B¸o c¸o thùc tËp
A. PHẦN MỞ ĐẦU
I. Lý do chọn đề tài
Ngày nay du lịch đã trở thành một nhu cầu không thể thiếu được trong đời
sống xã hội và phát triển với tốc độ tương đối nhanh.
Theo John Naisbitt, du lịch là một ngành có đóng góp hàng đầu cho nền
kinh tế thế giới: Tổng sản phẩm đạt được gần 4300 tỉ USD (chiếm 10,2% GDP
toàn cầu) nộp 655 tỉ tiền thuế, lôi cuốn 204 triệu người lao động (chiếm 10,6 %
lực lượng lao động thế giới).
Sau chiến tranh Thế giới lần II, đặc biệt là những năm 50 trở lại đây, hoạt
động du lịch trên thế giới trở nên nhộn nhịp hơn. Năm 1950, số lượt khách du
lịch quốc tế đạt gần 25,3 triệu người với doanh thu 2,1 tỉ USD. Vào 1990, số
lượng khách du lịch quốc tế tăng lên đến hơn 455,8 triệu và đạt doanh thu 255 tỉ
USD. Năm 1997 số lượng tương ứng đạt 613 triệu lượt khách và 448 tỉ USD. Và
đến nay số lưọng dó vẫn tiếp tục tăng lên.
Nhận thấy được tầm quan trọng và những đóng góp to lớn của ngành du
lịch, Việt Nam trong những năm gần đây cũng đã có những định hướng chính
sách nhằm đưa du lịch trở thành nền kinh tế hàng đầu.
Việt Nam là một đất nước có tiềm năng du lịch khá lớn, với đầy đủ các
loại hình du lịch như: danh lam thắng cảnh, các di tịch lịch sử - văn hoá…Bên
cạnh đó, Việt Nam còn có một bề dày lịch sử với hàng ngàn năm dựng nước và
giữ nước anh hùng. Việc khai thác du lịch ở Việt Nam không những tận dụng
được những tiềm năng to lớn ấy, đem lại doanh thu cho đất nước và giải quyết
công ăn việc làm cho một bộ phận lớn dân cư mà còn góp phần gìn giữ khôi
phục và bảo tồn nguồn tài nguyên vô giá ấy và giáo dục truyền thông cho thế hệ
con cháu sau này.
Là một bộ phận của nền du lịch Việt Nam, trong những năm gần đây
ngành du lịch Quảng Nam cũng đã có những định hướng nhằm khai thác và phát
triển du lịch hiệu quả và bền vững. Với những cố gắng ấy đến nay du lịch Quảng
Trang
1

Trang
2
B¸o c¸o thùc tËp
cứu nên họ khó có thể hiểu được những giá trị của di tích khi nó vẫn còn là
“đống đỏ vỡ”. Điếu đó đã gây hạn chế cho việc thu hút du khách
+ Cơ sở vật chất hạ tầng phục vụ cho du lịch thì vẫn chưa được đầu tư xây
dựng .
+ Việc tổ chức quản lý khai thác còn thiếu khoa học và chồng chéo, chưa
có kế hoạch cơ bản và lâu dài.
+ Nguồn nhân lực phục vụ du lịch chưa đáp ứng được yêu cầu
+ Công tác quảng bá du lịch thiếu khoa học, chưa đưa được hình ảnh địa
đạo Kỳ Anh đến với du khách.
Chính vì những yếu tố ấy đã gây cản trở cho việc khai thác du lịch địa đạo
Kỳ Anh, làm cho quá trình khai thác kém hiệu quả và khoa học.
Thật ra với những tiềm năng du lịch to lớn ấy địa đạo Kỳ Anh có khả
năng sẽ trở thành một điểm du lịch hấp dẫn. Song do nhiều yếu tố tác động cho
nên thực trạng khai thác du lịch tại địa đạo Kỳ Anh còn nhiều bất cập. Vì vậy,
tôi chọn đề tài này nhằm đánh giá trung thực những tồn tại trong việc khai thác
du lịch của địa đạo Kỳ Anh hiện nay, và từ đó đề ra những định hướng, giải
pháp nhằm khắc phục và phát triển du lịch tại địa đạo Kỳ Anh một cách hiệu
quả và xứng đáng với tiềm năng của nó.
II. Mục tiêu của đề tài
Trên cơ sở phân tích đánh giá trung thực hiện trạng khai thác du lịch địa
đạo Kỳ Anh hiện nay, đề tài còn nhằm mục đích đề ra những giải pháp khôi
phục và phát triển góp phần đưa địa đạo Kỳ Anh thành diểm du lịch hấp dẫn
trong tương lai. Từ đó góp phần tăng thu nhập cho xã hội nâng cao đời sống cho
dân địa phương.
III. Đối tượng nghiên cứu
Di tích lịch sử cách mạng địa đạo Kỳ Anh.
IV. Giới hạn đề tài

tạo ra các dịch vụ du lịch nhằm góp phần khôi phục, phát triển thể lực, trí tuệ
cũng như kảh năng lao động và sức khoẻ của con người
3. Điểm du lịch
Điểm du lịch là nơi có tài nguyên du lịch hấp dẫn, phục vụ nhu cầu tham
quan của du khách.
4. Khái niệm về di tích lịch sử
Di tích lịch sử không chỉ là một công trình kiến trúc đơn chiếc mà cả
khung cảnh đô thị hoặc nông thôn có chứng tích của một nền văn minh riêng,
một phát triển có ý nghĩa hoặc một sự kiện lịch sử. Khái niệm này không chỉ áp
dụng với những công trình nghệ thuật to lớn mà cả với những công trình khiêm
tốn hơn vốn đã, cùng với thời gian, thâu nạp được một ý nghĩa văn hoá.
5. Khái niệm khách du lịch
Là người đi du lịch hoặc kết hợp đi du lịch, trừ trường hợp đi học, làm
việc hoặc hành nghề để nhận thu nhập ở nơi đến.
6. Hoạt động du lịch
Trang
5
B¸o c¸o thùc tËp
Là hoạt động của khách du lịch, tổ chức cá nhân, kinh doanh du lịch, cộng
đồng dân cư và cơ quan, tổ chức cá nhân có liên quan đến du lịch
7. Du lịch bền vững
Là sự phát triển du lịch đáp ứng được các nhu cầu hiện tại mà không lam
tổn hại đến khả năng đáp ứng nhu cầu về du lịch trong tương lai.
II. Tiêu chí đánh giá di tích lịch sử cấp quốc gia
Di tích quốc gia bao gồm:
+ Các công trình xây dựng, địa điểm ghi dấu những sự kiện lịch sử
quan trọng của dân tộc hoặc gần với các anh hùng dân tộc, các nhà hoạt động
chính trị, văn hoá, nghệ thuật và khoa học nổi tiếng có ảnh hưởng quan trọng đối
với các tiến trình lịch sử của dân tộc.
+ Các công trình kiến trúc nghệ thuật, tổng thể kiến trúc đô thị và đô

nghiệp chống Mỹ cứu nước của nhân dân Tam Thăng.
Cũng như địa đạo Vĩnh Mốc (Vĩnh Linh - Quảng Trị) địa đạo Củ Chi
(Thành phố Hồ Chí Minh), địa đạo Kỳ Anh cũng ra đời trong bối cảnh lịch sử
của cuộc chiến tranh chống Mỹ vào giai đoạn ác liệt nhất (1965 – 1969).
Từ sau hiệp định Giơ – ne – vơ ký kết, đế quốc Mỹ bắt đầu xâm lược
nước ta, chúng muốn biến miền NamViệt Nam thành thuộc địa kiểu mới của
chúng ở Đông Nam Á. Để chống phá và tiêu diệt phong trào cách mạng miền
Nam, đế quốc Mỹ dựng lên chính quyền bù nhìn Ngô Đình Diệm, thực hiện
Trang
7
B¸o c¸o thùc tËp
chính sách “tố cộng diệt cộng”, mở ra một thời kỳ đen tối trong lịch sử đi xâm
lược của Mỹ ở miền Nam Việt Nam. Đối với xã Tam Thăng, cũng như bao địa
phương khác trong cả nước, từ năm 1955 – 1959 địch bắt bớ nhân dân ngày đêm
phải “tố cộng diệt cộng”, nguỵ quyền tay sai ở địa phương thì đi lùng rập, vây
bắt các cán bộ cách mạng hoạt động tại địa phương, tìm hầm bí mật phá vỡ các
cơ sở cách mạng, xây dựng nhà giam, khám giam ở các thôn xã, chúng bắt bớ và
tra tấn hàng nghìn người dân vô tội, bắt đi và thủ tiêu nhiều chiến sĩ cách mạng
trung kiên…Dã man nhất là chúng thực hiện đạo luật 10/59 lê máy chém đi khắp
miền Nam. Đứng trước tình hình đó, nhân dân xã Tam Thăng vẫn kiên định tư
tưởng đấu tranh, phong trào cách mạng vẫn được nhen nhóm và gây dựng lại.
Dưới sự lãnh đạo của Đảng bộ địa phương, nhân dân tổ chức nhiều cuộc đấu
tranh chính trị, chống phá âm mưu dồn dân, lập ấp chiến lược và những tổ chức
phản động tại địa phương.
Bước sang những năm 1960 – 1964, trước sự thất bại của chiến dịch “tố
cộng diệt cộng” đế quốc Mỹ thay đổi kế hoạch, chúng đề ra chiến lược “chiến
tranh đặc biệt” trang bị và cũng cố lại quân đội nguỵ ở miền Nam, mở rộng quy
mô chiến tranh, tổ chức càn quét, đánh phá, nhưng dưới sự lãnh đạo sáng suốt
của Đảng và Bác Hồ, nhân dân miền Nam đoàn kết một lòng, quyết tâm đánh
Mỹ và thắng Mỹ, do đó đã phá vỡ nhiều kế hoạch bình định lấn chiếm của địch

nhau, mỗi thôn cách nhau bằng một trảng dài 4 km, bom đạn và chia cắt bởi 2
con sông Trường Giang và sông Đầm. Bên cạch đó, xã Tam Thăng lại nằm gần
các căn cứ quân sự, đồn bốt của địch như: căn cứ Tuần Dưỡng (Thăng Bình)
đóng ở Phía Bắc, căn cứ An Hà đóng ở phía Nam, còn cơ quan đầu não của tỉnh
lỵ Quảng Tín đóng ở thị xã Tam Kỳ…chỉ cách Tam Thăng vài ba cây số theo
đường chim bay. Vì vậy nhân dân Tam Thăng đã đào rất nhiều hầm bí mật để bộ
đội và cán bộ địa phương trú ẩn mỗi khi địch đánh phá nhưng không đủ, nhiều
khi cán bộ địa phương phải bật ra các xã lân cận để bảo tồn lực lượng. Điều này
ít nhiều làm ảnh hưởng đến việc lãnh đạo nhân dân, nắm rõ lực lượng và ý đồ
của địch mà có phương án đánh địch.
Trang
9
B¸o c¸o thùc tËp
Xuất phát từ tình hình thực tế đó và trước yêu cầu của cách mạng, để giữ
vững căn cứ địa đồng thời tạo mối liên hoàn giữa vùng Đông và Tây Tam Kỳ và
giữ vững những thành quả của nhân dân TamThăng giành được năm 1964, để
thực hiện chủ trương của Đảng ta “kiên quyết đánh bại cuộc chiến tranh xâm
lược của đế quốc Mỹ trong bất kỳ tình huống nào”. Theo lời kêu gọi của Ban
chấp hành TW Đảng: “chống Mỹ cứu nước là nhiệm vụ thiêng liêng của cả dân
tộc từ Nam chí Bắc” - (Nghị quyết hội nghị lần 12 của BCH TW Đảng) đồng
thời quán triệt nghị quyết 15 của thường vụ Tỉnh uỷ Quảng Nam – Đà Nẵng,
Đảng bộ và nhân dân TamThăng quyết tâm thực hiện đào địa đạo trên toàn bộ
các thôn xóm để đảm bảo nơi ẩn nấp cho bộ đội các bộ và nhân dân xã nhà,
nhằm trành tổn thất khi địch đánh phá ác liệt bằng bom đạn và pháo trú bám
đánh địch mỗi khi chúng càn quét, bảo tồn lực lượng và giữ vững xã Tam
Thăng.
Với quyết tâm cao của Đảng bộ, chiến sĩ và nhân dân Tam Thăng, địa đạo
Kỳ Anh đã được thực hiện 5/1965 và đến cuối 1967 thì tương đối hoàn thành.
Địa đạo được đào trên phần lớn các thôn của xã Tam Thăng, nhưng bề thế và to
lớn hơn là địa đạo 2 thôn Thạch Tân và Vĩnh Bình. Lúc bấy giờ địa đạo được

mạng cho đến ngày đất nước hoàn toàn được giải phóng năm 1975.
III. Tiềm năng du lịch Địa đạo Kỳ Anh
1. Hệ thống kiến trúc Địa đạo Kỳ Anh
Khác với địa đạo Củ Chi và địa đạo Vịnh Mốc, địa đạo Kỳ Anh được đào
ở trong vùng đất cát, muốn đào được địa đạo nhân dân Tam Thăng phải đào
dưới hai tầng đất, một là tầng đất cát ở bên trên có bề dày khoảng 1m, hai là
tầng đất cóc (một loại đất cứng kết quánh như đá ong) có bề dày 1 - 1,2m. Do đó
việc đào địa đạo hết sức khó khăn, chỗ nào địa đạo đi qua mà không có tầng đất
cóc thì nhân dân phải đóng cọc tre và đan phên để dừng, trách sụt lở.
Địa đạo Kỳ Anh được đào phân bố trên một diện tích rộng toàn 9 thôn của
xã (so với 12 thôn). Địa đạo Kỳ Anh được đào với hình dạng ô bàn cờ, quanh
co, uống khúc nhiều ngõ nghách, thường có chiều dài khác nhau, có thôn đào
khoảng 2 km như thôn Mỹ Cang, có thôn đào quanh co khoảng 8-10km như
thôn Thạch Tân và thôn Vĩnh Bình, có chiều rộng và chiều cao bằng nhau, có
Trang
11
B¸o c¸o thùc tËp
thôn đào khoảng 1m chiều rộng và 1 - 1,5m chiều cao. Trong lòng địa đạo có
đào thêm hầm cứu thương, kho chứa lương thực, địa đạo Vĩnh Bình có bốn hầm
cứu thương, một hầm họp chuẩn bị tác chiến. Mỗi đoạn địa đạo cứ 10m thì có
một lỗ thông hơi. Đặc biệt ở địa đạo còn có hầm xuyên qua các giếng nước để
cung cấp nước sạch cho cán bộ, chiến sĩ và đường hầm thoát nước ra sông Đầm
để tránh nước đọng vào mùa mưa.
So với địa đạo Củ Chi và địa đạo Vịnh Mốc, địa đạo Kỳ Anh không có
được sự đồ sộ và hoành tráng, song ở nó lại có một sức hấp dẫn và độc đáo
riêng. Đến với địa đạo Kỳ Anh, du khách không khỏi ngỡ ngàng bởi một công
trình kiến trúc hết sức độc đáo nằm ẩn sâu trong lòng đất .Và đã qua biết bao
nhiêu năm, địa đạo Kỳ Anh vẫn cứ kiêu hãnh dù cho những khắc nghiệt của
thời gian đã tàn phá nó như thế nào.
Với một công trình kiến trúc hết sức độc đáo và đặc sắc như vậy, di tích

lịch. Điều đó sẽ là điều kiện thuận lợi cho việc xây dựng các tuyến du lịch.
Chúng ta có thể kết hợp tham quan di tích lịch sử văn hoá với các điểm du lịch
sinh thái: Mỹ Sơn – Tam Thanh - địa đạo Kỳ Anh - Hồ Phú Ninh…
3. Địa đạo Kỳ Anh - sức hấp dẫn từ những giá trị lịch lịch sử
Di tích lịch sử địa đạo Kỳ Anh còn lại cho đến ngày nay có một ý nghĩa
vô cùng to lớn. Nó là minh chứng cho một tinh thần yêu nước, một lòng theo
Đảng, theo bác Hồ, chịu đựng nhiều hi sinh gian khổ của nhân dân Tam Thăng
trong sự nghiệp chống Mỹ cứu nước, giải phóng dân tộc. Địa đạo Kỳ Anh còn là
nơi thể hiện sự sáng tạo về đường lối chiến tranh nhân dân của Đảng mà Đảng
bộ và nhân dân Tam Thăng đã thực hiện trong cuộc chiến tranh ác liệt nhất. Và
cũng chính nhờ có địa đạo Kỳ Anh mà quân và dân vùng Đông Tam Kỳ mới
bám trụ từng tất đất để bảo vệ vùng giải phóng, đánh địch khi chúng càn quét
góp phần giải phóng quê hương năm 1975.
Trong suốt 21 năm kháng chiến chống Mỹ, quân và dân Tam Thăng dù đã
trải qua biết bao nhiêu khó khăn và gian khổ, đã ném trải đủ đau thương và mất
mát, song với một tinh thần yêu nước kiên định, với một quyết tâm đánh Mỹ đến
Trang
13
B¸o c¸o thùc tËp
cùng quân và dân Tam Thăng đồng lòng gạt đi tất cả để cùng hướng đến một
mục tiêu cao cả hơn đó là giải phóng quê hương.
Trong suốt quá trình hình thành và tồn tại của mình, địa đạo Kỳ Anh đã
chứng kiến biết bao nhiêu trận đánh anh hùng của nhân dân Tam Thăng, có
những trận thắng vẻ vang song cũng có những trận bị thất bại bi thương. Nhưng
dù có như thế nào người dân Tam Thăng vẫn không lùi bước, quyết giữ gìn đến
cùng từng tất đất của quê hương.
Ngày nay, những giá trị lịch sử ấy của địa đạo Kỳ Anh lại có một ý nghĩa
hết sức quan trọng, nó được xem như là một nguồn tài sản vô giá. Đồng thời
những giá trị ấy cũng có một sức hấp dẫn đặc biệt, được xem là một nguồn tài
nguyên giá trị để khai thác du lịch.

Sỹ Thuyến giải bày.
Trang
15
B¸o c¸o thùc tËp
Anh Bùi Việt Tín, cán bộ địa chính xã, cho biết thêm: "Nhiều khách tham quan
khi đến đây phải tặc lưỡi, hụt hẫng về công tác quản lý, bảo vệ di tích quá ư lỏng
lẻo, thậm chí bỏ phế cả địa đạo Kỳ Anh.
Ðình Thạch Tân, nơi có ngóc ngách địa đạo thông qua Vĩnh Bình, vắng lạnh
như bãi tha ma. Khóm thờ cúng, những chiếc bình lư cũng không thấy một cây
tăm hương nào. Trên trần đình, mạng nhện và những ổ rác chim làm tổ giăng
đầy, nhếch nhác. Rồi ngay cả cái cổng chào to tướng dẫn vào đình, cánh cửa
cũng bị gãy, hư hỏng nằm tả tơi…ngoài trời. Thi thoảng, có chú bê con chạy vào
đình gặm cỏ…
Bác Đoàn Anh Diện, người đã từng xây địa đạo, nay là Chủ tịch Hội Người cao
tuổi xã, ngậm ngùi: "Xót lắm, các cháu ơi. Địa đạo ngủ quên trong lòng đất lâu
rồi. Giá như người ta có thái độ ứng xử tích cực với di tích thì đâu đến nỗi xảy
ra thực trạng đau buồn này".
Địa đạo Kỳ Anh được xếp vào danh sách những di tích cần gìn giữ cho muôn
đời sau, được xếp sau địa đạo Củ Chi và địa đạo Vịnh Mốc. Thế nhưng đến xã
Tam Thăng bây giờ nếu không được chỉ dẫn nhiệt tình của dân địa phương thì
khó ai biết địa đạo nằm ở đâu.
Theo ông Hồ Xuân Ẩn - Chánh Văn phòng UBND xã Tam Thăng, là một
cán bộ địa phương và cũng là chứng nhân một thời khói lửa ở vùng quê, có đến
5.000 người dân vĩnh viễn nằm sâu trong lòng đất, trong đó có 825 liệt sĩ, 2.084
người dân, đặc biệt, gần như cả xã, nhà nào cũng có ít nhiều đóng góp cho cách
mạng, ông rất buồn "từ người mà ngẫm đến ta" khi đến tham quan địa đạo Củ
Chi, Vịnh Mốc. Bởi những di tích này đều được đầu tư xứng đáng, có bố trí
hướng dẫn viên giúp mọi người tìm hiểu lịch sử, có nơi chiếu phim truyền
thống, có các bia di tích nằm ở nơi có diện tích nhất định được quy hoạch là khu
vực di tích quốc gia. Địa đạo Kỳ Anh của Quảng Nam tại sao không?

nhiều lần, song cuối cùng đều thất bại và dở dang, di tích vẫn chưa được trả lại
Trang
17
B¸o c¸o thùc tËp
nguyên trạng ban đầu, tình trạng xuống cấp hư hỏng của di tích ngày vẫn tiếp
tục diễn ra. Tất cả những điều đó đã phần nào làm giảm sút đi những giá trị của
di tích.
III. Thực trạng khai thác du lịch tại địa đạo Kỳ Anh trong những
năm qua
Năm 1997, địa đạo Kỳ Anh được công nhận là di tich lịch sử cấp quốc
gia, và đồng thời cũng được bình chọn là một trong ba địa đạo lớn nhất của
nước ta (sau địa đạo Củ Chi và địa đạo Vịnh Mốc). Từ đó, những giá trị về
khoa học lịch sử của địa đạo Kỳ Anh, đối với những nhà làm công tác du lịch
thì luôn đánh giá cao về tiềm năng du lịch tại địa đạo Kỳ Anh. Song trong
nhiều năm qua, do sự tác động của nhiều yếu tố khách quan mà cho đến nay
địa đạo Kỳ Anh vẫn chưa được khai thách một cách hiệu quả và tương xứng.
1. Khách du lịch
Địa đạo Kỳ Anh là một di tich cấp quốc gia có nhiều tiềm năng để khai
thác du lịch và chắc chắn sẽ trở thành một điểm di lịch hấp dẫn nếu được đầu
tư khai thác một cách hiệu quả và khoa học.
Song trong nhiều năm qua do chưa được sự quan tâm và chú trọng của
các ngành các cấp chính quyền tại địa phương nên địa đạo Kỳ Anh vẫn chưa
được đầu tư khôi phục và xây dựng. Đến nay, địa đạo Kỳ Anh vẫn còn là một
tiềm năng chưa được khai thác một cách xứng đáng. Điều đó được thể hiện khá
rõ qua việc thu hút khách du lịch, trong những năm qua, số lượng khách du lịch
đến với địa đạo Kỳ Anh còn khá khiêm tốn, chủ yếu là khách đi riêng lẻ, khách
đi theo đoàn hầu như vắng mặt. Lượng khách đến từ các công ty du lịch qua
các tour du lịch nhằm mục đích thăm quan, tìm hiểu di tích khá ít ỏi. Địa đạo
Kỳ Anh chủ yếu là điểm đến của các nhà nghiên cứu khoa học, họ đến với Kỳ
Anh nhằm mục đích điều tra, tìm hiểu, khảo sát các giá trị lịch sử của di tích,

khi đó, địa đạo Kỳ Anh ngày nay hầu như đã bị suống cấp nghiêm trọng, vì vậy
công tác tổ chức hướng dẫn du khách sẽ gặp nhiều khó khăn hơn. Du khách đến
với địa đạo Kỳ Anh sẽ khó tìm hiểu rõ được các giá trị của di tích cho nên du
khách sẽ trở nên mơ hồ và có những đánh giá sai lệch, bắt buộc người hướng
dẫn viên phải có một lượng kiến thức chuyên sâu để giải bày mọi thắc mắc và
Trang
19
B¸o c¸o thùc tËp
nghi ngờ cho du khách. Vả lại, với khối lượng kiến thức ấy sẽ giúp hướng dẫn
viên tự tin hơn trong việc truyền tải những thông tin cho du khách, thổi hồn vào
di tích làm cho nó trở nên sống động và hấp dẫn hơn .
Thế nhưng, đội ngũ hướng dẫn viên tại Kỳ Anh trong những năm qua vẫn
chưa đáp ứng được những yêu cầu của du khách.
Mặt khác, lực lượng lao động làm việc tại địa đạo Kỳ Anh hiện nay vẫn
còn khá mỏng, cho nên không thể đảm bảo phục vụ cho du lịch
4. Đầu tư
Đầu tư là đòn bẩy thúc đẩy du lịch phát triển. Nhờ có đầu tư mà các điểm
du lịch trở nên hấp dẫn hơn, thu hút được du khách nhiều hơn. Đồng thời các dự
án đầu tư còn tạo thêm nhiều cơ hội việc làm cho người lao động.
Nhìn chung trong thời gian qua, các dự án đầu tư du tịch tại địa đạo Kỳ
Anh còn khá ít ỏi. Điều đó được thể hiện khá rõ qua tình trạng của di tích hiện
nay. Đến nay do sự thiếu hụt về kinh phí nên địa đạo Kỳ Anh vẫn chưa được
trùng tu và tôn tạo đển trả lại nguyên trạng ban đầu cho di tích.
Mặt khác, công tác đầu tư tại địa đạo còn thể hiện qua các hệ thống cơ sở
vật chất, cơ sở hạ tầng phục vụ cho du lịch. Vì chưa được chú trọng đầu tư cho
nên hầu như hệ thống cơ sở vật chất và hạ tầng tại Kỳ Anh đến nay vẫn còn
chưa được xây dựng, các dự án đầu tư vẫn còn nằm trên giấy.
Tóm lại, thực trạng đầu tư du lịch tại địa đạo Kỳ Anh trong những năm
qua còn khá khiêm tốn, số lượng dự án đầu tư còn khá ít ỏi. Điều đó đã tác động
xấu đến việc khai thác du lịch tại địa đạo Kỳ Anh.

tại Kỳ Anh đến nay vẫn còn nhiều bất cập. Các dự án đầu tư xây dựng hầu như
vẫn đang ở giai đoạn chuẩn bị. Vì vậy trong tương lai muốn khai thác và phát
triển du lịch tại Kỳ Anh và biến nó thành một điểm du lịch hấp dẫn thì trước tiên
chúng ta phải nhanh chóng triển khai đầu tư xây dựng hệ thống cơ sở vật chất,
cơ sở hạ tầng đầy đủ và chất lượng để phục vụ và khai thác du lịch một cách
hiệu quả.
Trang
21
B¸o c¸o thùc tËp
6. Sản phẩm du lịch
Nhìn chung trong những năm qua, sản phẩm du lịch tại địa đạo Kỳ Anh
vẫn còn khá nghèo nàn và kém hấp dẫn, không lôi cuốn được khách du lịch.
Thực trạng là do sự tác động của tình trạng xuống cấp của di tích, là giảm suốt
những giá trị thật sự của di tích, ảnh hưởng đến công tác đầu tư khai thác du
lịch, gây cản trở cho việc xây dựng các sản phẩm du lịch. Mặt khác, đến nay địa
đạo Kỳ Anh vẫn chưa xây dựng được các loại hình dịch vụ du lịch bổ xung (nhà
trưng bày, các khu bày bán quầy lưu niệm, khu vui chơi giải trí…) khiến cho sản
phẩm du lịch tại địa đạo Kỳ Anh càng trở nên đơn điệu và khô khan hơn.
Ngoài ra, sự nghèo nàn của sản phẩm du lịch tại Kỳ Anh cũng là do đến
nay điểm địa đạo Kỳ Anh vẫn chưa liên kết được với các điểm du lịch khác
trong vùng để tạo ra những tuyến du lịch hấp dẫn.
7. Thực trạng tuyên truyền, quảng bá hình ảnh
Di tích lịch sử địa đạo Kỳ Anh không những nổi tếng ở Quảng Nam mà
còn nổi tiếng ở cả khu vực miền Trung. Nó được đánh giá là một trong ba địa
đạo lớn nhát của nước ta. Song có một thực tế rằng, so với địa đạo Củ Chi và địa
đạo Vịnh Mốc, địa đạo Kỳ Anh vẫn còn là một hình ảnh khá mới và xa lạ đối
với nhiều người. Điều đó đã chứng tỏ công tác tuyên truyền quảng bá hình ảnh ở
địa phương vẫn còn nhiều bất cập.
Trong thời gian qua dường như hình ảnh địa đạo Kỳ Anh thường ít được
nhắc đến trên các phương tiện thông tin đại chúng.

du lịch sinh thái gắn với việc bảo vệ và tôn tạo cảnh quan, môi trường sinh thái.
+ Phát triển du lịch, phải dựa trên mối liên hệ khắng khít chặt chẽ với các
ngành kinh tế khác, tạo điều kiện thúc đẩy các ngành kinh tế khác phát triển.
+ Góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế, tăng nhanh tỷ trọng GDP du lịch
trong cơ cấu kinh tế của tỉnh. Nâng cao hiệu quả kinh tế, cải thiện cán cân thanh
toán.
+ Tạo nhiều công ăn việc làm cho người lao động, nâng cao đời sống vật
chất và tinh thần cho nhân dân.
2. Định hướng phát triển du lịch của địa đạo Kỳ Anh
Địa đạo Kỳ Anh có một tiềm năng du lịch to lớn với các điều kiện thuận
lợi để khai thác du lịch. Song, trong những năm qua do chịu nhiều tác động của
các yếu tố khách quan nên đến nay địa đạo Kỳ Anh vẫn chưa được khai thác
một cách hiệu quả và tương xứng với tiềm năng ấy. Điều đó đã gây ra một sự
lãng phí to lớn cho ngành du lịch tỉnh nhà. Chính vì vậy, trong những năm tới
cần phải đề ra những định hướng để khai thác du lịch tại địa đạo Kỳ Anh một
cách hiệu quả và lâu dài.
+ Nhanh chóng triển khai công tác trùng tu, tôn tạo các hạng mục bị hư
hỏng, xuống cấp nhằm trả lại nguyên trạng ban đầu cho di tích.
Trang
24
B¸o c¸o thùc tËp
+ Tăng cường công tác tuyên truyền quảng bá hình ảnh địa đạo Kỳ Anh
trên hầu hết các phương tiện thông tin đại chúng nhằm đưa hình ảnh địa đạo Kỳ
Anh đến gần với du khách.
+ Kết hợp với các công ty du lịch, các doanh nghiệp để đưa địa đạo Kỳ
Anh vào tour du lịch của doanh nghiệp, kết nối các điểm du lịch khác trong tỉnh
với điểm du lịch địa đạo Kỳ Anh để xây dựng nên các chương trình du lịch hấp
dẫn, thu hút du khách.
+ Nâng cao công tác quản lý di tích của cán bộ, đào tạo đội ngũ cán bộ du
lịch có trình độ kiến thức và chuyên môn cao. Đặc biệt là đối với đội ngũ hướng