1
11/09/2009 1
CHUYÊN ĐỀ I
TỔNG QUAN VỀ TÀI CHÍNH – TIỀN TỆ
11/09/2009 2
Nội dung nghiên cứu
 TIẾP CẬN PHẠM TRÙ TÀI CHÍNH TIỀN TỆ
 XU HƯỚNG PHÁT TRIỂN HỆ THỐNG TÀI CHÍNH
 VAI TRÒ CAN THIỆP CỦA CHÍNH PHỦ
2
11/09/2009 3
Tài chính là khoa học nghiên cứu quản lý tiền, hoạt động
ngân hàng, tín dụng, đầu tư và tài sản.
Quan điểm của K.Maxr
Tài chính là phạm trù phân phối.
Đằng sau hoạt động phân phối phản ảnh các quan hệ kinh tế
phát sinh trong quá phân phối các quỹ tiền tệ nhằm thỏa mãn
nhu cầu của các chủ thể kinh tế – xã hội
Nhận xét:
 Nhận thức về bản chất: Tìm ra mối quan hệ nội tại
của phạm trù tài chính.
 Có ý nghóa trong việc hoạch đònh chính sách
PHẠM TRÙ TÀI CHÍNH
11/09/2009 4
Quan điểm của các nhà kinh tế thực nghiệm:
Tài chính là quá trình chuyển giao tiền tệ giữa các hộ gia đình,
doanh nghiệp và chính phủ .
Hay cách khác, mọi vấn đề thực hiện có liên quan đến tiền và thò
trường gọi là tài chính.
Có thể nhận thức tài chính qua các hoạt động:
 Vay mượn vốn.

 Phát triển nghề nghiệp tài chính và khu vực tài
chính trong cơ cấu kinh tế.
PHẠM TRÙ TÀI CHÍNH
11/09/2009 8
Huy động nguồn lực:
Đặt vấn đề:
Bất kỳ hoạt động một đầu tư nào đều phải tìm kiếm
nguồn tài trợ.
Người quản lý tài chính:
 Quyết đònh làm thế nào để huy động vốn đáp ứng nhu
cầu tài trợ
 Sử dụng các công cụ tài chính
 Lựa chọn cơ chế tài trợ
Cơ chế tài trợ:
 Tài trợ bên trong
 Tài trợ bên ngoài ( gián tiếp và trực tiếp)
CHỨC NĂNG TÀI CHÍNH
5
11/09/2009 9
Phân bổ nguồn lực
Thể hiện lập kế hoạch sử dụng nguồn lực tài chính
Bài toán cần giải là : Nguồn lực tài chính có hạn và
nhu cầu vô hạn.
Đường giới hạn
nguồn lực tài
chính
Nhu
cầu
A
Nhu cầu B

CHỨC NĂNG TÀI CHÍNH
11/09/2009 12
Giám sát tài chính:
9 Tăng cường công tác kiểm tra các hoạt động
tài chính: kiểm tra bên trong và bên ngoài
9 Tăng cường tính minh bạch, khắc phục thông tin
bất cân xứng
CHỨC NĂNG TÀI CHÍNH
7
11/09/2009 13
Quan điểm K.Marx
Tiền là hàng hóa, có 2 thuộc tính:
9 Giá trò, và
9 Giá trò sử dụng
Kim loại vàng chính là tiền thực chất
Quan điểm các nhà kinh tế hiện đại
Sau khi chế độ tiền tệ Brettonwoods sụp đổ, chế độ
lưu thông tiền giấy vận hành trên cơ sở đảm bảo vàng
nhường chỗ cho chế độ tiền giấy bất khả hoán.
Nhiều loại tiền dưới dạng tài sản tài chính xuất hiện.
Tiền tệ được hiểu theo:
9 Tiền theo nghóa hẹp: tiền giấy, kim khí…
9 Tiền theo nghóa rộng: Các loại tài sản tài chính
PHẠM TRÙ TIỀN TỆ
11/09/2009 14
Tiền thuộc sở hữu của một chủ thể thể hiện là nguồn lực tài
chính – tiền đề để tài trợ các dự án đầu tư .
Các hoạt động tài chính làm tăng ( giảm) giá trò tiền tệ của các
nhà đầu tư, chủ thể quản lý tài chính…
Các nhà đầu tư

Người tiết kiệm
Cung cấp hàng hóa
Người vay vốn
Cầu hàng hóa
Tiền lời
Quỹ
Cầu hàng hóa
Cung HH
N
h
a
ä
n
t
i
e
à
n
T
r
a
û
t
i
e
à
n
CHU CHUYỂN TÀI CHÍNH
11/09/2009 16
Nghiên cứu các lónh vực:

theo kết quả
đầu ra
Hiện tại
đang ở đâu
Đã làm
như thế nào
Muốn đi đến
đâu
Làm gì đi đến đó
ĐỔI MỚI TÀI CHÍNH CÔNG
11/09/2009 20
z Chống tham nhũng tài chính công.
z Giảm bất bình đẳng trong xã hội, chú
trọng đến người nghèo
ĐỔI MỚI TÀI CHÍNH CÔNG
11
11/09/2009 21
Trong 2 thập kỷ qua, thò trường tài chính thế giới đã có
nhiều thay đổi:
Có 6 thay đổi lớn:
 Sự phát triển các trung tâm tài chính
 Toàn cầu hóa thò trường tài chính
 Công nghệ thông tin
 Nới lỏng các điều tiết của nhà nước (deregulation)
 Đổi mới quản trò tài chính
 Thò trường tài chính mới nổi (Emerging financial
markets)
ĐỔI MỚI THỊ TRƯỜNG TÀI CHÍNH
11/09/2009 22
Trung tâm tài chính và các thành phố lớn:

quốc tế
Trung tâm truyền
thống
Trung tâm
tập trung
Trung tâm
quốc tế
Trung tâm
hội nhập
Trung tâm
tách biệt
Trung tâm tài
trợ
Trung tâm
huy động
Trung tâm
vùng của quốc
gia
Trung tâm
toàn cầu
Trung tâm
khu vực
13
11/09/2009 25
Trung tâm tài chính quốc tế có những đặc điểm sau:
 Có một số lượng lớn các ngân hàng nước ngoài hiện diện trên
thò trường tài chính.
 Có sự đa dạng các đònh chế tài chính trong việc cung cấp các
dòch vụ tài chính.
 Thò trường ngo hối phát triển .

tài chính.
 Nguồn nhân lực cung cấp cho lónh vực tài chính.
SỰ PHÁT TRIỂN CÁC TRUNG TÂM TÀI CHÍNH
11/09/2009 28
Toàn cầu hóa tài chính xuất hiện trong những năm 80
gắn liền bối cảnh:
 Thương mại toàn cầu phát triển, biểu hiện:
9 Quy mô thương mại tăng nhanh.
9 Đóng góp GDP của các nền kinh tế (>50%).
TOA
Ø
N CA
À
U HO
Ù
A THỊ TR
Ư
Ơ
Ø
NG TA
Ø
I
CHÍNH
15
11/09/2009 29
Những thay đổi (tt):
 Các công ty đa quốc gia phát triển.
 Các nhà đầu tư quốc tế phát triển
 Sự sụp đổ chế độ tài chính BrettonWoods
 Các công cụ tài chính quốc tế phát triển

rộng phạm vi hoạt động và (2) thu hút nhiều
khách hàng.
TOÀN CẦU HÓA THỊ TRƯỜNG TÀI CHÍNH
11/09/2009 32
Thử thách và chi phí:
 Sự bay hơi thò trường tài chính
(Volatility
)
 Thâu tóm (Take-over)
 Mất quyền độc lập (Loosing sovereign)
…
TOÀN CẦU HÓA THỊ TRƯỜNG TÀI CHÍNH
17
11/09/2009 33
Công nghệ thông tin:
Từ những năm 80, công nghệ máy tính được sử dụng
rộng rãi trong dòch vụ tài chính.
 Sự phát triển hệ thống thẻ tín dụng.
 Kết nối giao dòch liên tục, nhanh chóng cho dù ở
khoảng cách xa.
 Tiết kiệm chi phí giao dòch tài chính.
 Thu nhập nhiều thông tin và xư lý kòp thời.
 Cung cấp nhiều công cụ tài chính
Thử thách
:
Bảo mật thông tin, nghẽn mạch …
TOÀN CẦU HÓA THỊ TRƯỜNG TÀI CHÍNH
11/09/2009 34
Nới lỏng các điều tiết của nhà nước (deregulation):
Từ những năm 80, xuất hiện xu hướng là nhà nước nới

Trong những năm 80, chúng ta chứng kiến sự
phát triển mạnh mẽ thò trường tài chính của
những quốc gia công nghiệp mới (Đông Nam Á
và Châu Mỹ La tinh).
 Các quốc gia này có tốc độ tăng trưởng
cao, thu hút nhiều nhà đầu tư quốc tế.
 Thò trường chứng khoán hấp dẫn đối với
các nhà đầu tư quốc tế.
TOÀN CẦU HÓA THỊ TRƯỜNG TÀI CHÍNH
11/09/2009 38
Hình ảnh trái ngược:
 Khủng hoảng tài chính Mexico (1994).
 Khủng hoảng tài chính Thailand (1997).
 Khủng hoảng Argentina (2002).
TOÀN CẦU HÓA THỊ TRƯỜNG TÀI CHÍNH
20
11/09/2009 39
TOÀN CẦU HÓA THỊ TRƯỜNG TÀI CHÍNH
11/09/2009 40
Những khó khăn liên quan đến đầu tư trong thò trường
mới nổi:
 Chuẩn mực kế toán còn kém.
 Trình độ quản lý doanh nghiệp yếu kém.
 Chi phí thu thập thông tin cao
(thông tin phân
tán, hàng rào ngôn ngữ…).
 Rủi ro chính trò.
 Rủi ro tỷ giá hối đoái.
 Kiểm soát đầu tư nước ngoài
( giới hạn đầu tư

môi trường đầu tư, giảm bất bình đẳng.
VAI TRÒ CAN THIỆP CỦA CHÍNH PHỦ
11/09/2009 44
 Chính sách tài khóa
 Chính sách tiền tệ
Trong đó:
 Chính sách tài khóa:
 Chính sách thuế, chi tiêu công và tín dụng, quản lý nợ
công.
 Chính sách tài khóa tác động đến cung cầu hàng hóa.
 Chính sách tiền tệ:
 Chính sách lãi suất, thò trường mở, dự trữ bắt buộc và tỷ
giá hối đoái .
 Chínhsáchtiềntệtácđộngđếncungcầutiềntệ
C
ÁC CÔNG CỤ CAN THIỆP CỦA CHÍNH PH
U
Û
23
11/09/2009 45
Các nội dung phối hợp:
 Tài trợ thâm hụt và kiềm chế lạm phát
Nguồn tài trợ thiếu hụt NSNN
 Vay NHTW ( tăng cung tiền…)
 Vay công chúng (tăng cầu tín dụng và lãi suất
 Vay nước ngoài (rủi ro quốc gia, lãi suất vay nợ…)
 Ổnđònhcáncânthanhtoán
 Cân đối tiết kiệm và đầu tư trong nước (khu vực chính phủ và tư
nhân)
 Tỷ giá và vấn đề xuất nhập khẩu, chu chuyển vốn khu vực tư nhân

 Lạm phát vừa phải là chất xúc tác cho
các hoạt động kinh tế
 Lạm phát cao phá hoại nền kinh tế
VAI TRÒ CAN THIỆP CỦA CHÍNH PHỦ
11/09/2009 48
Có ý kiến cho rằng để giảm bớt xung đột nên lấy
mục tiêu ổn đònh
làm tọa độ ngắm cho chính
sách tài chính quốc gia.
“Tính ổn đònh” có thể hiểu:
9 Không chấp nhận sự cố đònh của các
biến số về mục tiêu kinh tế.
9 Chấp nhận sự thay đổi các biến số
kinh tế vó mô ở biên độ kiểm soát
được
VAI TRÒ CAN THIỆP CỦA CHÍNH PHỦ
25
11/09/2009 49
Đặc điểm:
 Trong ngắn hạn:
 Chính sách tài khóa có tính ổn đònh
 Chính sách tiền tệ có tính linh loạt
 Trong dài hạn:
 Cả hai chính sách có tính chất chung là góp
phần làm bẳng phẳng hóa chu kỳ kinh tế, ổn
đònh kinh tế vó mô.
VAI TRÒ CAN THIỆP CỦA CHÍNH PHỦ