành ở cấp cao hơn để đáp ứng yêu cầu hội
nhập ở cấp khu vực và quốc tế.
Giảng dạy và các hoạt động học tập sáng tạo nhằm nâng cao
chất lượng nguồn nhân lực là một nhiệm vụ phức tạp và khó khăn,
đòi hỏi nhiều nỗ lực. Vấn đề này có nhiều quy trình cần được
nghiên cứu nghiêm túc và vận dụng linh hoạt để thích ứng với tình
hình thực tế của sự phát triển trong giai đoạn hiện nay. Công việc
này là rất quan trọng và cần thiết, cả về giá trị trước mắt và ảnh
hưởng lâu dài đến sự phát triển của đất nước.
Cho các hoạt động liên quan đến việc yêu cầu thực tế của doanh
nghiệp và sự phát triển liên tục của đất nước giảng dạy, chúng tôi đề
nghị Bộ Công Thương cần phải nhận ra các vấn đề sau:
- Tổ chức các hội nghị và hội thảo về nâng cao chất lượng giáo
dục đào tạo nguồn nhân lực.
- Thực hiện có hiệu quả các chương trình phát triển nguồn
nhân lực và coi đây là một yếu tố tích cực cho sự phát triển của chuyên
23
ngành đào tạo trong các trường dạy nghề thuộc Bộ Công Thương
- Hỗ trợ ngân sách cho các trường dạy nghề, các chương trình
hành động quốc gia trong lĩnh vực đào tạo, nâng cao chất lượng quản
lý đào tạo năng lực và đội ngũ giảng viên trong những năm tới.
Đối với các trường dạy nghề:
- Có kế hoạch dài hạn trực tiếp để cải thiện đội ngũ cán bộ
quản lý và trong tương lai.
- Có nhiều hoạt động trực tiếp đến các nhóm nghiên cứu, đặc
biệt là đầu tư vào cơ sở vật chất, trang thiết bị cho các hoạt động
chuyên môn ở các cấp độ cao hơn.
- Tạo điều kiện thuận lợi cho nhân viên, từ đội ngũ quản lý
được chỉ định để tham dự vào các khóa đào tạo về quản lý giáo dục .
- Tổ chức khóa đào tạo thường xuyên cho các giảng viên các
môn chuyên ngành về ngoại ngữ, tin học và tham gia các chuyến đi
thực tế tại các công ty lớn.
- Tập trung trực tiếp vào giảng dạy các môn chuyên ngành và
ngoại ngữ cho sinh viên.